III SA/Po 90/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek, uznając, że mimo prowadzenia działalności gastronomicznej, nie został spełniony warunek spadku przychodów.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne w okresie pandemii COVID-19. Kluczową kwestią było ustalenie, czy spółka spełniła warunek prowadzenia przeważającej działalności gastronomicznej (PKD 5610A) oraz czy nastąpił odpowiedni spadek przychodów w porównaniu do lutego 2020 r. Sąd uznał, że choć spółka faktycznie prowadziła działalność gastronomiczną, to nie wykazała wymaganego spadku przychodów, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki [...] s.c. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne za okres od kwietnia 2021 r. do kwietnia 2021 r. Sprawa wywodziła się z wcześniejszego postępowania, w którym Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wyrokiem z 15 listopada 2022 r. oddalił skargę kasacyjną ZUS od wyroku WSA uchylającego decyzję organu. NSA wskazał wówczas, że przy ustalaniu prawa do zwolnienia z opłacania składek, organ nie może bezkrytycznie przyjmować danych z rejestru REGON, lecz powinien badać faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS decyzją z 29 grudnia 2023 r. odmówił zwolnienia, uznając, że choć spółka prowadziła działalność gastronomiczną (PKD 5610A), nie został spełniony drugi warunek – spadek przychodów w kwietniu 2021 r. w stosunku do lutego 2020 r. o co najmniej 40%. Spółka w skardze zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że obie prowadzone przez nią działalności (hotelarska i gastronomiczna) powinny być rozliczone łącznie, co wykazywałoby wymagany spadek przychodów. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ wykonał wytyczne z poprzedniego wyroku WSA, a spółka nie wykazała spełnienia drugiego, obligatoryjnego warunku zwolnienia. Sąd podkreślił, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania spełnienia przesłanek, w tym przedstawienia dokumentów potwierdzających spadek przychodów z przeważającej działalności, a organ nie może zastąpić strony w tym obowiązku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych z rejestru REGON i powinien badać faktycznie prowadzoną działalność, stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli dane w rejestrze są wątpliwe lub kwestionowane przez stronę.
Uzasadnienie
NSA w poprzednim wyroku wskazał, że § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 stanowi jedynie środek dowodowy, a nie wyłączną podstawę do ustalenia przeważającej działalności. W przypadku wątpliwości lub kwestionowania danych, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z wykorzystaniem innych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
rozporządzenie COVID-19 art. § 10 § ust. 2 a pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Warunkiem zwolnienia z opłacania składek było prowadzenie przeważającej działalności oznaczonej określonymi kodami PKD oraz istnienie różnicy pomiędzy przychodem z miesiąca objętego wnioskiem a lutym 2020 r. o co najmniej 40%.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia niezasadnej skargi.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Reguluje postępowanie w sprawach o zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasady prowadzenia postępowania dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnej analizy materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
u.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności, podlegające wpisowi do rejestru REGON.
u.CEIDG art. 16 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy
Domniemanie prawdziwości danych zawartych w CEIDG, które jest wzruszalne.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, z której wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumentacja strony, że przychód z obu kodów działalności (hotelarskiej i gastronomicznej) łącznie wykazywał wymagany spadek, pojawiła się po zakończeniu postępowania administracyjnego i nie mogła być uwzględniona. Argumentacja strony, że organ powinien sam wykazać spełnienie warunków zwolnienia, zamiast oczekiwać przedstawienia dokumentów przez wnioskodawcę.
Godne uwagi sformułowania
organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych zawartych w rejestrze REGON pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenia spełnienia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON nie można przyjąć, że [...] przepis ten wyklucza inne środki dowodowe niż rejestr REGON oraz, że pozwala on pomijać twierdzenia strony odnośnie do zgodności danych zawartych w tym rejestrze ze stanem rzeczywistym
Skład orzekający
Izabela Paluszyńska
przewodniczący
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień z składek ZUS w okresie pandemii COVID-19, zwłaszcza w kontekście ustalania przeważającej działalności gospodarczej i wymogu spadku przychodów, a także zasad prowadzenia postępowania dowodowego w administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia COVID-19 i może być mniej bezpośrednio stosowalne po jego wygaśnięciu. Kluczowe jest ustalenie, czy dana działalność była faktycznie przeważająca i czy spadek przychodów był odpowiedni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu pomocy publicznej w czasie pandemii i pokazuje, jak istotne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz przestrzeganie zasad postępowania dowodowego, nawet w kontekście specyficznych przepisów.
“Pandemia COVID-19: Czy ZUS może ignorować faktyczną działalność firmy przy przyznawaniu zwolnień ze składek?”
Sektor
gastronomia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 90/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-04-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska /przewodniczący/ Mirella Ławniczak /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 17 kwietnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 roku sprawy ze skargi [...] s.c. [...] w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. oddala skargę. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 15 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Po 1127/21 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. C., S. C. – wspólników [...] s.c. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 1 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne - uchylił zaskarżoną decyzję. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA. NSA wyrokiem z dnia 15 listopada 2022 r. sygn. akt I GSK 1023/22 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w sprawie sporna była kwestia spełnienia przez stronę przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia, a dokładnie przewidzianej w rozporządzeniu COVID-19 przesłanki prowadzenia na dzień 31 marca 2020 r. określonego rodzaju "przeważającej działalności" uprawniającej do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, kod PKD "przeważającej działalności" strony ustalony na podstawie rejestru REGON nie uprawniał do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Natomiast strona podnosiła, że ustalenie to nie jest prawidłowe, gdyż w rzeczywistości prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług o kodzie PKD [...], uprawniającym do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Mając na uwadze tak zarysowany spór, NSA stwierdził, że istotą problemu prawnego w sprawie jest wykładnia § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19. W myśl powołanego przepisu oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a tego paragrafu, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2020 r. Według Sądu I instancji organ nie może przyjmować bezkrytycznie danych zawartych w rejestrze REGON, a w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Zdaniem organu natomiast, nie ma podstaw do ustalania rzeczywiście wykonywanej działalności, gdyż § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 należy wykładać ściśle i w związku z tym ustalenie przeważającej działalności może nastąpić wyłącznie na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny zaaprobował wykładnię § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 przyjętą przez Sąd pierwszej instancji. Zasady prowadzenia Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (rejestru REGON) określają przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 955), z których wynika, że wpisowi do rejestru REGON podlegają m.in. informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności (art. 42 ust. 3 pkt 4). W ustawie o statystyce publicznej pojęcie "przeważająca działalność" nie zostało zdefiniowane, a sposób wpisywania do rejestru wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, został określony w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. poz. 2009 z późn. zm.). Zgodnie z powołanym przepisem wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Katalog kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 został zawarty w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) – (Dz.U. Nr 251, poz. 1885). Dane w rejestrze REGON, w tym te dotyczące kodów PKD prowadzonej działalności gospodarczej i kodu "przeważającej działalności", wynikają z informacji podawanych przez podmiot gospodarczy przy rejestracji w CEIDG (w przypadku osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą) lub w KRS (w przypadku spółek kapitałowych, osobowych, spółdzielni, fundacji) bądź też bezpośrednio w GUS w przypadku podmiotów nie podlegających rejestracji. Również zmiany w zakresie prowadzonej działalności wprowadzane są do rejestru REGON na podstawie informacji podawanych przez podmiot prowadzący działalność. W świetle przedstawionych wyżej zasad prowadzenia rejestru REGON informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON potwierdza stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa, jest zatem kwestią dowodową (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15). Należy zauważyć, że w przypadku przedsiębiorców wpisanych do CEIDG, dane zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. poz. 647, 1544, 1629 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 60 i 730), objęte są domniemaniem prawdziwości, które jest wzruszalne, jeżeli w drodze postępowania zostanie wykazane, że są niezgodne ze stanem rzeczywistym (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., V SA/Wa 2180/17). Dane zawarte w rejestrze REGON w zakresie kodów PKD, w tym kodu "przeważającej działalności", mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu, nie tylko z powodu nieprawdziwego oświadczenia podmiotu rejestrującego działalność, ale również z braku aktualizacji wpisu w rejestrze REGON, po zmianie zakresu prowadzonej działalności, co może mieć miejsce z uwagi na zasadę stabilności przyjętą na potrzeby klasyfikacji działalności. Zgodnie z tą zasadą, wyrażoną w pkt 25 i 26 załącznika do powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), aby uniknąć zbyt częstych zmian, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną, przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki, dana działalność przeważająca. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozwiązanie przyjęte w § 10 rozporządzenia COVID-19, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON, wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to nie ma potrzeby weryfikowania stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeżeli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej gdy wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.).Skoro tak, to nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenia spełnienia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. Powołany przepis zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez ZUS wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, jednak nie wprowadza on formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach, a tym samym nie narusza ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązujących w postępowaniu administracyjnym. NSA podkreślił, że z zasady demokratycznego państwa prawnego określonej w art. 2 Konstytucji RP wywodzona jest zasada sprawiedliwości proceduralnej, która określa również sposób stosowania obowiązujących reguł postępowania administracyjnego. Nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są na gruncie procedury administracyjnej reguły prowadzenia postępowania dowodowego (art. 75–81 k.p.a.) oraz obowiązek dochodzenia przez organ administracji do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) w oparciu o wszechstronną analizę materiału dowodowego w sprawie (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Dokonując wykładni § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 z uwzględnieniem zasady sprawiedliwości proceduralnej nie można przyjąć, że wbrew regułom prowadzenia postępowania dowodowego, określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, przepis ten wyklucza inne środki dowodowe niż rejestr REGON oraz, że pozwala on pomijać twierdzenia strony odnośnie do zgodności danych zawartych w tym rejestrze ze stanem rzeczywistym, co może mieć bezpośredni wpływ na prawidłowość (sprawiedliwość) wyniku postępowania (tak też NSA w wyroku z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21). Ostatecznie NSA uznał, że wykładnia § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, uwzględniająca rezultaty wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez ZUS rzeczywiście wykonywanej "przeważającej działalności" przez podmiot ubiegający się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek, także w sytuacji, gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Wskazano też , że w rozpoznawanej sprawie postępowanie wyjaśniające odnośnie rodzaju "przeważającej działalności" rzeczywiście prowadzonej przez stronę skarżącą, nie zostało przeprowadzone, mimo że strona konsekwentnie twierdziła, że na dzień 31 marca 2020 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD [...] Organ pominął zatem twierdzenia strony skarżącej odnośnie do okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i zaniechał zweryfikowania jej twierdzeń w oparciu o dowody, które może przedstawić sama strona (nie jest ona bowiem zwolniona od współdziałania z organem, jeżeli domaga się zastosowania wobec niej zwolnienia z obowiązku opłacania składek) oraz ewentualnie inne dowody przeprowadzone z urzędu, pozwalające wyjaśnić istotę sprawy. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy ZUS I Oddział w P. decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. odmówił stronie prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pacy, Fundusz Solidarnościowy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 kwietnia 2021 do 30 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 30 marca 2023 wezwano płatnika do przedłożenia dowodów dotyczących tego, że w dniu 31 marca 2021 r. kodem PKD przeważającej działalności był kod [...] – Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Spółka przesłała skany faktur i łącznych raportów miesięcznych z kas fiskalnych z marca i kwietnia 2021 r. mające potwierdzać rodzaj prowadzonej działalności. Następnie strona dołączyła wydruki Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów za lata 2020 – 20921 mające potwierdzać odpowiednie spadki przychodów. W oświadczeniu z 6 grudnia 2023 r. strona przekazała informacje z rozbiciem sprzedaży dokonanej w marcu i kwietniu 2021 r. na poszczególne kody PKD – doprecyzowano je 29 grudnia 2023 r. 13 grudnia 2023 r. przekazano oświadczenie z rozbiciem sprzedaży w lutym 2020 r. na poszczególne kody PKD – [...] grudnia 2023 r. zostało ono doprecyzowane. Organ uznał, że w lutym 2002 r. strona prowadziła działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług objętych kodem PKD [...] – nie został jednak spełniony drugi warunek – spadku przychodów z przeważającej działalności PKD [...] w kwietniu 2021 r. ( przychód 42.999,68 zł ) w stosunku do lutego 2020 r. ( przychód 21831,42 zł ) o co najmniej 40 %. W skardze do WSA w Poznaniu wniesiono o uchylenie powyższej decyzji. Zarzucono naruszenie : - § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia COVID-19 poprzez uznanie braku przesłanek do zwolnienia z obowiązku opłacania składek - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa poprzez nieuznanie, że strona prowadzi faktyczną działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich i gastronomicznych oznaczoną według kodów PKD [...] i [...] ( przychód w kwietniu 2021 r. 45049,57 zł a w lutym 2020 r. 160484,08 zł ) - art. 107 § 3 kpa. Strona wskazała, że równolegle prowadzi działalność według kodów PKD [...] i [...], przenikają się one i podlegają łącznemu rozliczeniu w oparciu o podatkową Książkę Przychodów i Rozchodów. Organ nie badał dowodowo tej istotnej okoliczności. Skarżąca łącznie prowadzi usługi hotelarskie i gastronomiczne, a wspólny przychód w kwietniu 2021 r. był niższy od przychodu w lutym 2020 r. o minimum 40 %, co uprawniało stronę do zwolnienia. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga podlegała oddaleniu jako niezasadna. Organ wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 15 lutego 2022 r. sygn. akt III SA/Po 1127/21 – zgodnie z art. 153 p.p.s.a. WSA wskazał w tym wyroku, że w zaskarżonej decyzji organ po przytoczeniu podstaw prawnych decyzji tj. § 10 ust. 2 a pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. 2021, poz. 371 z późn. zm.) wadliwie i przedwcześnie uznał, że podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie według stanu na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego, co skutkowało odmową zwolnienia od opłacania składek. Zdaniem Sądu, brzmienie cytowanych przepisów i ich wykładnia językowa nie oznacza jednak, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w REGON, co do uwidocznionego w ewidencji rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika w lutym 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym miesiącu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w REGON. Zadaniem organu w ponownym rozpoznaniu miało być podjęcie działań zmierzających do ustalenia , czy strona prowadzi działalność oznaczoną kodem PKD [...] W ocenie składu orzekającego w niniejszym postępowaniu, w realiach przedmiotowej sprawy , w zakresie związania wytycznymi tut. Sądu z dnia 15 lutego 2022 roku, sygn. akt III SA/Po 1127/21 i treścią wniosku strony dnia 17 maja 2021 roku inicjującym przedmiotowe postępowanie spór istnieje co do tego, czy zgłoszony przez stronę skarżącą do wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek kod działalności PKD 5610A był kodem jej przeważającej działalności i czy uprawniał do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Spór wbrew żądaniu strony nie sprowadza się do ustalenia - który z kodów działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę spełnia określony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2022 r, poz.1291) warunek spadku przychodów. Wskazać należy w tym miejscu, że zgodnie z § 10 ust. 2 a pkt 1 w/w rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania składek było 1. prowadzenie przeważającej działalności oznaczonej kodami PKD m. in. [...] oraz [...] 2. istnienie różnicy pomiędzy przychodem z miesiąca objętego wnioskiem ( w przedmiotowej sprawie kwiecień 2021 ) a lutym 2020 r. o minimum 40 % Nie ulega wątpliwości ,że we wniosku o zwolnienie wskazać można tylko jeden kod przeważającej działalności gospodarczej, albowiem chodzi właśnie o jeden konkretny rodzaj działalności, która przeważa nad innymi rodzajami działalności prowadzonymi przez dany podmiot. Celem jest udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach , które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa , czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. W niniejszej sprawie kodem , który strona sama uznała za działalność rzeczywiście prowadzoną przez nią ,a jednocześnie najbardziej narażoną na straty związane z obostrzeniami COVID 19 był kod [...], co jednoznacznie wynika też z uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie o sygn. I GSK 1023/22 (k.9 uzasadnienia). Strona również taki kod konsekwentnie wskazywała w toku postępowania administracyjnego oraz postępowania sądowego – przed WSA w Poznaniu ( sygn III SA/Po 1127/21) i przed NSA w Warszawie ( I GSK 1023/22). W skardze do WSA w Poznaniu z dnia 30 czerwca 2021 r. wskazano ( str. 4 ), że strona świadczyła usługi gastronomiczne kod [...] oraz od 1 lipca 2019 r. usługi gastronomiczne – kod [...] W trakcie pandemii przychody z usług gastronomicznych przekroczyły poziom usług uzyskiwanych z usług hotelarskich, co doprowadziło do przewagi kodu PKD [...] nad [...] Podkreślono wówczas, że konsekwencją powyższego była aktualizacja danych w GUS. Zarówno WSA w Poznaniu i NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną organu uznały, że organ nie może być związany formalnie tylko danymi REGON, ale winien badać samodzielnie, czy strona prowadziła przeważającą działalność gospodarczą pod kodem wskazanym we wniosku o udzielenie pomocy i zweryfikować twierdzenia strony, czy istotnie prowadziła w lutym 2020 r. jako przeważającą działalność gospodarczą działalność oznaczoną kodem PKD [...] ( a nie [...] ). Dalsze postępowanie administracyjne było wobec tego prowadzone zgodnie z wnioskiem i intencjami samej strony, ponieważ to strona od początku trwania postępowania samodzielnie określiła udział wskaźnika charakteryzującego przeważającą działalność Organ II instancji w zaskarżonej decyzji uznał więc prawidłowo, że kodem przeważającej działalności gospodarczej strony w lutym 2020 r. był kod [...] Wprawdzie nie była to jedyna działalność gospodarcza prowadzona w tym okresie przez stronę, natomiast była to przeważająca działalność gospodarcza strony w rozumieniu przepisu § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia COVID-19 i było to ustalenie organu zgodne z wnioskiem i stanowiskiem strony zajmowanym w toku całego postępowania administracyjnego. Podstawą odmowy przyznania prawa do zwolnienia z opłacania składek było natomiast to, że chociaż istotnie w lutym 2020 r. strona prowadziła przeważająca działalność gospodarczą obejmującą świadczenie usług objętych kodem PKD [...] , to nie został jednak spełniony drugi warunek – spadku przychodów z przeważającej działalności PKD [...] w kwietniu 2021 r. ( przychód 42.999,68 zł ) w stosunku do lutego 2020 r. ( przychód 21831,42 zł ) o co najmniej 40 %. Strona dopiero w skardze z dnia 31 stycznia 2024 roku podniosła ,że przychód z obu kodów wynosił 160 484,08 zł w lutym 2020 ,a przykładowo za marzec 2021 24 012,30 zł. Powyższe było konsekwencją nadesłania na żądanie organu dokumentów, z których wynikało, że przychód w marcu 2021 roku był niemal równy przychodowi z lutego 2020 roku, a w kwietniu nawet wyższy. Organ zasadnie uznał wobec tego , że strona nie spełniała drugiego obligatoryjnego warunku wymaganego do uzyskania wnioskowanego zwolnienia, czyli istnienia różnicy pomiędzy przychodem z miesiąca objętego wnioskiem, a lutym 2020 r. Nie mogły więc znaleźć akceptacji twierdzenia skargi , że w sprawie należało uznać, iż strona prowadzi faktyczną działalność gospodarczą w zakresie usług hotelarskich i gastronomicznych oznaczoną według kodów PKD [...] i [...] łącznie , a tym samym spełniony został drugi warunek do objęcia stron wnioskowanym zwolnieniem ( przychód w kwietniu 2021 r. 45049,57 zł a w lutym 2020 r. 160484,08 zł ). Zdaniem Sądu argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie. Pojawiła się ona już po zakończeniu postępowania administracyjnego oraz po wydaniu zaskarżonego aktu i prowadzi wyłącznie do obejścia warunków określonych przepisem § 10 ust. 2 a pkt 1 rozporządzenia COVID-19 tj. spełnienia drugiego warunku przyznania pomocy . Stanowisko takie pozostaje też w sprzeczności z wytycznymi powołanych wyroków WSA w Poznaniu i NSA oraz z argumentami podnoszonymi przez stronę w toku całego postępowania administracyjnego. Ani działający w sprawie organ, ani też Sąd nie może zastąpić strony w przesłaniu dokumentów ,z których wynikać mają odpowiednie spadki przychodów. Twierdzenia skarżącego o prawidłowości i konieczności wywiedzenia takich okoliczności po to, by wykazać równorzędność prowadzonych działalności nie mają podstaw. To skarżąca miała przedstawić dokumenty świadczące o spadku przychodów z przeważającej działalności , zwłaszcza ,ze podstawą zarzutu w poprzednio kierowanej skardze do sądu była m.in. okoliczność, że organ nie zwrócił się o strony o dokumenty źródłowe, w tym rejestr zakupów VAT wraz z fakturami faktycznie potwierdzającymi prowadzenie działalności restauracyjnej. O to właśnie dokumenty w niniejszym postępowaniu strona została kilkukrotnie prawidłowo i w sposób czytelny wezwana , a organ ocenił całość zebranego materiału dowodowego w sposób rzeczowy i wyczerpujący. Strona w skardze zdaje się twierdzić ,że zadaniem organu było wywiedzenie na podstawie zebranej dokumentacji ,że wnioskodawca i w lutym 2020 roku i w dacie składania wniosku rzeczywiście wykonywał działalność gospodarczą oznaczoną dwoma kodami, bo tylko łączna ocena spadku przychodów pozwala ocenić skutecznie warunki zwolnienia. Niemniej takiego wniosku nie można wysnuć ani z zebranego materiału dowodowego, ani obowiązującej regulacji przewidującej prawo do zwolnienia. Wskazać należy, że z art. 31zub ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, wynika, że ZUS uprawniony jest do kontroli prawidłowości i rzetelności danych przekazanych przez płatnika składek we wniosku o zwolnienie z opłacania składek. Jednak nie oznacza to możliwości wkraczania w organu w czynności, których dokonać może sam skarżący. Postępowanie dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacania należności wszczynane jest na wniosek. Brak jest zatem podstaw do tego aby na organ przekładać obowiązek wykazania okoliczności, których wskazanie ustawodawca przekazał wnioskodawcy. Nie doszło więc w ocenie sądu również do naruszenia przepisów art. 7,77 §1 , 80 Kpa. Wyjaśniono też w uzasadnieniu decyzji, że zarówno kwestię przeważającego kodu działalności gospodarczej, jak i przychody oceniono oparciu o dokumenty źródłowe nadesłane przez stronę, a organ nie miał podstaw, by kwestionować ich wiarygodność. Z tego względu skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu – na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI