III SA/PO 937/06

III SA/Po 937/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska
Katarzyna Wolna-Kubicka
Mirella Ławniczak /przewodniczący sprawozdawca/
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 26 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zobowiązania wypłaty odszkodowania jednorazowego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/Sz. Widłak /-/M. Ławniczak /-/K. Wolna - Kubicka
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Starosta, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1a i 2 oraz art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2004r. Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) ustalił na rzecz J. K. odszkodowanie w łącznej kwocie [...] zł stanowiące należność za grunt wydzielony pod drogi, przejęty na rzecz Gminy, położony w T., oznaczony w ewidencji gruntów: obręb T., ark. mapy [...], działka nr [...] o pow.1.970 m² oraz działka nr [...] o pow. 338 m², zapisany w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P..
Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość zostało wszczęte na wniosek J. K. z dnia [...] lutego 2005r.
Organ I instancji wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału przedmiotowej nieruchomości, w wyniku, którego powstała m. in. działka nr [...] o pow. 1.970 m² oraz działka nr [...] o pow. 338 m². Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w T. po południowej stronie drogi krajowej nr [...], zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...]. (Dz. U. woj. Nr [...], poz. [...] z dnia [...]) działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] – "ulice układu wewnętrznego", natomiast działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] – "element komunikacyjny układu zewnętrznego". Działki te według zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy przeznaczone są pod drogi publiczne klasy lokalnej (KL), zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). W cytowanym rozporządzeniu, w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych wprowadzono podział na klasy dróg w tym m. in. na drogi lokalne, oznaczone symbolem "L", co wskazuje, że plan przeznacza te działki pod drogi publiczne - drogi gminne.
Podkreślono też, iż nie doszło do ugody pomiędzy J. K., a Gminą odnośnie wysokości odszkodowania za przedmiotowe działki wydzielone w wyniku podziału pod drogi gminne w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i w związku z tym pismem z dnia [...] stycznia 2005r. J. K. wezwał Wójta Gminy do negocjacji w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczenie. W odpowiedzi na powyższe Wójt Gminy stwierdził, że wywłaszczenie nie miało miejsca, ponieważ działki te przeszły z mocy prawa na rzecz gminy na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i w związku tym gmina nie ma podstaw do przeprowadzenia negocjacji w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotowe działki. Starosta nie podzielając stanowiska Wójta Gminy wskazał ponadto w uzasadnieniu decyzji, że podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, która określana jest przez rzeczoznawcę majątkowego i w związku z tym wartość przedmiotowej nieruchomości ustalona została w operacie szacunkowym z dnia 22 września 2005r. sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego. Określenia wartości rynkowej gruntu przedmiotowych działek dokonano zgodnie z § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Uwzględniając uwarunkowania prawne, dla określenia wartości rynkowej nieruchomości zastosowano podejście porównawcze – metodę korygowania ceny średniej, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów zajętych pod drogi publiczne. I tak wartość przedmiotowych działek według stanu na dzień 4 października 2004r. i przeciętnych cen z dnia 22 września 2005r. została określona na łączną kwotę [...] zł.
W decyzji organu I instancji podkreślono, iż w toku postępowania administracyjnego pismem z dnia [...] listopada 2005r. Wójt Gminy zgłosił zarzuty do przedmiotowego operatu szacunkowego, podnosząc, że zarówno z decyzji zatwierdzającej projekt podziału jak i z ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, który jest miejscowym planem nie wynika, że działki nr [...] i [...] są przeznaczone pod drogę gminną. Ponadto podniósł, że zgodnie ze "Standardem Rzeczoznawców Majątkowych" Polskiej Federacji Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych do porównania bierze się transakcje nie starsze niż 2 lata. W związku z tym, że poziom cen w operacie został ustalony na dzień 22 września 2005r. należy odrzucić transakcje mające miejsce przed tą datą. Zdaniem Wójta Gminy niezrozumiałe jest zaokrąglenie maksymalnej ceny 38,43 zł do 39 zł, zgodnie z zasadami matematycznymi zaokrąglenie powinno wynosić 38 zł. Podniósł również, iż rzeczoznawca zastosował współczynnik 1.10 ze względu na walory lokalizacji, szczególną atrakcyjność terenu (położenie na inwestycyjnym terenie [...]), które nie występują w próbce reprezentatywnej, tymczasem działki nr [...] i [...] nie stanowią drogi o istotnym znaczeniu dla komunikacji gminy. Są to drogi służące tylko do obsługi działalności gospodarczej, która może powstać w przyszłości, bo dotychczas jest to niezagospodarowane pole. Nie mają one znaczenia dla mieszkańców gminy, ponieważ nie będą korzystać z tej drogi. Natomiast w zestawieniu transakcji były brane pod uwagę działki zajęte przez istniejące drogi na gęsto zabudowanym terenie, których zamknięcie groziłoby przerwaniem komunikacji wewnątrz wsi i między wsiami. Poza tym podkreślił, iż P. i W. są bliżej centrum P. niż T.
W odpowiedzi na powyższe pismo rzeczoznawca majątkowy w piśmie z dnia 10 grudnia 2005r. stwierdził, że w operacie szacunkowym odniósł się (zarówno w opisie jak i w przyjętym sposobie wyceny) do działki nr [...] i [...] jako do działek gruntu przeznaczonych pod drogi gminne, ponieważ wynika to wprost z udzielonego zlecenia na wykonanie operatu szacunkowego w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił też, że transakcje starsze niż sprzed dwóch lat dopuszcza do stosowania w wycenie nieruchomości rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wyceny w § 26 ust. 3 wskazując, że rodzaj rynku, jego obszar i okres badania określa rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności przedmiot, zakres, cel i sposób wyceny oraz dostępność danych, a także Standard III. 7* pkt 1.4., który wskazuje, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się przyjęcie do porównań nieruchomości, które były przedmiotem obrotu w okresie dłuższym niż dwa lata i może to mieć miejsce na przykład wówczas, gdy określony rynek jest słabo rozwinięty. Wynik przeprowadzonej przez autora analizy rynku wskazuje na zasadność takiego postępowania. Ponadto zaznaczył, że matematyka opisuje wiele sposobów zaokrąglania liczb, a o wyborze przyjętych rozwiązań decyduje rzeczoznawca majątkowy w trybie art. 154 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z kolei zasadność zastosowania dopuszczalnego przez Standard III 7* współczynnika 1,10 jest uzasadniona, ponieważ ocenę przydatności ww. drogi w kontekście jej projektowanego natężenia ruchu i ważności oparto na wyjaśnieniach autora planu zagospodarowania prof. M. F..
Mając powyższe na uwadze Starosta przyjął przedmiotowy operat szacunkowy jako podstawę do ustalenia odszkodowania i orzekł jak wyżej opisano.
W odwołaniu Wójt Gminy wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, podnosząc m. in., że Starosta wydając zaskarżoną decyzję nie tylko nie ustalił odszkodowania, ale przede wszystkim unieważnił decyzję podziałową nr [...], wydaną przez Wójta Gminy oraz zmienił zapisy planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w T. po południowej stronie drogi krajowej nr [...], przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...]. Decyzja ta zatwierdzała podział nieruchomości dokonany zgodnie z zapisami planu miejscowego, wskazując, że działki nr [...] i [...] przeznaczone są na drogi lokalne obsługujące tereny przewidziane pod aktywizację gospodarczą. Natomiast Starosta wydając zaskarżoną decyzję uznał jednak za właściwy stan faktyczny inny niż wskazany w decyzji podziałowej. Podniósł też, argumentując podobnie jak w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005r., iż przedmiotowy operat szacunkowy został sporządzony nieprawidłowo i przyjmując go za podstawę do ustalenia odszkodowania Starosta naruszył ustawę z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych, a w szczególności art. 28 ust. 3 określający, że wydatki powinny być dokonywane w sposób celowy i oszczędny.
Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylił punkt II zaskarżonej decyzji i zobowiązał Gminę do zapłaty J. K. ustalonego odszkodowania, jednorazowo, w terminie czternastu dni od dnia, w którym upłynie bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego. W pozostałym zakresie utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu o odszkodowanie w trybie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami organ jest zobowiązany do zbadania, czy nastał skutek prawny w postaci przejścia z mocy prawa, własności wydzielonej pod drogę działki na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, będący konieczną przesłanką do ustalenia rzeczonego odszkodowania. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych wydzielenie gruntu w opisanym trybie, a więc przejście na własność gminy działki gruntu wydzielonej pod drogę, może nastąpić, jeżeli zostały spełnione następujące przesłanki: z wnioskiem o podział wystąpi właściciel, przebieg wydzielonej działki przewiduje obowiązujący w dacie orzekania plan zagospodarowania przestrzennego i droga ta jest drogą publiczną. Skoro, więc przedmiotowe działki zostały wydzielone przy podziale nieruchomości dokonanym na wniosek jej właściciela i pokrywają się z siecią dróg ujętych w planie, w oparciu o który dokonano podziału i drogi te w planie są drogami publicznymi z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna, to działki te z mocy prawa stały się własnością Gminy. Podkreślono też, że ewentualny skutek w postaci zmiany własności, z mocy samego prawa, działki wydzielonej na mocy ostatecznej decyzji o podziale nieruchomości następuje zawsze w sytuacji spełnienia przesłanek wymaganych prawem, a wszelkie stwierdzenia zawarte w decyzji podziałowej, dotyczące braku zmiany własności czy też zmiany własności, wobec przepisów ustawowych pozostają bezskuteczne. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących operatu szacunkowego organ odwoławczy wskazał, że przy ocenie operatu organ orzekający nie jest zobowiązany do kierowania się przepisami ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych. Skoro gmina nabyła z mocy prawa własność nieruchomości to zobowiązana jest do zapłaty na rzecz byłego właściciela nieruchomości stosowanego odszkodowania, które ustalane jest zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to następuje w oparciu o operat szacunkowy określający wartość szacunkową nieruchomości. Wydatkowanie środków publicznych gminy na wypłatę przedmiotowego odszkodowania nie stanowi naruszenia przepisów o finansach publicznych, a wybór właściwej metody i techniki oszacowania wartości nieruchomości ustawodawca pozostawił rzeczoznawcy majątkowemu (art. 154 ust. 1 ustawy).
W skardze na powyższą decyzję Gmina wniosła o jej uchylenie ze względu na błędną wykładnię art. 93 ust. 4, art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), naruszenie art. 2, art. 4 ust. 1, art. 7, art. 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) oraz art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2, art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.).W skardze podtrzymano także zarzuty odnośnie sporządzonego operatu szacunkowego , powołując się na ich wskazanie już w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga pozostaje częściowo zasadna.
Sąd Administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem jego zgodności z przepisami obowiązującego prawa, w tym przepisami regulującymi postępowanie. Z kolei organ wydając decyzję winien postępować zgodnie z normami prawa procesowego, a nadto zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w danej sprawie ustalić stan faktyczny. W sprawach o odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, zgodnie z treścią art. 130 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. Opinia taka, podobnie jak i inne dowody nie ma charakteru wiążącego i podlega ocenie właściwego organu administracyjnego. Tym samym w niniejszym postępowaniu organ zobowiązany był sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją opinię i winien skontrolować prawidłowość jego rozumowania. Tymczasem, pomimo zgłoszonych w dniu 21 listopada 2005 roku przez wójta Gminy zarzutów, do operatu szacunkowego, organ wydając decyzję w I instancji nie dokonał jego wnikliwej oceny z uwzględnieniem zgłoszonych zarzutów, ograniczając się jedynie do przywołania wyjaśnień biegłego. Pomimo wniesionych po raz kolejny, tym razem w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów dotyczących operatu szacunkowego-organ II instancji uzasadnił swoje stanowisko jedynie w kwestii związanej z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2005 roku, o finansach publicznych. Pozostałe, wskazane przez odwołującego się wady operatu organ zakwalifikował jako kategorie należące do metod i technik szacowania nieruchomości i jako takie- zdaniem organu, zgodnie z treścią art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami podlegają wyborowi rzeczoznawcy. Sąd nie podziela stanowiska organu, iż niekonsekwentne zaokrąglanie wartości matematycznych mieści się w ramach wyboru metody czy techniki szacowania i nie wymaga uzasadnienia, zwłaszcza w sytuacji, gdy powoduje wzrost wartości nieruchomości, który strona wykazała w środku zaskarżenia. Wprawdzie wyłącznym uprawnieniem rzeczoznawcy majątkowego jest wybór właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania, jednakże zastosowanie w tym samym operacie dwóch odmiennych sposobów zaokrąglania liczb nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach sprawy i nie pozwala na prześledzenie toku rozumowania w tym zakresie. Skoro biegły stosuje metodę zaokrągleń liczb dziesiętnych z nadmiarem lub niedomiarem-winien to uzasadnić w swojej opinii lub jej uzupełnieniu. Wybór techniki szacowania nie zwalnia od jej uzasadnienia, a organu od jej oceny. Organy administracji wskazały operat szacunkowy jako podstawowy dowód w postępowaniu o ustalenie odszkodowania , ale nie odniosły się w zaskarżonej decyzji do zgłaszanych przez stronę zarzutów i tym samym przy wydawaniu orzeczenia naruszyły przepisy postępowania. Wnikliwa analiza operatu pozwala też na wykazanie niekonsekwencji stanowiska biegłego. Otóż na k. 43 opinii biegły stwierdził , iż na rynku lokalnym zanotowano wystarczającą do przeprowadzenia wyceny ilość transakcji gruntami przeznaczonymi na te cele(pod drogi publiczne). Natomiast w wyjaśnieniach z dnia 10 grudnia 2005 roku biegły uzasadniając przywołanie transakcji starszych niż sprzed dwóch lat powołał się na treść pkt. 1.4 Standardów III.7 * , który stanowi, iż: "w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się przyjęcie do porównań nieruchomości , które były przedmiotem obrotu w okresie dłuższym niż dwa lata. Może to mieć miejsce na przykład wówczas , gdy określony rynek jest słabo rozwinięty , co oznacza, że transakcje kupna sprzedaży określonych rodzajów nieruchomości występują na nim rzadko (sporadycznie)".Sąd uznał , iż organ II instancji jako organ o charakterze reformacyjnym winien wyjaśnić wskazane wątpliwości , bowiem mają one znaczenie dla sprawy.
Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skarżącego odnośnie interpretacji ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego dokonaną przez organy administracji.
Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów aktywizacji gospodarczej w T. po południowej stronie drogi krajowej nr [...] zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy z dnia [...] roku działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] tj. "ulice układu wewnętrznego", a działka [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem [...] tj. "element komunikacyjny układu zewnętrznego". Zgodnie z legendą do planu miejscowego z roku 1999 symbol KL2A na rysunku planu oznacza ulicę lokalną typ 2 – a – zmodernizowaną drogę gminną wg parametrów określonych w przekroju, natomiast symbol [...] oznacza "ulicę lokalną dwukierunkową S.J = 7.0 m wraz z zielenią towarzyszącą tworzą układ krystalizujący kompozycję przestrzeni".
Punkt 5.1 planu zakładał , iż obszar objęty planem jest w zakresie struktury komunikacyjnej fragmentem systemu zdefiniowanego i uchwalonego w planie szczegółowym z roku 1994, obejmującym pasmo terenów Ag położonym wzdłuż trasy nr 2 .Założenie to dotyczyło elementów układu "zewnętrznego" tj. między innymi drogi 3 [...], jednoznacznie tez wskazano, iż dla wymienionych w punkcie 5 elementów obowiązują ustalenia zapisane w rysunku planu, tożsame z ustaleniami planu z 1994 roku. W odniesieniu miedzy innymi do elementu [...] w punkcie 5.2 planu wskazano, iż są to ulice układu wewnętrznego i należy je projektować wg zasad i parametrów określonych na rysunku planu.
Zgodnie z treścią par 4 ust 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U Nr 43,poz 430)- w celu określenia wymagań technicznych użytkowych wprowadzono podział na klasy dróg w tym między innymi drogi lokalne, oznaczone symbolem L. Obie wydzielone działki przeznaczone były pod drogę klasy lokalnej (KL), a więc tym samym drogę publiczną.
W dacie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w oparciu, o który dokonano podziału nieruchomości położonej w T. działki Nr 1027, tj. 29 września 1999 r., obowiązywały przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1999 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 nr 15 poz. 139 ze zm.).
Zgodnie z art. 33 tej ustawy, podstawę gospodarki gruntami stanowi miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w którym, w zależności od potrzeb, ustala się linie rozgraniczające ulice, place oraz drogi publiczne wraz z urządzeniami pomocniczymi, a także tereny niezbędne dla wytyczenia ścieżek rowerowych (art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy).
Jak słusznie zatem podnosi skarżąca, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego decyduje o sieci dróg publicznych, nie ingeruje natomiast swoimi zapisami w obsługę dojazdu do nowo utworzonych działek.
Zasadniczym wyróżnikiem drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 ze zm.) jest nieograniczona przedmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenia drogi do określonej ustawowo kategorii, to jest stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy – do drogi krajowej, drogi wojewódzkiej, drogi gminnej bądź lokalnej, miejscowej lub drogi zakładowej. Skoro w palnie zagospodarowania przestrzennego zostały ustalone linie rozgraniczające drogi , to drogi te są drogami publicznymi.
Nie można zgodzić się wiec ze skarżącą, że postanowienia tego planu, szczegółowo opisane w zaskarżonej decyzji, nie dawały podstaw do przyjęcia, iż wydzielone drogi miały charakter dróg publicznych w rozumieniu powołanego wcześniej art. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Drogi położone na terenie oznaczonym symbolem [...] stanowią element układu drogowo – ulicznego zbioru ulic klasy lokalnej. Układ ten został hierarchicznie powiązany z zamiejską drogą ekspresową Nr [...] i dostosowany do potrzeb ruchu ciężarowego (pkt 2.6 z miejscowego planu z 1994 r.).
Teren oznaczony symbolem [...] pełni natomiast funkcję zielonej esplanady komunikacyjno – rekreacyjnej, powiązanej z ciekiem wodnym i jest głównym elementem kompozycyjnym sektora AG T.
Zgodnie ze Słownikiem Wyrazów Obcych i Zwrotów Obcojęzycznych – Wiedza Powszechna Warszawa 1975, str. 289 esplanada to szeroka ulica z alejami spacerowymi pośrodku; aleje, bulwary, planty. Podobnie Słownik Wyrazów Obcych PWN Warszawa 1995.
Przypisanie omawianym terenom funkcje wskazują, że projektowane tam drogi służyć miały wszystkim bez ograniczeń, co stanowi podstawę do zaliczenia ich do dróg publicznych. Nadto z części graficznej planu wynika, iż obie działki pokrywają się z przebiegiem układów komunikacyjnych ujętych w planie.
Natomiast zawarte w legendzie planu z roku 1994 definicje wskazują, co prawidłowo przyjął organ administracji, na publiczny charakter planowanych dróg, użyte zaś dla ich oznaczenia symbole, zgodne są z nomenklaturą określoną w przepisach Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430).
Reasumując należy stwierdzić, iż prawidłowo organ administracji uznał, że postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dają podstawy do przyjęcia, iż wyznaczone w nim drogi mają charakter dróg publicznych- dróg gminnych o charakterze lokalnym, ta zaś okoliczność w rezultacie przesądzała o przejęciu z mocy prawa wydzielonych z nieruchomości stanowiącej własność J. K. działek na Gminę na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Nie ma również racji skarżący, iż organy orzekające w niniejszej sprawie nie były uprawnione do dokonania w tym zakresie własnych ustaleń i w tym celu dokonania interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przeciwnie, należy stwierdzić iż prawidłowe stosowanie przepisu art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna a orzeczenie o podziale prawomocne, nakładało na organy orzekające w niniejszej sprawie obowiązek przesądzenia, czy w niniejszym przypadku doszło z mocy prawa do przejęcia własności powstałych w wyniku podziału nieruchomości na Gminę .
Prawidłowe zastosowanie przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wiązało się zatem w sposób nierozerwalny z koniecznością dokonania interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak słusznie bowiem podnosi skarżąca, to właśnie postanowienia tego planu przesądzają zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) o sieci dróg publicznych, a w konsekwencji o charakterze wydzielonej drogi.
Postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowią, na co prawidłowo zwracała uwagę skarżąca przepisy prawa gminnego – akty prawa miejscowego (art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym), nie oznacza to jednakże, iż wykładni tych przepisów może dokonywać tylko organ stanowiący prawo miejscowe.
Wykładni tych przepisów zobowiązany jest dokonać każdy (w tym przypadku Starosta) w procesie stosowania prawa, a więc w procesie przygotowania aktu indywidualnego jakim jest decyzja administracyjna. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd, że tzw. wykładnia autentyczna pochodząca od organu stanowiącego dane normy prawne, może mieć jedynie charakter pomocniczy dla organu orzekającego w sprawie, w żadnym jednak przypadku nie może prowadzić do konsekwencji w postaci związania organu orzekającego przy rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 03.03.1999 r. IV SA 1960/98 niepublikowany).
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się punktem wyjściowym, pozwalającym na zainicjowanie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt przejęty pod drogi publiczne. Dla tegoż postępowania koniecznym jest ustalenie wartości nieruchomości przez biegłego rzeczoznawcę. Sąd - jak to wyżej wskazano uznał , iż w sytuacji podniesienia bardzo konkretnych zarzutów zachodziła konieczność przedstawienia przez organ odwoławczy czytelnej oceny zarzutów w uzasadnieniu decyzji. Zaniechanie organu odwoławczego w tym zakresie spowodowało, iż wbrew dyspozycjom art. 7 i 77 par 1 Kpa organ orzekł w sprawie bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności oraz bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W tej sytuacji Sąd uznał, iż wystarczające dla zagwarantowania prawa skarżącej do oceny zasadności zgłoszonych przez nią zarzutów dotyczących operatu szacunkowego jest uchylenie orzeczenia drugiej instancji. Uchylenie jej w całości jest oczywistą konsekwencją faktu, iż samo postanowienie określające termin wypłaty konkretnej sumy odszkodowania nie może ostać się w obrocie prawnym wobec wydania przez Sąd orzeczenia kasacyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.145 §1pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami)–Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji.
O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej Ustawy.
/-/Sz. Widłak /-/ M. Ławniczak /-/ K. Wolna-Kubicka
JMd