III SA/PO 557/22

III SA/Po 557/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Marek Sachajko
Robert Talaga
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 450
art, 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 1 oraz art. 140mb
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 października 2022 roku sprawy ze skargi R.M. Sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadamiania o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] marca 2022 r., [...], nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł ( słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu (zwanego dalej "SKO" lub "organem"), z [...] maja 2022 r. nr [...], wydana po rozpoznaniu odwołania R. M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. (zwanej dalej także "stroną" lub "skarżącą"), od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z [...] marca 2022 r. nr [...] (znak sprawy [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.
W dniu 04 lutego 2021 r. strona zbyła pojazd marki Volkswagen nr rejestracyjny [...]. O powyższym organ został zawiadomiony w dniu 25 marca 2021 r.
Prezydent Miasta Poznania ww. decyzją z [...] marca 2022 r., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. zwanej "K.p.a."), art.78 ust. 2 pkt 1, art.140n ust. 1 oraz art. 140mb ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm. zwanej "P.r.d."), nałożył karę pieniężną w wysokości 300 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia ww. organu, w przewidzianym terminie, o zbyciu przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy art. 78 ust. 2 pkt 1 i art 140 mb pkt 2 P.r.d. wskazał, że strona przekroczyła 30-dniowy termin do zawiadomienia o zbyciu pojazdu o 17 dni, co stanowiło okoliczność bezsporną. W związku z niedopełnieniem przez stronę wskazanego obowiązku zaistniała przesłanka do nałożenia kary pieniężnej. Przy ustaleniu wysokości kary uwzględniono, że strona jest spółką prawa handlowego, prowadzi działalność gospodarczą, specjalizując się w handlu samochodami i która to działalność narażona jest na ryzyko. Wobec powyższego, organ wskazał, że można było wymagać od strony dołożenia należytej staranności w prowadzeniu spraw, w tym postępowania zgodnego z przepisami prawa, nawet w sytuacji gdy przepisy te ulegają ciągłym zmianom. W ocenie organu waga naruszenia nie była znikoma, a poprzestanie jedynie na pouczeniu nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Organ, powołując się na treść przepisów art. 31i ust. 1 oraz art. 31ia ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 zwanej "ustawą COVID-19") wskazał, że żaden z ww. przepisów nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
W skardze wniesionej do Sądu, R. M. sp. z o.o. w P. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie następujących przepisów:
- art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, skarżąca przyznała, że błędnie przyjęła termin obowiązkowego zgłoszenia zbycia pojazdu, ze względu na zmiany przepisów, pierwotny 30-dniowy termin zgłoszenia od daty zbycia pojazdu został wydłużony w trakcie trwania pandemii COVID-19 do 180 dni, następnie ponownie obowiązywał termin 30-dniowy, a od 1 lipca 2021 roku obowiązuje termin 60-dniowy;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób wybiórczy, a następnie dokonanie jego niewyczerpującej analizy, bez uwzględnienia zarzutów i wniosków strony, co doprowadziło do przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i uznania przez organ, iż skoro skarżący naruszył obowiązek zawiadomienia w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu to istnieje konieczność nałożenia kary pieniężnej;
- art. 12 § 1 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organ wnikliwie, niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie bądź nieprzeprowadzenie obiektywnych dowodów potwierdzających zasadność stanowiska strony, a nadto poprzez przeniesienie ciężaru dowodzenia z organów na stronę postępowania;
- art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu stron, a także zasady sprawiedliwości społecznej oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;
- art. 189f § 1-3 K.p.a., gdyż naruszenie obowiązku zawiadomienia w przewidzianym terminie o zbyciu pojazdu nie oznacza a priori zasadności nałożenia kary pieniężnej, bowiem istotną kwestią jest, czy istnieją podstawy do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wynikające z art. 189f K.p.a., czego organ II instancji nie zweryfikował w sposób prawidłowy i wyczerpujący.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. W piśmie z 20 lipca 2022 r. (k. 23) strona skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. dalej P.p.s.a.), zgodnie z którego treścią sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ w piśmie z 25 lipca 2022 r. (k. 32) również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W związku z powyższym zaszły przesłanki przewidziane w cytowanym przepisie do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
Odnosząc się do meritum to Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uznał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organów obu instancji.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 140mb pkt 2 P.r.d., zgodnie z którego treścią, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Wskazany przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., nakłada na właściciela pojazdu zarejestrowanego obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni.
Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny był bezsporny. Skarżąca przyznała, że obowiązek zawiadomienia o zbyciu pojazdu nie został dopełniony w terminie, powołując się na epidemię COVID-19 oraz na zmiany przepisów w zakresie terminu na zawiadomienie organu o zbyciu pojazdu. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na przepisy art. 31i ust. 1 oraz art. 31ia ustawy COVID-19 wskazując, że nie znajdują one zastosowania w niniejszej sprawie. Organ pominął przy tym przepis art.15zzzzzn² ustawy COVID-19, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Zgodnie z przepisem art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19 w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W myśl natomiast art. 15zzzzzn² ust. 3 ustawy COVID-19 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Powyższa regulacja odnosi się do zdarzeń, które nastąpiły w okresie obowiązywania epidemii COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020, poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r., w związku z jego odwołaniem, na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
Powyższy przepis znajduje zastosowanie również w przypadku uchybienia terminowi przewidzianemu w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., który jest terminem zawitym, w przypadku niezachowania którego, następują ujemne skutki dla strony, w postaci nałożenia kary pieniężnej przewidzianej w art. 140mb pkt 2 P.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącą 30-dniowego terminu dotyczącego zgłoszenia zbycia pojazdu, które miało miejsce 04 lutego 2021 r. – organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu i wyznaczyć jej 30 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Spełnienie wyżej wskazanego obowiązku miało istotne znaczenie, zważywszy na argumentację skarżącej dotyczącą okoliczności, które także powinny być przedmiotem rozważań organu tj. często zmieniające się przepisy w trakcie trwania pandemii COVID-19. Powyższe działania nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a. Wskazane powyżej zaniechanie organu, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 K.p.a.), ale również jest to naruszenie obowiązku prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.). Ewentualne przywrócenie wskazanego terminu spowoduje bowiem, że skarżącej nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.
Wobec powyższego przedwczesne byłoby odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi.
Dopiero jednoznaczne wykazanie, że skarżąca co do zasady powinna ponieść odpowiedzialność z art. 140mb pkt 2 P.r.d., co nie nastąpiło w kontrolowanej sprawie, pozwoli na dalsze rozważenie kwestii merytorycznych. Konieczne zatem pozostaje, zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącej terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. i w przypadku złożenia takiego wniosku, rozstrzygnięcie w sprawie przywrócenia terminu.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji zastosuje się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu i wynikającej z niej wskazań do dalszego postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej, Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku, zgodnie z art. 200 P.p.s.a. oraz z art. 205 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r. poz. 1800).