III SA/Po 937/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni PGW WP w P. w sprawie opłat za pobór wód podziemnych, uznając, że pobór przez ROD powinien być traktowany jako cel rolniczy.
Sprawa dotyczyła opłat za pobór wód podziemnych przez Stowarzyszenie Ogrodowe "K". Organ ustalił opłatę zmienną i podwyższoną, jednak sąd administracyjny uznał, że pobór wód przez rodzinne ogrody działkowe powinien być kwalifikowany jako cel rolniczy, co skutkuje niższymi stawkami opłat. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenia proceduralne organu, w tym brak wskazania sposobu obliczenia opłat w informacjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. dotyczącą opłat za pobór wód podziemnych przez Stowarzyszenie Ogrodowe "K". Sąd podzielił zarzut skarżącego, że pobór wód przez rodzinne ogrody działkowe, służący działalności ogrodniczej, powinien być traktowany jako pobór na cele rolnicze, co zgodnie z orzecznictwem NSA i przepisami rozporządzenia, kwalifikuje się do niższej stawki opłaty zmiennej (0,05 zł/m3 zamiast 0,115 zł/m3). Dodatkowo, sąd stwierdził naruszenia proceduralne po stronie organu. Organ nie zawarł w informacjach o opłatach sposobu ich obliczenia, co jest wymogiem ustawowym. Zaskarżona decyzja została wydana w trybie art. 273 ust. 6 Prawa wodnego (nieuznanie reklamacji), jednak organ w decyzji dokonał istotnych zmian w naliczonych opłatach (obniżenie opłaty podwyższonej, podział opłaty zmiennej na okresy), co powinno skutkować wydaniem nowej informacji, a nie decyzji. Sąd zwrócił również uwagę na brak klauzuli ostateczności na pozwoleniu wodnoprawnym w aktach sprawy, co utrudnia kontrolę dat jego uprawomocnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, pobór wód podziemnych dokonywany przez rodzinne ogrody działkowe na cele działalności ogrodniczej, co do zasady może być uznany za pobór na cele rolnicze, o ile służy realizacji działalności ogrodniczej stanowiącej jeden z rodzajów działalności rolniczej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił tezę orzecznictwa NSA, że działalność ogrodnicza w ROD może być uznana za rolniczą, a cel poboru wody wskazany w pozwoleniu wodnoprawnym (podlewanie upraw) potwierdza tę kwalifikację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
Prawo wodne art. 273 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie wysokości opłaty w drodze decyzji następuje, jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat złożył reklamację, która nie została uznana przez organ.
Prawo wodne art. 272 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód.
Prawo wodne art. 281 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określenie wysokości opłaty podwyższonej w przypadku poboru wód bez wymaganego pozwolenia.
Rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 36 lit. a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Jednostkowa stawka opłaty zmiennej za pobór wód do innych celów niż wymienione w pkt 1-35 wynosi 0,115 zł za 1 m3.
Rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 39 lit. a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Jednostkowa stawka opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za pomocą urządzeń pompowych, do celów rolniczych lub leśnych, na potrzeby nawadniania gruntów i upraw wynosi 0,05 zł za 1 m3.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 274 § pkt 2 lit. zj
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa górną jednostkową stawkę opłaty zmiennej za pobór wód do celów innych niż wymienione w lit. a-zi.
Prawo wodne art. 274 § pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa górną jednostkową stawkę opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw.
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie.
K.p.a. art. 130 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
K.p.a. art. 127a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania.
ustawa COVID-19 art. 15zzr
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
ustawa COVID-19 art. 15zzs
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobór wód przez ROD na cele ogrodnicze powinien być traktowany jako cel rolniczy, co skutkuje niższą stawką opłaty zmiennej. Organ naruszył procedurę administracyjną, nie wskazując sposobu obliczenia opłat w informacjach i wydając decyzję zamiast nowej informacji po uznaniu reklamacji.
Odrzucone argumenty
Organ zasadnie wywodził skutki prawne z daty uostatecznienia się pozwolenia wodnoprawnego (choć brakowało dowodów na tę datę).
Godne uwagi sformułowania
pobór wód podziemnych dokonywany przez rodzinne ogrody działkowe, co do zasady może być uznany za pobór na cele rolnicze, o ile służy realizacji działalności ogrodniczej stanowiącej jeden z rodzajów działalności rolniczej.
Skład orzekający
Marek Sachajko
przewodniczący
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Robert Talaga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja poboru wód przez ROD jako celu rolniczego, prawidłowość procedury ustalania opłat za usługi wodne, stosowanie przepisów ustawy COVID-19 w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód przez ROD i może wymagać analizy w kontekście innych rodzajów podmiotów i celów poboru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za wodę dla ogrodów działkowych i pokazuje, jak interpretacja przepisów może wpłynąć na wysokość należności. Wskazuje na błędy proceduralne organów, które mogą być istotne dla innych skarżących.
“Ogrodnicy zapłacą mniej za wodę? Sąd administracyjny zmienia zasady naliczania opłat.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 937/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-11-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Marek Sachajko /przewodniczący/ Mirella Ławniczak /sprawozdawca/ Robert Talaga Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 310 art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 1, art. 281 ust. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Dnia 25 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Skrzypczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2022 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ogrodowego Polski Związek Działkowców Rodzinny Ogród Działkowy "K" w S. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. z dnia 9 września 2020 roku nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej i podwyższonej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 104,- zł (słownie: sto cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 09 września 2020 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. określił Stowarzyszeniu [...]" w S., za okres II kwartału 2020 r., opłatę zmienną za pobór wód podziemnych oraz opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne, W dniu 18 sierpnia 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne [...] Zarząd Zlewni w P. (dalej także jako organ) ustaliło, Stowarzyszeniu [...]" w S. (dalej także jako skarżący), za okres drugiego kwartału 2020 r.: 1. dwiema informacjami opłatę zmienną za pobór wód podziemnych: a) w wysokości 881 zł, b) w wysokości 315 zł; 2. osobną informacją opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, w wysokości 4405 zł. Skarżący złożył reklamację (nazwaną odwołaniem). Napisał, że 07 maja 2020 r. uzyskał pozwolenie wodnoprawne i ponieważ już w roku 2019 zapłacił karę w wysokości 500% za pobór wód bez zezwolenia, czekał na uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego i dopiero po dniu uzyskania, woda została puszczona w obieg. Dodatkowym czynnikiem, który powstrzymywał skarżącego była świadomość kontroli, jaka może mieć miejsce ze strony organu. Skarżący podkreślił, że życie na działkach rozpoczyna się dopiero w maju i wtedy jest potrzebna większa ilość wody. W kwietniu na działkach jest niewielu działkowców, a tym którzy potrzebują wody do wysadzania roślin, zapewnia wodę miejską, która jest doprowadzona do każdej działki. Wymienioną na wstępie uzasadnienia decyzją z 09 września 2020 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. , wskazując na art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 1, art. 281 ust. 1 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 z późn. zm., dalej jako Prawo wodne), § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2502 dalej jako Rozporządzenie) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) określił skarżącemu, za okres II kwartału 2020 r.: 1. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych: a) za okres od 07 maja 2020 r. do 24 maja 2020 r. w wysokości 391 zł, b) za okres od 25 maja 2020 r. do 6 czerwca 2020 r. w wysokości 283 zł, c) za okres od 7 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. w wysokości 522 zł, łącznie w kwocie 1196 zł; 2. opłatę podwyższoną za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, za okres od 25 maja 2020 r. do 6 czerwca 2020 r., w wysokości 1 415 zł. W uzasadnieniu wskazano , że skarżący, z zachowaniem 14-dniowego terminu, złożył reklamację, w której poddaje w wątpliwość prawidłowość naliczenia opłat zmiennych oraz wnosi o anulowanie opłaty podwyższonej. Zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego, opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych. W oparciu o art. 272 ust. 1 w związku z art. 272 ust. 17 Prawa wodnego, wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustalają jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3, [...] oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Organ wskazał, że w informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne nr [...] P. OS/II kwartał/2020 z 18 sierpnia 2020 r. opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych do innych celów niż wymienione w lit. 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności: Działalność pozostałych organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowana (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący odpowiadający procesowi uzdatniania (2) i ilości pobranych wód podziemnych (3828,57 m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. "a" Rozporządzenia. Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt 2-5 (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Organ podkreślił, że ilość pobranej wody, wskazaną przez skarżącego w oświadczeniu złożonym za II kwartał 2020 r. (5 200 m3) podzielono przez ilość dni przypadającą w II kwartale 2020 r. (5 200 m3 / 91 dni = 57,1428 m3/dzień) a następnie pomnożono przez ilość dni, w których nastąpił pobór wody podziemnej bez wymaganego pozwolenia. W złożonym oświadczeniu skarżący nie wskazał, że pobór wód rozpoczął się 07 maja 2020 r., stąd też w informacji przyjęto, że pobór trwał przez cały II kwartał 2020 r. czyli od 1 kwietnia do 30 czerwca 2020 r. Okres bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego to 67 dni (od 1 kwietnia 2020 r. do 6 czerwca 2020 r. czyli do daty uprawomocnienia się pozwolenia wodnoprawnego), a więc wskazana w informacji opłata została wyliczona w następujący sposób: 67 (dni) x 57,1428 (m3/dzień) x 0,115 (stawka) x 2 (współczynnik różnicujący) = 881 zł, w zaokrągleniu do pełnych złotych. W drugiej informacji ustalającej wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne nr [...] P. OS/II kwartał/2020 z 18 sierpnia 2020 r., dotyczącej poboru wód podziemnych na podstawie prawomocnego pozwolenia wodnoprawnego, wskazana w informacji opłata została obliczona w następujący sposób: okres poboru wód podziemnych na podstawie prawomocnego pozwolenia wodnoprawnego to 24 dni (od 7 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r., czyli do końca II kwartału) a więc 24 (dni) x 57,1428 (m3/dzień) x 0,115 (stawka) x 2 (współczynnik różnicujący) = 315 zł w zaokrągleniu do pełnych złotych. W oparciu o art. 281 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 281 ust. 5 Prawa wodnego, wysokość opłaty podwyższonej w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustalają [...] oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat podwyższonych w formie informacji. W informacji dotyczącej opłaty podwyższonej opłata ta została obliczona w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zintegrowanego, ustalonej przez organ w informacji za okres II kwartału 2020 r., w wysokości 881 zł. Skarżący korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z 07 maja 2020 r. znak: [...] na pobór wód podziemnych (data ostateczności decyzji 7 czerwca 2020 r.), co oznacza, że zgodnie z art. 298 pkt 1 Prawa wodnego obowiązany jest ponosić opłaty za usługi wodne. W decyzji określił wysokości opłaty zmiennej w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 1 Prawa wodnego oraz § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a) Rozporządzenia. Opłata za pobór wód podziemnych została określona następująco: 1) za okres od 7 maja 2020 r. do 24 maja 2020 r. jako iloczyn jednostkowej stawki (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) oraz ilości pobranych wód (1701,82 m3), 2) za okres od 25 maja 2020 r. do 6 czerwca 2020 r. jako iloczyn jednostkowej stawki (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) oraz ilości pobranych wód (1229,09 m3), 3) za okres od 7 czerwca 2020 r. do 30 czerwca 2020 r. jako iloczyn jednostkowej stawki (0,115 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) oraz ilości pobranych wód (2269,09 m3). Organ wyjaśnił, że przy obliczaniu opłaty zmiennej dokonał podziału II kwartału roku 2020 na trzy okresy, ze względu na wskazanie przez reklamującego, że pobór wód podziemnych rozpoczął się w dniu 7 maja 2020 r. oraz ze względu na obowiązującą w okresie II kwartału ustawę z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. dalej jako ustawa COVID-19). W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, zgodnie z przepisami art. 15zzr oraz art. 15zzs ustawy COVID-19 obowiązywało wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów, jak i zawieszenie biegu terminów już rozpoczętych. Zgodnie z nowelizacją z dnia 14 maja 2020 r. uchylone zostały przepisy art. 15zzr i 15zzs ustawy COVID-19, bieg terminów rozpoczął się po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie powołanej nowelizacji. Opłata zmienna została więc obliczona za okres od 7 do 24 maja (od rozpoczęcia poboru do wejścia w życie nowelizacji), za okres od 25 maja do 6 czerwca 2020 r. (okres od wejścia w życie nowelizacji do końca okresu, w którym podmiot nie posiadał prawomocnej decyzji), od 7 do 30 czerwca 2020 r. (od dnia uprawomocnienia się decyzji do końca II kwartału). Wskazano, że określenia wysokości opłaty podwyższonej dokonano w oparciu o art. 281 ust. 5 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem wysokość opłaty podwyższonej w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Ustalona w decyzji opłata zmienna za okres od 25 maja 2020 r. do 6 czerwca 2020 r. wynosi 283 zł, a więc wysokość opłaty podwyższonej ustalona zgodnie z art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wynosi 1415 zł. Opłata podwyższona została naliczona za ww. okres, albowiem zgodnie z art. 68 ust. 1, 2, 6 i 7 nowelizacji z dnia 14 maja 2020 r. terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy COVID-19, których bieg terminów nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzr ust. 1 tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie powołanej nowelizacji. W toku postępowania ustalono, że pobór wód podziemnych rozpoczął się 7 maja 2020 r., zatem również przy ustalaniu opłaty podwyższonej należy zastosować przepisy ustawy COVID-19. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Stowarzyszenie [...]" w S. zarzuciło organowi niewłaściwe przyporządkowanie skarżącego w zakresie poboru wód podziemnych, do celu 36 zamiast celu 39, a także naliczenie opłaty podwyższonej przy braku podstawy prawnej. Skarżący podkreślił, ze metr sześcienny wody według celu 36 (§ 5 ust. 1 pkt 36 lit. a) Rozporządzenia) kosztuje 0, 115 zł, natomiast według celu 39 (§ 5 ust. 1 pkt 39 lit. a) Rozporządzenia) kosztuje 0, 05 zł. Nadto zarzucił naliczenie opłaty podwyższonej pomimo braku przedstawienia podstawy prawnej dotyczącej naliczania opłaty podwyższonej. Ocenił, że w ustawie Prawo wodne ale też w uzyskanym pozwoleniu wodnoprawnym nie ma najmniejszej wzmianki o tym, że należy odczekać określony czas na uprawomocnienie się decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Napisał, że zarówno definicja Rodzinnych Ogrodów Działkowych jak i cel poboru wód na potrzeby ROD (podlewanie działek) wyklucza przyjęcie, że dokonywany pobór wód odpowiada celowi określonemu w § 5 ust. 1 pkt 39 Rozporządzenia, tj. do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola, zgodnie z § 2 tego artykułu, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 z późn. zm. – dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty sąd podzielił. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. t.j. 2020.310) - opłaty za usługi wodne uiszcza się między innymi za pobór wód podziemnych (). Opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 Prawa wodnego). Wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3 (art. 272 ust. 1 Prawa wodnego), przy czym ustalając wysokość opłat uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał (art. 272 ust. 10 Prawa wodnego). W art. 277 ust. 1 Prawa wodnego jest zawarte upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, jednostkowych stawek opłat, o których mowa w art. 274 oraz w art. 275 ust. 20-24 Prawa wodnego, a więc opłat za usługi wodne, przy czym w art. 274 określono maksymalną wysokość stawek opłat za usługi wodne, ustalając między innymi w pkt 2 lit. zj górną jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za pobór wód do celów określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności innych niż wymienione w lit. a-zi, zaś w pkt 3 lit. c górną jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za pobór za pomocą urządzeń pompowych wód podziemnych do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Wykonując powyższą delegację ustawową Rada Ministrów wydała opisane na wstępie Rozporządzenie. W § 5 ust. 1 pkt 36 Rozporządzenia z dnia 22 grudnia 2017 roku (Dz.U. 2017, poz. 2502) Rada Ministrów ustaliła wysokość stawki opłaty za usługi wodne w formie opłaty zmiennej za pobór wód do innych celów niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności, zaś w § 5 ust. 1 pkt 39 wysokość stawki opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za pomocą urządzeń pompowych, do celów rolniczych lub leśnych, na potrzeby nawadniania gruntów i upraw. Treść normatywna § 5 ust. 1 pkt 36 Rozporządzenia, jak i art. 274 pkt 2 lit. zj ustawy Prawo wodne jednoznacznie wskazuje, że ustalenie stawki jednostkowej opłaty zmiennej za pobór wód w oparciu o tą regulację każdorazowo będzie miało miejsce dopiero przypadku ustalenia, że w danym przypadku tego rodzaju ustalenie nie powinno mieć miejsca w oparciu o przepis odnoszący się do poboru wody na konkretny cel. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, że zarówno w przepisach Prawa wodnego, jak i w przepisach Rozporządzenia, dotyczącego jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, nie zdefiniowano pojęcia "celów rolniczych", którym posługują się powołane wyżej przepisy, ustalające preferencyjną stawkę jednostkową opłaty zmiennej za usługi wodne za pobór wód podziemnych pobieranych w takim celu i na potrzeby nawadniania gruntów i upraw ogrodniczych. Sąd podziela zarzut skargi dotyczący niewłaściwego przyporządkowania w zakresie poboru wód podziemnych. Zdaniem organu, jednostkowa stawka opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty zmiennej wynosi dla skarżącego 0, 115 zł za 1 m3 pobranych wód powierzchniowych (§ 5 ust. 1 pkt 36 lit. "a" Rozporządzenia). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela tezę zawartą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z 30 września 2020 r., II OSK 1098/20 oraz z 16 czerwca 2021 r., III OSK 3559/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA), sformułowaną na podstawie obszernych wykładni: językowej oraz systemowej pojęcia "celów rolniczych", że pobór wód podziemnych dokonywany przez rodzinne ogrody działkowe, co do zasady może być uznany za pobór na cele rolnicze, o ile służy realizacji działalności ogrodniczej stanowiącej jeden z rodzajów działalności rolniczej. Także z treści pozwolenia wodnoprawnego wynika, że celem poboru jest podlewanie upraw na terenie działek. Rzecz w tym, że jednostkowa stawka opłat wynosi wówczas 0,05 zł za 1 m3 pobranych wód podziemnych (§ 5 ust. 1 pkt 39 Rozporządzenia), co w konsekwencji musiało skutkować uchyleniem całej decyzji, obejmującej opłatę zmienną i opłatę podwyższoną, skoro opłata podwyższona została ustalona na podstawie nieprawidłowo wyliczonej – zdaniem Sądu – opłaty zmiennej. Dalej Sąd wskazuje, że w realiach niniejszej sprawy organ naruszył także art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, zgodnie z którym wysokość opłaty jest określana w drodze decyzji dopiero wtedy, jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne (tu: skarżący) złożył reklamację, która nie została uznana przez organ. Zgodnie z art. 272 ust. 1 i ust. 17 Prawa wodnego wysokość opłaty zmiennej ustalają [...] oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. W myśl art. 273 ust. 1-2 Prawa wodnego, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano ww. informację, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania informacji. Podobny mechanizm dotyczy opłaty podwyższonej, zgodnie z przepisami art. 281 Prawa wodnego. W kontrolowanej sprawie żadna z informacji dotyczących opłaty zmiennej nie zawiera sposobu obliczenia opłaty, wbrew obowiązkowi z art. 272 ust. 1 Prawa wodnego i dopiero z decyzji skarżący dowiedział się, w jaki sposób organ obliczył każdą z opłat. Co więcej, organ wydał zaskarżoną decyzję w trybie wyżej cytowanego art. 273 ust. 6 Prawa wodnego, a więc ocenił, że nie uznaje reklamacji. Kolejne uchybienia organu przywołanym przepisom polegają na tym, że w decyzji organ zmienił (w niniejszej sprawie: obniżył) wysokość opłaty podwyższonej względem kwoty wskazanej w informacji. Nadto organ w decyzji wprowadził zmiany formalne dotyczące opłaty zmiennej: w miejsce dwóch informacji dotyczących opłaty zmiennej za ten sam II kwartał 2020 roku, w decyzji organ podzielił II kwartał 2020 roku na trzy okresy za które wyliczył opłaty zmienne (łączna kwota ta sama); organ uzależnił początek i koniec przyjętych przez siebie okresów od daty rozpoczęcia poboru wody (07 maja 2020 r.) daty do której obowiązywało wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu związanego z doręczeniem pozwolenia wodnoprawnego, na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy COVID-19, czyli 24 maja 2020 r. oraz od daty uostatecznienia się decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym (od 07 czerwca 2020 r.). Tymczasem, zgodnie z art. 273 ust. 5 Prawa wodnego, w razie uznania reklamacji, a tak należy ocenić istotne zmiany względem informacji, organ przekazuje podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne. Sąd zaznacza, że opisane uchybienie mogłoby zostać ocenione jako pozbawione wpływu na rozstrzygnięcie wyłącznie wtedy, gdyby opłaty wskazane w decyzji zostały wyliczone prawidłowo. Następnie Sąd wskazuje, że organ zasadnie wywodzi skutki prawne i faktyczne z daty uostatecznienia się pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego skarżącemu decyzją z 07 maja 2020 r. wydaną przez ten sam organ Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] w P. . Trzeba jednak zaznaczyć, że kopia tego pozwolenia wodnoprawnego, znajdująca się w aktach sprawy, nie została opatrzona klauzulą ostateczności. Co więcej, w aktach sprawy nie ma nawet udokumentowanej daty (dat) doręczenia decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, przez co kontrola skutków prawnych wywodzonych przez organ z tego, że decyzja udzielająca pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna ze wskazanym przez organ dniem 07 czerwca 2020 r. - jest niemożliwa. Niemniej należy podkreślić, że w ostatnim zdaniu uzasadnienia decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego organ stwierdził, że decyzja w całości uwzględnia żądanie wnioskodawcy (w niniejszej sprawie: skarżącego). Może to mieć znaczenie dla wymiaru opłaty podwyższonej, bowiem zgodnie z art. 130 § 4 K.p.a. decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzupełni akta sprawy o informację, czy skarżący był jedyną stroną postępowania w przedmiocie udzielenie pozwolenia wodnoprawnego (art. 401 Prawa wodnego). W świetle jednak zebranego materiału dowodowego nie można podzielić zarzutu skargi o braku konsekwencji wykonania przez działkowców nieostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego . Zgodnie bowiem z ogólną zasadą wyrażoną w art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Co istotne, w myśl art. 130 § 1 K.p.a., przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, przy czym Sąd dla porządku zaznacza, że decyzji udzielającej skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności jak i decyzja ta nie podlegała natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Zatem dopiero upływ terminu do wniesienia odwołania skutkuje wykonalnością decyzji (tutaj: pozwolenia wodnoprawnego), chyba że nastąpi zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 127a K.p.a., w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję (§ 1), zaś z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna (§ 2).Skarżący nie wywodził, żeby wystąpił do organu w trybie art. 127a § 1 K.p.a. jak i omawiana okoliczność nie wynika z akt sprawy. Na marginesie Sąd wskazuje, że informacja o możliwości zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania, ze wskazaniem na art. 127a K.p.a., widnieje w pouczeniu do decyzji udzielającej skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego. Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając powyższe rozważania, skompletuje akta sprawy po czym ustali wysokość opłat (opłaty) i przekaże skarżącemu w formie informacji, pamiętając o zawarciu w informacji sposobu obliczenia opłaty. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI