III SA/Po 951/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-01-28
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
zwolnienie ze składek ZUSCOVID-19PKDprzeważająca działalnośćstowarzyszenieREGONpomoc publicznapostępowanie administracyjneubezpieczenia społeczneubezpieczenie zdrowotne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek stowarzyszeniu, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeważającej działalności gospodarczej.

Skarżące Towarzystwo Przyjaciół Dzieci złożyło wniosek o zwolnienie z opłacania składek ZUS za okres grudzień 2020 - styczeń 2021, powołując się na swoją faktyczną działalność (prowadzenie schroniska młodzieżowego). ZUS odmówił, opierając się wyłącznie na kodzie PKD wpisanym w rejestrze REGON jako przeważający (działalność organizacji członkowskich), który nie był objęty wsparciem. Sąd uznał, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy, ignorując możliwość wykazania faktycznie prowadzonej działalności innymi dowodami niż tylko wpis w rejestrze REGON.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą Towarzystwu Przyjaciół Dzieci zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r. Stowarzyszenie argumentowało, że jego główną działalnością jest prowadzenie schroniska młodzieżowego (PKD 55.10.Z), mimo że w rejestrze REGON jako przeważająca widniała działalność statutowa organizacji członkowskich (PKD 94.99.Z). ZUS odmówił zwolnienia, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON z dnia 30 listopada 2020 r., zgodnie z którym przeważającą działalnością nie była ta objęta wsparciem. Sąd uznał, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy rozporządzenia COVID-19, które zezwala na ustalenie przeważającej działalności również na podstawie innych dowodów niż tylko wpis w rejestrze REGON. Sąd podkreślił, że rejestr REGON ma charakter formalny i nie tworzy stanu prawnego, a pomoc powinna trafiać do podmiotów faktycznie prowadzących działalność objętą wsparciem, nawet jeśli ich wpis w rejestrze jest nieaktualny lub nieprecyzyjny. Ponadto sąd zwrócił uwagę na nierozpatrzenie przez organ pisma strony z lutego 2021 r. i naruszenie zasad postępowania administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON. Należy brać pod uwagę faktycznie prowadzoną działalność, którą można wykazać innymi dowodami.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że rejestr REGON ma charakter formalny i nie tworzy stanu prawnego. Pomoc powinna trafiać do podmiotów faktycznie prowadzących działalność objętą wsparciem, nawet jeśli ich wpis w rejestrze jest nieaktualny lub nieprecyzyjny. Organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dopuścić inne dowody.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 1

Określa kody PKD uprawniające do zwolnienia z opłacania składek, ale ocena przeważającej działalności nie może opierać się wyłącznie na rejestrze REGON.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 2

Określa, że ocena spełnienia warunku dotyczącego kodu PKD dokonuje się na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r. Sąd uznał tę interpretację za zbyt formalistyczną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ustawa o COVID-19 art. 31zq § ust. 8

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o statystyce publicznej art. 40 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

ustawa o statystyce publicznej art. 42 § ust. 3 pkt 4

Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 76 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 79a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów, wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § ust. 2

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 71 § ust.1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące przeważającej działalności gospodarczej, opierając się wyłącznie na wpisie w rejestrze REGON. Należy brać pod uwagę faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą, którą można wykazać innymi dowodami. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie rozpatrując wszystkich dowodów i argumentów strony.

Odrzucone argumenty

Organ podtrzymał swoje stanowisko, że przeważająca działalność gospodarcza musi być zgodna z kodem PKD wpisanym w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020 r.

Godne uwagi sformułowania

Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej [...] Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Pomoc, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które mimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Zaskarżoną decyzję i decyzję z [...] lutego 2021 r. wydano zatem z naruszeniem [...]

Skład orzekający

Mirella Ławniczak

przewodniczący sprawozdawca

Marek Sachajko

sędzia

Robert Talaga

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z opłacania składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, zwłaszcza w kontekście ustalania przeważającej działalności gospodarczej na podstawie faktycznego jej prowadzenia, a nie tylko wpisu w rejestrze REGON."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Interpretacja może być stosowana do innych sytuacji, gdzie formalny wpis w rejestrze nie odzwierciedla faktycznej działalności podmiotu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej w kontekście uzyskiwania wsparcia, a nie tylko formalne wpisy w rejestrach. Jest to istotne dla wielu organizacji i przedsiębiorców.

Czy wpis w REGON to wszystko? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić faktyczną działalność dla zwolnienia z ZUS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 951/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Robert Talaga
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Sygn. powiązane
I GSK 968/22 - Wyrok NSA z 2022-10-31
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 31zq ust. 8
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Zarząd Dzielnicowy [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020r. do [...] stycznia 2021r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] lutego 2021r. nr [...]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskodawca Towarzystwo [...] wystąpił o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, za okres od dnia [...] grudnia 2020r. do dnia [...] stycznia 2021r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2021r. ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] grudnia 2020r. do dnia [...] stycznia 2021r.
W dniu [...].03.2021r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania składek zakończonej powyżej wskazaną decyzją.
W treści uzasadnienia wniosku wskazano m. in. że Towarzystwo [...] w [...], jak każde stowarzyszenie, organizacja pozarządowa w Polsce posiada podmiotowy kod przeważającej działalności PKD [...] "Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana". Nadmieniono, że zgodnie z pismem Urzędu Statystycznego w [...] z dnia [...] marca 2021 roku sygn. akt [...] stowarzyszenie, organizacja pozarządowa, aby mogło zostać zarejestrowane nie ma możliwości wskazania w oparciu o zapisy rejestru REGON innego rodzaju przeważającej działalności niż statutowy, klasyfikowany do podklasy PKD [...] Jest to wpis o charakterze podmiotowym i jak wykazano powyżej w oświadczeniu Urzędu Statystycznego w [...] jest stosowany obligatoryjnie dla wszystkich stowarzyszeń bez względu na rodzaj faktycznie wykonywanej działalności przez stowarzyszenie. W dalszej części uzasadnienia wniosku wyjaśniono, że dla Towarzystwa [...] w [...] przedmiotową, główną działalnością jest realizowane w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego prowadzenie Szkolnego Schroniska Młodzieżowego o nr PKD [...] - "Obiekty noclegowe, turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania". Podkreślono, że w związku z tym, iż kod PKD [...] w stosunku do stowarzyszeń ma charakter podmiotowy, zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID- 19 jasnym jest, iż faktyczną, przeważającą działalnością wykonywaną przez Towarzystwo [...] w [...] jest działalność, mająca swoje przyporządkowanie pod kodem PKD [...], które jest objęte wsparciem, czyli zwolnieniem z konieczności opłacania składek ZUS w okresie grudzień 2020 - styczeń 2021.
Wnioskodawca ponadto wskazał, iż Towarzystwo [...] w [...] posiada status Organizacji Pożytku Publicznego , w związku z tym zwrócono się z prośbą o wzięcie pod uwagę społecznych aspektów działalności stowarzyszenia i zasług w kwestiach dbałości o dobro dzieci, ich wypoczynek, edukację oraz wdrażanie idei pracy na rzecz najmłodszych.
W dniu [...] kwietnia 2021 roku pełnomocnik skarżącej złożył pismo procesowe, w którym podkreślił, że organ nie gromadził ani nie ocenił rzetelnie materiału dowodowego, bowiem pominął pismo strony z dnia [...] lutego 2021 roku, a miało ono znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r,o nr [...] organ utrzymał w mocy zaskarżona decyzję . W uzasadnieniu podkreślono ,że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo- 31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,
49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z
- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Natomiast na podstawie § 10 ust. 2 powołanego rozporządzenia oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. Zdaniem organu z przytoczonych wyżej przepisów wprost wynika, iż przeważający rodzaj działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, który umożliwia ewentualne skorzystanie z prawa do zwolnienia z opłacania składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021r., w przypadku spełnienia pozostałych warunków, ustala się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30.11.2020r. Na podstawie tych danych nie został potwierdzony jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej wskazany przez stronę kod PKD [...]
Z informacji przekazanych przez Urząd Statystyczny wynika, iż na dzień 30.11.2020r. kod PKD przeważającej działalności to kod [...] Urząd wyjaśnił, że w przypadku podmiotu będącego stowarzyszeniem, w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności to - [...] "Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana". Ponadto Urząd wskazał, że działalność przeważającą stowarzyszenia określa się w rejestrze REGON na podstawie celu działania organizacji - wskazanego w rejestrze stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i jest klasyfikowana wg PKD do podklas mieszczących się w dziale 94 "Działalność organizacji członkowskich". W związku z powyższym dla podmiotu przeważający kod [...] wynika z działalności statutowej. Powołany natomiast we wniosku kod PKD [...] został wpisany do rejestru REGON jako PKD działalności drugorzędnej. Również z załączonego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pisma z Urzędu Statystycznego z dnia [...] marca 2021 roku sygn. akt POZ- [...] wynika m.in., że nie ma możliwości wskazania w oparciu o zapisy rejestru REGON, innego rodzaju przeważającej działalności, niż statutowy klasyfikowany do podklasy PKD [...]
Skoro więc jako przeważający rodzaj prowadzonej działalności jest wskazany w rejestrze REGON inny kod PKD niż określony w przepisach prawa, to nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek.
Odnośnie pisma z dnia [...] kwietnia 2021 roku organ zaznaczył, że znana mu była treść pisma strony z[...] lutego 2021 roku ,ale nie obligowało ono organu do zmiany rozstrzygnięcia.
Skargę od powyższej decyzji złożyło Towarzystwo [...] wnosząc o jej uchylenie. Zarzucono organom naruszenie art. 7,8, § 1 w zw z art.71 ust.1 Konstytucji RP,art.77 § 1 i 107 § 3 Kpa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organu administracji. Naruszenie art. 31 zo-zx ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19 ,innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zw. z art. 10 ust.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 poprzez złamanie zasady równości i niedyskryminacji, art.77 § 1 i 2 w zw. Z art.78 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego ,skutkiem czego był brak części materiału dowodowego , naruszenie § 9 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów, wniosków, ankiet i zaświadczeń poprzez jego niezastosowanie.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r (Dz.U.2021,poz.152 ,w wersji aktualnej na dzień złożenia wniosku) w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych na skutek pandemii COVID -19,płatnika składek prowadzącego na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, m. in. kodami [...] i [...], którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.
Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (§ 10 ust. 2 rozporządzenia).
Sporna jest kwestia spełnienia przez skarżące Stowarzyszenie przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za okres od 1 grudnia 2020 do 31 stycznia 2021 r., a dokładnie przesłanki prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.
W ocenie organu w przypadku skarżącej kod PKD przeważającej działalności ujawniony w rejestrze REGON stanowił [...], co nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Organ dokonał tego ustalenia wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego na dzień 30 listopada 2020 r.
Sąd nie podziela stanowiska organu, że warunkiem przyznania zwolnienia jest to, aby w rejestrze REGON, w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., dotyczącym działalności prowadzonej przez stronę, jako rodzaj działalności przeważającej była wskazana działalność o kodzie wymienionym w § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, a jedynym dowodem spełnienia tej przesłanki są dane zawarte w tym rejestrze w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r., niezależnie od stanu faktycznego danej sprawy, dającego się wykazać dostępnymi innymi dowodami. Organ oparł się jedynie na językowej wykładni § 10 ust. 3 rozporządzenia uznając, że przepis ten wskazuje jedyny i wyłączny sposób ustalenia rodzaju przeważającej działalności przez wnioskujący o zwolnienie podmiot, tj. dane zawarte w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.
Klasyfikacja PKD jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.). Rozporządzenie to wydano na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443 ze zm.), dalej: "ustawa o statystyce publicznej".
W załączniku do ustawy o statystyce publicznej Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".
Przepis art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej stanowi, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
Zawarte w § 10 ust. 1 rozporządzenia sformułowanie dotyczące prowadzonej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności odnosi się do faktycznie prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika składek. Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że zwolnienie z obowiązku opłacania składek otrzymałby przedsiębiorca posiadający w rejestrze REGON kod wymieniony w § 10 ust. 1 rozporządzenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek do zwolnienia), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej.
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu (por.: wyroki Sądu Najwyższego o sygn. akt II UK 142/12 i II UK 402/15).
Pomoc zatem, o jakiej mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, nie powinna trafiać do podmiotów, które nie prowadzą działalności określonej w tym przepisie jako przeważającej. Nie można jej przyznawać z pominięciem podmiotów, które mimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności wymienionej w § 10 ust. 1 rozporządzenia, rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły.
Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których ją skierowano. Nie można też tracić z pola widzenia także tego, że przepisy ustawy mają na celu m. in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, bez względu na formę, w jakiej to następowało, także w związku z przeciwdziałaniem pandemii, powinny wiązać się z rozwiązaniami mającymi udzielać wymiernego i realnego wsparcia tym, którzy określonymi ograniczeniami są/byli bezpośrednio obejmowani, a przez to doznali faktycznego, a nie tylko formalnego, ograniczenia konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji) i możliwości zarobkowania. Określenie formy wsparcia należy do ustawodawcy, a udzielenie ulgi w realizacji fiskalnych obowiązków publicznoprawnych jest jedną z nich. Takie wsparcie przedsiębiorców stanowi realizację zasady sprawiedliwości społecznej, zwłaszcza że prawodawca zdecydował się na wprowadzenie rozwiązania prawnego, odnośnie którego nikt nie miał możliwości wcześniejszego przygotowania się na spełnienie jego warunków, choćby przez aktualizację danych.
Należy też podkreślić, że zarówno z treści decyzji I i II instancyjnej nie wynika, aby pismo z dnia [...] lutego 2021 było przedmiotem rozważań organów .Wpłynęło ono bowiem do organu przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, co winno obligować organ do jego uwzględnienia ,zwłaszcza ,iż strona powielała tę argumentację jeszcze we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 roku. Pozostały one ,w ocenie sądu nadal poza rozważaniami organu , co wynika jednoznacznie z treści uzasadnień obu decyzji, pomimo uwagi organu zawartej w decyzji dnia [...] kwietnia 2021 roku ,że zostało ono wzięte pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Wprawdzie rację ma organ twierdząc ,że jego treść nie obliguje organu do zmiany rozstrzygnięcia, ale do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego już tak, zgodnie z zadami Kpa. Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych . Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do podmiotu i strona ją wykazała, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 K.p.a. Powinien przed wydaniem decyzji powiadomić stronę o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 K.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru REGON, co miało miejsce w niniejszej sprawie , powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu art. 7 i art. 78 § 1 K.p.a.
Wydane decyzje odmawiające przyznania skarżącej zwolnienia z obowiązku płacenia należnych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne są co najmniej przedwczesne.
Organ, ustalając stan faktyczny sprawy, przeprowadzając w tym kierunku postępowanie wyjaśniające, nie zrealizował obowiązku określonego w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. przyjmując bezzasadnie, że § 10 ust. 2 rozporządzenia wskazuje wyłączny dowód wykazania prowadzenia przez uprawniony podmiot rodzaju działalności przeważającej.
Organ winien rozważyć, które z dowodów powołanych przez stronę mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia , a ponadto winien odnieść się do wielokrotnie podnoszonego argumentu strony o kodzie PKD ustalanym dla podmiotów będących stowarzyszeniami . W razie potrzeby organ zobowiąże stronę do przedstawienia innych dowodów na powyższą okoliczność. W przypadku ustalenia, że skarżąca na dzień 30 listopada 2020 r. jako rodzaj działalności przeważającej prowadziła działalność sklasyfikowaną nr kodu wymienionym § 10 ust. 1 rozporządzenia, organ winien dokonać ustaleń w zakresie pozostałych przesłanek uzasadniających udzielenie wnioskowanego zwolnienia.
Zaskarżoną decyzję i decyzję z [...] lutego 2021 r. wydano zatem z naruszeniem § 10 ust. 1 rozporządzenia i art. 7, art. 77 § 1, art. 76 § 3 K.p.a. oraz § 10 ust. 2 rozporządzenia.
Wobec tego na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a oraz lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r, poz. 2325 ze zm) Sąd uchylił zaskarżone decyzje, a o kosztach orzekł na podst. art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI