III SA/Po 958/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2007-07-17
NSAinneŚredniawsa
cłopochodzenie towaruświadectwo pochodzeniawartość celnastawka celnaimportKodeks celnypostępowanie celneweryfikacja dokumentówfałszerstwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę dotyczącą kwestionowania autentyczności świadectw pochodzenia towarów importowanych z Chin i Indii, co skutkowało zastosowaniem stawek celnych autonomicznych zamiast konwencyjnych.

Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu celnego i nieprawidłowe ustalenie wartości celnej towaru. Kluczowym elementem sporu była autentyczność przedstawionych świadectw pochodzenia towarów importowanych z Chin i Indii. Organ celny, po weryfikacji przeprowadzonej przez chińskie służby celne, uznał świadectwa za sfałszowane, co skutkowało zastosowaniem stawek celnych autonomicznych. Sąd administracyjny uznał te działania za prawidłowe, podkreślając, że ciężar udowodnienia pochodzenia towaru spoczywa na importerze, a wyniki weryfikacji zagranicznych organów mogą stanowić dowód w sprawie.

Sprawa dotyczyła skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Organ celny I instancji uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące procedury dopuszczenia do obrotu toreb plastikowych, tekstyliów i innych towarów, kwestionując wartość celną i stawkę celną. Podstawą tej decyzji było ustalenie, że ceny w fakturach zakupu nie odzwierciedlały rzeczywistych cen towaru oraz zakwestionowanie przedstawionych świadectw pochodzenia. Weryfikacja przeprowadzona przez chińskie służby celne wykazała, że świadectwa nie były wystawione przez uprawnione organy, a pieczęcie zostały sfałszowane. W związku z tym organ celny zastosował stawki celne autonomiczne. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu celnego, w tym terminu doręczenia decyzji, oraz nieprawidłowe określenie kwoty długu celnego. Dyrektor Izby Celnej uchylił częściowo decyzję organu I instancji, ale utrzymał w mocy ustalenie kwoty długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo zakwestionowały autentyczność świadectw pochodzenia na podstawie wyników weryfikacji zagranicznych organów. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia pochodzenia towaru spoczywa na importerze, a pisma zagranicznych organów mogą stanowić dowód w sprawie, podlegający ocenie na ogólnych zasadach. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących terminu przedawnienia, wskazując na zmiany w przepisach Kodeksu celnego, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, pisma pochodzące od organów państw obcych dotyczące autentyczności świadectw pochodzenia mogą stanowić dowód w sprawie, podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej, nawet jeśli nie mają mocy wiążącej dokumentów urzędowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pisma podmiotów działających na terenie państwa eksportera, zawierające informacje o nieautentyczności świadectwa pochodzenia, mogą być dopuszczone jako dowody w postępowaniu celnym na podstawie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej. Wynik weryfikacji jest wystarczającym dowodem do oceny wiarygodności świadectwa, a ciężar udowodnienia pochodzenia spoczywa na importerze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

Dz. U. z 1997r. Nr 130, poz. 851 art. 11 § 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.

Dz. U. Nr 130., poz. 851 ze zm. § 20a

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

Organ celny może skierować świadectwo pochodzenia do weryfikacji do organu wystawiającego.

Dz. U. z 2001r. Nr 146, poz. 1639 ze zm. § 10 Postanowień Wstępnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Dla towarów, których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem, ale można ustalić kraj pochodzenia, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub konwencyjną, jeśli jest wyższa.

Pomocnicze

Kodeks celny art. 65 § 5

Kodeks celny art. 23 § 7

Kodeks celny art. 270 § 1

Pozwala na wykorzystanie w postępowaniu celnym jako dowodów dokumentów wystawianych przez organy celne lub inne uprawnione podmioty państwa obcego.

Ordynacja podatkowa art. 194 § 1 i 2

Ordynacja podatkowa art. 180 § 1

Nakazuje dopuszczać w toku postępowania dowodowego jako dowody wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy celnej, a nie jest sprzeczne z prawem.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 120, poz. 1122 art. 3 § 2

Ustawa z dnia 23.04.2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej

Do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy kodeksu celnego w brzmieniu nadanym tą ustawą.

Ustawa z dnia 23.04.2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej art. 5 i 6 art. 230

Rozszerzono katalog przypadków zawieszenia biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego, o okres od wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego do dnia doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały autentyczność świadectw pochodzenia na podstawie wyników weryfikacji zagranicznych organów. Wyniki weryfikacji świadectw pochodzenia przez zagraniczne organy celne mogą stanowić dowód w polskim postępowaniu celnym. Ciężar udowodnienia pochodzenia towaru spoczywa na importerze. Bieg terminu przedawnienia został prawidłowo zawieszony na podstawie przepisów Kodeksu celnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia terminu doręczenia decyzji. Zarzut nieprawidłowego określenia kwoty długu celnego i podatku VAT. Zarzut braku ustawowego upoważnienia organu celnego do weryfikacji świadectw pochodzenia za granicą. Zarzut braku oryginałów świadectw pochodzenia w aktach sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Wynik postępowania weryfikacyjnego w postaci odpowiedzi właściwego organu celnego jest w zasadzie wystarczającym dowodem do oceny wiarygodności danego świadectwa pochodzenia towaru. Pismo podmiotu działającego na terenie państwa eksportera stanowiło w zasadzie jedyny dowód na potwierdzenie ustalenia, iż świadectwa pochodzenia nie są autentyczne. Obowiązek udowodnienia pochodzenia spoczywał zatem na samym importerze towarów.

Skład orzekający

Beata Sokołowska

przewodniczący

Maria Kwiecińska

sprawozdawca

Tadeusz M. Geremek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności dowodów z zagranicznych postępowań weryfikacyjnych w sprawach celnych oraz zasad stosowania stawek celnych w przypadku braku prawidłowych świadectw pochodzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku autentyczności świadectw pochodzenia i interpretacji przepisów Kodeksu celnego oraz rozporządzeń wykonawczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu handlu międzynarodowego – prawidłowego dokumentowania pochodzenia towarów i jego wpływu na wysokość należności celnych. Pokazuje, jak kluczowe jest posiadanie autentycznych dokumentów i jakie mogą być konsekwencje ich fałszerstwa.

Fałszywe świadectwa pochodzenia: jak organy celne walczą z oszustwami i jakie to ma konsekwencje dla importerów?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 958/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący/
Maria Kwiecińska /sprawozdawca/
Tadeusz Geremek
Symbol z opisem
6305 Zwrot należności celnych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant : sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego o d d a l a s k a r g ę /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne uzupełniające z dnia [...]. dokonane w formie pisemnej na dokumencie SAD [...], dotyczące procedury dopuszczenia do obrotu towaru - toreb plastikowych, tekstyliów, w części dotyczącej określenia wartości celnej w poz. [...],[...],[...],[...],[...],[...] dokumentu SAD oraz stawki celnej w poz. od 4 do poz. 22 ww. dokumentu SAD. Jednocześnie zmienił wpis do rejestru procedury uproszczonej (pozwolenie nr [...] ) dokonany pod pozycjami nr [...] z dnia [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],
[...],[...] dnia z .[...]., nr .[...]., .[...]., .[...].,.[...]., .[...]., .[...]., .[...]., .[...]., .[...]. z dnia .[...].w części określenia stawki celnej i kwoty długu celnego. Ponadto określił kwotę długu celnego i powiadomił dłużników tj. B.S.- PH "B" oraz Agencję Celną "A" Sp. z o.o. o zarejestrowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] PLN
W uzasadnieniu podano, że w dniu 08 stycznia 2002r. strona zgłosiła na podstawie dokumentu SAD OBR nr [...] celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu torby plastikowe, etui na telefon, kurtki damskie, spodnie damskie, spódnice, bluzki damskie, podkoszulki, swetry damskie, chusty, apaszki, spodnie jeans, szale, krawaty, obrusy, zasłony, buty męskie, czapki, wyroby artystyczne ze szkła, wisiorki metalowe, naszyjniki, bransoletki, dzwonki, baterie do telefonów komórkowych, panele, klawiaturę i ładowarki do telefonów komórkowych, oprawki do okularów oraz zabawki dla dzieci powyżej 3 lat. Do zgłoszenia celnego załączono m. in. faktury nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2005r., [...] z dnia [...] października 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r. [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...].12.2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r. za ww. towar, świadectwa pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] października 2001r., [...] z dnia 07 grudnia 2001r. oraz deklaracje wartości celnej.
W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego organ celny I instancji ustalił, że ceny przedmiotowego towaru wskazane w fakturze zakupu nie odzwierciedlają rzeczywistych cen towaru i określił wartość celną towaru we własnym zakresie.
Zakwestionował również dołączone do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia towaru wskazując, iż zgodnie z treścią § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. (Dz. U. z 1997r. Nr 130, poz. 851 ze zm.) w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 ww. rozporządzenia, a więc również objętych Sekcją XI Taryfy Celnej musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
W myśl ust. 10 części pierwszej postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. z 2001r. Nr 146, poz. 1639 ze zm.) dla towarów wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik nr 3 do ww. rozporządzenia z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130., poz. 851 ze zm.) dla których pochodzenie nie zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia, ale jeżeli można ustalić kraj pochodzenia tego towaru, stosuje się stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeżeli jest wyższa od stawki celnej autonomicznej. Dla przedmiotowego towaru strona przedstawiła świadectwa pochodzenia Form [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] października 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] października 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r i na ich podstawie wnioskowała o zastosowanie stawki konwencyjnej.
W celu uzyskania informacji, czy przedstawione do zgłoszenia świadectwa są autentyczne i zawierają prawidłowe dane organ celny wystąpił z wnioskiem o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego.
W dniu 05 marca 2004r. poinformowano o wynikach weryfikacji przeprowadzonej przez chińskie służby celne w zakresie danych zawartych w świadectwach pochodzenia [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Chińskie służby celne poinformowały iż weryfikowane świadectwa pochodzenia nie były wystawione przez organy do tego uprawnione, a użyte na dokumentach pieczęcie zostały sfałszowane. Jednocześnie oczekiwano na odpowiedź indyjskich władz w sprawie weryfikacji świadectwa [...].
Ponieważ nie nadesłano odpowiedzi organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w sprawie objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru objętego zgłoszeniem celnym uzupełniającym SAD OBR [...] z dnia [...].
W związku z brakiem odpowiedzi na pismo [...] z dnia [...] stycznia 2004r. oraz zgodnie z § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwami pochodzenia, organ celny I instancji stwierdził, że przedstawione przez stronę świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] jest nieprawidłowe do potwierdzenia pochodzenia towaru.
Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia [...] podjęto postępowanie z urzędu (zawieszone w dniu 16 grudnia 2004r.) i zgodnie z postanowieniami ust. 10 Postanowień Wstępnych Taryfy Celnej A Stawki Celne załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej Dz. U. Nr 146, poz. 1639) do określenia kwoty długu celnego przyjęto stawki celne autonomiczne. Kraj pochodzenia Indie dla towarów z pozycji SAD [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] ustalono w oparciu o fakturę [...] z dnia [...] grudnia 2001r., kraj pochodzenia Chiny dla towarów z pozycji SAD [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i od 22 do 32 ustalono w oparciu o faktury: [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] października 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z dnia [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] grudnia 2001r., [...] z [...] .12.2001r., [...] z [...].12.2001r.
W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 65 § 5 Kodeksu celnego, bowiem zaskarżona decyzja doręczona została w dniu 20 czerwca 2005r., a zgłoszenie towaru do odprawy celnej nastąpiło w dniu 08 stycznia 2002rr., a więc jej doręczenie nastąpiło z naruszeniem terminu określonego w cytowanym przepisie. Przedmiotowa decyzja winna być uchylona bowiem zarówno dług celny i podatek VAT są wynikiem jednego zdarzenia importu towaru i są ze sobą w ścisły sposób powiązane. Postępowanie w przedmiotowej sprawie winno by umorzone, bowiem pomimo przerwania biegu terminu poprzez postanowienie z dnia 16 grudnia 2004r. o zawieszeniu postępowania, termin do wydania zaskarżonej decyzji nie został zachowany. Zarzucono także naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że przedłożone przez stronę dokumenty nie są wiarygodne, z uwagi na to, że widniejąca na nich cena zakupu przedmiotowego towaru jest zbyt niska do jego rzeczywistej wartości. Powyższe stanowi o fakcie naruszenia zasad postępowania i braku faktycznego uzasadnienia zakwestionowania wartości celnej przedmiotowego towaru.
Decyzją z dnia [...] Nr [...],[...] Dyrektor Izby Celnej uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wartości celnej towaru i określenia kwoty wynikającej z długu celnego odnoszącej się do towarów z poz [...],[...],[...],[...],[...] i [...] SAD nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r. oraz w zakresie wpisów do rejestru procedury uproszczonej dokonanych pod pozycjami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...] jak również w zakresie zarejestrowania kwoty długu celnego oraz wezwania do wpłaty tego długu celnego i orzekł w tym zakresie na nowo. Kwota długu celnego wyniosła [...] PLN.
W uzasadnieniu wskazano, że możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest uzależniona od rodzaju przedstawionego przez zgłaszającego dowodu pochodzenia oraz jego formalnej i materialnej poprawności. Takim dowodem jest prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia, uprawniające do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Dokument ten podlegać jednak może czynnościom weryfikacyjnym, polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych - zgodnie z § 20 a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Wynik postępowania weryfikacyjnego w postaci odpowiedzi właściwego organu celnego jest wystarczającym dowodem do oceny wiarygodności danego świadectwa pochodzenia towaru. W tej sytuacji oczywiste jest, że przedstawione dowody pochodzenia nie mogły być wykorzystane dla celów ustalenia pochodzenia towarów, a w konsekwencji nie można było uznać za prawidłowe zastosowanie stawek celnych konwencyjnych.
W skardze na powyższą decyzję B.S. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] czerwca 2005r. z powodu niezgodności z prawem. Skarżąca podniosła, iż w aktach sprawy brak jest oryginału świadectwa pochodzenia, co w obliczu stwierdzenia przez organ weryfikujący, iż pieczęcie zostały sfałszowane oraz że świadectwo nie było wystawione przez organy do tego uprawnione stanowi o tym, iż żadna ze stron postępowania nie wie na czym polega to fałszerstwo, bowiem nie zostało ono wykazane z uwagi na brak oryginału dokumentu. Zarzuciła również nieprawidłowe określenie kwoty długu celnego oraz podatku VAT, bowiem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w jaki sposób organ celny dokonał rozliczenia wpłaconych przez skarżącą kwot wymierzonych w dokumencie SAD oraz brak jest odniesienia się organu celnego do wpłaconej kwoty zabezpieczenia. Zdaniem skarżącej stan taki powoduje brak możliwości oceny prawidłowości dokonanych przez organ celny rozliczeń zapłaconych już kwot i wpłaconego zabezpieczenia, co w rezultacie uniemożliwia merytoryczną kontrolę określonego w zaskarżonej decyzji zobowiązania wobec Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2007r. B.S. podniosła, iż błędnie została przeprowadzona weryfikacja świadectwa pochodzenia. Strona nie miała żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów. Zostały one bowiem dostarczone do Agencji Celnej "A" wraz z towarem przez kierowcę, który odebrał je w porcie w H. Dokumenty zostały sporządzone przez zagranicznego dostawcę towarów, zaś agencja celna jest instytucją, która na podstawie udzielonego jej upoważnienia reprezentuje importera przez organami celnymi. Wskazała również, że organ celny nie posiada ustawowego upoważnienia do występowania w wnioskami do zagranicznych organów i instytucji o weryfikację świadectw pochodzenia, a zatem w niniejszej sprawie, organ celny uczynił to nielegalnie i wyniki weryfikacji nie mogą stanowić dowodu w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z przepisem § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia ( Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm. ) pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 winno być udokumentowane odpowiednim świadectwem pochodzenia. Każde świadectwo musi natomiast spełniać określone warunki :
- zostać sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania takich dokumentów oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów
- zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem
- poświadczać pochodzenie danego towaru z określonego kraju ( § 13 ust. 1 pkt. 1-3 powyżej cytowanego rozporządzenia ).
Za dowód pochodzenia towaru może być przy tym uznane wyłącznie świadectwo pochodzenia wystawione prawidłowo w kraju, z którego dokonano wywozu towaru ( § 13 ust. 2 rozporządzenia ).
Możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest zatem uzależniona od rodzaju przedstawionego przez zgłaszającego dowodu pochodzenia towaru oraz jego formalnej i materialnej poprawności. Takim dowodem jest właśnie prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia towaru, uprawniające do zastosowania stawki celnej konwencyjnej.
Dokument ten podlegać jednak może określonym czynnościom kontrolnym, polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych - zgodnie bowiem z treścią przepisu § 20 a) ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, organ celny może skierować dane świadectwo pochodzenia towaru do weryfikacji do organu wystawiającego ten dokument. Wynik takiego postępowania weryfikacyjnego w postaci odpowiedzi właściwego organu celnego jest w zasadzie wystarczającym dowodem do oceny wiarygodności danego świadectwa pochodzenia towaru.
Użycie przez ustawodawcę zwrotów "weryfikacja" i "organ" należy rozpatrywać w kontekście przepisu § 13 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia, z którego wynika, że dany "organ" wystawiający określone świadectwo nie musi być w każdym przypadku organem celnym, czy organem administracji publicznej państwa obcego, któremu należałoby przypisać kompetencje do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach celnych.
Z tego względu pochodzące z państwa obcego pisma dotyczące autentyczności świadectw pochodzenia nie są z założenia wynikiem prowadzonego za granicą w całości lub części postępowania administracyjnego, do którego należałoby odnosić pojęcie "weryfikacja". Jest to sytuacja odmienna od rozwiązania wprowadzonego na skutek zawarcia umowy międzynarodowej wielostronnej czy dwustronnej, w ramach którego część kompetencji polskiego organu celnego może zostać przeniesiona na organ państwa obcego ( zob. np. uregulowania Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego sporządzonego w Brukseli 24 czerwca 1997 r. - zał. do Dz. U. Nr 104, poz. 662 ze zm. ).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż pismo pochodzące od organu obcego państwa sporządzone w związku ze zwróceniem się przez polski organ celny w trybie § 20 a) ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia nie ma mocy wiążącej w tym sensie, iż wyniki sprawdzenia danego świadectwa pochodzenia mogą być przedmiotem odrębnej oceny i dodatkowej weryfikacji przez polskie organy celne.
Art. 270 § 1 Kodeksu celnego pozwala na wykorzystanie w postępowaniu celnym jako dowodów dokumentów wystawianych przez organy celne lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Nawet jednak w przypadku gdyby organem weryfikującym przedmiotowe świadectwo pochodzenia był niewątpliwie organ celny państwa obcego ( a nie organ innego rodzaju ) to wystawionemu przez niego dokumentowi nie możnaby przypisać tej mocy dowodowej, którą polskim dokumentom urzędowym przyznaje się na mocy art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej. Wynika to bowiem z roli, jaką spełnia polski organ celny na mocy art. 270 § 1 Kodeksu celnego ( zob. m. in. J. Borkowski i in., Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2001, s. 512 ).
Norma zawarta w art. 270 § 1 Kodeksu celnego nie ogranicza jednak w żaden sposób stosowania - za pośrednictwem art. 262 Kodeksu celnego - przepisu art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującego dopuszczać w toku postępowania dowodowego jako dowody wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy celnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Z tego względu przedmiotowe pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację co do nieautentyczności świadectwa pochodzenia towaru mogło stanowić dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości - na tle stosowania art. 180 §1 Ordynacji podatkowej - możliwość posługiwania się w postępowaniu dowodowym dokumentami zagranicznymi ( zob. m. in. S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 575-576 ).
W przedmiotowej sprawie pismo podmiotu działającego na terenie państwa eksportera stanowiło w zasadzie jedyny dowód na potwierdzenie ustalenia, iż świadectwa pochodzenia nie są autentyczne.
W ocenie Sądu organy celne obu instancji dokonały w niniejszej sprawie prawidłowej oceny treści i wiarygodności pisma podmiotu działającego na terenie Chin, traktowanego jako normalny dowód podlegający ocenie w ramach zasad obowiązujących w postępowaniu celnym, chociaż nie korzystający przy tym z podwyższonej mocy dowodowej, przynależnej dokumentom urzędowym. W piśmie [...] ([...]), [... ] z dnia [...] marca 2004r. wyjaśniono, iż sporne świadectwa pochodzenia towaru zostały sfałszowane ( k. 355 akt adm. ). Nie zostały one bowiem wydane przez ten urząd, a widniejące na nich urzędowe pieczęci i podpisy zostały podrobione.
Biorąc pod uwagę dane przedstawione w piśmie z dnia [...] marca 2004r. organ celny trafnie uznał w ocenie Sądu, iż były uzasadnione podstawy do zakwestionowania autentyczności spornych świadectw pochodzenia towaru.
Tym samym należało uznać, iż polski organ celny zwrócił się do podmiotu zagranicznego zajmującego się faktycznie sprawdzaniem autentyczności świadectw pochodzenia, który dokonał sprawdzenia dokumentu w rzetelny i przekonujący sposób. Uzyskany od niego dokument był przy tym dowodem wystarczającym do stwierdzenia, iż strona skarżąca nie udowodniła, iż importowany towar zasługuje na skorzystanie z preferencji celnych w postaci odpowiednich stawek celnych. Przepisy prawa celnego nie przewidywały pozyskiwania przez organ celny dodatkowych dowodów w tym zakresie za stronę, był on bowiem zobowiązany jedynie do oceny przedstawionych przez nią dowodów z punktu widzenia ich poprawności oraz możliwości wykorzystania przy ustalaniu prawidłowej stawki celnej. Obowiązek udowodnienia pochodzenia spoczywał zatem na samym importerze towarów, który zgłaszając towar do odpowiedniej procedury celnej winien posługiwać się takimi elementami kalkulacyjnymi, które wynikają z posiadanych przez niego dokumentów.
Strona mogła aktywnie uczestniczyć w postępowaniach celnych w obu instancjach, a przed wydaniem zaskarżonych decyzji wyznaczono jej termin do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, wypowiedzenia się odnośnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, zgłoszenia własnych dodatkowych wniosków dowodowych itd. Nieskorzystanie z tego uprawnienia oraz jego skutki nie mogą obciążać organów celnych, które ze swojej strony dochowały należytej staranności w zapewnieniu stronie czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu.
Natomiast odnośnie świadectwa pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r. organ celny I instancji prawidłowo uznał, że przedmiotowe świadectwo nie może stanowić dowodu potwierdzenia pochodzenia towaru stosowanego w handlu niepreferencyjnym, ponieważ nie uzyskano odpowiedzi (na pismo z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...]) kompetentnych władz Indii dotyczących jego weryfikacji, zgodnie bowiem z § 20 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru. Odpowiedź, w której stwierdzono, że przedmiotowe świadectwo pochodzenia nie zostało wystawione przez ich biuro nadeszła dopiero w dniu 13 lipca 2006r., a wiec po wydaniu decyzji przez organ celny I instancji tj. [...] czerwca 2005r. Podkreślić również należy, iż odpowiedź ta jest lakoniczna i jej treść nie potwierdza autentyczności przedłożonego świadectwa.
Ponieważ strona nie udokumentowała ostatecznie pochodzenia towaru za pomocą prawidłowych i autentycznych świadectw jego pochodzenia nie było podstaw do zastosowania stawki celnej zadeklarowanej przez stronę. Z tego względu organ celny prawidłowo oparł się na postanowieniach zawartych w przepisie ust. 7 Części pierwszej Postanowień wstępnych do Taryfy celnej - A. Stawki celne, przewidującego, iż dla towarów wobec których można było ustalić kraj pochodzenia lub region pochodzenia należało zastosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną jeżeli jest wyższa od autonomicznej. Nie ma przy tym znaczenia w jaki sposób i przez kogo zostały stronie przekazane zakwestionowane świadectwa pochodzenia.
Z kolei ustosunkowując się do zarzutu skarżącej, iż brak jest w aktach sprawy oryginałów świadectw pochodzenia, co uniemożliwia jej prowadzenie polemiki prawnej i przedstawienia kontrargumentów, co do stwierdzenia przez organ weryfikujący, że pieczęcie zostały sfałszowane i że świadectwa nie były wystawione przez organy do tego upoważnione, Sąd zauważa, iż zarówno organ celny I jak i II instancji przez cały czas toczącego się postępowania celnego był w posiadaniu oryginałów świadectw pochodzenia stanowiących załącznik do zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] stycznia 2002r., znajdują się one w aktach sprawy (k. 57, 59, 61, 63, 65, 67, 69, 72, 75, 77, 80, 83). Strona korzystając z uprawnienia wynikającego z przepisu art. 178 § 1 Ordynacji podatkowej mogła się z nimi zapoznać, bowiem zgodnie z przywołanym przepisem w każdym stadium postępowania organ celny obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów.
Co do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego określenia kwoty długu celnego oraz podatku VAT, nie wyjaśnienia w jaki sposób organ celny dokonał rozliczenia wpłaconych przez skarżącą kwot wymierzonych w dokumencie SAD oraz nie odniesienia się organu celnego do wpłaconej kwoty zabezpieczenia, zauważyć należy, iż w decyzji wydanej przez organ I instancji wyszczególniono wszystkie wpłaty tytułem nie zarejestrowanych należności celnych i podatkowych i w związku z tym nie było potrzeby ich ponownego przywoływania w decyzji organu II instancji, tym bardziej, że w zakresie dokonanych przez skarżącą wpłat nie zaszły żadne zmiany. Ponadto zaznaczyć należy, że jeżeli w odczuciu skarżącej nie wyjaśniono w należyty sposób naliczenia tychże należności, to strona niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia powinna podnieść to na etapie postępowania odwoławczego a nie dopiero w skardze do sądu administracyjnego i to bez sprecyzowania nawet na czym owe rzekome nieprawidłowości maja polegać.
Odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu wydania decyzji przez organ I instancji po upływie 3-letniego terminu przedawnienia, należy wskazać, że z dniem 10.08.2003r. weszła w życie ustawa z dnia 23.04.2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122).
Wprowadzone zmiany miedzy innymi rozszerzyły katalog przypadków w których ulega zawieszeniu bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego, o okres od wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego do dnia doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym ( § 5 i 6 art. 230 Kodeksu celnego w nowym brzmieniu). Równocześnie w art. 3 ust. 2 cytowanej ustawy przewidziano iż do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy a dotyczących m. innymi uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, stosuje się przepisy kodeksu celnego w brzmieniu nadanym tą ustawą.
Z chwilą zatem wejścia w życie ustawy z dnia 23. 04. 2003r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, tj. z dniem [...].08.2003r. uległo zawieszeniu postępowanie o uznanie za nieprawidłowe zgłoszenia celnego z dnia [...] SAD nr [...] prowadzone w związku z odwołaniem wniesionym od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] , [...] i okres tego zawieszenia trwał do momentu doręczenia skarżącej decyzji organu II instancji z dnia [...] Nr [...] a więc ponad 12 miesięcy.
Jeżeli zatem uwzględnić powyższy, ponad roczny okres w którym bieg terminu przedawnienia w niniejszej sprawie uległ zawieszeniu i biorąc pod uwagę iż zgłoszenie celne zostało dokonane w dniu [...].01.2002r. należy stwierdzić iż ponowna decyzja Naczelnika Urzędu Celnego wydana w niniejszej sprawie w dniu [...] Nr [...] (doręczona stronie w dniu 15.06.2005r. - k. 322 akt adm.), nie została wydana z naruszeniem 3-letnirgo terminu przedawnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać zarzuty skargi za bezzasadne i orzec - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) - o jej oddaleniu.
/-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek
za nieobecnego sędziego
/-/ M. Kwiecińska