III SA/Po 869/22

III SA/Po 869/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-01-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 424/23 - Wyrok NSA z 2025-12-16
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 44, art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Dnia 26 stycznia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2023 roku sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 25 sierpnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej odpowiedzialności osób trzecich za zaległości z tytułu nienależnie pobranych płatności oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej również jako organ),po rozpatrzeniu wniosku Pana M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. (dalej jako Kierownik Biura Powiatowego) z dnia 15 lipca 2021 r. [...] o odpowiedzialności osób trzecich, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe rozstrzygnięcie, jak wynika z uzasadnienia postanowienia, wydane zostało w następującym stanie sprawy.
W dniu 16 czerwca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odpowiedzialności osób trzecich za zaległości dłużnika. Zawiadomienie zostało odebrane przez M. K. we właściwym urzędzie pocztowym w dniu 24 czerwca 2021 r.
W dniu 15 lipca 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję o odpowiedzialności osób trzecich. Korespondencja została dwukrotnie awizowana, a następnie zwrócona z adnotacją, że adresat nie podjął awizowanego pisma.
M. K. złożył odwołanie od ww. decyzji wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia wskazując, że "odwołanie nie zostało złożone bez jakiegokolwiek zawinienia strony, albowiem Pan M. K. nie wiedział i nie mógł wiedzieć o wydaniu decyzji. "
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 25 sierpnia 2022 r. organ wskazał, że M. K. odebrał osobiście zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie. Tym samym nieprawdą jest stwierdzenie zawarte w piśmie z dnia 4 lipca 2022 r., że Skarżący nie otrzymał zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Zawiadomienie to zostało wysłane na adres wskazany przez M. K. w ewidencji producentów. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ewidencji producentów, producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany. Oświadczenie w tym zakresie znajduje się także na formularzu wniosku o wpis do ewidencji. Nawet gdyby uznać, że M. K. nie miał obowiązku składania stosownej zmiany przed wszczęciem postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności osób trzecich, to w momencie odbioru zawiadomienia w tej sprawie, skierowanego, jak się okazało na nieaktualny adres, winien skontaktować się z ARiMR i poinformować o aktualnym adresie zamieszkania. Tego nie uczynił. W konsekwencji decyzję także wysłano na ten adres i prawidłowo uznano za skutecznie doręczoną.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, organ wyjaśnił, że kierowanie do M. K. zawiadomienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania oraz wyznaczenie mu 30-dniowego terminu do jego złożenia jest bezprzedmiotowe wobec działań podjętych przez stronę (złożono odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu). Istota wyżej wskazanego przepisu co do zasady sprowadza się do modyfikacji (wydłużenia) wynikającego z art. 58 § 2 k.p.a., 7- dniowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Skoro M. K. złożył taką prośbę w terminie i dopełnił czynności, badaniu podlegała ostatnia z przesłanek przywrócenia terminu brak winy w jego uchybieniu. Ta przesłanka nie została przez Stronę spełniona.
Organ wyjaśnił, iż całkowicie niezasadnie pełnomocnik M. K. powołuje się na art. 98 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2. Zgodnie bowiem z ust. 2 pkt 4 lit b) tego przepisu, nie ma on zastosowania do przesyłek wysyłanych przez organ administracji publicznej.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu wniósł M. K. zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż decyzja została wysłana na adres, pod którym od wielu lat nie zamieszkuje i nie przebywa, wobec czego nie została mu skutecznie doręczona i bezpodstawnie została uznana za ostateczną.
Skarżący podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania istotnie otrzymał. Doszło do tego w ten sposób, że matka Skarżącego, która zamieszkuje pod adresem przy ul. [...] w P. przekazała Skarżącemu pozostawione na jego nazwisko awizo i Skarżący odebrał przesyłkę w placówce pocztowej. Przy następnym doręczeniu jednakże, zawierającym już decyzję, stało się inaczej. Skarżący o tym doręczeniu nie miał żadnej wiedzy i przesyłki nigdy nie odebrał.
W związku z uprzednim odebraniem przez Skarżącego zawiadomienia o wszczęciu postępowania przesyłkę zawierającą decyzję po awizowaniu uznano za doręczoną. To jednak nastąpiło bezpodstawnie, albowiem pod adresem ul. [...] w P. Skarżący nie zamieszkiwał już od dłuższego czasu - a bezsprzecznie doręczenie zastępcze jest możliwe tylko pod faktycznym adresem zamieszkania adresata.
Ponadto Skarżący wskazał, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie zawiera pouczenia o treści przepisu art. 41 § 2 k.p.a..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż korespondencja została wysłana na ten adres tylko z winy Skarżącego. Adres ustalono na podstawie zasobów własnych, czyli bazy dany producentów rolnych ale także na podstawie raportu o producencie z systemu REGON a szczególnie na podstawie danych z systemu PESEL_NET. W dniu 24 czerwca 2021 r. M. K. odebrał osobiście zawiadomienie o wszczęciu postępowania w momencie odbioru zawiadomienia w tej sprawie, skierowanego, jak się okazało na nieaktualny adres, winien skontaktować się z ARiMR i poinformować o aktualnym adresie zamieszkania. Tego nie uczynił. W konsekwencji decyzję także wysłano na ten adres i prawidłowo uznano za skutecznie doręczoną.
Na marginesie organ zauważył, iż Skarżący był beneficjentem działań w ARiMR nie tylko jako przedstawiciel firmy E. sp. z o.o. ale też jako osoba fizyczna a zatem przystępując do programów pomocowych zobowiązywał się znać przepisy jakie obowiązywały w postępowaniach prowadzonych przez ARiMR i oświadczał to w składanych przez siebie wnioskach. Nieprawdą jest twierdzenie zawarte w skardze, iż Skarżący nigdy nie był producentem rolnym, gdyż złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów w 2009 roku jako osoba fizyczna i otrzymał numer producenta, w roku tym składał także wnioski o płatności bezpośrednie i rolno środowiskowe.
Organ podniósł, iż nie może się zgodzić z zarzutami zawartymi w skardze i stoi na stanowisku, że strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, nie spełniono zatem w niniejszej sprawie przesłanek określonych w art. 58 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest konieczność rozstrzygnięcia istniejącego pomiędzy Skarżącym a organem sporu czy w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji.
Dla oceny powyższego istotne znaczenia ma fakt na jaki adres organ winien wysłać decyzję. W toku postępowania Skarżący podnosił, iż organ wysłał korespondencję na adres, który nie jest jego adresem zamieszkania gdyż od około 10 lat zamieszkuje pod adresem [...] w Ż. , a nie przy ul. [...] w P..
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze, iż zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 346) podmiot publiczny ma obowiązek wykorzystywania danych kontaktowych osoby fizycznej, gromadzonych w rejestrze publicznym lub systemach teleinformatycznych w celu ochrony jej interesu prawnego lub faktycznego.
Ponadto Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11 (CBOSA), że "adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść".
Nie ulega wątpliwości, iż prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym (E. Cisowska-Sakrajda, Doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym w obrocie zagranicznym, Administracja: teoria – dydaktyka – praktyka 2010, nr 3).
Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania (por. postanowienie NSA z 25 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 816/11, LEX nr 1081626).
Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na względzie powyższe uwagi, nie można uznać, iż decyzja została wysłana na niewłaściwy adres, a co za tym idzie, że nie została w ogóle doręczona i przez to nie weszła do obrotu prawnego.
Należy pamiętać, iż organ korespondencję do Skarżącego wysyłał na adres wynikający nie tylko z systemu PESEL_NET ale również z ewidencji producentów rolnych oraz z systemu REGON.
We wszystkich tych bazach jako adres zamieszkania Skarżącego (adres zameldowania w bazie PESEL) widnieje P., ul. [...]).
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 14 ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r., poz. 2001 z pózn. zm.) producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany.
Należy przy tym pamiętać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy ewidencja producentów zawiera m.in. imię i nazwisko albo nazwę producenta, określenie jego miejsca zamieszkania i adres albo określenie siedziby i adres, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL).
Na gruncie niniejszej sprawy podkreślić również należy, iż Skarżący składając wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych oświadczył, że znany jest mu obowiązek zgłaszania każdej zmiany danych zawartych we wniosku w terminie 14 dni od zaistnienia zmiany.
Ponadto, mając na uwadze, że organ skorzystał również z danych zawartych w systemie PESEL_NET, wskazać należy, iż zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r., poz. 1191) w rejestrze PESEL i rejestrach mieszkańców gromadzone są m.in. następujące dane : adres i data zameldowania na pobyt stały, adres i data zameldowania na pobyt czasowy oraz data upływu deklarowanego terminu pobytu; data wymeldowania z miejsca pobytu czasowego.
Natomiast w myśl art. 24 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Obowiązek meldunkowy polega na:
1) zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;
2) wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;
3) zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej, z uwzględnieniem art. 36 (art. 24 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 25 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż adres na który organ dokonywał doręczeń wskazany jest jako adres zamieszkania we wszystkich trzech bazach z jakich skorzystał organ celem ustalenia adresu zamieszkania Skarżącego. Nie ulega wątpliwości, iż organ wszczynając postępowanie obowiązany jest ustalić adres do doręczeń. W niniejszej sprawie organ sprostał powyższym wymogom. Skoro w niniejszej sprawie organ weryfikując adres zamieszkania Skarżącego skorzystał z różnych ewidencji i w każdej z nich istniał identyczny adres, to brak było podstaw do uznania, że Skarżący faktycznie zamieszkuje pod innym adresem, skoro na mocy ww. przepisów obowiązany był do aktualizowania danych zawartych w tych ewidencjach.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż pomimo odebrania zawiadomienia o wszczęciu postępowania- wysłanym na adres w Poznaniu- Skarżący nie poinformował organu, że korespondencja jest wysyłana na zły adres.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał względzie, iż zgodnie z art. 41 § 1 i 2 k.p.a., w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu (w tym adresu elektronicznego). W razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny.
Jak wskazuje się w orzecznictwie organ wszczynając postępowanie obowiązany jest ustalić adres do doręczeń (np. na podstawie aktów stanu cywilnego, ewidencji gruntów, itp.) oraz pouczyć stronę o obowiązku poinformowania o zmianie adresu i o konsekwencjach prawnych określonych w art. 41 § 2 k.p.a. W przypadku, gdy organ tego nie uczyni, nie może zastosować skutków prawnych z powołanego przepisu.
Jednakże w niniejszej sprawie, w świetle twierdzeń Skarżącego, nie można uznać, że doszło do zmiany adresu w trakcie postępowania. Skarżący jednoznacznie wskazał, iż pod adresem w P. nie zamieszkuje już prawie 10 lat. Pomimo powyższego Skarżący odbierał korespondencję wysyłana na powyższy adres. Zatem skoro Skarżący już w dniu wszczęcia postępowania nie zamieszkiwał pod powyższym adresem, to nie można uznać, że brak pouczenia o konieczności poinformowania o zmianie adresu skutkuje uznaniem, iż korespondencję wysłano na niewłaściwy adres.
Skarżący dbając należycie o własne interesy mając informację, iż korespondencja jest kierowana na niewłaściwy adres winien niezwłocznie poinformować o powyższym organ. Natomiast zaniedbanie w tym zakresie wskazuje na niedbalstwo.
Podkreślić należy, iż skoro organ korespondencję wysyłał na adres wynikający z trzech ewidencji i do tego pod którym strona korespondencję odbierała, to brak było podstaw do uznania, że w takiej sytuacji organ winien poszukiwać innego adresu. Warto w tym miejscu odnotować, iż po złożeniu przez stronę wniosku z dnia 4 lipca 2022 r. w dniu 14 lipca 2022 r. organ dokonał ponownej weryfikacji danych wynikających z ewidencji. Jak wynika z wydruku z systemu PESEL_NET (k. 162 akt administracyjnych) na dzień 14 lipca 2022 r. Skarżący nadal zameldowany był pod adresem ul. [...] w P.. Ponadto nie może ujść uwadze Sądu, iż Skarżący na okoliczność innego adresu zamieszkania nie powołuje się na okoliczność wymeldowania czy też poinformowania odpowiednich instytucji o zmianie adresu zamieszkania ale wyłącznie na oświadczenia sąsiadów.
W świetle powyższego, w ocenie Sadu, brak jest podstaw do uznania, iż przesyłka adresowana do Skarżącego została wysłana na niewłaściwy adres.
W niniejszej sprawie decyzja z dnia 15 lipca 2021 r. została uznana za doręczona w trybie art. 44 k.p.a.
Zgodnie z art. 44 § 1 k.p.a, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:
1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;
2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.
Stosownie do art. 44 § 2 k.p.a, zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.).
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).
Podkreślić należy, że art. 44 k.p.a. normuje instytucję tzw. doręczenia zastępczego, stwarzające domniemanie doręczenia pisma. Warunkiem zastosowania art. 44 k.p.a. jest to, aby adresat pisma istotnie mieszkał pod wskazanym adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 i 43 k.p.a.
W niniejszej sprawie, co wyjaśniono wyżej, decyzja została wysłana na prawidłowy adres.
Kolejną przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a. jest przechowanie pisma przez okres 14 dni w placówce pocztowej operatora pocztowego, gdy pismo jest doręczane przez operatora pocztowego. W sprawie ten warunek był również spełniony.
Następną przesłanką skuteczności doręczenia przewidzianego w tym przepisie jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w placówce pocztowej.
W niniejszej sprawie powyższy warunek został również spełniony, ponieważ ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wprost wynikają daty poszczególnych czynności doręczyciela jak również wyraźnie zaznaczono, iż zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Tym samym w ocenie Sądu spełnione zostały przesłanki do uznania, iż decyzja z dnia 15 lipca 2021 r. została skutecznie, w trybie art. 44 k.p.a., doręczona.
Oceniając natomiast sam wniosek o przywrócenie terminu wskazać należy, iż zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z treści przytoczonego przepisu wynika, że łącznymi przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie, wykazanie w nim braku winy w uchybieniu terminowi, zachowanie siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia i jednoczesne dopełnienie czynności. Jeżeli osoba zainteresowana (w rozpatrywanej sprawie – skarżąca) nie spełni choćby jednej z wymienionych przesłanek, przywrócenie terminu nie będzie dopuszczalne.
W rozpatrywanej sprawie niesporne jest, że doszło do uchybienia terminowi do złożenia środka odwoławczego od decyzji organu.
W niniejszej sprawie słusznie uznał organ, iż w sprawie nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu.
Podkreślenia wymaga, że ciężar wykazania (uprawdopodobnienia) braku winy w uchybieniu terminowi spoczywał na skarżącej, zaś rolą organu była weryfikacja wiarygodności i znaczenia argumentów przedstawionych przez Skarżącego.
W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu organ dokonuje oceny wiarygodności przedstawionych przez stronę okoliczności i ich wpływu na uchybienie terminu w kontekście braku winy, a ciężar uprawdopodobnienia braku zawinienia spoczywa wyłącznie na osobie zainteresowanej przywróceniem terminu. Zaznaczyć przy tym należy, że w postępowaniu o przywrócenie terminu, jako kryterium przy ocenie winy lub też braku winy w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (por. B. Adamiak: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. UNIMEX, Wrocław 2012, s. 744). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Niedbalstwo zainteresowanego dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby, mimo zaistnienia danej przeszkody, dokonać czynności w stosownym terminie" (wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., II GSK 424/19, podobnie z wyrok z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1807/17, wyroki opublikowane w Bazie CBOSA).
W przedmiotowej sprawie jako ww. okoliczność braku winy Skarżący powołał się na fakt wysłania korespondencji na niewłaściwy adres. Jednakże należy w tym miejscu wskazać, iż Skarżący nie dopełnił ustawowych obowiązków informowania odpowiednich instytucji o zmianie danych w prowadzonych przez nich ewidencjach. Ponadto Skarżący, co wskazano już wyżej, po odebraniu wezwania nie podjął żadnych czynności celem poinformowania organu o konieczności wysyłania korespondencji na inny adres. Powyższe postępowania Skarżącego wskazuje na niedbalstwo w dbaniu o własne interesy, co zaś w dalszej kolejności prowadzi do wniosku, iż Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Powyższe zaś skutkować musiało odmową przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Wyjaśnienia poza tym wymaga, że Sąd nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jak i decyzji organu I instancji. Kierując się zasadą szybkości oraz sprawności postępowania sądowego, a także uwzględniając zasadę ekonomiki procesowej, oraz fakt, że termin wyznaczonego posiedzenia nie był odległy, a rozpoznanie wniosku przyczyniłoby się niewątpliwie do późniejszego rozpoznania sprawy Sad uznał, iż sprawie należy nadać bieg celem szybszego jej rozpoznania.
Na marginesie Sąd zwraca również uwagę, iż kwestia wstrzymania decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w sytuacji gdy postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wywołuje w orzecznictwie rozbieżności czego wyrazem jest wniosek Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2022 r., [...] o rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia w drodze uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego (sprawa toczy się pod sygn. akt II GPS 2/22).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.