III SA/Po 953/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził bezskuteczność czynności Starosty polegającej na wpisaniu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1 do prawa jazdy, uznając, że uprawnienia te powinny pozostać bezterminowe.
Skarżący zakwestionował wpisanie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1 do swojego prawa jazdy, podczas gdy w poprzednim dokumencie były one bezterminowe. Organ argumentował, że wynika to z najnowszego orzeczenia lekarskiego. Sąd uznał jednak, że wpisanie daty ważności do prawa jazdy w przypadku tych kategorii, które były już posiadane bezterminowo, jest nieprawidłowe i narusza przepisy, ponieważ nowe orzeczenie lekarskie dotyczyło jedynie rozszerzenia uprawnień o kategorię A.
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na czynność Starosty polegającą na wpisaniu do prawa jazdy terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1. Skarżący podniósł, że w poprzednim dokumencie te uprawnienia były bezterminowe, a organ bezprawnie ograniczył ich ważność, opierając się na nowym orzeczeniu lekarskim wydanym w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kategorii A. Sąd administracyjny uznał, że wpisanie daty ważności do prawa jazdy w zakresie kategorii AM, B i B1, które były już posiadane bezterminowo, jest nieprawidłowe. Sąd wyjaśnił, że nowe orzeczenie lekarskie dotyczyło jedynie badań w zakresie nabycia nowych uprawnień (kategorii A) i nie mogło stanowić podstawy do zmiany wcześniejszych rozstrzygnięć dotyczących kategorii już posiadanych bezterminowo. Sąd podkreślił, że w przypadku kategorii AM i B1, które zostały wpisane na podstawie posiadania bezterminowej kategorii B, powinny one również pozostać bezterminowe, zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia. W konsekwencji, sąd stwierdził bezskuteczność czynności Starosty w tym zakresie i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wpisanie terminu ważności do prawa jazdy w zakresie kategorii AM, B i B1, które były już posiadane bezterminowo, jest niedopuszczalne, nawet jeśli nowe orzeczenie lekarskie wydane w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień (np. kategorii A) wskazuje datę ważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowe orzeczenie lekarskie dotyczyło badań w zakresie nabycia nowych uprawnień i nie mogło stanowić podstawy do zmiany wcześniejszych rozstrzygnięć dotyczących kategorii już posiadanych bezterminowo. W przypadku kategorii AM i B1, które zostały wpisane na podstawie posiadania bezterminowej kategorii B, powinny one również pozostać bezterminowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
u.k.p. art. 13 § ust. 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Nowe wzory praw jazdy mają określony termin ważności, ale nie tracą bezterminowego charakteru uprawnień nabytych pod rządami poprzednich przepisów. Nie wymaga ponownego nabywania uprawnień.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami art. 29 § ust. 1 i 2
Rozróżnia datę ważności prawa jazdy i datę ważności uprawnienia. W przypadku osób posiadających uprawnienia bezterminowo, w pozycji 'data ważności uprawnienia' umieszcza się symbol '-'.
Pomocnicze
u.k.p. art. 4 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania jest prawo jazdy. Prawo jazdy jest dokumentem potwierdzającym uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii.
u.k.p. art. 18 § ust. 1 i 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Wymiana prawa jazdy w trybie art. 18 nie wpływa na zakres posiadanych uprawnień, poza przyznaniem nowych kategorii.
u.k.p. art. 75 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o kierujących pojazdami
Podstawa do przeprowadzenia badań lekarskich w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami art. 10 § ust. 3 pkt 10
Określa sposób wypełniania wniosku i prawa jazdy, w tym datę ważności uprawnienia. Wskazuje, że dla kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T przyjmuje się jedną datę z najpóźniej wydanego orzeczenia lekarskiego lub 15 lat od wydania prawa jazdy, jeśli orzeczenie nie określa terminu.
P.p.s.a. art. 119 § pkt. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
P.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności czynności.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1 były w poprzednim dokumencie prawa jazdy posiadane bezterminowo. Nowe orzeczenie lekarskie dotyczyło badań w zakresie nabycia nowych uprawnień (kategorii A) i nie mogło stanowić podstawy do ograniczenia ważności już posiadanych uprawnień. Wpisanie daty ważności do prawa jazdy w zakresie kategorii AM i B1, które zostały wpisane na podstawie posiadania bezterminowej kategorii B, jest nieprawidłowe i powinno być traktowane jako bezterminowe.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, przyjmując datę z najpóźniej wydanego orzeczenia lekarskiego.
Godne uwagi sformułowania
kwestionowana przez Skarżącego czynność wpisania daty ważności kategorii AM, B i B1 prawa jazdy nie stanowi elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej, zgodnie z jego wnioskiem, decyzji administracyjnej (nadającej uprawnienia kategorii A, A1 i A2), lecz stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną dotycząca wpisu do prawa jazdy daty ważności uprawnień kategorii prawa jazdy AM, B i B1. Wpis dotyczący kwestionowanego terminu ważności nie jest elementem decyzji administracyjnej. Wobec powyższego uznając, iż skarga została nadana do niewłaściwego organu tj. Prezydenta Miasta P., a nie do Starostwa, a sama skarga została przekazana 28 września 2022 r., to w niniejszej sprawie wobec braku jakiegokolwiek pouczenia Skarżącego o przysługującym środku zaskarżenia, jak i sposobie jego wniesienia Sąd uznał, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego. W świetle powyższych unormowań należy uznać, że w zakresie w jakim nie dotyczy to przyznania nowych kategorii uprawnień, tj. w przedmiotowej sprawie kategorii A, dokonana w trybie art. 18 u.k.p. wymiana prawa jazdy nie wpływa na zakres posiadanych uprawnień i obowiązków wnioskodawcy. Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. W ocenie Sądu skutki orzeczenia lekarskiego z 28 marca 2022 r. dotyczą nowego uprawnienia, a nie posiadanej dotychczas kategorii prawa jazdy, w związku z czym nie mogło zaświadczenie to stanowić uzasadnienia do podjęcia zakwestionowanej w skardze czynności materialno-technicznej. Organ nie mógł z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Kategorie AM i B1 powinny być w sytuacji Skarżącego traktowane jako bezterminowe (przy zastosowaniu w rubryce 11 wydanego dokumentu symbolu "-" na podstawie § 29 ust. 1 rozporządzenia).
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Mirella Ławniczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważności uprawnień do kierowania pojazdami, rozróżnienie między datą ważności dokumentu prawa jazdy a datą ważności uprawnienia, oraz zasady wpisywania terminów ważności przy wymianie lub rozszerzaniu uprawnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany prawa jazdy w związku z uzyskaniem nowych uprawnień, gdy posiadane już uprawnienia były bezterminowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego dokumentu, jakim jest prawo jazdy, i wyjaśnia ważne kwestie dotyczące jego ważności, co może być interesujące dla szerokiego grona odbiorców, nie tylko prawników.
“Czy Twoje prawo jazdy wygasa? Sąd wyjaśnia, kiedy termin ważności jest fikcją.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 953/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Mirella Ławniczak Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 1055/23 - Wyrok NSA z 2024-01-11 Skarżony organ Starosta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1212 art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13, ust.. 1 art. 18 ust. 1 i 2, art. 75 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Dz.U. 2016 poz 231 par. 10 ust. 3, par. 29 ust. 1 i 2 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na czynność Starosty z dnia 17 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami I. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty z 17 sierpnia 2022 r. w przedmiocie wpisania w kolumnie nr 11 prawa jazdy M. G. nr [...] terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1; II. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego M. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Uzasadnienie W dniu 29 marca 2022r. M. G. złożył w Starostwie Powiatowym w P. wniosek o wydanie prawa jazdy kategorii A załączając orzeczenie lekarskie nr [...] z wyznaczonym terminem następnego badania za 5 lat. Na skutek czynności Starosty z 17 sierpnia 2022 r. wydano Skarżącemu dokument prawa jazdy nr [...], w którym w kolumnie 11 wskazano datę "28.03.2027" jako datę ważności uprawnienia do kierowania pojazdami następujących kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B. Pismem z dnia 26 września 2022 r. M. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą czynność Starosty w części dotyczącej wpisania terminu ważności jego uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B1, B w dokumencie prawa jazdy. W uzasadnianiu skargi Skarżący wskazał, iż organ bezprawnie ograniczył mu termin nabytych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1. Skarżący podniósł, iż uprawnienia do kierowania tymi pojazdami miał w poprzednim dokumencie prawa jazdy określone bezterminowo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż na postawie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016r. (D. U. z 2016r., poz. 231) za datę stosowaną do określenia daty ważności uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim - w tym przypadku w orzeczeniu z dnia 28 marca 2022r.. Pismem z dnia 15 listopada 2022 r. Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Na wstępnie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "P.p.s.a."). W przedmiotowej sprawie stosowny wniosek złożył Skarżący, a organ, pomimo poinformowania go o powyższym, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd ocenił, że kwestionowana przez Skarżącego czynność wpisania daty ważności kategorii AM, B i B1 prawa jazdy nie stanowi elementu rozstrzygnięcia zawartego w wydanej, zgodnie z jego wnioskiem, decyzji administracyjnej (nadającej uprawnienia kategorii A, A1 i A2), lecz stanowi wyłącznie czynność materialno-techniczną dotyczącą wpisu do prawa jazdy daty ważności uprawnień kategorii prawa jazdy AM, B i B1. Wpis dotyczący kwestionowanego terminu ważności nie jest elementem decyzji administracyjnej. Tym samym przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest czynność materialnotechniczna Starosty dotycząca wpisu do prawa jazdy daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, B i B1. Wpisu takiego dokonano w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...]. Jako datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami wpisano 28 marca 2027 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż czynność wpisu do prawa jazdy terminu ważności jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa objęta jest kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne i podlega zaskarżeniu w drodze skargi wnoszonej na taką czynność bezpośrednio do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności. Odnosząc się do terminowości wniesienia skargi wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że Skarżący odebrał prawo jazdy w dniu 25 sierpnia 2022 r., a zatem od dnia 26 sierpnia 2022 r. zaczął biec 30 – dniowy termin na wniesienie skargi, który zasadniczo upływałby w dniu 24 września 2022 r. Jednak wobec faktu, że 24 września 2022 r. przypadał w sobotę, termin na wniesienie skargi upływał w dniu 26 września 2022 r., tj. w poniedziałek. Zgodnie bowiem z art. 83 § 2 P.p.s.a. jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Co prawda Skarżący w dniu 26 września 2022 r. nadał skargę ale uczynił to do organu niewłaściwego tj. Prezydenta Miasta P., a nie do Starostwa Powiatowego. Samo przekazanie skargi nastąpiło natomiast dnia 28 września 2022 r. Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Wobec powyższego uznając, iż skarga została nadana do niewłaściwego organu tj. Prezydenta Miasta P., a nie do Starostwa, a sama skarga została przekazana 28 września 2022 r., to w niniejszej sprawie wobec braku jakiegokolwiek pouczenia Skarżącego o przysługującym środku zaskarżenia, jak i sposobie jego wniesienia Sąd uznał, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, iż Skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kat A. Do wniosku skarżący dołączył wymagane przez art. 13 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej: u.k.p.) orzeczenie lekarskie. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy. Prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Uprawnienie do kierowania pojazdem jest natomiast prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie upoważniającym do kierowania danego rodzaju pojazdem. Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia Na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych (art. 18 ust. 1 i ust. 2 u.k.p.). W świetle powyższych unormowań należy uznać, że w zakresie w jakim nie dotyczy to przyznania nowych kategorii uprawnień, tj. w przedmiotowej sprawie kategorii A, dokonana w trybie art. 18 u.k.p. wymiana prawa jazdy nie wpływa na zakres posiadanych uprawnień i obowiązków wnioskodawcy. Odnosząc się do wpisania daty ważności do prowadzenia pojazdów kategorii B wskazać należy, iż przed złożeniem wniosku w poprzednim dokumencie prawa jazdy Skarżącego uwidocznione było bowiem posiadanie przez Skarżącego uprawnień kategorii B nabytych 18 sierpnia 1995 r. bezterminowo. Zatem nowy dokument, o którym w mowa w art. 18 ust. 2 u.k.p,. w przypadku skarżącego - w zakresie uprawnień kategorii B - winien w istocie jedynie powtórzyć zapisy zawarte w poprzednio posiadanym dokumencie prawa jazdy. Dokonana w omawianym trybie wymiana prawa jazdy, za wyjątkiem bezspornego potwierdzenia nabycia uprawnień nowej kategorii, nie wpływa bowiem w żaden sposób na zakres posiadanych uprawnień oraz obowiązków Skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ stoi na stanowisku, że z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Stanowisko zaprezentowane przez organ, w ocenie Sądu pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 poz. 231, dalej rozporządzenie). Przepis ten rozróżnia bowiem pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z ust. 1 wyżej wymienionego przepisu w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy mówi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. W tym drugim przypadku nie chodzi o oznaczenie daty ważności prawa jazdy w znaczeniu podania daty wskazującej okres ważności przysługujących stronie praw podmiotowych lecz wyłącznie o ważność samego dokumentu prawa jazdy – jako dokumentu urzędowego, który jedynie potwierdza posiadanie przez określoną osobę uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty prawa jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy, osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (zob. m.in. wyrok TK z 12 grudnia 2013 r. K 5/13). Przepis art. 13 ust. 1 u.k.p nie reguluje zatem uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie może być zatem podstawą wpisu takiego ograniczenia. Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z załącznika nr 1 wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia". Natomiast stosownie do treści § 10 ust. 3 rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób: 4) data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy, 10) data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, ?1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-d. Dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego (§ 10 ust. 5. Rozporządzenia). Podstawą wydania orzeczenia lekarskiego był art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Organ uznał, że z przedstawionego orzeczenia lekarskiego, które Skarżący zobowiązany był złożyć z uwagi na rozszerzenie uprawnień o kat. A, termin następnych badań określony został na dzień 28 marca 2027 r., to mając na względzie przywołane przepisy jako datę ważności uprawnień w zakresie kat. B należało wpisać datę z tego orzeczenia. Mając na uwadze treść wniosku Skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 u.k.p. oraz brzmienie ww. przepisów rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów, należy uznać takie stanowisko za całkowicie nieuprawnione. W aktach administracyjnych (k-1) znajduje się świadectwo lekarskie z 7 kwietnia 1995 r. wydane Skarżącemu bezterminowo w zakresie uprawnienia kategorii B. W ocenie Sądu skutki orzeczenia lekarskiego z 28 marca 2022 r. dotyczą nowego uprawnienia, a nie posiadanej dotychczas kategorii prawa jazdy, w związku z czym nie mogło zaświadczenie to stanowić uzasadnienia do podjęcia zakwestionowanej w skardze czynności materialno-technicznej. Organ nie mógł z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Tylko w przypadku nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ich ważności. Skarżący przecież złożył wniosek o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień. Zatem podsumowując, stwierdzić należy, że w razie ubiegania się o wydanie nowej kategorii uprawnień do kierowania pojazdami organ nie dokonuje weryfikacji już wcześniej nadanych uprawnień. Nie może też z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie. Tylko w zakresie nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności uprawnień. Organ dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy Skarżącego wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami wskazanej wyżej kategorii, zamiast dotychczasowej kreski oznaczającej bezterminową ważność tego uprawnienia umieścił datę 28 marca 2027 r. co uczynił to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej naruszając jednocześnie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1b u.k.p. oraz § 29 rozporządzenia. Ponadto wskazać należy, iż Skarżący zakwestionował również wpisanie w wydanym dokumencie prawa jazdy dat ważności uprawnień kategorii AM i B1, na które nie przeprowadzał badań lekarskich oraz nie zdawał egzaminów, a z których to uprawnień mógł korzystać z mocy samego prawa (zob. art. 6 u.k.p.) Wyjaśnić wobec powyższego należy, iż wpisanie do dokumentu prawa jazdy tych dwóch kategorii jest skutkiem posiadania przez Skarżącego kategorii "wyższych" (czyli tych, na podstawie których daną kategorię się wpisuje), tj. bezterminowego posiadania kategorii B dla wpisywanej kategorii AM i B1. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 6 rozporządzenia, prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9, wydaje się odpowiednio: 1) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz dodatkowo wydając prawo jazdy w zakresie kategorii: e) ? - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 i AM, 2) w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych; 3) po zwrocie przez osobę dotychczas posiadanego prawa jazdy; 4) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy i nieobjętych zakresem tego egzaminu, z zastrzeżeniem pkt 1. Okoliczności sprawy uprawniają do przyjęcia, że w sytuacji Skarżącego - w zakresie kategorii AM i B1, dla których wpisano datę uzyskania uprawnień na podstawie posiadania kategorii objętych wcześniej zdanym egzaminem państwowym (B) - dotyczy przypadek określony w § 10 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia. W ocenie Sądu w zakresie daty ważności uprawnień również dla kategorii AM i B1organ sporządził dokument prawa jazdy nieprawidłowo. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., prawo jazdy kategorii AM i B1 wydaje się co do zasady na okres 15 lat, z możliwościami jego skrócenia w sytuacjach opisanych w punkcie "a" i "b". W przepisie tym mowa jest jednak o "wydaniu prawa jazdy", które to określenie jest zbieżne z treścią art. 10 ust. 1 u.k.p. określającego przypadek wydania decyzji o wydaniu prawa jazdy. Taka sytuacja nie ma miejsca w przypadku Skarżącego, któremu nie wydaje się prawa jazdy kategorii AM i B1 po raz pierwszy. W kontrolowanym przypadku wystąpiła sytuacja, w której kategorie AM i B1 Skarżący "uzyskał" (de facto zostały mu wpisane do dokumentu prawa jazdy) wobec bezterminowego uprzedniego uzyskania kategorii B (która nie została ograniczona) oraz wskutek wprowadzenia przez prawodawcę możliwości wpisania mu kategorii AM i B1 wobec posiadania kategorii B, a nie wskutek np. zdania egzaminu prowadzącego do uzyskania tych kategorii AM i B1 oraz uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do prowadzenia pojazdu. W ocenie składu orzekającego przepis § 10 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia w zakresie odnoszącym się do wskazania 15 lat daty ważności uprawnień dla kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T odnosi się więc expressis verbis do sytuacji, gdy dochodzi do uzyskania tych uprawnień nie na podstawie ich wpisania na podstawie kategorii "wyższych", ale na podstawie uzyskania orzeczenia lekarskiego i zdania egzaminu dla danej kategorii. Sąd jeszcze raz podkreśla, że kategorie AM i B1 skarżący uzyskał wobec bezterminowego uprzedniego uzyskania kategorii B oraz wskutek możliwości wpisania mu na tej podstawie kategorii AM i B1, a nie na skutek ubiegania się o przyznanie tych uprawnień po raz pierwszy. W związku też z powyższym, wpisanie w dokumencie prawa jazdy daty uzyskania kategorii AM i B1 przez Skarżącego nie jest równoznaczne z uzyskaniem tych kategorii po dniu wejścia w życie ustawy, co wywodząc z § 29 ust. 1 rozporządzenia – uprawniałoby do limitowania ważności tej kategorii uprawnień na podstawie § 10 ust. 3 pkt 10. Zdaniem sądu, kategorie AM i B1 powinny być w sytuacji Skarżącego traktowane jako bezterminowe (przy zastosowaniu w rubryce 11 wydanego dokumentu symbolu "-" na podstawie § 29 ust. 1 rozporządzenia). W konsekwencji, wpisanie przy kategoriach AM i B1 w dokumencie prawa jazdy nr [...] daty ważności tych kategorii jako 28 marca 2027 r. jest nieprawidłowe i narusza § 29 ust. 1 rozporządzenia. Wobec powyższego czynność materialno-techniczna Starosty z 17 sierpnia 2022 r. polegająca na wydaniu skarżącemu dokumentu prawa jazdy nr [...], w zakresie wpisania daty ważności uprawnień dla kategorii AM, B i B1 została podjęta z naruszeniem prawa (art. 13 ust. 1 u.k.p., § 10 ust. 3 pkt 10 i § 29 rozporządzenia) i podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego jako bezskuteczna, o czym orzeczono w punkcie I wyroku na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ, wydając nowy dokument prawa jazdy, winien uwzględnić powyższe rozważania oraz przyjętą przez Sąd ocenę i wykładnię przepisów. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. uwzględniając uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI