III SA/Po 860/04

III SA/Po 860/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Bejgerowska.
Maria Kwiecińska
Tadeusz Geremek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 7 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A"., M.S., K.S. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki "A"., M.S., K.S. w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Bejgerowska /-/T. M. Geremek /-/M. Kwiecińska KS d
Uzasadnienie
Burmistrz , decyzją nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 105 kpa, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej cofnięcia zezwolenia na sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych do 5,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo dla sklepu spożywczego w S, postanowił umorzyć postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia nr – [...] z dnia [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży udzielonego przedsiębiorcy: Spółce "A"., M.S., K.S. w S. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję nr [...], na mocy której uchylono decyzję Burmistrza z dnia [...] r., a sprawę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z dnia [...] r. przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono niespornie, że w sklepie przy [...] w dniu [...] r. nastąpiła sprzedaż alkoholu osobie nieletniej, co potwierdziła swoimi zeznaniami sprzedawczyni w tym sklepie M.B.
Działanie to miało jednak charakter czynu niezawinionego, ponieważ zgodnie z jej oświadczeniem, potwierdzonym w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w S., mężczyzna dokonujący zakupu nie wyglądał na osobę nieletnią.
Zdaniem organu I instancji, cofnięcie zezwolenia za takie jednorazowe działanie lub sporadyczne byłoby sankcją nieadekwatną i niewspółmierną do tego czynu.
W ocenie organu I instancji brak jest podstaw do cofnięcia przedmiotowego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Komendant Powiatowy Policji w S. podnosząc, że decyzja ta jest błędna i oparta na argumentach dotyczących winy umyślnej, do której wykazania był zobowiązany prokurator, jeżeli zamierzałby oskarżyć sprzedawczynię.
Należałoby również rozpatrzyć możliwość popełnienia przedmiotowego czynu z winy nieumyślnej wskutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Odwołujący się podniósł także, że konstytucyjna zasada wolności gospodarczej jest w przypadku sprzedaży ustawowo ograniczona, co pozwala na szczególny nadzór nad obrotem i podawaniem alkoholu, zaś zasad tych muszą przestrzegać sprzedawcy, hurtownicy i przedsiębiorcy, jeżeli chcą handlować alkoholem.
Zdaniem odwołującego się art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest jednoznaczny i wymienia obligatoryjne przypadki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że przypadek sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sklepie przy [...] ujawniła Komenda Powiatowa Policji w S. Fakt ten potwierdziły ustalenia Prokuratury Rejonowej w S. zawarte w postanowieniu w sprawie [...]. Przepis zawarty w art. 18 ust. 10 cyt. Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawiera sankcję w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku nieprzestrzeganiu zasad sprzedaży napojów alkoholowych w szczególności zaś w przypadku sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim i nietrzeźwym. Przepis ten, zdaniem SKO, należy rozumieć w ten sposób, że każdy z wymienionych w nim przypadków automatycznie daje legitymację organowi do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia.
Ze skargą na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wystąpiła Spółka "A"., M.S., K.S., w S.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art.28 ustawy z dnia 14.06.1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż Komenda Powiatowa Policji w Ś. jest stroną i jest uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz z naruszeniem art. 18 pkt. 1 lit. a ustawy z 26.10.1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz.1231 ze zm.) polegającym na przyjęciu, "iż skoro ustawodawca w powyższym przepisie użył określenia "cofa" a nie " może cofnąć " oraz nie użył określenia " z winy umyślnej" to każdy przypadek sprzedaży alkoholu nieletniemu daje legitymację organowi administracyjnemu do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia".
W uzasadnieniu skargi, skarżący przytoczyli tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt II SA/Ka 564/99 i I SA 2312/99 definiujących pojęcie strony postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu w kontekście przesłanek zawartych w art. 28 kpa. Powołali się też na stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA 714/98, iż wykładnia celowościowa, logiczna i gramatyczna przepisu art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie i to jeszcze niezawinione, a więc nie sporadyczny przypadek, ale powtarzające się zdarzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Zarzut, iż Komenda Policji w S. nie jest stroną postępowania, Kolegium uznało za niesłuszny. Wskazało, że " Podstawowym zadaniem wynikającym z ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji jest m. in. ochrona bezpieczeństwa oraz utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym podstawowe zadania w ochronie bezpieczeństwa na terenie miasta S. wpisuje się w realizację zadań ustawowych Policji, a co za tym idzie nie można mówić o braku wypełnienia przesłanek wynikających z art. 28 kpa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniony okazał się zarzut dotyczący nie wskazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze podstawy, legitymującej Komendanta Powiatowego Policji w S., do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Zgodnie z postanowieniami art. 127 §1 kpa prawo do wniesienia środka odwoławczego przysługuje wyłącznie stronie. Oznacza to , że odwołanie może wnieść podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie – art. 28 kpa. Obowiązkiem organu odwoławczego, rozpatrującego odwołanie, jest dokonanie oceny jego dopuszczalności.
Jedną zaś z przyczyn warunkujących dopuszczalność odwołania jest wniesienie go przez podmiot mający przymiot strony, w rozumieniu art. 28 kpa.
Skład Sądu rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone, w przytoczonym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 5 maja 2001 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 564/99, wyjaśniające, że stroną postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest adresat decyzji tj. przedsiębiorca, który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych, natomiast legitymację strony co do innych podmiotów można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego sformułowaną w art. 28 kpa.
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło żadnej argumentacji uzasadniającej przyznanie statusu strony Komendantowi Powiatowemu Policji w S. To, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w S. zawarty w piśmie z dnia [...] roku, nie oznacza, iż podmiot ten stał się stroną postępowania. Wniosek ten obligował Burmistrza , jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, do wszczęcia postępowania z urzędu. Z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że Burmistrz tak właśnie postąpił, skoro wydane przez siebie decyzje przesyłał Komendzie Powiatowej Policji w S. "do wiadomości". Status strony Komendantowi Policji przyznał więc dopiero organ odwoławczy rozpatrując jego odwołanie.
Czynności podejmowane w ramach zadań związanych z utrzymywaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, wynikające z przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz. U. Nr 7 poz. 58 z 2002 r. ze zm.), na które powołuje się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie tworzą legitymacji strony dla Policji. Wyjaśnienia zatem wymagało, jaka norma prawna stanowiła podstawę ustalenia prawa lub obowiązku, po stronie podmiotu składającego odwołanie, która dawała temu podmiotowi legitymację strony w postępowaniu odwoławczym.
Brak ustaleń w powyższym zakresie uniemożliwia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Złożenie bowiem odwołania przez nieuprawniony podmiot czyni to odwołanie niedopuszczalnym. Brak wskazanych wyjaśnień stanowi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 28 i 127kpa w zw. z art.7 i 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Powyższe zwalnia też Sąd z obowiązku ustosunkowywania się do dalszych zarzutów skargi.
Podnieść jednak należy, że nie ma racji skarżący twierdząc, że przepis art. 18 ust. 10 pkt. 1 lit. a cyt. ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie dotyczy działania jednorazowego a jedynie powtarzających się zdarzeń. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27.09.2005 roku w sprawie o sygn. akt II GSK 148/05 ( LEX nr 179657 ), zgodnie z którym, obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nawet w przypadku stwierdzenia jednego przypadku sprzedaży takiego napoju osobie małoletniej.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).
O kosztach postanowiono zgodnie z art. 200 cyt. wyżej ustawy a o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie art. 152 tej ustawy.
/-/M. Bejgerowska /-/T. M. Geremek /-/M. Kwiecińska
KS