III SA/Wa 1013/24

III SA/Wa 1013/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-07-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Izabela Fiedorowicz /sprawozdawca/
Konrad Aromiński
Maciej Kurasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Sygn. powiązane
III FSK 1316/24 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
210 par. 4, , art. 124, art. 150 par. 4, art. 240 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński,, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Protokolant referent Maria Pawlik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2017 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2023 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. K. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
B.K. (dalej: strona lub skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy) z [...] marca 2024 r., w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2022 r., orzekającej o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego, jako byłego prezesa zarządu za zaległości podatkowe A. sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej spółka) wraz z tą spółką, za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za 1-5/2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Organy podatkowe ustaliły i zważyły w sprawie, jak poniżej.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] grudnia 2022 r., nr [...] orzekł o solidarnej wraz ze spółką odpowiedzialności skarżącego, jako byłego prezesa zarządu spółki, za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za 1-5/ 2017 r., w łącznej kwocie 16.282,00 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w kwocie 8.255,00 zł.
Decyzja powyższa została doręczona stronie 23 stycznia 2023 w trybie art. 150 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2023.2383 z późn. zm.; dalej: O.p.), na wskazany przez skarżącego adres do doręczeń, tj. [...].
18 maja 2023 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego W. skarżący zapoznał się z aktami sprawy dotyczącymi postępowania zakończonego ww. decyzją.
Pismem z 26 maja 2023 r. skarżący zawnioskował na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. o wznowienie postępowania, argumentując, że ww. decyzja nie została doręczona na właściwy adres.
Postanowieniem z [...] lipca 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wznowił postępowanie podatkowe zakończone decyzją z [...] grudnia 2022 r. Natomiast decyzją z [...] września 2023 r., nr [...], organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej (ostatecznej).
Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji, argumentując, że od 2018 roku składa do Urzędu Skarbowego zeznania roczne z adresem [...], co uznaje na zaktualizowanie adresu. [...] Urząd Skarbowy w G. zawiadamiał skarżącego o zajęciu jak i wzywał na przesłuchanie w charakterze świadka właśnie na powyższy prawidłowy adres, czyli [...]. Wobec tego, zdaniem skarżącego, dopełnił on obowiązku aktualizacji adresu zamieszkania i to od 2018 roku. Skarżący zaznaczył również, że jest to widoczne w systemie e-urząd - podatki.gov.pl. Jako dowód przedłożył wraz z odwołaniem wydruki zeznań rocznych za lata 2020-2022, które składał elektronicznie do [...] Urzędu Skarbowego w G.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...] Dyrektor IAS utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2023 r.
Dyrektor IAS uznał, że w sprawie nie wystąpiła wskazana przez skarżącego przesłanka wznowienia, co uzasadniało odmowę uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p.
Organ odwoławczy ustalił, że w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z [...] grudnia 2022 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W. korespondencję kierował na adres korespondencyjny skarżącego, tj. [...]. Przed skierowaniem do skarżącego korespondencji zweryfikowano adres zamieszkania i adres do korespondencji w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników (SeRCe), co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wydruk z 27 października 2022 r. Z tego właśnie wydruku wynika, że od 1 stycznia 2022 r. skarżący posiadał adres korespondencyjny [...]. Wskazany adres korespondencyjny pozostawał niezmieniony i widniał w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników jako ważny przez cały okres postępowania. Dopiero 11 marca 2024 r. nastąpiła zmiana w danych adresowych, gdzie aktualnym adresem do doręczeń stał się adres: [...].
Dyrektor IAS stwierdził, że ustawodawca w art. 148 § 1 O.p. dał organowi możliwość wyboru, tzn. jak wskazuje ten przepis, aby pisma doręczać osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. W przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. skorzystał z drugiej możliwości i kierował korespondencję na adres do doręczeń. Adres: [...], zgłoszony przez skarżącego jako adres korespondencyjny, który – zdaniem organu - był w świetle art. 148 § 1 O.p. adresem właściwym do wysyłania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. korespondencji w całym okresie prowadzonego postępowania podatkowego zakończonego decyzją tego organu z [...] grudnia 2022 r.
Organ odwoławczy podał też, że zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] grudnia 2022 r. na adres [...] zawierają dane i informacje niezbędne do jej uznania za doręczoną w trybie określonym w art. 150 O.p., tj. wskutek niepodjęcia przez adresata po dwukrotnym awizowaniu. Nie zawierają one natomiast żadnych adnotacji doręczającego świadczących o tym, że ten adres jest nieaktualny. Stąd Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie miał o takim fakcie wiedzy w trakcie prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za długi podatkowe spółki, a w konsekwencji nie miał podstaw do powzięcia wątpliwości i powodów do poszukiwania innego niż podany przez skarżącego adres korespondencyjny, gdyż w świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa sam fakt niepodejmowania korespondencji przez adresata nie jest okolicznością rodzącą po stronie organu podatkowego obowiązku dokonywania dodatkowych ustaleń co do przyczyn takiego stanu rzeczy.
Dyrektor IAS, mając zatem na uwadze, że:
• zgłoszonym przez skarżącego adresem korespondencyjnym - w czasie prowadzenia postępowania i wydania decyzji z [...] grudnia 2022 r., nr [...] był adres: [...];
• organ podatkowy kierował do skarżącego korespondencję na ten adres;
• pisma doręczone zostały w trybie art. 150 O.p.;
• pomimo, że w ocenie skarżącego wskazany adres do doręczeń był nieaktualny, skarżący nie poczynił kroków by ten adres unieważnić odpowiednio wcześnie, czego dokonał dopiero 11 marca 2024 r.;
- uznał, iż skarżący ze swojej winy nie brał udziału w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości spółki.
Dyrektor IAS nie uwzględnił w rezultacie zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 O.p., bowiem w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia, o której mowa w powyższym przepisie, tj. niezawiniony przez skarżącego brak udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z [...] grudnia 2022 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zakwestionowała zgodność z prawem powyższej decyzji.
Skarżący podtrzymał argumenty z odwołania. Podniósł przede wszystkim, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. mógł prawidłowo powiadomić go o wszczęciu postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki, bowiem ww. organ wezwał skarżącego na przesłuchanie w październiku 2022 r. do [...] Urzędu Skarbowego w G., czyli przed wydaniem decyzji, co nastąpiło 29 grudnia 2022 r. Przesłuchanie zostało przeniesione na luty 2023 r. pomimo tego, że skarżący się stawił na przesłuchanie, a wezwanie zostało skierowane na prawidłowy adres zamieszkania: [...]. Z niewiadomych dla skarżącego względów decyzję ostateczną wydano już [...] grudnia 2022 r. bez przesłuchania. Wiadomość o postępowaniu podatkowym skarżący powziął dopiero na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych, kiedy zapoznawał się z aktami sprawy 18 maja 2023 r. i natychmiast 26 maja 2023 r. wystąpił o wznowienie postępowania.
Skarżący podtrzymał, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] grudnia 2022 r. nr [...] wystąpiła przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., gdyż wszelka korespondencja w sprawie kierowana była na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło skarżącemu branie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu. W ocenie skarżącego organ, w oparciu o swoje rejestry urzędowe, dokonał nieprawidłowego ustalenia adresu i tym samym pozbawił skarżącego możliwości uczestniczenia w postępowania, zatem skarżący w sposób niezawiniony nie uczestniczył w postępowaniu. Skarżący argumentował, że od 2018 roku składa zeznania roczne do organu podatkowego wskazując adres zamieszkania: [...] i w jego rozumieniu w ten sposób adres ten został zaktualizowany. Na ten także adres doręczono mu wezwanie na przesłuchanie w lutym 2022 r. Organ podatkowy znał ten adres skoro na tenże adres doręczył mu wezwanie na przesłuchanie. Zatem w ocenie skarżącego dopełnił obowiązku o aktualizacji adresu zamieszkania.
Na rozprawie 24 lipca 2024 r. skarżący uczestniczący w sprawie za pośrednictwem tłumacza podtrzymał, że w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki, którego obecnie dotyczy wniosek o wznowienie, organ podatkowy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który prowadził to postępowanie, wezwał go w październiku/listopadzie 2022 r. na przesłuchanie w tej sprawie, przesłuchanie jednak nie odbyło się, z uwagi na brak tłumacza i zostało przeniesione na luty 2023 r. W lutym jednak się nie odbyło. Wezwanie na przesłuchanie organ doręczył stronie na prawidłowy adres zamieszkania: [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W stosunku do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących wezwań na przesłuchania przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. oraz przebiegu samego przesłuchania, Dyrektor IAS wskazał, że nie jest właściwym organem aby odnieść się do tychże kwestii, gdyż nie są one przedmiotem tego postępowania, jak i stanowią odrębne działania organu podatkowego związane zupełnie z inną sprawą. Ponadto zarzut, że podczas przesłuchania skarżący nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu w sprawie orzeczenia odpowiedzialności są bezzasadne, gdyż dotyczą odrębnych, niepowiązanych ze sobą spraw a Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. nie był w posiadaniu informacji na ten temat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem sądu niedostatecznie w sprawie wyjaśniona została kwestia dotycząca skutecznego doręczenia stronie decyzji ostatecznej wydanej [...] grudnia 2022 r., jak i pozostałej korespondencji w tamtym postępowaniu kierowanej na adres : [...].
W sprawie poza przedmiotem sporu pozostawała dopuszczalność wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną; postępowanie to wznowione zostało postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] lipca 2023 r.
Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła natomiast oceny, czy w toku postępowania podatkowego prowadzonego wobec skarżącego w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki, organ pierwszej instancji prawidłowo kierował korespondencję, w tym decyzję wydaną [...] grudnia 2022 r. na adres strony, tj. adres: [...].
Skarżący bowiem utrzymywał, że adresem zamieszkania, o którym organ wiedział, był adres [...].
Stosownie do art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Orzecznictwo zgodnie przyjmuje, że przesłanka, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., zostaje spełniona, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu, a jednocześnie ów brak udziału nie jest następstwem okoliczności, za które ponosi winę (np. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r., I FSK 735/20). Dla wznowienia postępowania z powodu przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. niewystarczające jest samo stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest wskazanie przez stronę swego braku zawinienia. W konsekwencji, strona powinna powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły udział strony w postępowaniu podatkowym. Jeżeli podatnik nie dopełnił ustawowego obowiązku poinformowania właściwych organów podatkowych o zmianie miejsca zamieszkania, to nie może skutecznie podnosić, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu podatkowym (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 grudnia 2019 r., I SA/Po 530/19).
Skarżącego - jako osobę trzecią, na którą została przeniesiona odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, w trybie art. 116 O.p. - nie można uznać za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, gdyż sprawowanie funkcji członka zarządu nie oznacza prowadzenia działalności gospodarczej. Stronę należało zatem uznać, na potrzeby zastosowania art. 116 ww. ustawy za osobę fizyczną, która nie miała obowiązku składania zgłoszenia identyfikacyjnego, i doręczać jej korespondencję zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 148-150 O.p.
Na podstawie art. 148 § 1 O.p., pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Zgodnie natomiast z art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej — w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2, § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej).
Przesłanką zastosowania doręczenia na podstawie art. 150 § 4 O.p. jest brak możliwości bezpośredniego doręczenia przesyłki adresatowi w miejscu jego zamieszkania lub pod adresem dla doręczeń w kraju, albo zastępczego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę oraz pozostawienie powiadomienia o miejscu przechowania pisma w miejscu określonym w art. 150 § 2 ww. ustawy.
Niewątpliwie, jak podnosił organ odwoławczy, na dzień wydania decyzji ostatecznej z [...] grudnia 2022 r. w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników widnieje adres skarżącego do doręczeń (jak i adres rejestracyjny) jako aktualny: [...].
Dyrektor IAS zasadnie także przyjął, że na podstawie art. 148 § 1 O.p. organ podatkowy pierwszej instancji miał wybór adresu skarżącego, pomiędzy adresem miejsca zamieszkania a adresem do doręczeń w kraju. Przywołany przepis daje bowiem możliwość wyboru organowi podatkowemu adresu do doręczenia pism osobom fizycznym: pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju.
Organ odwoławczy argumentował przy tym, że zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji kierowanej do skarżącego w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] grudnia 2022 r. na adres [...] zawierają dane i informacje niezbędne do jej uznania za doręczoną w trybie określonym w art. 150 O.p., tj. wskutek niepodjęcia przez adresata po dwukrotnym awizowaniu. Nie zawierały one żadnych adnotacji doręczającego, świadczących o tym, że ten adres jest nieaktualny. Stąd Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie miał wiedzy w trakcie prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego za zobowiązani podatkowe spółki. że adres do korespondencji [...] jest nieaktualny.
Niewątpliwie też aktualizacja danych przy pomocy dokumentu związanego z opodatkowaniem jakim jest zeznanie roczne dotyczy adresu zamieszkania podatnika. Aby zaktualizować adres do doręczeń podatnik posiadający numer PESEL, nieprowadzący działalności gospodarczej, nie będący zarejestrowanym podatnikiem VAT, nie będący płatnikiem podatków, płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, jest zobowiązany do złożenia zgłoszenia ZAP-3.
Rzecz jednak w tym, że z argumentów skarżącego ponoszonych w toku postępowania podatkowego, wynikało, iż zamieszkuje pod adresem [...] i adres ten organowi był znany w okresie prowadzenia postępowania podatkowego dotyczącego odpowiedzialności za zaległości spółki. Skarżący od 2018 roku składał bowiem zeznania roczne do organu wskazując w nich adres zamieszkania: [...]. Stąd w rozumieniu strony w ten sposób adres został zaktualizowany. Ponadto, to na ten właśnie adres doręczono mu wezwanie na przesłuchanie w październiku/listopadzie 2022 r. w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki, którego obecnie dotyczy wniosek o wznowienie postępowania. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który prowadził to postępowanie, wezwał bowiem stronę na przesłuchanie w tej sprawie, przesłuchanie jednak nie odbyło się, z uwagi na brak tłumacza i zostało przeniesione na luty 2023 r. Przesłuchanie się jednak nie odbyło i w drugiej dacie, a organ wydał decyzję ostateczną, którą doręczył stronie na inny adres, tj. adres: [...] (wskazany w rejestrze organu jako adres do doręczeń).
W okolicznościach tej sprawy, zdaniem sądu nie zostało wyjaśnione przez organy, czy w istocie Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie miał wiedzy, o adresie zamieszkania skarżącego: [...], czyli adresie pod który strona odbierała korespondencję. Niewątpliwe organy podatkowe są zobowiązane do prowadzenia postępowania podatkowego z poszanowaniem zasady zaufania obywatela do organów administracji publicznej. Zgodnie z art. 121 § 1 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Stosownie zaś do art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Sąd nie kwestionuje tego, że organy podatkowe nie mają obowiązku poszukiwania podatnika. Są one uprawnione do posługiwania się danymi ewidencyjnymi, znajdującymi się w ich dyspozycji. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3866/14, stwierdził, że trudno oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Sąd ten jednak w tymże orzeczeniu zaznaczył także, że taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu.
W tej sprawie wyjaśnienia wymaga, czy takich wątpliwości organ podatkowy nie powinien jednak powziąć, skoro pierwsze doręczenie (o wszczęciu postępowania podatkowego doręczono stronie w trybie art. 150 O.p. ) a – jak twierdził skarżący - Naczelnik Urzędu W. zlecał przed datą wydania decyzji ostatecznej w sprawie przesłuchanie skarżącego, organowi w G. o ten kierował doręczenia na adres zamieszkania [...] i pod tym adresem skarżący korespondencję odbierał bezpośrednio.
W sprawie nie wyjaśniono, czy można uznać, iż skarżący poinformował organ o zmianie miejsca zamieszkania w składanych zeznaniach podatkowych od 2018 r., skoro organ kierował wezwania do skarżącego także na adres [...], czyli na adres jaki wynikał z tychże zeznań podatkowych.
W takiej sytuacji należałoby przyjąć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., wszczynając postępowanie podatkowe wobec skarżącego oraz w dacie wydania decyzji ostatecznej, dysponował adresem, wskazanym jako adres zamieszkania, podanym przez samego skarżącego, tj. [...], a korespondencję do strony w istocie kierował wybiórczo, w tym akurat decyzję ostateczną skierował na adres, pod którym strona bezpośrednio korespondencji nie odbierała (art. 150 O.p.).
Skarżący nie był w sprawie niniejszej reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, na rozprawie nie był w stanie przedstawić szczegółów podniesionych zarzutów w zakresie doręczeń na przesłuchanie. Niemniej jednak na podstawie danych przez niego przedstawionych sąd nie miał podstaw aby uznać, że argumenty skarżącego są oczywiście niezasadne i nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik niniejszej sprawy. Nie było także możliwości bieżącego wyjaśnienia podniesionych okoliczności, bowiem na rozprawie obecny pełnomocnik organu nie był w stanie ustosunkować się do podniesionych przez skarżącego argumentów dotyczących wezwania go na przesłuchanie, przed wydaniem decyzji ostatecznej, na adres prawidłowy [...], co świadczyłoby o tym, że organ podatkowy tym adresem jednak dysponował i poszukiwanie go nie nastręczałoby żadnych trudności, ani nie wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności przez organ, np. w postaci kierowania zapytań do innych instytucji publicznych.
Sąd także nie miał możliwości zweryfikowania twierdzeń skarżącego, bowiem o ile sąd dysponował aktami sprawy głównej, tj. w zakresie postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności, o tyle akta te zostały przygotowane przez organ w formie odpisów dokumentów z akt oryginalnych. O ile akta wydawały się kompletne, wobec jednak twierdzeń strony nie było pewności, czy rzeczywiście kompletne były, czy też nie załączono do nich dowodów wezwania strony celem przesłuchania na adres [...]. Tych wątpliwości nie wyjaśnił także pełnomocnik organu obecny na rozprawie.
Brak także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rzetelnych wyjaśnień organu w powyższym zakresie, pomimo iż skarżący kwestię tę podnosił już w toku postępowania podatkowego w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania.
Na podstawie art. 124 O.p., organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Wedle zaś art. 210 § 4 O.p., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
W rezultacie sąd uznał, że organy podatkowe nie wyjaśniły dostatecznie istoty sprawy w zakresie zweryfikowania i wyjaśnienia, czy skarżący w istocie bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu głównym dotyczącym przeniesienia na niego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Sąd pierwszej instancji nie może badać sprawy w zakresie zaniechanym przez organ podatkowy, nie może też za organ sporządzać prawidłowego uzasadnienia decyzji. W sprawie doszło do zaniechań, wadliwości – co najmniej – w przedstawieniu ustaleń faktycznych oraz ocen faktycznych i prawnych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które obejmują istotny dla całości rozstrzygnięcia obszar sprawy.
Organy podatkowe tym samym naruszyły przepisy postępowania art. 122, art. 124 oraz art. 210 § 4 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie sprawy do powyższych kwestii powinien ustosunkować się, w pierwszej kolejności, organ pierwszej instancji, który miał zlecać – przed wydaniem decyzji ostatecznej – organowi podatkowemu w G. przesłuchanie skarżącego, i to na adres którym organy dysponowały – tj. [...]. Organ ten wydając rozstrzygnięcie po ponownym rozpatrzeniu sprawy rzetelnie wyjaśni powyższe kwestie, w szczególności czy organ podatkowy dysponował adresem zamieszkania skarżącego: [...] i czy pod ten adres w istocie skierował wezwanie skarżącego na przesłuchanie jesienią 2022 r., na które zresztą strona stawiła się. Organ pierwszej instancji załączy do akt administracyjnych kompletne oryginalne akta sprawy w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności na skarżącego za zaległości spółki, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania.
W niniejszej sprawie należy wyjaśnić, czy postępowanie podatkowe wobec skarżącego zostało wszczęte i było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Należy także zbadać, czy skarżący w istocie składał zeznania podatkowe wskazując adres zamieszkania [...] i czy pod ten adres wystosowano wezwanie na przesłuchanie. Gdyby tak było należałoby uznać, że doręczenie decyzji ostatecznej na inny adres – adres do korespondencji, który figurował w systemie organu, naruszało w stopniu istotnym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych, wynikającą z powołanego powyżej art. 121 § 1 O.p.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).