III SA/Po 895/22

III SA/Po 895/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-04-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 40 ust. 4
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi E. S., K. S. na postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wzruszenia operatu technicznego dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2022 r., nr [...] Starosta P. (dalej: organ I instancji) na podstawie art. 61a § 1 i 2 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021,
poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie "postępowania administracyjnego oraz skierowania sprawy do sądu aby wzruszyć operaty techniczne z dnia 5 stycznia 2021 r. [...] i z dnia
20 stycznia 2021 r. [...]" wobec braku możliwości skutecznego domagania się przez strony wszczęcia na ich wniosek postępowania z urzędu. Organ przyjął, że pismo z dnia 26 maja 2022 r. złożone przez K. S. oraz E. S. stanowi wniosek o wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego operatu technicznego, wpisanego do ewidencji materiałów zasobu pod identyfikatorem [...] i obejmującego dokumentację geodezyjną na potrzeby rozgraniczenia nieruchomości. Organ wskazał, iż zgodnie zaś z art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej: ustawa), materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych. Decyzja w przedmiocie uznania, czy dane materiały utraciły przydatność, leży po stronie komisji powołanej przez organ prowadzący zasób, powołanej w trybie § 14 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 820). Podmiot nie zgadzający się z treścią zasobu nie może zatem skutecznie żądać wyłączenia danych materiałów z jego zawartości.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. S. oraz E. S. podnosząc, iż wskazane operaty poświadczają nieprawdę, gdyż błędnie przedstawiają przebieg granic działek podlegających rozgraniczeniu. To z kolei będzie miało wpływ na prace innych geodetów, jak również na rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P., który prowadzi postępowanie rozgraniczeniowe.
Postanowieniem z 22 sierpnia 2022 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: organ
II instancji), po rozpatrzeniu zażalenia K. S. oraz E. S.
, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje postanowienie organ II instancji wskazał, że operat którego wyłączenia z zasobu domagają się wnioskujące, stanowi wynik pracy geodezyjnej zgłoszonej do Starosty [...] pod numerem [...]
Z uwagi na błędy wykonawcy, powyższa praca w części wykonywana była dwukrotnie, przy czym wyniki powtórnie wykonanych prac zostały dołączone do operatu technicznego przyjętego już do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
W związku z powyższym, rzeczony operat podlegał dwukrotnej weryfikacji i opatrzony jest dwiema pieczęciami potwierdzającymi przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego - z 8 i 22 stycznia 2021 r.. Nie oznacza to jednak, że
w zasobie znajdują się dwa odrębne operaty techniczne, jak twierdzą wnioskujące.
Operat techniczny stanowi dokumentację dotyczącą czterech postępowań rozgraniczeniowych prowadzonych przez Prezydenta Miasta P., wszczętych na wniosek właściciela działek o nr [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w obrębie 14 miasta P.. W każdym z tych postępowań czynności techniczne wykonywał ten sam geodeta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P.. W wykonaniu zleconych czynności sporządził on odrębne protokoły graniczne, dostosowując je do poszczególnych rozgraniczeń, przy czym z wykonanych czynności sporządził jeden operat techniczny, który został następnie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Organ II instancji ustalił, że trzy spośród czterech wszczętych postępowań zakończyły się już wydaniem decyzji o rozgraniczeniu na podstawie dokumentacji sporządzonej przez geodetę. Czwarte z toczących się postępowań, którego uczestnikiem jest E. S., posiadająca prawo własności działki nr [...], nie zakończyło się dotąd wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta P.. Z tego względu przedmiotowy operat techniczny, stanowiący dokumentację techniczną rozgraniczenia
i zawierający informacje o przebiegu granic zatwierdzonych decyzją o rozgraniczeniu, nie może zostać wyłączony z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stanowi on jeden materiał zasobu i w ocenie organu II instancji, w przedstawionej sytuacji nie utracił przydatności użytkowej.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Poznaniu wniosła K. S. i E. S. (dalej: Skarżące), domagając się jego uchylenia. Skarżące podniosły, że procedura wyłączenia materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego uregulowana jest w przepisach rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia
2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego
i kartograficznego (Dz. U. z 2021 r. poz. 820), w myśl których wyłączenie materiałów odbywa się na podstawie oceny komisji powołanej przez organ prowadzący zasób. Organ I instancji rozpoznając sprawę błędnie przyjął, że żądaniem Skarżących było wyłączenie określonych materiałów z zasobu, podczas gdy w rzeczywistości zwracały się one o podjęcie przez organ działań, w tym w szczególności o powołanie stosownej komisji. Z tych względów organ II instancji powinien był uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 24 czerwca 2022 r. na podstawie art. 138 § 2 i 2a k.p.a.. Skarżące podkreśliły, że wyeliminowanie z obrotu operatów technicznych z 5 stycznia 2021 r.
