III SA/Po 889/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę pracownika na postanowienie Inspektora Sanitarnego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie naruszeń przepisów sanitarnych przez pracodawcę i żądania odszkodowania, uznając sprawę za leżącą poza kompetencjami Inspekcji Sanitarnej.
Pracownik złożył skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego, który utrzymał w mocy odmowę wszczęcia postępowania w sprawie naruszeń przepisów sanitarnych przez pracodawcę oraz żądania odszkodowania. Pracownik domagał się stwierdzenia naruszeń przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w stosunku do pracowników i zasądzenia odszkodowania, twierdząc, że pracodawca naraził go na zakażenie COVID-19 poprzez zlecenie podróży służbowej. Sąd uznał, że Inspekcja Sanitarna nie jest właściwa do rozpatrywania sporów pracowniczych ani roszczeń odszkodowawczych, a takie sprawy należą do właściwości sądów powszechnych.
Pracownik, W. S., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o odmowie wszczęcia postępowania. Sprawa dotyczyła żądania pracownika stwierdzenia naruszeń przepisów sanitarnych przez jego pracodawcę (Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków) w zakresie zlecania podróży służbowych w okresie pandemii COVID-19, co miało doprowadzić do zakażenia pracownika, oraz zasądzenia odszkodowania w wysokości 15 tys. zł. Organy Inspekcji Sanitarnej konsekwentnie odmawiały wszczęcia postępowania, argumentując, że nie są właściwe do rozpatrywania sporów pracowniczych ani roszczeń odszkodowawczych, a sprawa ta leży w kompetencjach sądów powszechnych. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że Inspekcja Sanitarna sprawuje nadzór nad warunkami higieny pracy, ale nie jest organem właściwym do rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunku pracy czy o odszkodowania. Sąd wskazał, że nawet jeśli skierowanie podania do niewłaściwego organu nie zawsze jest podstawą do odmowy wszczęcia postępowania, to w tym przypadku charakter roszczenia (odszkodowanie) i ogólna właściwość sądów powszechnych wykluczały możliwość rozpatrzenia sprawy przez organ administracji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę pracownika.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Inspekcja Sanitarna nie jest właściwa do rozpatrywania sporów pracowniczych ani roszczeń odszkodowawczych, które należą do właściwości sądów powszechnych.
Uzasadnienie
Organy Inspekcji Sanitarnej sprawują nadzór nad warunkami higieny pracy i zdrowiem publicznym, ale nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów ze stosunku pracy ani przyznawania odszkodowań. Takie sprawy wymagają postępowania przed sądem pracy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. "Inne uzasadnione przyczyny" obejmują sytuacje, gdy żądanie nie może być załatwione przez organ w drodze decyzji administracyjnej z uwagi na brak jego kompetencji jurysdykcyjnej.
u.P.I.S. art. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Zakres działania Inspekcji Sanitarnej - realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, w tym nadzór nad warunkami higieny pracy.
u.P.I.S. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Zakres bieżącego nadzoru sanitarnego, w tym kontrola przestrzegania przepisów higienicznych i zdrowotnych dotyczących warunków środowiska pracy.
k.p. art. 262 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają sądy powszechne (sądy pracy).
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
u.P.I.S. art. 27
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Nakładanie przez inspektora sanitarnego obowiązku usunięcia uchybień lub nakazanie natychmiastowego wykonania decyzji w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia.
k.p. art. 210
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Uprawnienie pracownika do odmowy wykonywania pracy w przypadku zagrożenia życia lub zdrowia.
k.p. art. 184 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Nadzór i kontrola przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów BHP, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy.
k.p. art. 184 § § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Nadzór i kontrolę przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna.
P.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Inspekcja Sanitarna nie jest właściwa do rozpatrywania sporów pracowniczych i roszczeń odszkodowawczych. Żądanie pracownika nie mieści się w zakresie kompetencji Inspekcji Sanitarnej. Spory o roszczenia ze stosunku pracy należą do właściwości sądów powszechnych.
Odrzucone argumenty
Pracownik zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. (art. 7, 8 § 1, 28, 61a) i Kodeksu pracy (art. 210). Pracownik twierdził, że pracodawca naruszył przepisy sanitarne, zlecając podróż służbową w okresie pandemii, co naraziło go na zakażenie i uszczerbek na zdrowiu.
Godne uwagi sformułowania
organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w rozumieniu powszechnie obowiązującego prawa do rozstrzygania kwestii poruszonych we wniosku W. S. tj. badania wykroczeń przeciwko prawom pracownika, czy też rozstrzygania sporów odszkodowawczych. Zgodnie z art. 262 § 1 Kodeksu pracy spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają sądy powszechne, zwane "sądami pracy". skierowanie podania do niewłaściwego organu administracji publicznej nie stanowi "innej uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. to jednakże z uwagi na charakter zgłoszonego roszczenia (wypłaty odszkodowania) oraz fakt ogólnej właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunku pracy, brak było podstaw do uznania, że w takiej sytuacji organ winien przekazać podanie według właściwości do innego organu.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku właściwości Inspekcji Sanitarnej w sprawach pracowniczych i odszkodowawczych oraz stosowania art. 61a K.p.a. w takich przypadkach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściwości Inspekcji Sanitarnej; nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje ważne zagadnienie kompetencji organów administracji i rozgraniczenia ich jurysdykcji od sądów powszechnych, co jest istotne dla prawników praktyków.
“Inspekcja Sanitarna czy Sąd Pracy? Kto rozstrzygnie spór o odszkodowanie za podróż służbową w pandemii?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 889/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2023-01-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/ Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6199 Inne o symbolu podstawowym 619 Hasła tematyczne Inspekcja sanitarna Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 195 art. 2. art. 4 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2, Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Dz.U. 2020 poz 1320 art. 18 zn. 4 par. 1 i 2, art. 262 par. 1 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Sentencja Dnia 26 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 18 sierpnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia naruszeń w stosunku do pracowników oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr [...] Inspektor Sanitarny (dalej również jako "organ"), po rozpatrzeniu zażalenia W. S. (dalej również jako "Skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. znak [...] z dnia 05 lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie "stwierdzenia naruszeń przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w stosunku do swoich pracowników oraz orzeczenia obowiązku zapłaty 15 tys. zł na rzecz wnioskodawcy od W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków" na wniosek W. S.. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił następujące ustalenia faktyczne sprawy. Dnia 22 kwietnia 2022 r. do organu wpłynęło pismo W. S. z dnia 07 kwietnia 2022 r. dotyczące naruszenia przepisów sanitarnych przez pracodawcę w zakresie zapobiegania zachorowaniu na COVID-19 podczas wykonywania obowiązków służbowych w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w P.. Organ pismem z dnia 25 kwietnia 2022 r. przekazał przedmiotowe pismo drogą e-PUAP zgodnie z właściwością do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w P.. Pismem z dnia 10 maja 2022 r. PPIS wezwał W. S. do uzupełnienia, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, braków formalnych poprzez jednoznaczne określenie treści żądania, pod rygorem pozostawienia wniesionego pisma bez rozpoznania. W odpowiedzi W. S. pismem z dnia 17 maja 2022 r. poinformował, iż w związku z zachorowaniem na COVID-19 do którego doszło, zdaniem wnioskującego "w wyniku nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów związanych z epidemią (...)", żąda od pracodawcy wypłaty odszkodowania w wysokości 15 tys. zł za poniesione koszty leczenia po przebytej ww. chorobie. Pismem z dnia 31 maja 2022 r. PPIS wyjaśnił, iż nie jest organem kompetentnym do rozpoznania przedmiotowego żądania. Ponadto doprecyzował, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie są właściwe do prowadzenia spraw o odszkodowania lub zadośćuczynienia pieniężne. Dnia 14 czerwca 2022 r. do PPIS wpłynęło pismo z dnia 09 czerwca 2022 r., w którym W. S. poinformował, iż już w odpowiedzi na pismo z dnia 17 maja 2022 r. zgłosił "swoje zastrzeżenia co do nieprawidłowości postępowania przez p. J. W. Konserwatora Zabytków co do przestrzegania przepisów związanych z pandemią". Ponadto oskarżył pracodawcę, iż "wbrew obowiązującym przepisom oraz ogromnej ilości zachorowań", wystawił pracownikom delegacje na wyjazd służbowy, który zakończył się zachorowaniem na COVID-19. W związku z powyższym Pan W. S. domaga się wyciągnięcia konsekwencji i powiadomienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o złamaniu przez niego przepisów prawa. PPIS postanowienie z dnia 05 lipca 2022 r. odmówił wszczęcia postępowania podnosząc, iż odmowa wszczęcia niniejszego postępowania była podyktowana wniesieniem żądania przez osobę nieposiadającą legitymacji procesowej. Ponadto PPIS powołując się na art. 61a ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej jako “K.p.a.") stwierdził, iż w przypadku gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na koniec PPIS stwierdził, iż W. S. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a żądania zawarte we wniosku nie są poparte interesem prawnym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. S. zarzucając naruszenie przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 28, art. 77 K.p.a. oraz zażądał jego uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy, czyli wszczęcia postępowania. Postanowieniem z dnia 6 listopada 2020 r. Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie PPIS podnosząc, iż Skarżący nie wskazał przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczeń i uprawniał do żądania stosownych czynności organu administracji. W związku z powyższym oraz na podstawie przedstawionych przez wnioskującego faktów, organ podzielił stanowisko PPIS, iż W. S. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a żądania zawarte we wniosku nie są poparte interesem prawnym. Organ zauważył, iż postępowanie administracyjne może toczyć się tylko wtedy, gdy jest przedmiotowe, a więc w przypadku konkretnej sprawy indywidualnego podmiotu, w której na podstawie przepisów prawnych, organy administracji publicznej są władne podjąć decyzję zgodnie z przypisanymi im kompetencjami. Zgodnie z obowiązującymi przepisami K.p.a. podstawą wydania decyzji administracyjnej jest prawo powszechnie obowiązujące. Podstawa prawna, jaką organ ma obowiązek podać w podstawie wskazanego rozstrzygnięcia administracyjnego stanowi umocowanie dla organu administracji publicznej do określonego zachowania się, kształtującego sytuację prawną podmiotów administrowanych. Organ administracji może swoje działanie prowadzić w takim zakresie, i tylko w takim zakresie, w jakim jest umocowany mocą przepisów prawa powszechnie obowiązującego (Komentarz do art. 107 Kpa, red. Hauser, Legalis wraz z orzecznictwem tam przytoczonym tj. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r., sygn. akt II SA 117/8/97; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.10.2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 623/05). Organ stwierdził, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie posiadają kompetencji w rozumieniu powszechnie obowiązującego prawa do rozstrzygania kwestii poruszonych we wniosku W. S. tj. badania wykroczeń przeciwko prawom pracownika, czy też rozstrzygania sporów odszkodowawczych. Organ podkreślił, iż zgłoszone przez wnioskodawcę żądanie w tym zakresie pozostawało poza kompetencjami jurysdykcyjnymi Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Nie było więc podstawy prawnej, która umożliwiałaby dokonanie rozstrzygnięcia merytorycznego wniosku przez organ pierwszej instancji w zakresie wskazanym we wniosku. Ustalenie powyższej okoliczności już na etapie treści podania (wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego) uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania przez organ I instancji. Organ zaznaczył, iż PPIS słusznie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny" wymienione w komentowanym przepisie art. 61 a § 1 K.p.a. rozumieć należy sytuację, w której wystąpiono z wnioskiem, który nie może być załatwiony w drodze decyzji administracyjnej przez organ do którego wniosek jest adresowany, gdyż brak jest właściwości organu w przedmiotowym zakresie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, podstawą do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania ujętej w katalogu "inne uzasadnione przyczyny" wymienionej w art. 61 a § 1 K.p.a., upatrywać można w braku przesłanek do wydania przewidzianej prawem decyzji kształtującej czyjąś sytuację prawną. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył W. S. wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, iż odpowiedzialność pracodawcy za stosowne przestrzeganie przepisów bhp jest odpowiedzialnością uprzednią pracodawcy i kwestia obowiązków pracownika ma tu drugorzędne znaczenie. Pracownik wprawdzie może odmówić wykonywania swoich obowiązków zgodnie z treścią art. 210 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1510, ze zm., dalej: "Kodeks pracy") jednakże, nie zmienia to faktu, że obowiązkiem pracodawcy jest zapewnianie pracownikom higienicznych i bezpiecznych warunków pracy. Nie można zresztą uznać, iż brak ewentualnej odmowy pracownika, podyktowanej faktem, iż warunki pracy nie spełniają standardów bhp, stanowi przyczynienie się tego pracownika do powstania wypadku. To pracodawca jest zobowiązany zapewniać pracownikom warunki pracy niezagrażające ich życiu i zdrowiu. W przypadku uzyskania danych lub innych informacji o podejrzeniach lub przypadkach zakażeń, zachorowań lub zgonów z powodu choroby zakaźnej państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, kierując się opartą na wiedzy medycznej własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego oraz wytycznymi państwowego Inspektora sanitarnego wyższego stopnia, niezwłocznie weryfikuje uzyskane informacje, przeprowadza dochodzenie epidemiologiczne, a następnie, w razie potrzeby, podejmuje czynności mające na celu zapobieganie oraz zwalczanie szerzenia się zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Skarżący wskazał, iż właśnie w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, to pracodawca jest zobowiązany podejmować decyzje nie tylko przez pryzmat doraźnych, artykułowanych interesów pracowników, ale również z szerszej perspektywy (vide II APa 18/13 - wyrok SA Poznań z dnia 07-11-2013). Skarżący podkreślił, iż organ II instancji odmawiając mu przymiotu strony, nie podał podstawy prawnej z której wynikałoby, że pracownikowi będącemu w stosunku pracy nie przysługuje przymiot strony w przypadku naruszenia przez jego pracodawcę warunków pracy wynikających z art. 210 Kodeksu pracy i przepisów o ochronie zdrowia pracowników w przypadkach pandemii. Skarżący wskazał, iż w związku z rozprzestrzenianiem się koronawirusa na świecie również w Polsce podejmowane są różnego rodzaju próby wprowadzania nowych środków ochrony zwalczania zarazy. Ta jakże nietypowa sytuacja, w której się znaleźliśmy, rodzi wiele zastrzeżeń po stronie pracodawcy. Jest on zobowiązany zapewnić pełne bezpieczeństwo pracownikom wraz z egzekwowaniem wytycznych władz. Zatem z powyższego wynika, że organ przeprowadził postępowanie z poważnym naruszeniem art. 28., art. 61 a K.p.a.., art. 210 Kodeksu pracy. Odmawiając przymiotu stron pracownikowi, któremu postępowanie pracodawcy spowodowało narażenie zdrowia życia przez zmuszenie do wyjazdów służbowych w okresie pandemii i spowodowane przez takie działania narażenie na uszczerbek na zdrowiu jego i jego rodziny jest poważnym naruszeniem przepisów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wskazując, iż w swoim wniosku W. S. nie powołał się na jakikolwiek przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia swojej potrzeby. Również tutejszy organ nie doszukał się przepisu prawa, na podstawie którego jego działanie miałoby chronić interes prawny W. S. w zakresie zawnioskowanym i sprecyzowanym w pismach. Wnioskodawca nie wskazał i nie uprawdopodobnił, w czym upatruje swój interes prawny i na czym opiera swoje żądanie. Organ wskazał, iż organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów w zakresie prawa pracy np. badanie wykroczeń przeciwko prawom pracownika oraz do rozstrzygania sporów odszkodowawczych. Nie istnieje podstawa prawna w oparciu, o którą organ mógłby dokonać rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym we wniosku W. S. tj. w zakresie stwierdzenia sprowadzenia na pracowników zagrożenia epidemiologicznego. Organ podkreślił, iż w omawianym okresie nie istniał zakaz przemieszczania się pracowników w ramach delegacji służbowych, ani też żadne inne regulacje prawne w zakresie możliwości odbywania lub zakazu delegacji. Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżącego, iż zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy pracodawca odpowiada za bezpieczeństwo i higienę pracy w zakładzie pracy. Trudno jednak mówić, że wobec braku zakazu podróży służbowych w omawianym spornym okresie pracodawca dokonał naruszenia przepisów epidemicznych. Wskazać należy, że sam Skarżący ani w złożonym wniosku, ani też na etapie dokonywania przedmiotowych uzupełnień jego treści w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji nie wskazał przepisu, którego naruszenie mogło spowodować powstanie zagrożenia epidemicznego. Państwowa Inspekcja Sanitarna, zgodnie ze swoimi kompetencjami, oprócz prowadzenia postępowań administracyjnych w ustawowo przydzielonym jej zakresie, prowadzi również postępowania kontrolne w ramach zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, w tym także w zakresie nadzoru nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy. Organ zaznaczył, iż w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego nie jest zatem możliwe ustalenie zdarzeń z przeszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 zwanej dalej: "P.p.s.a.".) Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie W. Państwowego Inspektora Sanitarnego o utrzymaniu w mocy postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie "stwierdzenia naruszeń przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w stosunku do swoich pracowników oraz orzeczenia obowiązku zapłaty 15 tys. zł na rzecz wnioskodawcy od W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków". Podstawę prawną zapadłych w niniejszej sprawie postanowień stanowił art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej jako "K.p.a."), w świetle którego, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jest prezentowane jednolite stanowisko, zgodnie z którym ustawodawca, wprowadzając art. 61a § 1 K.p.a., zdecydował o ustanowieniu dwóch autonomicznych przesłanek wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, umownie nazywanych - podmiotową i przedmiotową. Pierwsza z nich odnosi się do przypadku wniesienia podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji procesowej do żądania dokonania przez organ konkretyzacji normy administracyjnego prawa materialnego. "Inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiające wszczęcie postępowania - jako przesłanka przedmiotowa - nie mają jednolitej natury i nie zostały w ustawie skonkretyzowane, niemniej odnosić je należy do przypadków pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania. Są to okoliczności, które powodują, że postępowanie nie mogłoby się zakończyć wydaniem decyzji merytorycznej, stanowią zatem bezwzględne przyczyny niedopuszczalności postępowania administracyjnego (por. B. Adamiak, Refleksje na temat dopuszczalności postępowania administracyjnego, ZNSA 2015 r., nr 5, s. 18-19). Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednak odmowę wszczęcia postępowania na tej podstawie wiąże się z sytuacją, w której zachodzą przyczyny uniemożliwiające uruchomienie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. z "innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak podstaw do prowadzenia postępowania. Te inne uzasadnione przyczyny nie zostały wprawdzie w Kodeksie postępowania administracyjnego skonkretyzowane, niemniej przyjmuje się, że są to okoliczności, które w oczywisty sposób stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania administracyjnego, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Użyte zaś przez ustawodawcę sformułowanie "nie może być wszczęte" oznacza, że określone w powołanym przepisie przyczyny muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku, czyli muszą być oczywiste (zob. Z. R. Kmiecik Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212). Z taka sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z konstrukcji art. 61a § 1 K.p.a. wynika, że inną uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest wystąpienie do organu z żądaniem, które nie może być załatwione przez organ w drodze decyzji administracyjnej. Wskazać należy, iż Skarżący zwrócił się do organu o stwierdzenie naruszeń przez W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przepisów prawa w tym przede wszystkim przepisów Kodeksu pracy, w stosunku do swoich pracowników oraz orzeczenia obowiązku zapłaty 15 tys. zł na rzecz wnioskodawcy od W. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Warto w tym miejscu odnotować, iż Skarżący w podaniu wskazał, że Wojewódzki Konserwator dopuściła się poważnego naruszenia przepisów sanitarnych i naraziła go i jego rodzinę na zakażenie covidem poprzez polecenie wystawienia czterem pracownikom delegacji na wyjazd służbowy, gdzie później się okazało, że jeden z nich był chory. Tym samym Skarżący domaga podjęcia się działań wobec pracodawcy, który w ocenie Skarżącego nieprawidłowo zlecił wyjazd służbowy. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż powyższa kwestia odnosi się do zagadnień związanych ze stosunkiem pracy i roszczeń odszkodowawczych z tym związanych, z zatem nie mieści się w zakresie działania Inspekcji Sanitarnej. Warto w tym miejscu odnieść się do zapisów ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 195, dalej "u.P.I.S."). Zgodnie z art. 1 tej ustawy Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami, między innymi higieny pracy w zakładach pracy – w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Zgodnie z art. 2 u.P.I.S. wykonywanie powyższych zadań polega na sprawowaniu zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska, a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej. W myśl art. 4 ust. 1 u.P.I.S. do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego (pkt 2), warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (pkt 5). Z kolei w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień (art. 27 ust. 1 u.P.I.S.). Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, produktu kosmetycznego lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjęcie lub zaprzestanie innych działań; decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu (art. 27 ust. 2 u.P.I.S.). Warto w tym miejscu również odwołać się do zapisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1510, ze zm., dalej: "Kodeks pracy"). Zgodnie z art. 184§ 1 Kodeksu pracy nadzór i kontrolę przestrzegania prawa pracy, w tym przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, sprawuje Państwowa Inspekcja Pracy. Natomiast w myśl art. 184§ 2 Kodeksu pracy nadzór i kontrolę przestrzegania zasad, przepisów higieny pracy i warunków środowiska pracy sprawuje Państwowa Inspekcja Sanitarna. W tym miejscu jeszcze raz odwołać należy się do art. 4 u.P.I.S., który wprost stanowi o bieżącym nadzorze sanitarnym. Tym samym rolą Inspekcji Sanitarnej nie jest rozstrzygnie sporów pomiędzy pracownikiem a pracodawcą o zasadności wysłania w podróż służbową. Jak słusznie wskazał organ w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego czy też stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 nie obowiązywał ogólny zakaz podróży służbowych. Fakt, iż wyjazdy służbowe doznały pewnych ograniczeń z uwagi na zamknięcie restauracji czy też hoteli nie może prowadzić do uznania, że w czasie tych ograniczeń obowiązywał zakaz podróży służbowych. Tym samym wysłanie Skarżącego w delegację, która w ocenie Skarżącego nie powinna mieć miejsca traktować należy jako spór pomiędzy pracownikiem, a pracodawcą. Z tych też względów należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 262 § 1 Kodeksu pracy spory o roszczenia ze stosunku pracy rozstrzygają sądy powszechne, zwane "sądami pracy". Tym samym skoro w niniejszej sprawie Skarżący domaga się odszkodowania w związku z wydaniem polecenia wyjazdu służbowego skutkiem czego było zakażenie chorobą zakaźną, to powyższe nie znajduje się we właściwości Inspekcji Sanitarnej, a co za tym idzie organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. O ile Inspektor Sanitarny może prowadzić postępowanie i wydać decyzję w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych w zakładzie pracy w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, to brak jest natomiast podstaw do uznania, iż Inspektor Sanitarny jest uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w kwestii prawidłowości wydawania poleceń służbowych czy też przyznawania odszkodowania. Z powyższych względów zgodzić należy się z organem, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (PIS) nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów w zakresie prawa pracy np. badanie wykroczeń przeciwko prawom pracownika oraz do rozstrzygania sporów odszkodowawczych. Nie istnieje podstawa prawna w oparciu, o którą organ mógłby dokonać rozstrzygnięcia w zakresie wskazanym we wniosku Skarżącego. Zatem skoro zgłoszone przez wnioskodawcę żądanie pozostawało poza kompetencjami jurysdykcyjnymi Państwowej Inspekcji Sanitarnej to ustalenie powyższej okoliczności już na etapie wstępnym badania treści wniosku uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania przez organ I instancji. Z Przy czym Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze, iż co do zasady skierowanie podania do niewłaściwego organu administracji publicznej nie stanowi "innej uzasadnionej przyczyny" w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. (vide: B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Komentarz do art. 61a K.p.a., Legalis, nb. 5; P.M. Przybysz, Komentarz do art. 61a K.p.a., LEX 2018, t. 1; A. Wróbel, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do art. 61a K.p.a., LEX 2013, t. 1-3 oraz wyrok NSA z 13 lutego 2018 r., II OSK 1824/17, pub. CBOSA), to jednakże z uwagi na charakter zgłoszonego roszczenia (wypłaty odszkodowania) oraz fakt ogólnej właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania sporów o roszczenia ze stosunku pracy, brak było podstaw do uznania, że w takiej sytuacji organ winien przekazać podanie według właściwości do innego organu. Odnosząc się natomiast do kwestii braku interesu prawnego wskazać należy, iż Sąd podziela stanowisko organu, że brak jest przepisu prawa materialnego, który wskazywałby na możliwość domagania się od organów Inspekcji Sanitarnej działań wskazanych we wniosku. Powyższe pozostaje w ścisłym związku z brakiem omówionej wyżej kwestii braku kompetencji jurysdykcyjnej. W ocenie Sądu wskazane przez Skarżącego przepisy Kodeksu pracy w żadnym stopniu nie upoważniają organów Inspekcji Sanitarnej do rozstrzygania sporów pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI