III SA/Po 991/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2023-03-03
NSArolnictwoŚredniawsa
pomoc finansowaARiMRCOVID-19produkcja świńurodzeniaoznakowaniekontrolapostępowanie administracyjneKPArolnictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę producenta świń na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej z powodu niezgodności liczby zgłoszonych urodzeń z faktycznym stanem zwierząt w gospodarstwie.

Skarżąca domagała się pomocy finansowej dla 1850 sztuk świń, jednak organy ARiMR przyznały ją jedynie dla 976 sztuk, kwestionując rzeczywistą liczbę urodzeń w okresie objętym wnioskiem. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niedokładne postępowanie wyjaśniające i błędną ocenę dowodów. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w sposób należyty urodzenia zakwestionowanej liczby zwierząt, a brak fizycznej obecności świń w gospodarstwie i u potencjalnych nabywców potwierdził zasadność decyzji organów.

Sprawa dotyczyła skargi E. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, która utrzymała w mocy decyzję o przyznaniu pomocy finansowej dla producentów świń jedynie w części. Skarżąca wnioskowała o pomoc dla 1850 sztuk świń, jednak organy uznały, że zawyżono liczbę urodzeń, przyznając pomoc tylko dla 976 sztuk. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów K.p.a., w tym niedokładne postępowanie wyjaśniające, błędną ocenę dowodów i brak przesłuchania świadków. W szczególności kwestionowano ustalenia dotyczące liczby urodzonych prosiąt w marcu 2022 r. oraz transakcji sprzedaży zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała w sposób należyty urodzenia zakwestionowanej liczby zwierząt. Sąd podkreślił, że kluczowe jest udowodnienie faktycznego urodzenia się świń w określonym terminie oraz wykazanie ich obecności lub wyjaśnienie ich losu. Brak fizycznej obecności zwierząt w gospodarstwie skarżącej i u potencjalnych nabywców, a także wątpliwości dotyczące dokumentacji utylizacji padliny, potwierdziły zasadność decyzji organów administracji. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, uznając, że nie wpłynęłoby to na ustalenia faktyczne dotyczące braku zwierząt w dacie kontroli.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo zgłoszenie urodzenia do rejestru oraz wystawienie świadectwa zdrowia nie jest wystarczające, jeśli nie potwierdza się fizycznej obecności zwierząt i nie wyjaśni się wątpliwości co do ich losu i spełnienia wymogów programu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest udowodnienie faktycznego urodzenia się świń w określonym terminie oraz wykazanie ich obecności lub wyjaśnienie ich losu. Brak fizycznej obecności zwierząt w gospodarstwie skarżącej i u potencjalnych nabywców, a także wątpliwości dotyczące dokumentacji utylizacji padliny, potwierdziły zasadność decyzji organów administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Rozporządzenie art. 13zn § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa warunki przyznania pomocy finansowej producentom świń, w tym wymóg zgłoszenia oznakowania świń urodzonych w określonym okresie.

Pomocnicze

ustawa o ARiMR art. 10 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich art. 22 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej

Określa minimalny wiek prosiąt do odsadzenia od loch.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

P.p.s.a. art. 3 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Wyłącza stosowanie niektórych przepisów K.p.a. w postępowaniach przed ARiMR.

ustawa o ARiMR art. 10a § ust. 1a

Ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

Określa obowiązki organu ARiMR w postępowaniach.

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak fizycznej obecności zakwestionowanej liczby zwierząt w gospodarstwie skarżącej oraz u potencjalnych nabywców. Niespójność i niewiarygodność dokumentacji dotyczącej utylizacji padliny. Niespełnienie przez skarżącą obowiązku należytego wykazania urodzenia się świń i wyjaśnienia ich losu.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. poprzez niedokładne postępowanie wyjaśniające i błędną ocenę dowodów. Zarzut odmowy przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Argument, że daty zgłoszeń urodzeń do rejestru nie są datami faktycznych urodzeń, a zwierzęta były starsze i mogły zostać sprzedane. Argument, że transakcje sprzedaży były udokumentowane świadectwami zdrowia i zgłoszeniami do rejestru.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ocenia, że organy obu instancji na podstawie całego materiału dowodowego postąpiły słusznie, nie uznając wyjaśnień skarżącej dotyczących 874 sztuk świń... Skoro jedną z przesłanek przyznania pomocy jest urodzenie się świń w gospodarstwie osoby składającej wniosek o pomoc i to w określonym przedziale czasowym, obowiązkiem strony wnioskującej o pomoc jest należyte, jednoznaczne wyjaśnienie następujących kwestii: (i) wykazanie, że świnie się urodziły, (ii) gdzie brakujące świnie się znajdują, (iii) dlaczego zostały odsadzone od loch wcześniej. Sam fakt zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich zdarzenia urodzenia, zgłoszenia sprzedaży w systemie informatycznym, wystawienie świadectwa zdrowia przez lekarza weterynarii, nie może stanowić podstawy do uznania, że zostały spełnione warunki do objęcia tych zwierząt pomocą na podstawie § 13zn Rozporządzenia.

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Jacek Rejman

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy finansowej dla producentów rolnych, wymogi dowodowe w postępowaniu administracyjnym, znaczenie fizycznej obecności zwierząt w kontekście wniosków o dopłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia ARiMR i stanu faktycznego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak ważne jest dokładne udokumentowanie i wykazanie faktów w postępowaniu administracyjnym, szczególnie gdy w grę wchodzą środki publiczne. Pokazuje też, że same zgłoszenia i dokumenty nie wystarczą, jeśli nie znajdują potwierdzenia w rzeczywistości.

Producent świń przegrywa walkę o unijne dopłaty – kluczowe okazało się udowodnienie faktycznej liczby zwierząt.

Dane finansowe

WPS: 97 000 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 991/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Jacek Rejman
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 187
par. 13zn ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Sentencja
Dnia 3 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Jacek Rejman Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Kosakowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2023 r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 19 sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 30 marca 2022 r. do Biura Powiatowego ARiMR w C. wpłynął wniosek E. B. (dalej także jako wnioskodawczyni, skarżąca) o udzielenie pomocy finansowej producentowi świń, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19 oraz który zgłosił Agencji do dnia 15 kwietnia 2022 r. oznakowanie świń urodzonych w jego gospodarstwie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. Wnioskodawczyni oświadczyła, że w okresie od 16 lutego do 31 marca 2022 r. w jej gospodarstwie urodziło się 1850 świń, których oznakowanie zgłosiła ARiMR do dnia 15 kwietnia 2022 r. i do których wnioskuje o przyznanie pomocy.
Decyzją z 30 czerwca 2022 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. , wskazując na art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 z późn. zm., dalej jako ustawa o ARiMR) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej jako K.p.a.) i § 13zn rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie), przyznał wnioskodawczyni pomoc finansową o wartości brutto 97 000 zł, stanowiącej równowartość 20 659,84 euro, oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej do pozostałej części wnioskowanej.
Od opisanej decyzji wnioskodawczyni, zastępowana przez zawodową pełnomocnik, wniosła odwołanie, w części w której organ odmówił udzielenia pomocy finansowej, domagając się uchylenia i zmiany decyzji w zaskarżonej części, poprzez przyznanie pomocy finansowej dotyczącej 874 sztuk trzody. Pełnomocnik zarzuciła:
1. naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz 8 §1 K.p.a. poprzez niedokonanie dokładnego wyjaśnienia stanu, faktycznego i przyjęcie, iż 874 sztuk trzody się nigdy nie urodziło, a co za tym idzie wniosek odwołującej o przyznanie pomocy finansowej został błędnie uznany za bezzasadny;
2. naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz 8 §1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego w spawie padnięcia ok. 600 sztuk trzody chlewnej w nocy z 1. na 2. listopada 2021 r. w gospodarstwie J. B. poprzez nieprzesłuchanie zootechnika J. K. oraz poprzez pominięcie załączników dołączonych do protokołu kontroli doraźnej gospodarstwa J. B. z 27 maja 2022 r. w postaci fotografii dokumentu handlowego wystawionego przez zakład utylizacji z 03 listopada 2021 r. na okoliczność odbioru w tym dniu padliny z ww. gospodarstwa;
3. naruszenie art. 7 i art. 75 §1 K.p.a., art. 77 §1 oraz 8 §1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego i brak przesłuchania w charakterze świadków osób, które były bezpośrednio zaangażowane w obrót 874 sztukami trzody tj. zootechnika J. K., lekarza wet. M. W., lekarza wet. A. K., pracownika J. S. na okoliczność tego, czy 874 sztuki trzody chlewnej, co do których odwołująca zgłosiła wniosek o dopłaty, faktycznie się urodziło w gospodarstwie odwołującej i gdzie znajdowały się te zwierzęta w dacie kontroli tj. 05 kwietnia 2022 r.;
4. naruszenie art. 7 i art. 75 §1, art. 77 §1 oraz 8 §1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego i brak przesłuchania w charakterze świadków: zootechnika J. K., lekarza wet. A. K. oraz pracownika J. S. na okoliczność tego, ile sztuk trzody chlewnej i jakiego rodzaju może pomieścić gospodarstwo odwołującej oraz na okoliczność tego, ile zwierząt jest w stanie urodzić się w gospodarstwie odwołującej w ciągu miesiąca;
5. naruszenie art. 7, art. 77 §1, art. 8 §1, art. 80 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dokładnego postępowania wyjaśniającego i pominięcie, że w gospodarstwie odwołującej w październiku 2021 roku urodziło się 1097 prosiąt i w listopadzie 2021 roku urodziło się 950 prosiąt (łącznie 2047 sztuki zarejestrowane w IRZplus), tym samym realne było, aby w gospodarstwie odwołującej w lutym 2022 roku urodziło się 720 sztuki prosiąt, a w marcu 2022 roku urodziło się 1440 prosiąt (łącznie 2160 sztuk), gdyż doszło do ponownego wyprosienia się tych samych macior;
6. dokonanie błędnego ustalenia, z naruszeniem art. 80 K.p.a., że w dniu 04 kwietnia 2022 r. z siedziby gospodarstwa odwołującej dokonano przemieszczenia 384 sztuk trzody chlewnej, podczas, gdy sprzedaż 384 sztuk prosiąt odwołująca zgłosiła w portalu IRZ plus dzień wcześniej, to jest 03 kwietnia 2022 r., zanim dowiedziała się o planowanej kontroli, co potwierdza wpis w tym portalu co do sprzedaży 384 sztuk – w dniu 04 kwietnia 2022 r. doszło do zaakceptowania zgłoszenia odwołującej przez H. W.;
7. dokonanie dowolnej i błędnej oceny świadectwa zdrowia trzody chlewnej z 02 kwietnia 2022 r. dot. 384 sztuk, wystawionego przez lekarza wet. M. W. na okoliczność przebadania przez ww. lekarza 384 sztuk trzody oraz dokonanie błędnej oceny wyjaśnień H. W., złożonych 07 kwietnia 2022 r. podczas kontroli, w których potwierdził on zawarcie umowy sprzedaży 384 sztuk trzody chlewnej w dniu 02 kwietnia 2022 r., co doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że transakcja była fikcyjna, podczas gdy nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby obie ww. osoby miały interes w potwierdzeniu transakcji, której nie było;
8. dokonanie dowolnej i błędnej oceny świadectwa zdrowia trzody chlewnej z 27 marca 2022 r. dot. 500 sztuk, wystawionego przez lekarza wet. M. W. na okoliczność przebadania przez ww. lekarza 500 prosiąt, które podlegały sprzedaży w dniu 28 marca 2022 r., co doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że transakcja była fikcyjna, podczas gdy nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby lekarz miał interes w potwierdzeniu transakcji, której nie było;
9. naruszenie art. 7, art. 75 §1, art. 77 §1, art. 8 §1, art. 11, art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej i błędnej oceny wieku świń znajdujących się w gospodarstwie J. B. w dacie kontroli tj. 05 kwietnia 2022 r., co doprowadziło organ do ustalenia, że w siedzibie nie stwierdzono prosiąt do 8 tygodni życia, podczas gdy wiek prosiąt winien określić lekarz weterynarii lub biegły oraz dokonanie analogicznego błędu podczas kontroli w gospodarstwie H. W. w dniu 07 kwietnia 2022 r. i stwierdzenie, że nie znajdowały się u niego 384 sztuki prosiąt, tylko 412 świń w innym wieku.
Pełnomocnik wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów opisanych w odwołaniu oraz dowodu z zeznań świadków, wskazanych w odwołaniu.
Decyzją z 19 sierpnia 2022 r. nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie jednoznacznie potwierdził, że liczba zgłoszonych urodzeń do rejestru nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistej liczbie urodzonych świń w gospodarstwie wnioskodawczyni w okresie objętym wnioskiem, co w efekcie skutkowało przyznaniem pomocy w części.
Organ wyższego stopnia wskazał, że celem programu jest ochrona producentów świń przed utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19. Zgodnie z § 13zn ust. 1 Rozporządzenia, ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. I pkt 6, producentom świń, którzy, między innymi, zgłosili Agencji do 15 kwietnia 20221 r. oznakowanie świń urodzonych w ich gospodarstwach od 15 listopada 2021 r. do 31 marca 2022 r. Wysokość pomocy wynosi 1000 zł do każdych 10 sztuk świń, jednak nie więcej 500 000 zł dla producenta świń (ust. 6).
Dalej organ wyższego stopnia wskazał, że zgodnie ze zgłoszeniami urodzeń dokonanymi przez wnioskodawczynię, w miesiącu marcu 2022 roku w jej stadzie świń urodziło się 1440 sztuk prosiaków, co miało miejsce 11 marca 2022 r. (460 sztuk), 22 marca 2022 r. (390 sztuk) oraz 30 marca 2022 r. (590 sztuk). Organ stwierdził, że 05 kwietnia 2022 r. czyli w dniu przeprowadzonej kontroli na miejscu, zwierzęta te nie ukończyły jeszcze 28. dnia życia, zatem zgodnie z obowiązującymi przepisami powinny przebywać wraz z lochami, jako zwierzęta nieodsadzone, chyba że wystąpi zagrożenie zdrowia lochy lub prosięcia - § 22 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r. nr 56 poz. 344 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich).
W siedzibie stada wnioskodawczyni w dniu kontroli stwierdzono mniejszą liczbę zwierząt. Łącznie wszystkich świń, czyli prosiąt nieodsadzonych wraz z lochami przebywało 1116 szt. Zdaniem organu wyższego stopnia jednoznacznie potwierdzono, że zgłoszenie urodzeń w miesiącu marcu 2022 w ilości 1440 sztuk nie ma pokrycia w rzeczywistości. Organ ocenił, że skoro okres utrzymywania prosiaków przy lochach jest określony w przepisach prawa, to argument strony, że sprzedała prosiaki, czego dowodem mają być świadectwa zdrowia i zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich, przed upływem tego okresu, jest niewiarygodny i nie może stanowić podstawy do zmiany decyzji.
Dalej organ wyższego stopnia napisał, że kontrola na miejscu została zapowiedziana w dniu 04 kwietnia 2022 r. i w tym samym dniu wnioskodawczyni zgłosiła sprzedaż 384 sztuk zwierząt. Strona w odwołaniu podnosi, że czynności tej dokonała w dniu 03 kwietnia 2022 r., czyli przed powzięciem wiedzy o zamiarze przeprowadzenia czynności w kontroli w siedzibie, jednakże dane zawarte w bazie sytemu informatycznego jednoznacznie potwierdzają, że w dniu 04 kwietnia 2022 r. zgłoszono sprzedaż, która zgodnie z twierdzeniami strony miała miejsce w dniu 03 kwietnia 2022 r. Zdaniem organu wyższego stopnia istotny jest fakt, że zarówno w siedzibie strony sprzedającej jak i strony kupującej zostały przeprowadzone czynności kontrolne na miejscu, ale w żadnej z tych siedzib nie stwierdzono fizycznej obecności sztuk, zgłoszonych jako sprzedanych.
Następnie organ wskazał, że 500 sztuk świń, które zgodnie z bazą sytemu informatycznego zostały sprzedane w dniu 28 marca 2022 r. J. B. (będącemu także pełnomocnikiem wnioskodawczyni) nie zostało fizycznie stwierdzonych w jego gospodarstwie. Dodatkowo J. B. w dniu 05 maja 2022 r. oświadczył, że "Brak tych prosiąt był spowodowany brakiem tych prosiąt". Organ zaznaczył, że pomimo fizycznego braku tych zwierząt w aktach znajduje się świadectwo zdrowia wystawione dla tych zwierząt przez lekarza weterynarii, strona zgłosiła przemieszczenie tych zwierząt i wnosi o przesłuchanie świadków, którzy mają zaświadczyć o obecności zwierząt, których nie było, jak potwierdził J. B..
Organ podkreślił, że przeprowadzone czynności kontrolne na miejscu, zarówno w siedzibie odwołującej, która zgodnie z danymi zawartymi w bazie sytemu informatycznego była stroną sprzedającą świnie, jak i w siedzibach rolników którzy zgodnie z danymi zawartymi w bazie sytemu informatycznego nabywali świnie, nie potwierdziły fizycznej obecności 874 szt. zwierząt. Sam fakt zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich zdarzenia urodzenia, sprzedaży czy też kupna, oraz wystawienie świadectwa zdrowia przez lekarza weterynarii, przy jednoznacznym ustaleniu, w wyniku czynności kontrolnych na miejscu, braku fizycznej obecności tych zwierząt, nie może stanowić podstawy do uznania, że zostały spełnione warunki do objęcia tych zwierząt pomocą na podstawie § 13zn Rozporządzenia.
Następnie organ stwierdził, odnosząc się do zarzutu dotyczącego zaniechania dokładnego postępowania wyjaśniającego dotyczącego odbioru padliny z gospodarstwa J. B. w nocy 1-2 listopada 2021 r., że w trakcie całego postępowania wyjaśniającego w sprawie strona nie przedstawiła ani nie wskazała organowi, dokumentacji potwierdzającej podnoszony zarzut. Wskazane oświadczenie o padnięciu w listopadzie, w wyniku awarii, ok. 650 prosiąt i przedstawiony do odwołania dokument handlowy potwierdzenia obioru 50 szt. padłych świń o wadze pow. 50 kg (łączna masa materiału 2680 kg), w ocenie organu wyższego stopnia nie potwierdza podnoszonego zarzutu, bowiem na dokumencie handlowym nie ma prosiąt. Zgodnie z przedstawionym dokumentem, liczba padłych sztuk zwierząt, odebranych przez zakład utylizacyjny w dniu 3 listopada 2021 r. wynosi 50 szt. tucznika o wadze ponad 50 kg - 50x50 = 2500 kg, przy informacji o odbiorze 2680 kg, a nie jak podnosi strona, że stanowi on potwierdzenie utylizacji 600 szt. prosiąt. Organ zaznaczył przy tym, że w bazie sytemu informatycznego w dniu 5 listopada 2021 r. została zarejestrowana utylizacja 50 szt. trzody, pochodzącej z gospodarstwa J. B., co pokrywa się z danymi zawartymi na dokumencie handlowym wystawionym przez zakład utylizacji [...] S.A. i nie pokrywa się z przedstawioną w oświadczeniu pełnomocnika z 05 maja 2022 r. liczbą padłych 650 szt. prosiąt. Organ zaznaczył przy tym, że ARiMR, w celu zmniejszenia obciążeń finansowych hodowców zwierząt, dopłaca do transportu oraz utylizacji padłej trzody, przy czym dopłaty są wyższe do świń o wadze powyżej 50 kg (14,84 zł / 89,08 zł za zbiór i transport oraz 7,00 zł / 45,80 zł za unieszkodliwienie sztuki z gatunku świnie).
Organ wyższego stopnia podkreślił, że zgłoszenie urodzenia świni do rejestru zwierząt gospodarskich bez faktycznego zdarzenia, nie może stanowić podstawy do przyznania pomocy. Podczas czynności kontrolnych na miejscu stwierdzono jedynie łącznie 1116 szt. zwierząt (prosiaki wraz z lochami), natomiast samych nieodsadzonych prosiaków powinno się znajdować 1440 szt. Materiał dowodowy uzupełniono o kontrole w siedzibach stad do których zgodnie ze zgłoszonymi sprzedażami zwierzęta zostały przemieszczone. Jednakże w tych siedzibach tych zwierząt fizycznie nie zlokalizowano, co stanowi dowód, że zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom, i w efekcie skutkowało pomniejszeniem przyznanej pomocy. Zarówno zgłoszenia do rejestru jak i świadectwa zdrowia wystawione dla tych zwierząt przy jednoczesnym braku stwierdzenia ich fizycznej obecności, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzania, że został spełniony warunek do otrzymania pomocy w tym zakresie.
Organ wyższego stopnia opisał cykl produkcyjny trzody i podsumował, że okres od jednego do drugiego wyproszenia wynosi 138 – 150 dni, zatem w okresie od listopada 2021 r. do marca 2022 r. nie było możliwości, aby którakolwiek z loch wyprosiła się dwa razy.
Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła E. B., zastępowania przez tą samą zawodową pełnomocnik, domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie, uchylenia postanowienia z 19 sierpnia 2022 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzuciła:
1. naruszenie art. 10 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia z 19 sierpnia 2022 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków;
2. naruszenie art. 6 i art. 7, art. 77 §1 i § 4 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustalenia, że daty 11 marca 2022 r., 22 marca 2022 r. i 30 marca 2022 r. to są daty w których urodziły się prosięta, podczas gdy są to daty, w których zostały one zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich (IRZplus), co zdaniem strony skarżącej miało wpływ na wynik sprawy, gdyż organ przyjął, iż w dniu kontroli tj. 05 kwietnia 2022 r. zwierzęta te nie ukończyły jeszcze 28 dnia życia, tym samym musiały przebywać z lochami jako zwierzęta nieodsadzone i nie mogły zostać sprzedane, podczas gdy w rzeczywistości prosięta były starsze i mogły podlegać sprzedaży;
3. naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny oświadczenia pełnomocnika skarżącej, J. B., złożonego 05 maja 2022 r., poprzez uznanie, iż ww. oświadczył, że zakupionych od skarżącej prosiąt nie ma w jego gospodarstwie gdyż nigdy nie istniały, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż na tej podstawie organ II instancji odmówił przesłuchania świadków na okoliczność tego, że zwierzęta faktycznie istniały;
4. naruszenie art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny danych z bazy teleinformatycznej poprzez ustalenie, że 05 kwietnia 2022 r. w gospodarstwie skarżącej powinno znajdować się 1440 sztuk prosiąt, podczas gdy z bazy wynika, iż powinno było znajdować się 1116 sztuk trzody chlewnej i tyle sztuk stwierdzono podczas kontroli;
5. naruszenie art. 7, art. 77§1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny danych z bazy teleinformatycznej IRZ plus poprzez ustalenie, że sprzedaż do gospodarstwa H. W. nastąpiła 04 kwietnia 2022 r., podczas gdy skarżąca zgłosiła sprzedaż 03 kwietnia 2022 r., a 04 kwietnia 2022 r. H. W. potwierdził sprzedaż w systemie IRZ Plus;
6. naruszenie art. 7, art. 77§1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie błędnego ustalenia, że ani w siedzibie strony kupującej, ani w siedzibie strony sprzedającej w zakresie transakcji z 02 kwietnia 2022 r. nie stwierdzono fizycznej obecności sztuk trzody zgłoszonych jako sprzedanych, pomimo tego, że jest to niezgodne z ustaleniami kontroli z 07 kwietnia 2022 r. oraz ustaleniami organu I instancji zawartymi w decyzji z 30 czerwca 2022 r., iż w gospodarstwie H. W. w dniu kontroli przebywało 208 prosiąt, co zdaniem strony skarżącej potwierdza, iż co najmniej tyle zostało sprzedanych mu przez Skarżącą w dacie 2 kwietnia 2022 roku, ponadto w gospodarstwie znajdowało się łącznie 412 sztuk zwierząt z gatunku świnia, liczba zwierząt stwierdzonych na miejscu jest więc większa niż liczba zwierząt kupionych 02 kwietnia 2022 r. (384 szt.), tym samym brak byłby podstaw do twierdzenia, iż zakupionych zwierząt nie było w gospodarstwie H. W.;
7. naruszenie art. 6 i art. 7, art. 77§1 i § 4 oraz art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie ustalenia, iż skarżąca nie wykazała, aby w listopadzie 2021 r. doszło w gospodarstwie J. B. do padnięcia 650 szt. prosiąt, podczas gdy skarżąca załączyła do odwołania dokument utylizacji padliny, z którego wynika, iż 03 listopada 2021 r. utylizowano ok. 2680 kg padłych świń;
8. naruszenie art. 107 §3 w związku z art. 8 i art. 76 §2 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów, w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego organ II instancji nie uznał za dowód na istnienie spornych prosiąt, a w każdym razie za podstawę do przesłuchania świadka na tę okoliczność: lekarza wet. M. W., który wystawił dokumenty urzędowe w postaci świadectwa zdrowia zwierząt na potrzeby obu kwestionowanych przez organy administracji transakcji sprzedaży;
9. naruszenie art. 107§3 w związku z art. 8 K.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów, w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego organ II instancji nie uznał za dowód na istnienie spornych prosiąt, a w każdym razie za podstawę do przesłuchania świadka na tę okoliczność: H. W., który zakupił sporne 384 sztuk prosiąt, podczas kontroli nie wycofał tej transakcji z systemu IRZ, a stwierdzone w gospodarstwach H. W. i J. W. w dniu 07 kwietnia 2022 r. nieprawidłowości w zakresie liczby świń w siedzibach zostały wyjaśnione, w tym również przez AMRiR w Z. i zakup z 02 kwietnia 2022 r. nie jest kwestionowany, a obecność zwierząt w odpowiednim wieku do ww. transakcji stwierdzono na miejscu podczas kontroli.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 03 marca 2023 r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnik strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z protokołu zeznań świadków: J. W., H. W. i M. W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w sprawie jest decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR z 19 sierpnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. , o przyznaniu skarżącej, pomocy finansowej w trybie § 13zn Rozporządzenia, jedynie w części. Skarżąca wnioskowała o przyznanie pomocy dla 1 850 sztuk świń, organy obu instancji uznały, że skarżąca zawyżyła liczbę urodzeń świń. Zdaniem organów ARiMR, skarżącej należy się pomoc obliczona dla 976 sztuk świń i w pozostałej części wniosku, dotyczącej 874 świń, organ I instancji odmówił udzielenia pomocy, zaś organ wyższego stopnia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy § 13zn Rozporządzenia. Zgodnie z § 13zn ust. 1 Rozporządzenia, w 2022 roku ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentom świń, który, między innymi, zgłosili do ARiMR do dnia 15 kwietnia 20221 r. oznakowanie świń urodzonych w ich gospodarstwach od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. Celem programu jest ochrona producentów świń przed utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi epidemią COVID-19 (ust. 3). Wysokość pomocy wynosi 1000 zł do każdych 10 sztuk świń, jednak nie więcej 500 000 zł dla producenta świń (ust. 6).
Przystępując do oceny obu decyzji wydanych w sprawie Sąd stwierdza, że podstawowymi przesłankami udzielenia pomocy jest urodzenie się świń w gospodarstwie osoby składającej wniosek o pomoc, i to tylko w okresie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 31 marca 2022 r. (§ 13zn ust. 1 pkt 5).
W sprawie jest poza sporem, że skarżąca we wniosku podała, że w okresie od 16.02. 2022r.. do 31.03.2022r. w jej gospodarstwie urodziło się 1850 świń. Poza sporem jest też to, że zgodnie ze zgłoszeniami urodzeń, złożonymi przez skarżącą, w miesiącu lutym (22.02.2022r.) w jej stadzie świń urodziło się 405 sztuk a w marcu 2022 roku urodziło się 1 440 sztuk prosiaków. Zgłoszenia miały miejsce 22.02.2022r. (405 atuk), 11 marca 2022 r. (460 sztuk), 22 marca 2022 r. (390 sztuk) oraz 30 marca 2022 r. (590 sztuk). Spór dotyczy tego, czy skarżąca zawyżyła liczbę urodzeń świń czy należycie udowodniła, że w jej gospodarstwie faktycznie urodziło się tyle świń, ile zostało zgłoszonych).
W myśl § 22 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, prosięta odsadza się nie wcześniej niż w 28. dniu od dnia ich urodzenia, chyba że wystąpi zagrożenie zdrowia lochy lub prosięcia. W myśl ust. 2, prosięta mogą być odsadzone także z innej przyczyny niż zagrożenie zdrowia lochy lub prosięcia, nie wcześniej jednak niż w 21. dniu od dnia urodzenia, jeżeli po odsadzeniu zostaną umieszczone w pomieszczeniu uprzednio oczyszczonym, odkażonym i odizolowanym od pomieszczeń, w których utrzymuje się lochy.
W dniu przeprowadzenia kontroli w siedzibie stada skarżącej (05 kwietnia 2022 r.) zwierzęta urodzone w marcu 2022 r., a przynajmniej zdecydowana większość z pośród tych zwierząt, nie ukończyła jeszcze 28 dnia życia, zatem powinny przebywać wraz z lochami, jako zwierzęta nieodsadzone. Tymczasem w siedzibie stada skarżącej w dniu kontroli stwierdzono mniejszą liczbę zwierząt, bowiem łącznie wszystkich świń, czyli prosiąt nieodsadzonych wraz z lochami przebywało 1116 sztuk.
Sąd ocenia, że organy obu instancji na podstawie całego materiału dowodowego postąpiły słusznie, nie uznając wyjaśnień skarżącej dotyczących 874 sztuk świń (zgłoszonych jako urodzonych w marcu 2022r.) i udzielając wnioskowanej pomocy jedynie w części. Dalej Sąd stwierdza, że także w skardze nie znalazły się racjonalne wyjaśnienia dotyczące brakujących 874 sztuk świń. Należy przy tym zaznaczyć, że Sąd nie podziela tej konkluzji organu wyższego stopnia, że skoro minimalny czas przetrzymywania prosiaków przy lochach został uregulowany przepisami prawa, to brak fizycznej obecności tych zwierząt w gospodarstwie potwierdza błędną deklarację (tu: zawyżenie liczby urodzonych prosiąt). Skoro jedną z przesłanek przyznania pomocy jest urodzenie się świń w gospodarstwie osoby składającej wniosek o pomoc i to w określonym przedziale czasowym (tu: od 15 listopada 2021 r. do 31 marca 2022 r.), obowiązkiem strony wnioskującej o pomoc jest należyte, jednoznaczne wyjaśnienie następujących kwestii: (i) wykazanie, że świnie się urodziły, (ii) gdzie brakujące świnie się znajdują, (iii) dlaczego zostały odsadzone od loch wcześniej. Tak aby rozwiać jakiekolwiek wątpliwości organu, przyznającego pomoc ze środków publicznych.
Jak wynika z akt sprawy i jest poza sporem, kontrola na miejscu, w siedzibie stada skarżącej, została zapowiedziana 04 kwietnia 2022 r. i przeprowadzona 05 kwietnia 2022 r. Nie ma znaczenia przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji, czy sprzedaż 384 zwierząt H. W. oraz sprzedaż 490 zwierząt W. R., zgłoszona w systemie informatycznym w dniu 04 kwietnia 2022 r. o godz. 17.00 i 17.35 (razem sprzedaż 874 sztuk świń, a więc ilości zakwestionowanej przez organ), miała miejsce przed tym, jak skarżąca dowiedziała się o zaplanowanej kontroli, czy po tym, jak skarżąca dowiedziała się o zaplanowanej kontroli. Znaczenie ma natomiast ten fakt, że zarówno w siedzibie skarżącej jak i osób, którym skarżąca zgłosiła sprzedaż zwierząt, zostały przeprowadzone czynności kontrolne na miejscu i w żadnej z tych siedzib nie stwierdzono fizycznej obecności sztuk zgłoszonych jako sprzedanych.
Jak szczegółowo opisał organ I instancji, podczas kontroli przeprowadzonej u W. R. tenże oświadczył, że 490 sztuk świń nigdy nie dotarło do siedziby jego stada, nie posiada świadectwa zdrowia dla tych zakupionych sztuk bowiem zawsze jest dostarczane przez osobę która dostarcza świnie, samochód który miał dostarczyć zwierzęta uległ zepsuciu i nigdy nie dotarł na teren jego gospodarstwa, zatwierdził kupno zwierząt w systemie informatycznym po otrzymaniu wiadomości telefonicznej od sprzedającego (tu: skarżącej) że zwierzęta opuściły siedzibę stada i można zatwierdzić zgłoszenie. Organ I instancji podkreślił, że w dniu 06 kwietnia 2022 r., po przeprowadzonej kontroli, W. R. złożył korektę wykreślającą to zdarzenie (zatwierdzenie kupna zwierząt).
Dalej organ I instancji opisał kontrolę przeprowadzoną 07 kwietnia 2022 r. w siedzibie stada H. W. oraz w siedzibie stada J. W. (ta sama lokalizacja siedziby stada). W protokole kontroli w siedzibie stada H. W. zamieszczono informację, że świnie przebywały w dużych kojcach, a rolnik nie był skłonny do pomocy w liczeniu. Na każdym kojcu zawieszona została tabliczka z liczbą świń, jaka zdaniem rolnika przebywa aktualnie w danym miejscu. Pomimo utrudnień inspektorzy dołożyli wszelkich starań, przeliczając stan zwierząt. Po przeliczeniu stanu okazało się, że liczby zostały "mocno zawyżone". Inspektorzy stwierdzili 412 sztuk świń, podczas gdy według danych z systemu informatycznego, na stanie w tym dniu powinno przebywać 592 sztuk świń. Czyli o 180 więcej. Organ I instancji odnotował oświadczenie ww. rolnika, że zakup 384 sztuk świń miał miejsce.
W protokole kontroli w siedzibie stada J. W. także zawarto informację, że świnie przebywały w dużych kojcach, a rolnik nie był skłonny do pomocy w liczeniu. Na każdym kojcu zawieszona została tabliczka z liczbą świń, jaka zdaniem rolnika przebywa aktualnie w danym miejscu. Pomimo utrudnień inspektorzy dołożyli wszelkich starań przeliczając stan zwierząt. Po przeliczeniu stanu okazało się, że liczby te zostały "mocno zawyżone". Inspektorzy stwierdzili 367 szt. świń, podczas gdy według danych z systemu informatycznego, na stanie w tym dniu powinno przebywać 561 sztuk. Czyli o 194 sztuk więcej, zaś rolnik nie był w stanie wyjaśnić powodu rozbieżności w liczbie świń.
Następne uwagi Sądu należy poprzedzić zastrzeżeniem, że jak wynika z akt sprawy, stado należące do skarżącej E. B. jest zarejestrowane w tej samej lokalizacji, co stado J. B. (ta sama lokalizacja siedziby stada).
Sąd wskazuje, że organy obu instancji postąpiły prawidłowo, biorąc pod uwagę i analizując oświadczenie pełnomocnika skarżącej, J. B., że "prosięta zgłoszone do sprzedaży w ilości 490 szt. faktycznie nie wyjechały z mojego gospodarstwa. Brak tych prosiąt spowodowany był brakiem tych prosiąt. W dniu 28.10.2021 zgłosiłem w weterynarii w C. na piśmie przekroczenie dobrostanów w ilości 700 szt. spowodowane to było brakiem zainteresowania na rynku prosiąt (...) W listopadzie zabrakło prądu na gospodarstwie nie włączyły się alarmy co spowodowało uduszenie się prosiąt w ilości ok. 650 szt. Nie zgłosiłem tego faktu w obawie o konsekwencje. Myślałem, że posądzi się mnie o celowe działanie." (k. 3/24 akt admin.). Sąd zaznacza, że do odwołania dołączono dokument handlowy wystawiony przez zakład utylizacji z dnia 03 listopada 2021 r. na okoliczność odbioru w tym dniu około 2680 kg padliny, z gospodarstwa J. B. (k. 6/12), zaś skarżąca w odwołaniu napisała, że padnięte prosięta pochodziły z gospodarstwa odwołującej i zostały zakupione na podstawie trzech transakcji sprzedaży zarejestrowanych w systemie: z 14 października 2021 r., z 28 października 2021 r. oraz z 29 października 2021 r. (łącznie 1080 sztuk).
Sąd stwierdza, że podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż oświadczenie o padnięciu w listopadzie 2021 roku, w wyniku awarii, ok. 650 sztuk prosiąt i przedstawiony do odwołania dokument handlowy potwierdzenia obioru 50 szt. padłych świń o wadze pow. 50 kg (łączna masa materiału 2680 kg), nie potwierdza podnoszonego zarzutu, że są to "brakujące" prosięta, bowiem na dokumencie handlowym nie ma wskazanych prosiąt. Zgodnie z przedstawionym dokumentem, liczba padłych sztuk zwierząt odebranych przez zakład utylizacyjny w dniu 3 listopada 2021 r. wynosi 50 szt. tucznika o wadze ponad 50 kg - 50x50 = 2500 kg przy informacji o odbiorze 2680 kg, nie jest natomiast potwierdzeniem utylizacji 600 szt. prosiąt. Co więcej, organ wyższego stopnia wskazał, a w skardze nie zaprzeczono temu ustaleniu, że w bazie sytemu informatycznego w dniu 5 listopada 2021 r. zarejestrowane zostało zdarzenie utylizacji 50 szt. trzody, pochodzącej z gospodarstwa J. B.. W ocenie Sądu organ wyższego stopnia zasadnie uznał, że pokrywa się to z danymi zawartymi na dokumencie handlowym wystawionym przez zakład utylizacji i nie pokrywa się z liczbą padłych 650 szt. prosiąt. Jeżeli bowiem zwłoki padłych prosiąt zostałyby odebrane przez zakład utylizacyjny, powinny były zostać wykazane na przedstawionym dokumencie handlowym z dnia 3 listopada 2021 r., jako prosięta. Na uwagę zasługuje przy tym fakt, że ARiMR, w celu zmniejszenia obciążeń finansowych hodowców zwierząt, dopłaca do transportu oraz utylizacji padłej trzody, przy czym dopłaty są wyższe do świń o wadze powyżej 50 kg.
Sąd stwierdza, że poczyniwszy takie ustalenia organy obu instancji zasadnie wydały kontrolowane decyzje. Sąd powtarza, że skoro jedną z przesłanek przyznania pomocy jest urodzenie się świń w gospodarstwie osoby składającej wniosek o pomoc i to w określonym przedziale czasowym, obowiązkiem strony wnioskującej o pomoc jest należyte wykazanie istnienia świń objętych wnioskiem, w tym jednoznaczne wskazanie, gdzie brakujące świnie się znajdują i dlaczego zostały odsadzone od loch wcześniej, tak aby rozwiać jakiekolwiek wątpliwości organu, przyznającego pomoc ze środków publicznych. Sam fakt zgłoszenia do rejestru zwierząt gospodarskich zdarzenia urodzenia, zgłoszenia sprzedaży w systemie informatycznym, wystawienie świadectwa zdrowia przez lekarza weterynarii, nie może stanowić podstawy do uznania, że zostały spełnione warunki do objęcia tych zwierząt pomocą na podstawie § 13zn Rozporządzenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zaznacza, że koncentrują się one na naruszeniu przez organ przepisów postępowania. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy K.p.a., jednakże z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Zgodnie natomiast z art. 10a ust. 1a tejże ustawy, w postępowaniach w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem Sądu, organy obu instancji należycie przeprowadziły postępowanie w sprawie, w szczególności zebrały obszerny materiał dowodowy, który został wyczerpująco rozpatrzony.
Zestawiając tak ukształtowane zasady prowadzenia postępowania przed organami ARiMR z zarzutami skargi Sąd stwierdza, że zawodowa pełnomocnik nie wykazała, ani nawet należycie nie uprawdopodobniła, że świnie, w ilości zakwestionowanej przez organy ARiMR, jednak się urodziły. Nie wyjaśniła uzasadnionych wątpliwości organów obu instancji, wynikających z kontroli w siedzibach stad: skarżącej, J. B. (ta sama lokalizacja siedziby stada) oraz rolników, którym skarżąca zadeklarowała sprzedaż "brakujących" świń. Nie wyjaśniła pisemnego stwierdzenia J. B. w czasie kiedy był pełnomocnikiem skarżącej, że "prosięta zgłoszone do sprzedaży w ilości 490 szt. faktycznie nie wyjechały z mojego gospodarstwa. Brak tych prosiąt spowodowany był brakiem tych prosiąt." (k. 3/24 akt adm.). Nie podważyła logicznych wywodów organu, że nawet oświadczenie o padnięciu w listopadzie 2021 roku, w wyniku awarii, ok. 650 sztuk prosiąt i przedstawiony do odwołania dokument handlowy potwierdzenia obioru 50 szt. padłych świń o wadze pow. 50 kg (łączna masa materiału 2680 kg), nie potwierdza podnoszonego zarzutu, że są to "brakujące" prosięta, skoro na dokumencie handlowym nie ma wskazanych prosiąt, ale są wskazane świnie o wadze powyżej 50 kg.
Zawodowa pełnomocnik poprzestała na zarzuceniu odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków oraz zarzucaniu poszczególnych nieścisłości w ustaleniach organu. Sąd ocenia, że w realiach sprawy ewentualny dowód z zeznań świadków, że zwierzęta faktycznie urodziły się, nie podważyłby zebranego przez organ materiału dowodowego, opierającego się na dokumentach i ustaleniach kontrolerów ARiMR. Jako daleko idące uproszczenie w realiach sprawy Sąd ocenia zarzut skargi, że zwierzęta przeliczone przez kontrolerów w siedzibie stada H. W. muszą być tymi zwierzętami, których sprzedaż zgłosiła skarżąca. Zarzut bezzasadnego ustalenia przez organ, że daty 11 marca, 22 marca i 30 marca 2022 r. są to daty w których urodziły się prosięta, podczas gdy są to daty zgłoszenia urodzenia prosiąt do rejestru zwierząt gospodarskich, zatem zwierzęta były starsze i mogły podlegać odsprzedaży, także nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżąca poprzestała tylko na jego podniesieniu, bez wskazania ilości zwierząt które były starsze i bez wskazania, komu zostały odsprzedane. Nie wyjaśniła również przyczyn dla których sama w zgłoszeniu, jak i we wniosku wskazała na urodzenie (typ zdarzenia) a nie zgłoszenie czy oznakowanie prosiąt w lutym i marcu 2022r. a dopiero później - po wydaniu decyzji wskazywać zaczęła, że zgłoszone prosięta były starsze, gdyż na oznakowanie i zgłoszenie miała 30 + 7 dni. Organ słusznie zauważył, że urodzenie, zgłoszenie i oznakowanie może nastąpić w tym samym dniu a ewentualne błędy w zgłoszeniach mogą być korygowane, czego skarżąca nie zrobiła, a inne okoliczności dotyczące dat urodzenia zwierząt podnosiła dopiero w toku postępowania po wydaniu niekorzystnej decyzji i przeprowadzonej kontroli. Sąd powtarza, że obowiązkiem skarżącej w realiach sprawy było jednoznaczne wykazanie, że świnie się urodziły oraz gdzie się znajdują, a jeżeli zostały odsadzone od loch wcześniej niż to wynika z przepisów prawa, to dlaczego tak postąpiono. Podawane przez skarżącą okoliczności wzajemnie się wykluczały.
Sąd podkreśla, że w stanie faktycznym sprawy i przy obowiązujących zasadach prowadzenia postępowania przed organami ARiMR, zarzuty, że to weterynarz powinien określić wiek zwierząt zastanych w kontrolowanych gospodarstwach a nie kontrolujący, że w protokole kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie J. B. nie podano wieku świń – nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie przybliża do wyjaśnienia istoty sprawy. Skarżąca w sposób przekonujący nie podważyła logicznych ustaleń pracowników organu dotyczących ilości dorosłych świń (ważących 50-100 kg) i prosiaków, ważących jak wskazała w skardze skarżąca 5 kg. Przy takiej różnicy w wadze zwierząt trudno uznać za zasadne zarzucanie pracownikom organu, że nie odróżnili prosiąt od starszych zwierząt tego gatunku. W skardze poprzestano na mnożeniu wątpliwości, zdaniem Sądu bezzasadnych i wzajemnie sprzecznych. Podkreślić należy, że we wniosku skarżąca zgłosiła zwierzęta urodzone w konkretnie wskazanym okresie od 16 lutego do 31 marca 2022r., dowodzenie, że mogły to być prosięta urodzone wcześniej o nawet kilka miesięcy czy choćby o miesiąc jest niewiarygodne i sprzeczne z dokonanymi w dniach; 11, 22 i 30 marca 2022r. zgłoszeniami. Tym bardziej, że skarżąca praktycznie co miesiąc od listopada 2021r. dokonywała zgłoszenia urodzeń zwierząt a wnioskiem objęła tylko urodzenia w okresie od 16 lutego do 31 marca 2022r., i okoliczności związanych z brakiem tych zwierząt w dniu 5.04.2022r. nie była w stanie w przekonujący sposób wyjaśnić.
Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z protokołu przesłuchania świadków J. W., H. W. i M. W., którzy byli przesłuchani na etapie postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w T. i sprawa jest prowadzona obecnie w Sądzie Rejonowym w T. (sygn. II K 824/22). Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zwracanie się przez sąd o protokół przesłuchania świadków spowodowałby nadmierne przedłużenie postępowania, stanowiłby obejście przepisów o braku możliwości przesłuchiwania świadków w postępowaniu sądowoadministracyjnym a nadto okoliczności na jakie świadkowie mieliby zeznawać (urodzenie świń w marcu) nie miałyby wpływu na ustalenia związane z brakiem tych zwierząt w dacie kontroli 5.04.2022r., czyli w okresie gdy nie mogły bez ważnych powodów być odsadzone od loch.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI