III SA/PO 950/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2022-03-16
NSAtransportoweŚredniawsa
organizacja ruchuograniczenie tonażowedroga powiatowaprawo przedsiębiorcówznaki drogoweznak B-5uzasadnienieanaliza technicznainteres prawnytransport kruszywa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził niezgodność z prawem aktu Starosty zatwierdzającego projekt stałej organizacji ruchu, wprowadzający ograniczenie tonażowe na drodze powiatowej, z uwagi na brak wystarczającego uzasadnienia i analizy wpływu na działalność gospodarczą.

Sprawa dotyczyła skargi P. G. na akt Starosty zatwierdzający projekt stałej organizacji ruchu, wprowadzający ograniczenie tonażowe (znak B-5 z tabliczką 16t) na drodze powiatowej, co uniemożliwiało prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wydobyciu i transporcie kruszywa pojazdami o masie 40t. Sąd uznał, że projekt organizacji ruchu nie zawierał wystarczającej analizy technicznej i uzasadnienia dla wprowadzenia ograniczenia, co naruszało zasady Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeń wykonawczych. W konsekwencji, sąd stwierdził niezgodność zaskarżonego aktu z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. G. na akt Starosty z dnia 10 maja 2019 r. zatwierdzający projekt stałej organizacji ruchu na drodze powiatowej nr [...], wprowadzający ograniczenie tonażowe (znak B-5 "zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych" z tabliczką "16 t" oraz wyłączeniem dla służb komunalnych i rolniczych). Skarżący, prowadzący działalność gospodarczą polegającą na wydobyciu kruszywa, argumentował, że wprowadzone ograniczenie uniemożliwia mu transport materiałów pojazdami o masie 40t, co narusza jego prawa przedsiębiorcy i Konstytucję RP. Sąd uznał, że skarżący posiada legitymację skargową, gdyż zaskarżony akt bezpośrednio wpływa na jego działalność gospodarczą. Analizując projekt organizacji ruchu, sąd stwierdził jego istotne braki. Opis techniczny drogi był lakoniczny i nie zawierał analizy stanu technicznego, nośności ani natężenia ruchu, które uzasadniałyby wprowadzenie tak restrykcyjnego ograniczenia. Sąd podkreślił, że wprowadzenie znaku B-5 wymaga wnikliwej analizy skutków dla uczestników ruchu oraz proporcji między interesem indywidualnym a publicznym. Brak takiej analizy w dokumentacji projektowej, w tym brak uzasadnienia dla dopuszczenia ruchu pojazdów o masie 16t oraz dla wyłączeń, uzasadniał stwierdzenie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia Konstytucji RP w zakresie formy aktu prawnego i zasady równości, uznając, że przepisy rozporządzenia wykonawczego są zgodne z delegacją ustawową, a zróżnicowanie traktowania jest uzasadnione. Ostatecznie, sąd stwierdził niezgodność zaskarżonego aktu z prawem i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zatwierdzenie organizacji ruchu, zwłaszcza wprowadzające ograniczenia, wymaga merytorycznej analizy projektu, w tym analizy stanu technicznego drogi, natężenia ruchu oraz wpływu na uczestników ruchu i ich interesy, a także odpowiedniego uzasadnienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że projekt organizacji ruchu wprowadzający ograniczenie tonażowe nie zawierał wystarczającej analizy technicznej i uzasadnienia, co narusza przepisy rozporządzeń wykonawczych i wymagało stwierdzenia niezgodności aktu z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_niezgodność_z_prawem

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.r.d. art. 10 § 4-6

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz par. 8

Pomocnicze

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1

u.o.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.s.p. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 5 marca 1998 r. o samorządzie powiatowym

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców art. 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców art. 12

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § załącznik nr 1 do rozporządzenia, pkt 3.2.19

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § pkt 3.1.1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach § pkt 3.2.6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 5 ust. 1 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem § § 12 ust. 1

u.s.p. art. 82 § 1

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym

u.s.p. art. 82 § 2

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt stałej organizacji ruchu nie zawierał wystarczającej analizy technicznej i uzasadnienia dla wprowadzenia ograniczenia tonażowego. Brak analizy wpływu ograniczenia na działalność gospodarczą skarżącego. Naruszenie zasad Prawa o ruchu drogowym i rozporządzeń wykonawczych dotyczących zarządzania ruchem.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez naruszenie zasady powszechnej dostępności dróg publicznych. Zarzut naruszenia art. 2 i 12 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez ograniczenie wolności działalności gospodarczej. Zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji RP poprzez ustanowienie zakazu wjazdu z wyłączeniami. Zarzut naruszenia przepisów dotyczących znaków drogowych (znak B-18 zamiast B-5). Zarzut niezastosowania § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. (niezawiadomienie o terminie wprowadzenia).

Godne uwagi sformułowania

zatwierdzenie organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy zatwierdzenie organizacji ruchu nie jest i nie może być czynnością mechaniczną i arbitralną opisowa część projektu nie zawiera wymaganej dla ustanowienia znaku B-5 charakterystyki całej drogi, nie podaje danych wskazujących na natężenie ruchu, warunki drogowe. ograniczenie takie jest dopuszczalne, jednak nie może być uznaniowe ani arbitralne

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

przewodniczący

Marzenna Kosewska

sprawozdawca

Szymon Widłak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadnienia i analizy projektów organizacji ruchu, legitymacja skargowa przedsiębiorcy w sprawach dotyczących ograniczeń na drogach publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ograniczenia tonażowego na drodze powiatowej i jego wpływu na działalność gospodarczą. Interpretacja przepisów dotyczących organizacji ruchu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, zwłaszcza gdy wpływają one na działalność gospodarczą. Pokazuje też, jak przedsiębiorcy mogą dochodzić swoich praw przed sądami administracyjnymi.

Starosta ograniczył ruch na drodze, sąd uznał to za niezgodne z prawem. Kluczowe jest uzasadnienie decyzji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 950/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-03-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marzenna Kosewska /sprawozdawca/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1203/22 - Wyrok NSA z 2023-06-29
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono niezgodność z prawem  zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 i art. 147
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 784
par. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz par. 8
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz  wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 10 ust. 4-6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Sentencja
Dnia 16 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2022 roku sprawy ze skargi P. G. na akt Starosty z dnia [...] maja 2019 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu stałej organizacji ruchu na drodze powiatowej 1. stwierdza, że zaskarżony akt jest niezgodny z prawem; 2. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym aktem (zarządzeniem) z dnia 10 maja 2019r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt stałej organizacji ruchu dla wykonania robót związanych z wprowadzeniem ograniczenia tonażowego B-16 (16t) na drodze powiatowej nr [...] w miejscowości P. gr. [...].
Zatwierdzoną organizacją ruchy wprowadzone zostało ograniczenie wyrażone znakiem B-5 "zakaz wjazdu pojazdów ciężarowych". Znak ten został uzupełniony tabliczką "16 t " – umożliwienie ruchu pojazdów ciężarowych o dopuszczalnej (nie rzeczywistej) masie nieprzekraczającej 16 t. Ograniczenie to nie dotyczy służb komunalnych i pojazdów rolniczych.
Z opisu stanu technicznego dołączonego do projektu stałej organizacji ruchu wynika, że droga powiatowa nr [...] to trasa o długości ok. 1870m na przeważającej długości wyposażona z jezdnię gruntową o zmiennej szerokości od km 1+460 do km 1+810, lewy pas przedmiotowej drogi posiada jezdnię brukowa o szer. 3,5, która w wyniku ruchu pojazdów ciężarowych (obsługującą żwirownię w km 0+900), ulega postępującej degradacji. Ruch pojazdów ciężarowych, poruszających się po uszkodzonym odcinku nawierzchni niekorzystnie oddziałuje na okoliczne zabudowania.
Pismem z dnia 13 lipca 2020r. P. G. – prowadzący działalności gospodarczą pod nazwą P. zwrócił się do Starosty o usunięcie znaku drogowego zakazu wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 16 t "nie dotyczy służb komunalnych i maszyn rolniczych" zlokalizowanego na drodze powiatowej na odcinku [...].
W uzasadnieniu wezwania podniesiono, że prowadzi działalności gospodarczą na podstawie ważnej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" w miejscowości L., gm. M., w granicach działek nr ewid.[...],[...] i [...] – obręb L. w granicach wyznaczonego obszaru górniczego oraz w granicach zasobów przemysłowych złoża nieprzerwanie od 5 lat, korzystając z jedynego dojazdu do kopalni/żwirowni. Wprowadzone ograniczenie ruchu w znacznym stopniu lub wręcz całkowicie uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, albowiem nie posiada jako przedsiębiorca innego zaplecza technicznego niż ciągniki siodłowe o dopuszczalnej masie 40t.
Pismem z dnia 13 sierpnia2020r. organ odmówił zniesienia zakazu. Organ wyjaśnił, że ograniczenie zostało wprowadzone na skutek postępującej dewastacji infrastruktury drogowej wywoływanej przez jednostki transportowe firmy wnioskującego i zgodnie z zastrzeżeniami zarządcy drogi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu P. G. wniósł o stwierdzenie nieważności aktu i zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu aktowi zarzucił naruszenie:
a) art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez naruszenie zasady powszechnej dostępności dróg publicznych i ustanowienie w projekcie ograniczenia dostępu pojazdów o masie całkowitej powyżej 16t bez uzasadnionej przyczyny,
b) art. 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez ograniczenie wolności działalności gospodarczej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania w związku z zatwierdzeniem aktu administracyjnego, którego celem jest uniemożliwienie Skarżącemu prowadzenia działalności gospodarczej, a także poprzez ograniczenie wolności działalności gospodarczej w drodze aktu innego niż ustawa oraz bez względu na ważny interes publiczny,
c) art. 32 Konstytucji RP poprzez ustanowienie zakazu wjazdu na dany odcinek drogi pojazdów o macie całkowitej powyżej 16 ton z jednoczesnym wyłączeniem służb komunalnych i pojazdów rolniczych,
d) pkt 3.2.19 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach w zw. z § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzeniem poprzez ustalenie w projekcie znaku B-18 zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej ponad 16 t, podczas gdy z przeznaczenia tego znaku oraz z opisu technicznego wskazanego w projekcie nie wynika konieczność umieszczania znaku B-18, a także nie wynika charakterystyka drogi i ruchu na drodze,
e) § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r., poprzez jego niezastosowanie i niezawiadomienie organu zarządzającego ruchem, zarządu drogi oraz właściwego komendanta Policji o terminie jej wprowadzenia, co najmniej na 7 dni przed dniem wprowadzenia organizacji ruchu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że skarżący w celu prowadzenia działalności gospodarczej na podstawie udzielonej koncesji z 2015r. na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" zakupił środki transportu o rzeczywistej masie całkowitej 40 t. Działalność prowadzi od kilku lat, do czasu zmiany organizacji ruchu na odcinku drogi powiatowej nr [...] Starosta [...] i wójt Gminy M. dokonali w tym samym czasie co zaskarżonym aktem ograniczeń tonażowych B-18 12 t na odcinkach drogi [...] przez nich zarządzanych. Odmówili także skarżącemu wydania zezwolenia na czasowy przejazd pojazdów ciężarowych. Zatwierdzając zaskarżonym aktem stałą organizację ruchu naruszono prawa skarżącego do korzystania z drogi publicznej oraz ogranicza mu się transport i sprzedaż kruszywa. Zdaniem skarżącego projekt stałej organizacji ruchu w części opisu technicznego nie zawiera uzasadnienia wskazującego na zasadność wprowadzenia znaku B-18. Brak jest jakichkolwiek ustaleń w zakresie nośności drogi i jej stanu technicznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zatwierdzenie organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ust. 4,5,6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1260 ze zm.) – dalej p.r.d. oraz na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 784) – dalej rozporządzenie z dnia 23 września 2003r. jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) – dalej p.p.s.a., o czym przesądziła uchwała NSA z dnia 26 czerwca 2014r. (sygn. akt I OPS 14/13). W uchwale zwrócono uwagę, że akty realizujące zadania administracji drogowej są aktami władztwa publicznego, bo ingerują w materie korzystania z dróg publicznych precyzując ich sieć, sposób finansowania, jakość, parametry, utrzymanie w zdatności do używania, a argumentacja przemawiająca za uznaniem zatwierdzenia organizacji ruchu jako aktu z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. opiera się na wynikających z analizy stanu prawnego wniosku o skutkach zatwierdzenia organizacji ruchu odnoszących się do possania sytuacji prawnej, poprzez ustanowienie nowych zasad organizacji ruchu o charakterze powszechnym i ogólnym. Akt ten nie ogranicza się więc do zakresu organizacyjno-technicznego, a skoro tak to także prawo do zaskarżenia aktu – zatwierdzenia organizacji ruchu drogowego wynika odpowiednio z przepisów – art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1996r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1875 ze zm.) – dalej u.s.g., czy też art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 5 marca 1998r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 1868 ze zm.) – dalej u.s.p. jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Ustawodawca w art. 87 ust. 1 u.s.p. wprowadził warunek wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akt organu powiatu – wykazanie przesłanki naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd jest zatem zobligowany do zbadania legitymacji procesowej strony skarżącej poprzez ustalenie, czy będąca podmiotem skargi (uchwała, zarządzenie) narusza prawem chroniony interes lub uprawnienia w sprawie z zakresu administracji publicznej, przy czym chodzi tu o interes własny podmiotu skarżącego. Nie może być źródłem tego interesu sam charakter drogi publicznej i prawo do korzystania z niej na podstawie art. 1 ustawy z dnia 21 maca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2017r., poz. 222 ze zm.) – dalej u.o.d.p., gdyż przy takim podejściu katalog podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi byłby praktycznie nieograniczony. W tym zakresie Sąd w składzie rozpatrującym sprawy podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 20 lipca 2016r. sygn. akt III SA/Po 17/16 (orzeczenia.NSA.gov.pl/doc), że krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi winien być weryfikowany w okolicznościach danej sprawy.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wykazał, że od lat prowadzi działalność gospodarczą na podstawie ważnej koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" w miejscowości L. gm. M. udzielonej przez Marszałka Województwa W. z dnia 17.07.2014r., przeniesioną decyzją tegoż organu z dnia 3 czerwca 2015r., w granicach działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] – obręb L.. Jego działalność polega na eksploatacji złoża, a wydobyte kopaliny transportuje pojazdami zakupionymi na te potrzeby o rzeczywistej masie całkowitej 40 ton. Korzysta z jedynego dojazdu do kopalni/żwirowni na odcinku drogi w miejscowości [...]. Umiejscowienie znaku drogowego zakazu wjazdu pojazdom o rzeczywistej masie całkowitej ponad 16 t przy tej drodze powoduje, że nie może prowadzić działalności gospodarczej – transport kruszywa, a w konsekwencji realizować obowiązków wynikających z zawartych umów cywilnoprawnych.
W związku z tym skarżący powołał się na art. 22 Konstytucji RP oraz art. 2 i 12 ustawy z dnia 6 maca 2018r. Prawo przedsiębiorców, jako na przepisy, z których wywiódł swój interes prawny w kwestionowaniu zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu zmiana organizacji ruchu polegająca na umieszczeniu znaku drogowego zakazu wpływa na strefę praw i obowiązki skarżącego jako podmiotu, któremu udzielono koncesji na wydobywanie kopalin i przedsiębiorcy daje to zatem podstawy do przyznania skarżącemu legitymacji skargowej w niniejszej sprawie.
Warunki zarządzania ruchem na drogach, w tym między innymi działania w zakresie sporządzania, opiniowania, zatwierdzania projektów organizacji ruchu uregulowane zostały w rozporządzeniu z dnia 23 września 2003r. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1,2 i 3 rozporządzenia organ zarządzający ruchem miedzy innymi rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotycząc zmian organizacji ruchu, opracowuje lub zleca do opracowania projekty organizacji ruchu uwzględniając wnioski wynikające z przeprowadzonych analiz organizacji i bezpieczeństwa ruchu oraz zatwierdza organizację ruchu na podstawie złożonych projektów organizacji ruchu. Przez projekt organizacji ruchu rozumie się dokumentację sporządzoną w celu zatwierdzenia stałej, zmiennej lub czasowej organizacji ruchu przez właściwy organ zarządzający ruchem albo właściwy podmiot zarządzający drogą wewnętrzną (§ 1 ust.2 pkt 2).
Elementy składające się na organizację ruchu wymienia § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 września 2003r. i należą do nich mające wpływ na ruch drogowy: geometria drogi, zakres dostępu do drogi, sposób umieszczenia znaków pionowych, poziomych, sygnalizacyjnych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu, zasady działania sygnalizacji znaków świetlnych, znaków o zmianie treści i innych zmiennych elementów. Właściwą organizację ruchu stanowi zatem zespół czynników mających bezpośredni wpływ na ruch drogowy w kontekście jego bezpieczeństwa. Realizacja tego celu zależy od poziomu merytorycznego projektu organizacji ruchu, a więc dokumentacji przedkładanej organowi do jej zatwierdzenia. Elementy, jakie powinien zawierać projekt organizacji ruchu, zostały wymienione w § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 23 września 2003r. Jednym z koniecznych elementów projektu jest opis techniczny zawierający charakterystykę drogi i ruchu na drodze. Ten element projektu wiąże się ściśle z uzasadnieniem dla umieszczenia w drodze znaków drogowych wprowadzających ograniczenia (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014r., sygn. akt II SA/Sz 723/13).
Szczegółowe zasady zatwierdzania projektu zostały uregulowane w § 8 rozporządzenia. Z powołanego przepisu wynika, że zatwierdzenie organizacji ruchu nie jest i nie może być czynnością mechaniczną i arbitralną, gdyż prawodawca wymaga od organu merytorycznej analizy projektu. Organ zarządzający ruchem w wyniku tej analizy może bowiem:
1) zatwierdzić organizacje ruchu w całości lub w części bez zmian lub po wprowadzeniu zmian lub wpisaniu uwag dotyczących wdrożenia organizacji ruchu (§ 8 ust. 2 pkt 1);
2) odesłać projekt w celu wprowadzenia poprawek (§ 8 ust. 2 pkt 2);
3) odrzucić projekt (§ 8 ust. 2 pkt 3).
W rozpatrywanej sprawie zmiana organizacji ruchu polega na wprowadzeniu na stałe ograniczenia ruchu pojazdów ciężarowych na drodze powiatowej nr [...] (P. ) gr. pow. – [...] poprzez ustawienie w drodze znaku zakazu B-5 "zakaz wjazdu samochodów ciężarowych" uzupełnionym o tablicę określającą maksymalna dopuszczalną masę pojazdu (16 ton) oraz tablicę o treści "nie dotyczy służb komunalnych i pojazdów rolniczych". Błędnie zatem w skardze skarżący wywiódł, że wprowadzono w drodze znak zakazu B-18 "zakaz wjazdu pojazdów o rzeczywistej masie ponad 16 t określoną w pkt 3.2.19 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania (Dz.U. 2019, poz. 2311) – dalej rozporządzenie z dnia 3 lipca 2003r., co czyni zarzuty skargi w tym zakresie chybionymi.
Stosownie do przepisów załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r. znaki zakazu stanowią podstawową kategorię znaków, którymi są wyrażane ustalenia dotyczące organizacji ruchu, przy czym znaki zakazu jako ograniczające swobodę korzystania z drogi powinny być umieszczone po wnikliwej analizie skutków, jakie powodują dla uczestników ruchu (pkt 3.1.1 załącznika nr 1). W myśl pkt 3.2.6 przedmiotowego złącznika znak B-5, zakaz wjazdu samochodów ciężarowych stosuje się w celu wyeliminowania ruchu samochodów ciężarowych, pojazdów specjalnych i używanych w celach specjalnych o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5t. Znak ten stosuje się przede wszystkim na drogach, na których występuje duże natężenie ruchu lub występują trudne warunki drogowe, np. mała szerokość jezdni, małe promienie łuków na skrzyżowaniach. Ponadto, znak ten może być stosowany, gdy występuje potrzeba wyeliminowania ruchu wszelkich pojazdów ciężarowych z zabytkowych czy reprezentacyjnych dzielnic. W przypadku, gdy zakaz wjazdu ma dotyczyć samochodów ciężarowych o określonej dopuszczalnej masie całkowitej np. ponad 5 t, na znaku lub na tabliczce pod znakiem podaje się wartość tej masy.
Zdaniem Sądu zmiana organizacji ruchu polegająca na wprowadzeniu znaku zakazu B-5 wymaga szczegółowej analizy parametrów danej drogi, jej stanu, natężenia ruchu drogowego, a także wyrażenia proporcji pomiędzy interesem indywidualnym a interesem publicznym (społecznym). Wobec tego dokumentacja projektowa powinna wskazywać, że proponowana zmiana została wnikliwie wyjaśniona i przeanalizowana z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia z dnia 23 września 2003r. i rozporządzenia z dnia 3 lipca 2003r. W ocenie Sądu z załączonej do akt dokumentacji projektu stałej organizacji ruchu sporządzonej na marzec 2019r., nie sposób wywieść aby zmiana polegająca na umieszczeniu znaku B-5 z dodatkowymi tabliczkami – "obowiązująca dopuszczalna masa pojazdów 16 t" i "nie dotyczy służb komunalnych i poj. rolniczych" została należycie rozważona. Z projektu nie wynika, aby jego wykonanie poprzedziła analiza skutków, jakie projektowana zmiana wywołuje dla uczestników ruchu, ani też by uwzględniono parametry i stan drogi oraz natężenie ruchu na drodze powiatowej [...] w m. Piotry. W opisie technicznym, stanowiącym element projektu stałej organizacji ruchu nie przedstawiono żadnej argumentacji ani nie odwołano się do stosownych analiz czy ekspertyz technicznych, które pozwalałyby na zweryfikowanie zasadności wprowadzana zakazu wjazdu samochodów ciężarowych przekraczających dopuszczalną masę. Charakteryzując drogę i ruch na drodze podano, że droga powiatowa nr [...] to trasa o długości ok. 1870 m, na przeważającej długości wyposażona w jezdnię gruntową o zmiennej szerokości. Od km 1+460 do km 1+810 lewy pas drogi posiada jezdnię brukową o szer. 3,5, która w wyniku ruchu pojazdów ciężarowych (obsługujących żwirownię w km 0+900), ulega postępującej degradacji. Ruch pojazdów ciężarowych poruszających się po uszkodzonym odcinku nawierzchni niekorzystnie oddziaływuje na okoliczne zabudowania. Opisowa część projektu nie zawiera wymaganej dla ustanowienia znaku B-5 charakterystyki całej drogi, nie podaje danych wskazujących na natężenie ruchu, warunki drogowe. Nie wyjaśnia dlaczego skali natężenia ruchu lub warunkom drogowym można przypisać odpowiednio cechy dużego natężenia ruchu, trudnych warunków drogowych. Nie spełnia tych wymogów stwierdzenie dotyczące degradacji drogi z uwagi na ruch pojazdów ciężarowych z żwirowni, czy też lakoniczne stwierdzenie, że ruch pojazdów ciężarowych oddziaływuje negatywnie na okoliczne zabudowania.
Uzasadnienie projektu zmiany stałej organizacji ruchu na skutek zastosowania znaku B-5 powinno w sposób jasny i przekonywujący przedstawiać motywację przemawiającą za wprowadzeniem proponowanych zmian, zwłaszcza, że zmiany te dotyczą zakazu poruszania się po drodze pojazdów o określonym tonażu i wprost godzą w interes podmiotów wykonujących transport tymi pojazdami. Ograniczenie takie jest dopuszczalne, jednak nie może być uznaniowe ani arbitralne, dlatego też w dokumentacji projektowej należy umotywować zasadność wprowadzonych zmian związanych z ograniczeniem ruchu. Nie wyjaśniono z jakich przyczyn wprowadzono odstępstwo od znaku zakazu B-5 i zezwolono na ruch pojazdów o dopuszczalnej masie 16 t oraz czym uzasadnione jest dopuszczenie ruchu służb komunalnych i pojazdów rolniczych.
Zdaniem Sądu przepis art. 22 Konstytucji RP wymaga, by ograniczenia wolności działalności gospodarczej były ustanawiane "tylko w drodze ustawy" natomiast w aspekcie materialnym domaga się aby ograniczenia te ustanowiono tylko "ze względu na ważny interes publiczny". Wymaganie zachowania formy ustawy nie oznacza jednak zakazu rozdzielenia normatywnej materii pomiędzy ustawą a akty wykonawcze.
W odniesieniu do wolności działalności gospodarczej przyjmuje się, że ustawa może zawierać upoważnienie do regulacji w aktach wykonawczych (wyrok TK z dnia 8 kwietnia 1998r., sygn. akt K 10/97, wyrok TK z dnia 10 kwietnia 2001r., sygn. akt U 7/00) . Przepisy rozporządzenia w sprawie zarządzania ruchem mają swe oparcie w delegacji ustawowej – art. 10 ust. 12 ustawy z dnia 20 marca 1997r. – Prawo o ruchu rogowym (Dz.U. z 2017, poz. 128 ze zm.). Powyższe czyni nie zasadnym zarzut skargi zawarty w pkt b jej petitum.
Sąd uznał również, że zaskarżony akt nie narusza art. 32 Konstytucji RP, gdyż w świetle zasad sprawiedliwości zróżnicowanie podmiotów powinno pozostawać w odpowiedniej relacji do różnic w ich sytuacji. Wyrażona w ten sposób sprawiedliwość oznacza, "że równych powinno się traktować równo, a podobnych podobnie". Tak rozumiana sprawiedliwość oznacza akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów, z tym jednak, że różne traktowanie powinno być uzasadnione (wyrok TK z dnia 16 grudnia 1997r., sygn. akt K 8/97). Oznacza to, że każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, wymagającą ruchu pojazdów przekraczających 16 ton na wskazanym odcinku drogi musi respektować identyczne ograniczenia.
Mając na uwadze powyższe wady i braki projektu wskazane powyżej nie uprawniały one organu do zatwierdzenia stałej zmiany organizacji ruchu, a w konsekwencji do uznania ,że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa. Uwzględniając, że od dnia wydania aktu upłynął termin określony wart. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2022r., poz.528) Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 82 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 255).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI