III SA/Po 98/25

III SA/Po 98/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Zbigniew Kruszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189f § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 3 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi, po uchyleniu decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 sierpnia 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 4.151,- zł (cztery tysiące sto pięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2024 r. (nr [...]) Prezydent Miasta [...], wskazując na art. 40 ust. 1, ust. 12 i ust. 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 320 z późn. zm., dalej: u.d.p.), przepisy uchwały nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2018 r. poz. 1398 z późn. zm., dalej: Uchwała), nałożył na M. Ł., prowadzącego działalność gospodarcza pod nazwą "[...]" (dalej: skarżący), karę pieniężną w kwocie 17.800 zł za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie pawilonu handlowego z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu.
Z akt administracyjnych sprawy wynikał następujący stan faktyczny:
Kara pieniężna została naliczona za 89 dni zajęcia pasa drogowego tj. za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 30 marca 2022 r. Za umieszczenie w pasie drogowym pawilonu handlowego, o powierzchni - 20 m2, bez wymaganego zezwolenia skarżący zobowiązany został do zapłaty 10-ciokrotnej opłaty liczonej według stawek ustalonych w Uchwale. Skarżący posiadał zezwolenie na usytuowanie kiosku w pasie drogowym w ulicy [...] na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. W dniu 31 marca 2022 r. do Zarządu Dróg Miejskich w [...] wpłynął wniosek skarżącego z prośbą o wydanie decyzji pozwalającej na zajęcie pasa drogowego pod przedmiotowy obiekt handlowy w terminie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. We wcześniejszych zezwoleniach, które otrzymał skarżący, zamieszczone było pouczenie organu, że jeżeli właściciel obiektu zamierza ubiegać się o dalsze zezwolenie na zajęcie pasa drogowego prowadząc dalej działalność w pawilonie handlowym, bez konieczności demontażu pawilonu, to zobowiązany jest do złożenia stosownego wniosku do Zarządu Dróg Miejskich w [...], co najmniej 30 dni przed upływem okresu na który wydane było zezwolenie w decyzji administracyjnej. Zgodnie z żądaniem skarżącego w dniu 4 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta [...] (dalej również: organ I instancji) wydał decyzję nr [...], w której zezwolił wnioskującemu zajęcie pasa drogowego ulicy [...] przez pawilon handlowy w terminie od 31 marca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r.
W związku z brakiem zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w terminie od 1 stycznia 2022 r. do 30 marca 2022 r. organ wszczął postępowanie w dniu 19 kwietnia 2022 r. w sprawie przekroczenie terminu zawartego we wcześniejszym zezwoleniu. W dniu 10 czerwca 2022 r. organ I instancji wydał decyzję nakładająca na skarżącego karę pieniężną, od której skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W dniu 3 kwietnia 2023 r. Kolegium wydało decyzję nr [...], utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja Kolegium została zaskarżona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej również: WSA w Poznaniu). Wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. (sygn. III SA/Po 408/23), WSA w Poznaniu uchylił decyzję organu odwoławczego, jak i organu I instancji. Zdaniem Sądu organ I instancji nie ocenił okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 189 f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 752 ze zm., dalej: k.p.a.) tj. ustalenia, czy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia 5 sierpnia 2024 r. (nr [...]), mocą której ponownie nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 17.800 zł. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł skarżący. Decyzją z dnia 28 listopada 2024 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że w obowiązującym porządku prawnym zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Konsekwencją zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia jest kara pieniężna nakładana przez zarządcę drogi w trybie art. 40 ust. 12 u.d.p. W ocenie SKO nie budzi wątpliwości fakt, że w terminach: od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 30 marca 2022 r. (89 dni) strona (skarżący) nie posiadała stosownego zezwolenia na zajęcie pasa polegające na umieszczeniu pawilonu handlowego, zatem działała z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniach wcześniejszych. Skarżący posiadał ostatnie zezwolenie na usytuowanie pawilonu handlowego w pasie drogowym od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Przepis art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. został sformułowany w sposób kategoryczny stanowiąc, że "Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10- krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6". Przy takim brzmieniu przepisu prawa – zdaniem SKO – stwierdzić należy, że wymierzenie kary nie zależy od woli zarządcy drogi, zarządca ma bowiem obowiązek jej wymierzenia, gdy nastąpi zajęcie pasa drogowego bez jego zgody.
SKO nadmieniło także, że przedmiotowa sprawa powinna być oceniona pod kątem art. 189f k.p.a. Powyższe przepisy nakazują rozpatrzyć sprawę pod kątem ewentualnego odstąpienia od wymierzenia kary, co zostało rozpatrzone w decyzji organu I instancji, gdzie organ stwierdził, że w jego ocenie nie można mówić o znikomej wadze naruszenia, ze względu na wysokość kary, termin zajęcia pasa bez zezwolenia oraz piętnowanie zachowań niezgodnych z prawem. Wbrew temu, co skarżący wyjaśniał w swoim odwołaniu, przeoczenie terminu do składania wniosku o pozwolenie na zajęcie pasa drogowego nie było "wpadkowe" i nie zdarzyło mu się po raz pierwszy. Skarżący w przeszłości miał już wszczęte postępowanie administracyjne o zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi. Sprawa prowadzona była pod sygn. [...] i zakończyła się wydaniem decyzji administracyjnej naliczającej karę pieniężna za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu. Pomimo wiedzy o tym, mając całkowitą świadomość, że za przekroczenie terminu zajęcia pasa drogowego grozi sankcja karna, skarżący po raz kolejny naruszył prawo, nie składając w terminie wniosku o zajęcie pasa drogowego. Zatem nie było to zdarzenie incydentalne.
W ocenie SKO obowiązek pilnowania terminów, od których zależy dalsza działalność, ciąży na podmiocie, a nie organie. Gdyby taka sytuacja – przeoczenie złożenia wniosku w terminie – zdarzyła się po raz pierwszy, można by dać wiarę, że przydarzyło się to nieumyślnie, bez winy skarżącego. Jednak mając na uwadze kolejne przeoczenie terminu do złożenia przez skarżącego wniosku o wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego, nie sposób dać wiarę, że zdarzyło się to przypadkowo, bez winy skarżącego. Zdaniem SKO można by przypuszczać, że jest to działanie lekceważące i bezmyślne, skoro zdarzyło się po raz kolejny, podmiotowi mającemu już świadomość, co grozi za nie złożenie wniosku o dalsze zezwolenie.
Dlatego też SKO – podobnie jak i organ I instancji – stwierdziło, że nie można w przedmiotowej sprawie mówić o znikomej wadze naruszenia prawa (art. 189f k.p.a.).
Skarżący, nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, polegającą na uznaniu, że waga naruszenia prawa, którego dopuścił się skarżący, nie jest znikoma, a to ze względu na wysokość naliczonej kary pieniężnej, zajmowanie przez skarżącego pasa drogowego w określonym, ciągłym przedziale czasu, potencjalny, negatywny wpływ naruszenia na innych, nieokreślonych wnioskodawców, a także spowodowanie utraty przez ZDM w [...] kontroli nad drogą, przy jednoczesnym niewzięciu pod uwagę całokształtu okoliczności towarzyszących naruszeniu przez skarżącego prawa;
- art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 189a § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie, polegającą na uznaniu, że przepisy te nie mogły znaleźć zastosowania w rozpoznawanej sprawie;
- art. 7, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, iż pawilon skarżącego jest umieszczony w pasie drogowym od 2007 r. i niewyjaśnienie, w jaki sposób trzymiesięczne funkcjonowanie pawilonu skarżącego bez wymaganego zezwolenia mogłoby zachęcić inne podmioty do łamania prawa;
- art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a więc nieustalenie. czy naruszenie prawa, którego dopuścił się skarżący, spowodowało pogorszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, stanu nawierzchni drogi lub inne negatywne skutki,
- art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji ZDM w [...], pomimo że orzeczenie to było dotknięte wadami opisanymi w treści odwołania,
- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji brak rzetelnej oceny sprawy i wydanie ponowię decyzji w sprawie tożsamej w treści, która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Po 408/23.
Ponadto, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wniesiono także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w związku z wnioskiem skarżącego. Zgodnie z powyższym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdził naruszenia prawa, dające podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego obu decyzji wydanych w sprawie.
W niniejszej sprawie bezsporny jest fakt zajęcia pasa drogowego przez pawilon handlowy należący do skarżącego, jak również to, że kara za zajęcie pasa drogowego została naliczona za termin zajęcia pasa drogowego pomiędzy zezwoleniami wydanymi przez organ I instancji, tj. od 1 stycznia do 30 marca 2022 r. tj. dnia w którym do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o kolejne przedłużenie zezwolenia na umieszczenie obiektu handlowego w pasie drogowym ulicy [...] w [...].
Kwestią sporną było to, czy organy należycie przeanalizowały sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.
WSA w Poznaniu, uchylając wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. (sygn. III SA/Po 408/23) wydane wcześniej w sprawie decyzje o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego, zobowiązał organ I instancji ustalenia, czy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Sąd podkreślił jednocześnie sprzeciw wobec prowadzenia postępowania w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia przede wszystkim w celu fiskalnym.
W ocenie Sądu orzekającego w niniejszym składzie, organ I instancji wydając decyzję z dnia 5 sierpnia 2024 r. o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego, nie wywiązał się ze wskazań Sądu co do ponownego postępowania, przy czym dokonał niewłaściwej wykładni art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a tym samym naruszył art. 153 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy podzielić wątpliwości skarżącego co do nadmiernie restrykcyjnej interpretacji przepisów, dokonanej w sprawie przez organy. Trafnie skarżący wskazuje, że organy nie uwzględniły faktu, że zaprzestał naruszania prawa i współpracował w celu przywrócenia stanu zgodnego z przepisami. Słusznie poddaje pod wątpliwość skarżący, że skoro w przedmiotowej sprawie, mimo wyraźnie łagodzących okoliczności, organy nie znalazły podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary, to rodzi to uzasadnioną wątpliwość, czy organy w ogóle dopuszczają możliwość zastosowania art. 189f k.p.a. w praktyce.
Organ I instancji wskazuje, że nie można mówić o znikomej wadze naruszenia, ponieważ popełniono czyn o dużej społecznej szkodliwości, który to może zachęcić kolejne podmioty do umieszczania obiektów bez zgody zarządcy drogi. W ocenie Sądu taka interpretacja przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa, nie dość, że pozbawiona jest odniesień do stanu faktycznego sprawy i powielana przez organ I instancji w sprawach dotyczących kary za zajęcie pasa drogowego (np. wyrok WSA w Poznaniu z 8 maja 2024 r. sygn. III SA/Po 41/24, wyrok WSA w Poznaniu z 17 stycznia 2024 r. sygn. III SA/Po 759/23, wyrok WSA w Poznaniu z 23 października 2024 r., sygn. III SA/Po 369/24, wyrok WSA w Poznaniu z 9 kwietnia 2025 r. sygn. III SA/Po 28/25), to prowadziłaby do tego, że norma z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. stałaby się przepisem martwym, który nie mógłby w żadnej sytuacji znaleźć zastosowania. Zgodnie z powyższym błędnym założeniem każde lub prawie każde naruszenie mogłoby zachęcać inne podmioty do umieszczania obiektów bez zgody zarządcy drogi, co z kolei prowadziłoby do stwierdzenia dużego stopnia społecznej szkodliwości, a to w konsekwencji oznaczałoby, że nie można stwierdzić znikomej wagi naruszenia.
Powyższe stanowisko organu I instancji oraz organu odwoławczego jest zatem sprzeczne z instytucją odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Co istotne, ustawodawca w treści art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie wyjaśnił, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się stopnie naruszenia prawa: naruszenia kwalifikowane, naruszenia, które nie mają ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego są istotne i naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się w szczególności naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenie prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary, w takim przypadku należy bowiem uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).
Należy podzielić pogląd, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Jeżeli zatem konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znaczna. Istotne jest przy tym, że im wyższa wartość naruszonego lub zagrożonego dobra, tym większe prawdopodobieństwo zakwalifikowania naruszenia prawa jako znacznego. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (A. Cebera, J. G. Firlus (w:) H. Knysiak-Sudyka (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. III. Komentarz do art. 189f, nb. 4; Lex). Pogląd ten jest cytowany aprobująco w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2023 r., sygn. III OSK 2411/21, orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Trafnie akcentuje w skardze skarżący, że naruszenie nie mogło w żaden sposób wpłynąć na stosunki miejscowe, skoro pawilon skarżącego był umiejscowiony w pasie drogowym ul. [...] przez kilkanaście lat poprzedzających okres nielegalnego funkcjonowania i stał się stałym elementem krajobrazu, a organ niezwłocznie, po dobrowolnym zgłoszeniu się skarżącego, udzielił mu kolejnego zezwolenia na zajmowanie pasa drogowego. Mając powyższe okoliczności na względzie, trudno przyjmować, że przedmiotowe naruszenie – zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie pawilonu handlowego przez okres 89 dni bez zezwolenia – wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych.
Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela także twierdzenia organów, że skoro już raz w przeszłości na skarżącego nałożono karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu, to przy ponownym naruszeniu nie można odstąpić od wymierzenia kary z powodu znikomej wagi naruszenia. Takiej wykładni również nie można pogodzić z sensem istnienia instytucji odstąpienia od wymierzenia kary.
Za nieuprawnione należy uznać także tezy organu odwoławczego o lekceważącym działaniu skarżącego. SKO wskazywało, że "mając na uwadze kolejne przeoczenie terminu do złożenia przez podmiot, wniosku o wydanie zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego, nie sposób dać wiarę, że zdarzyło się to przypadkowo, bez winy podmiotu". W ocenie Sądu organy przypisują złą wiarę skarżącemu, całkowicie pomijając przy tym fakt, że przedmiotowy pawilon handlowy skarżącego jest posadowiony w pasie drogowym ul. [...] od 2007 r., a skarżący regularnie uiszczał opłaty na rzecz organu z tytułu udzielanego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżący utrzymuje, że brak ciągłości w zezwoleniach nastąpił ze względu na jego przeoczenie, które nie miało umyślnego charakteru. Dodatkowo, to sam skarżący poinformował organ o swoim przeoczeniu i niezwłocznie wniósł o wydanie stosownego zezwolenia. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, powinny działać na korzyść skarżącego, a nie przesądzać o braku znikomej wagi naruszenia.
Należy dodać jeszcze, że Sąd zdecydowanie nie podziela żądania skargi dotyczącego stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (str. 13 skargi) z tego powodu, że organ nie odniósł się do zarzutów odwołania, przy jednoczesnym, kompleksowym wypowiedzeniu się na temat kwestii bezspornych. Sąd zaznacza przy tym, że pełnomocnik nie wskazał w skardze podstawy nieważności. Podobnie zresztą uczynił wnosząc wcześniejszą skargę w niniejszej sprawie, której skutkiem było wydanie przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 27 listopada 2023 r. (sygn. III SA/Po 408/23).
Sąd rozpoznający sprawę w niniejszym składzie raz jeszcze zatem podkreśla, że przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 k.p.a. i nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Jedną z nich jest przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 in fine.
To fakt, że organ wyższego stopnia nie odniósł się do zarzutów i argumentów odwołania. Zaskarżona decyzja nie jest jednak obarczona wadą materialnoprawną. SKO wydając zaskarżoną decyzję rozpoznało sprawę administracyjną w jej granicach, zaś treść załatwienia przez SKO sprawy wywołanej odwołaniem nie stanowiła zaprzeczenia stanu prawnego sprawy, ani w całości ani w części.
Mając na uwadze wszystkie opisane wyżej okoliczności uznać należało, że organy naruszyły przepisy prawa, w tym art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez WSA w Poznaniu w wyroku wydanym w niniejszej sprawie i dokonanie odmiennej od przyjętej tam wykładni art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz niewywiązanie się ze wskazań Sądu co do ponownego postępowania.
Rozstrzygając sprawę ponownie, organ I instancji zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.), a także raz jeszcze wnikliwie oceni okoliczności sprawy pod kątem spełnienia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. tj. ustalenia, czy z okoliczności sprawy wynika, że w sprawie miało miejsce znikome naruszenie prawa, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Oprócz ponownego podkreślenia przez Sąd sprzeciwu wobec prowadzenia postępowania w przedmiocie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia przede wszystkim w celu fiskalnym, Sąd podkreśla także, że jedna z dwóch obligatoryjnych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary – zaprzestanie naruszenia prawa – wystąpiła w sprawie bezspornie. Dlatego też mając to na względzie, organy powinny raz jeszcze przenalizować wystąpienie drugiej z przesłanek, pamiętając przy tym o konieczności dokonania oceny czy naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uchylił obie decyzje wydane w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 poz. 1935), uwzględniając wpis od skargi (534 zł) opłatę za udzielenie pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika (3 600 zł), razem 4 151 zł.