III SA/Wa 1004/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dotyczyła skargi spółki B. Sp. j. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzją tą uchylono w całości decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z [...] czerwca 2011 r. określającą spółce kwotę zwrotu podatku od towarów i usług za 2006 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, aby rozstrzygnąć, czy spółka działała jako pośrednik w transakcjach, czy też jako podmiot firmujący działalność osób z Białorusi (R. i D.). Spółka kwestionowała decyzję organu kontroli skarbowej, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących stosowania stawki 0% VAT dla sprzedaży na podstawie dokumentów tax free oraz brak podstaw do kwestionowania zakupów towarów handlowych i uznania nieistnienia niektórych transakcji. Wskazywała na naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 86 ust. 1 i art. 129 ust. 1 ustawy o VAT, oraz przepisów postępowania. Spółka twierdziła, że organ kontroli błędnie założył jej uczestnictwo w "karuzeli podatkowej" i prowadził postępowanie w sposób stronniczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2013 r. uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na uchybienia proceduralne i konieczność wyjaśnienia kwestii firmowania działalności innych podmiotów oraz tożsamości firmantów. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 października 2014 r. oddalił skargę kasacyjną spółki, uznając, że choć WSA nie odniósł się do wszystkich zarzutów, to uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a kwestia zastosowania stawki 0% pozostaje otwarta. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] lutego 2015 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność wyjaśnienia roli spółki w transakcjach oraz tożsamości osób z Białorusi. Sąd administracyjny oddalił skargę spółki na tę decyzję, uznając, że organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ postępowanie dowodowe wymagało przeprowadzenia w znacznej części, co nie mogło nastąpić w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, konieczność dokładnego wyjaśnienia kwestii firmanctwa i tożsamości firmantów.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zagadnienia prawne (5)
Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy zasadnie uznał, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego, a postępowanie dowodowe wymaga przeprowadzenia w znacznej części, co uniemożliwiało rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 233 § 2 O.p., ponieważ stwierdzone wadliwości postępowania dowodowego organu pierwszej instancji wymagały jego ponownego przeprowadzenia w znacznej części, a nie jedynie uzupełnienia w trybie art. 229 O.p. Przeprowadzenie kluczowych dowodów przez organ odwoławczy naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności.
Czy spółka działała jako pośrednik w transakcjach, czy jako podmiot firmujący działalność osób z Białorusi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została jednoznacznie ustalona przez organ pierwszej instancji i wymaga dalszego postępowania dowodowego.
Uzasadnienie
Z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, czyją działalność w istocie firmowała spółka, a jedynie, że były to osoby z Białorusi. Nie wystarcza to do uznania firmanctwa. Konieczne jest ustalenie tożsamości firmantów i przeprowadzenie dowodów z ich przesłuchania.
Czy organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez spółkę dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji niesłusznie oddalił wniosek dowodowy spółki o ustalenie tożsamości osób z Białorusi, co miało negatywne skutki dla spółki.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy uznał, że wniosek dowodowy spółki o ustalenie tożsamości R. i D. powinien zostać uwzględniony, ponieważ spółka mogła nie posiadać ich danych adresowych, a organ kontrolujący powinien dysponować danymi tych osób. Odmowa przeprowadzenia dowodu była niezasadna.
Czy przyjęcie przez organy podatkowe podwójnej roli spółki (podatnika przy sprzedaży i firmującego przy nabyciu) jest zgodne z zasadą neutralności VAT i istotą firmanctwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie przyjęcie prowadzi do sprzeczności i nadmiernego fiskalizmu.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy wskazał, że zakwestionowanie prawa spółki do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupu z uwagi na to, że nabywcami byli obywatele Białorusi, a jednocześnie uznanie, że spółka zaniżyła zobowiązanie podatkowe z tytułu sprzedaży tych towarów, jest sprzeczne z zasadą neutralności VAT i istotą firmanctwa.
Czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących stosowania stawki 0% VAT w kontekście eksportu pośredniego i orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwestia ta pozostaje otwarta i może być przedmiotem oceny w toku ponownego postępowania przed organami skarbowymi.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że pominięcie przez WSA przepisów dotyczących eksportu pośredniego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ale zagadnienie ewentualnego zastosowania tych przepisów jest otwarte i może być artykułowane przez stronę w toku ponownego postępowania. Należy uwzględnić orzecznictwo TSUE w zakresie nadużycia prawa.
Przepisy (29)
Główne
O.p. art. 113
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 233 § § 2
Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 41 § ust.1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 41 § ust. 4 w zw. z ust. 11
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 8 § ust. 2 lit. b
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 129 § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 86 § ust. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 125
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129 § ust. 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 190
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 193
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 199a § § 3
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.k.s.
Ustawa - Kodeks karny skarbowy
Konst. RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 233 § 2 O.p. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części przez organ pierwszej instancji, co uniemożliwiało rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 229 i art. 233 § 2 O.p. przez organ odwoławczy. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
"nie można udowodnić firmanctwa bez oznaczenia tożsamości firmantów" • "Takie przyjęcie niejako podwójnej roli Spółki (podatnika przy sprzedaży i firmującego przy nabyciu) należy uznać za przejaw nadmiernego fiskalizmu." • "Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest zatem wyjaśnienie, czy rola Spółki polegała na pośredniczeniu w transakcjach [...] czy też jedynie firmowała ona działalność R. i D." • "Organ odwoławczy nie może przeprowadzić dowodu istotnego (kluczowego) dla rozstrzygnięcia sprawy, jeśli nie dokonał tego organ pierwszej instancji, gdyż oznaczałoby to, że w danej sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające tylko w jednej instancji, a nie dwóch."
Skład orzekający
Aneta Trochim-Tuchorska
sprawozdawca
Małgorzata Długosz-Szyjko
przewodniczący
Piotr Przybysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego, konieczność dokładnego wyjaśnienia kwestii firmanctwa i tożsamości firmantów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii firmanctwa w podatkach VAT, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i jakie konsekwencje niesie jego zaniechanie.
“Firmanctwo w VAT: Kiedy organ odwoławczy musi zwrócić sprawę do pierwszej instancji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.