i 20 stycznia 2021 r. jest konieczne, gdyż w przeciwnym wypadku ich pozostawanie
w zasobie będzie skutkować bezprawną zmianą granic prawnych nieruchomości oznaczonej numerem [...]. W tym zakresie przywołały treść uzasadnienia postanowienia organu II instancji, gdzie wskazano, że operat techniczny nie utracił swej przydatności użytkowej, ponieważ zawiera informacje dotyczące przebiegu granic działek objętych czwartym postępowaniem rozgraniczeniowym.
W ocenie Skarżących organ II instancji powinien również skierować zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania, gdyż w związku ze swą działalnością dowiedział się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 sierpnia 2022 r. wskazano, że doszło już do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie dokumentacji sporządzonej przez geodetę. Organ II instancji posiada zatem informację o wydaniu trzech wadliwych decyzji w przedmiocie rozgraniczenia oraz podziału nieruchomości, opartych na dokumentacji poświadczającej nieprawdę. Dowodem na poświadczenie nieprawdy
w operatach technicznych jest opinia techniczna mgr. inż. F. S. sporządzona w dniach 4-12 lipca 2022 r. w której wykazano błędy oraz wady pracy geodezyjnej rozgraniczenia nieruchomości opisanego w operatach technicznych
nr [...] i [...]
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Skarżące wniosły o przeprowadzenie dowodu z załączonych do skargi dokumentów – pisma z dnia 14 września 2022 r. skierowanego do Rady Miasta w P., pisma z dnia 22 września 2022 r. do Starosty [...], pisma z dnia 30 września
2022 r. skierowanego do Prezydenta Miasta P., operatów technicznych
nr [...] oraz [...], a także opinii technicznej geodety sporządzonej w dniach 4-12 lipca 2022 r. dotyczącej operatów technicznych
nr [...] i [...] Skarżące wniosły również
o skierowanie zawiadomienia do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez geodetę który sporządził operaty z dnia 5 i 20 stycznia 2021 r. oraz o niedopełnieniu obowiązków przez Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Pismem z dnia 20 października 2022 r. Skarżące uzupełniły swój wniosek dowodowy o załączone dodatkowe dokumenty: kopię decyzji rozgraniczeniowej
nr [...], uchwałę nr [...] Rady Miasta P. z dnia 27 sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. w rejonie ulic [...], wniosek [...] Sp. z o.o. z dnia
2 grudnia 2020 r. do Prezydenta Miasta P. o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, wezwanie do stawiennictwa w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych na termin czynności 5 lutego 2021 r., oświadczenie [...] Sp. z o.o. z dnia 11 stycznia 2020 r. w przedmiocie nieuwzględnienia złożonego operatu geodezyjnego, pismo Prezydenta Miasta P. z dnia 14 października 2022 r. do
4 Wydziału Organizacyjno-Sądowego Prokuratury Okręgowej w O. dot. postępowania o sygn. [...], pismo z dnia 5 lutego 2021 r. geodety E. K. skierowane do Urzędu Miasta P. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonych nr [...], [...], [...], [...], pismo r. pr. T. T. reprezentującego [...] Sp. z o.o. z dnia 22 lutego 2021 r., wniosek z dnia
5 października 2022 r. do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., fotokopie fragmentów dokumentacji ze Starostwa Powiatowego w P., pismo z dnia
23 maja 2022 r. P. M. do Urzędu Miasta P. w przedmiocie kontynuowania postępowania rozgraniczeniowego nr [...], oświadczenie R. M. z dnia 13 kwietnia 2021 r. z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wykonania inwentaryzacji powykonawczej budynku znajdującego się na działce nr [...], mapę opracowaną przy geodezyjnej powykonawczej inwentaryzacji obiektu budowlanego nr [...] z 19 marca 2021 r., wniosek [...] Sp. z o.o. do Prezydenta Miasta P. z dnia 30 czerwca 2021 r. o zakończenie postępowania rozgraniczeniowego, wniosek Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego do Prezydenta Miasta P. z dnia 18 marca 2022 r. o informację w przedmiocie przebiegu postępowania rozgraniczeniowego nr [...], pismo Prezydenta Miasta P. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2022 r. informujące o niezakończeniu postępowania rozgraniczeniowego nr [...], notatkę służbową Starszego Inspektora Referatu Terenowo-Prawnego z dnia 3 października 2022 r., a także pismo z dnia
14 czerwca 2022 r. Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nr [...]
W dalszej kolejności, Skarżące złożyły wniosek dowodowy z dnia 14 grudnia
2022 r. o przeprowadzenie dowodu z: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. IV SA/Po 672/22, zażalenia Skarżących z dnia 2 grudnia 2022 r. na postanowienie z dnia 30 listopada 2022 r. nr [...] Starosty [...], pisma Skarżących z dnia 2 grudnia 2022 r. do Prezydenta Miasta P. w sprawie nr [...], uchwały Rady Miasta P. nr [...] z dnia 27 sierpnia 2013 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic [...] oraz pisma Skarżących z dnia 10 grudnia 2022 r. do Prezydenta Miasta P. w sprawie nr [...]
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek Skarżącej o wyłączenie asesora sądowego WSA Arkadiusza Skomry.
Pismem z dnia 26 stycznia 2023 r. Skarżące wniosły o przeprowadzenie dowodu
z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów z 19 marca 2021 r. (do pisma załączono wydruk Działu I-O Księgi Wieczystej nr [...]), decyzji podziałowej Prezydenta Miasta P. z dnia 22 grudnia 2009 r. nr [...], pisma Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia
10 czerwca 2021 r. do E. i R. S., zawiadomienia Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 grudnia 2022 r. o sposobie załatwienia skargi na działania geodetów E. i A. B., wniosku Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 grudnia 2022 r. do Rzecznika Dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec geodety A. B. w związku z naruszeniem art. 42 ust. 3 u.p.g.k., operatu technicznego z 15 grudnia 2022 r. geodety J. K. nr [...], pisma Skarżących do Starosty [...] z 23 stycznia 2023 r. oraz pisma Skarżących do Prezydenta Miasta P. z 25 stycznia 2023 r.
Skarżąca E. S. zwróciła się również z wnioskiem z dnia 31 stycznia 2023 r. o przeprowadzenie dowodu z załączonych szkiców granicznych
E. S. pismem z dnia 7 lutego 2023 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z wniosku Skarżących z dnia 19 stycznia 2023 r. skierowany do Prezydenta Miasta P. o udzielenie informacji publicznej, udzielonej odpowiedzi oraz pisma Skarżących z dnia 6 lutego 2023 r. do Prezydenta Miasta P. w przedmiocie podniesienia kolejnych zarzutów w postępowaniu rozgraniczeniowym nr [...]
Pismem z dnia 17 marca 2023 r. Skarżące zwróciły się z wnioskiem
o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia
8 marca 2023 r. sygn. II Kp [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. z dnia 12 kwietnia 2022 r. o odmowie wszczęcia śledztwa
w sprawie [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek Skarżących o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności wobec sędziego WSA Izabeli Paluszyńskiej, sędziego WSA Walentyny Długaszewskiej, asesora sądowego WSA Arkadiusza Skomry.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o utrzymaniu w mocy postanowienia Starosty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wyłączenia z zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego.
W pierwszej kolejności, wobec zarzutów skargi, wskazać należy, iż organy słusznie wniosek o "wszczęcie postępowania administracyjnego oraz skierowania sprawy do sądu aby wzruszyć operaty techniczne z dnia 5 stycznia 2021 r. [...] i z dnia 20 stycznia 2021 r. [...]" potraktowały jako wniosek o wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego wpisanego do zasobu pod numerem [...]
W tym miejscu przepisy prawa, w tym w szczególności rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2021 r., poz. 820), dalej: "rozporządzenie z 2 kwietnia 2021 r.", nie przewidują innej możliwości "usunięcia" dokumentacji technicznej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego niż jej wyłączenie.
Wobec powyższego, co wskazano już wyżej, organ zasadnie potraktował pismo Skarżących jako wniosek o wyłączenie z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu technicznego.
Przechodząc do istoty sprawy należy podkreślić, że niniejsze postępowania dotyczy oceny legalności postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Wyjaśnienie to jest niezbędne z uwagi na treść skargi i składane w toku postępowania liczne wnioski dowodowe za pomocą których strona skarżąca stara się wykazać liczne, jej zdaniem, nieprawidłowości w operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego.
Podkreślić należy, iż kwestie związane z oceną tego operatu muszą pozostać jednak poza oceną Sądu, który zobowiązany jest, na tym etapie postępowania, zbadać zgodność z prawem postanowienia wydanego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a.
Z tych też względów nie zasługiwały na uwzględnienie liczne wnioski Skarżących o przeprowadzenie dowodów z nadesłanych dokumentów.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, ponieważ kontrola legalności oparta jest o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżony akt (art. 133 § 1 P.p.s.a.).
Wyjątek stanowi sytuacja uregulowana w art. 106 § 3 P.p.s.a., który uprawnia sąd administracyjny do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, ale jedynie z dokumentów i jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie. Zatem, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe jedynie wówczas, gdy łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, po drugie, nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z kolei, niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z dokumentu, jeżeli bez tego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, a więc w przypadku, gdy taki dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie, bowiem - jak wskazano wyżej - Sąd w niniejszej sprawie zajmuje się jedynie kwestią tego, czy wystąpiły przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania. Dlatego też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje wniosek skarżących o dopuszczenie w sprawie dowodów na okoliczność wykazania nieprawidłowości sporządzonego operatu.
Podstawę prawną zapadłych w niniejszej sprawie postanowień stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej jako "K.p.a."), w świetle którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest prezentowane jednolite stanowisko, zgodnie z którym ustawodawca, wprowadzając art. 61a § 1 K.p.a., zdecydował o ustanowieniu dwóch autonomicznych przesłanek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, umownie nazywanych - podmiotową i przedmiotową. Pierwsza z nich odnosi się do przypadku wniesienia podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji procesowej do żądania dokonania przez organ konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego. "Inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania - jako przesłanka przedmiotowa - nie mają jednolitej natury i nie zostały w ustawie skonkretyzowane, niemniej odnosić je należy do przypadków pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania. Są to okoliczności, które powodują, że postępowanie nie mogłoby się zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej, stanowią zatem bezwzględne przyczyny niedopuszczalności postępowania administracyjnego (por. B. Adamiak, Refleksje na temat dopuszczalności postępowania administracyjnego, ZNSA 2015 r., nr 5, s. 18-19).
Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania.
Te inne uzasadnione przyczyny nie zostały wprawdzie w Kodeksie postępowania administracyjnego skonkretyzowane, niemniej przyjmuje się, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Użyte zaś przez ustawodawcę sformułowanie "nie może być wszczęte" oznacza, że określone w powołanym przepisie przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli muszą być oczywiste (zob. Z. R. Kmiecik Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212).
Z taka sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Z konstrukcji art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest wystąpienie do organu z żądaniem, które nie może być załatwione przez organ w drodze decyzji administracyjnej.
Rozpoznając sprawę organ zasadnie wskazał na przepis art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm. - dalej jako "ustawa"), z którego wynika, że z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyłączane są takie materiały, które utraciły przydatność użytkową. Na mocy delegacji wynikającej z art. 40 ust. 8 ustawy, Minister Administracji i Cyfryzacji wydał rozporządzenie z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2021 r., poz. 820), dalej: "rozporządzenie z 2 kwietnia 2021 r.", w którym określił m.in. tryb wyłączania materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie do treści § 14 rozporządzenia z 2 kwietnia 2021 r., organ prowadzący zasób w celu wyłączania materiałów zasobu z przyczyn określonych w art. 40 ust. 4 ustawy powołuje komisję w składzie co najmniej trzyosobowym spośród pracowników wykonujących zadania tego organu w zakresie geodezji i kartografii, która nie rzadziej niż raz w roku przeprowadza ocenę przydatności materiałów zasobu (ust. 1). Wyniki tej oceny utrwala się w formie protokołu, który zawiera m.in. wykaz materiałów zasobu, które w ocenie komisji utraciły przydatność użytkową, albo stwierdzenie, że komisja nie zidentyfikowała materiałów zasobu, które utraciły przydatność użytkową (ust. 2 pkt 2). Z kolei, zgodnie z ust. 4 tej regulacji, podstawą do wyłączenia materiałów zasobu z zasobu jest akceptacja protokołu, o którym mowa w ust. 2, przez osobę reprezentującą organ prowadzący zasób.
Z przytoczonych przepisów wynika, że o tym, jakie materiały zasobu utraciły przydatność decyduje powołana przez organ prowadzący zasób specjalnie utworzona do tego zadania komisja, działająca na podstawie szczegółowo określonej procedury.
Należy mieć na uwadze, iż wyłączenie materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie odbywa się toku postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a. lecz w drodze czynności materialno – technicznej. Skoro brak jest przepisu określającego prawo strony do żądania takiego wyłączenia, to tym samym skarżący nie są uprawnieni do żądania takiego wyłączenia (vide: postanowienie NSA z dnia 19 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 1202/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2006r. sygn. akt IV SA/Wa 933/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 września 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1174/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 września 2014 r. o sygn. akt III SA/Łd 472/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż wprawdzie ww. orzeczenia zapadły w innym stanie prawnym tj. na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. Nr 49, poz. 493) czy też rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 5 września 2013 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2013 r., poz. 1183) jednak zaprezentowane w tych orzeczeniach wywody odnośnie braku uprawnienia strony do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wyłączenie z zasobu materiałów, które utraciły przydatność użytkową - z uwagi na tę samą treść art. 40 ust. 4 ustawy i podobne rozwiązania prawne dotyczące procedury tego wyłączania - pozostają nadal aktualne.
Wobec powyższego wskazać należy, iż z procesowego punktu widzenia, brak regulacji, w oparciu o którą można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania strony, stanowi dostateczne uzasadnienie dla odmowy wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. Tym samym organy administracji zasadnie odmówiły wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wniosku o wyłączenie z zasobu dokumentacji sporządzonej przez geodetę.
Na marginesie zauważyć należy, iż na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający charakter trwały i dotyczący sytuacji również innych osób, na co słusznie zwrócił uwagę organ II instancji.
Zaznaczenia wymaga, że operat techniczny stanowi dokumentację dotyczącą czterech postępowań rozgraniczeniowych prowadzonych przez Prezydenta Miasta P., wszczętych na wniosek właściciela działek o nr [...], [...], [...] i [...] znajdujących się w obrębie [...] miasta P.. W każdym z tych postępowań czynności techniczne wykonywał ten sam geodeta, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P..
Jak wskazał organ w wykonaniu zleconych czynności geodeta sporządził odrębne protokoły graniczne, dostosowując je do poszczególnych rozgraniczeń, przy czym z wykonanych czynności sporządził jeden operat techniczny, który został następnie przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Ponadto w sprawie nie jest kwestionowane, iż trzy spośród czterech wszczętych postępowań zakończyły się już wydaniem decyzji o rozgraniczeniu na podstawie dokumentacji sporządzonej przez geodetę. Natomiast ostatnie z toczących się postępowań, którego uczestnikiem jest E. S., nie zakończyło się dotąd wydaniem decyzji.
Tym samym nie ulega wątpliwości, że na skutek powyższego operatu technicznego ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający charakter trwały i dotyczący sytuacji również innych osób. Z tego względu, jak słusznie wskazał organ, przedmiotowy operat techniczny, stanowiący dokumentację techniczną rozgraniczenia
i zawierający informacje o przebiegu granic zatwierdzonych decyzją o rozgraniczeniu nie utracił przydatności użytkowej.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt I OSK 253/20, a pogląd ten podziela Sąd w niniejszym składzie, organy ewidencyjne są tylko rejestratorem stanów prawnych, które zostały ustalone w innym trybie. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż spory dotyczące ustalenia przebiegu spornych granic nie mogą być rozstrzygane poprzez weryfikację dokumentacji geodezyjnej wprowadzonej do zasobów geodezyjnych. Spory takie wymagają przeprowadzenia właściwego, innego postępowania. Organ ewidencjonuje ustalone stany prawne i nie posiada kompetencji do samodzielnego przeprowadzania postępowania dowodowego w kwestii prawa własności czy przebiegu granic.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.