III SA/PO 859/04

III SA/Po 859/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Dnia 10 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki "A"., M.S., K.S. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Spółki "A"., M.S., K.S. w S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r, Nr [...] Burmistrz , na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia Nr[...] z dnia [...]r. na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18% zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży udzielonego przedsiębiorcy Spółce "A"., M.S. K.S., ul. [...] dla sklepu spożywczego znajdującego się w S.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję Burmistrza z dnia [...]r. i sprawę cofnięcia zezwolenia Nr [...] z dnia [...]r. przekazało mu do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w sklepie przy ul. [...] w dniu [...]r. sprzedano alkohol osobie nieletniej. Fakt ten został potwierdzony w zeznaniach sprzedawczyni sklepu M. B. Zdaniem organu I instancji działanie to miało jednak charakter czynu niezawinionego, gdyż zgodnie z oświadczeniem sprzedawcy, potwierdzonym materiałem dowodowym zebranym przez Prokuraturę Rejonową w S., mężczyzna dokonujący zakupu nie wyglądał na osobę nieletnią. Burmistrz wskazał ponadto, że wydając decyzję w przedmiotowej sprawie kierował się również wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 1998r. II SA 714/98, z którego jednoznacznie wynika, że jednorazowe działanie polegające na sprzedaży osobie nieletniej alkoholu i to jeszcze niezawinione nie może być uznane jako nieprzestrzeganie zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartymi w ustawie z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Komendant Powiatowy Policji w S. Zaskarżoną decyzję ocenił jako błędną, opartą na argumentach dotyczących winy umyślnej, której wykazanie należało do prokuratora. Odwołujący wyraził pogląd, że zapis art. 18 ust. 10 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest jednoznaczny i wymienia obligatoryjny przypadek cofnięcia zezwolenia.
Ponadto zarzucił, że przedmiotowa decyzja została wydana przez osobę nieuprawnioną, ponieważ zgodnie z art. 105 kpa, na który powołała się Sekretarz Gminy, nie jest ona uprawniona do samodzielnego jej wydawania, bez stosownego upoważnienia, które powinno być zawarte w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. W związku z tym Komendant wskazał, że decyzja Burmistrza z dnia [...]r. dotknięta jest wadą nieważności o jakiej stanowi art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art. 127 § 2 oraz art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił., że przypadek sprzedaży alkoholu osobie nieletniej w sklepie przy [...] ujawniła Komenda Powiatowa Policji w S. Fakt ten potwierdziły też ustalenia Prokuratury Rejonowej w S. zawarte w postanowieniu w sprawie [...]. Art. 18 ust.10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zawiera sankcję w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu w przypadku nieprzestrzegania zasad sprzedaży napojów alkoholowych, w szczególności zaś w przypadku sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim i nietrzeźwym. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że każdy z wymienionych w nim przypadków automatycznie daje legitymację organowi do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Ponadto organ II instancji wskazał, iż w aktach administracyjnych brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o tym, że organ przesłuchał w przedmiotowej sprawie właściciela sklepu, nieletniego czy sprzedawczynię.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik Spółki "A"., M.S. ,K.S. w S, adwokat B.R. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisu art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że Komenda Powiatowa Policji w S. jest stroną w rozumieniu powyższego przepisu, a co za tym idzie uprawniona jest do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz naruszenie przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2002r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.) polegające na przyjęciu, iż skoro ustawodawca w powyższym przepisie użył określenia "cofa" a nie "może cofnąć" oraz nie użył określenia " z winy umyślnej" to każdy przypadek sprzedaży alkoholu nieletniemu daje legitymację organowi administracyjnemu do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". Komendant Powiatowy Policji w S. wnosząc odwołanie nie wskazał żadnej podstawy legitymującej go do dokonania takiej czynności. Wskazany natomiast w treści odwołania art. 127 kpa stanowi jedynie ogólną podstawę do wnoszenia odwołań od decyzji organów I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w swej decyzji z dnia [...]r.
Według Kolegium niesłuszny jest zarzut, że Komendant Policji w S. nie jest stroną postępowania. Organ odwoławczy wskazał, że podstawowym zadaniem wynikającym z ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji jest m. in. ochrona bezpieczeństwa oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Tym samym podstawowe zadania w ochronie bezpieczeństwa na terenie miasta S. wpisuje się w realizację zadań ustawowych Policji, a co za tym idzie nie można mówić o braku wypełnienia przesłanek wynikających z art. 28 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawna.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Uzasadniony okazał się zarzut dotyczący nie wykazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze podstawy legitymującej Komendanta Powiatowego Policji w S. do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Zgodnie z treścią art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia środka odwoławczego przysługuje wyłącznie stronie. Oznacza to, że odwołanie może wnieść podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyło to postępowanie – art. 28 kpa. Obowiązkiem organu odwoławczego, rozpatrującego odwołanie, jest dokonanie oceny dopuszczalności odwołania.
Jedną zaś z przyczyn warunkujących dopuszczalność odwołania jest wniesienie go przez podmiot mający przymiot strony, w rozumieniu art. 28 kpa.
Skład Sądu rozpatrujący niniejszą skargę podziela stanowisko wyrażone, w przytoczonym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 5 maja 2001r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 564/99, wyjaśniające, że stroną postępowania o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu jest adresat decyzji, tj. przedsiębiorca, który wcześniej uzyskał zezwolenie i prowadził sprzedaż napojów alkoholowych, natomiast legitymację strony co do innych podmiotów można ustalić posługując się kategorią interesu prawnego sformułowaną w art. 28 kpa.
W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przedstawiło żadnej argumentacji uzasadniającej przyznanie statusu strony Komendantowi Powiatowej Policji w S. To, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w S. zawarty w piśmie z dnia [...]r., nie oznacza, iż podmiot ten stał się stroną postępowania. Wniosek ten obligował bowiem Burmistrza , jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, do wszczęcia postępowania z urzędu. Z akt administracyjnych zdaje się wynikać, że Burmistrz tak właśnie postąpił, skoro wydane przez siebie decyzje przesłał Komendantowi Powiatowej Policji w S. "do wiadomości". Status strony Komendantowi Policji, przyznał więc dopiero organ odwoławczy rozpatrując jego odwołanie.
Czynności podejmowane w ramach zadań związanych z utrzymywaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, wynikające z ustawy z dnia 6kwietnia 1990r. o Policji (dz. U. Nr 7, poz. 58 z 2002r. ze zm.), na które powołuje się organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie tworzą legitymacji strony dla Policji. Wyjaśnienia zatem wymagało, jaka norma prawna stanowiła podstawę ustalenia prawa lub obowiązku, po stronie podmiotu składającego odwołanie, która dawała temu podmiotowi legitymację strony w postępowaniu odwoławczym.
Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Złożenie bowiem odwołania przez nieuprawniony podmiot czyni to odwołanie niedopuszczalnym. Brak wskazanych wyjaśnień stanowi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 28 i 127 kpa w zw. z art. 7 i 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe zwalnia też Sąd z obowiązku ustosunkowania się do dalszych zarzutów skargi.
Podnieść jednak należy, że nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie dotyczy działania jednorazowego a jedynie powtarzających się zdarzeń. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sadu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 27 września 2005r. w sprawie o sygn. akt II GSK 148/05 (LEX nr 179657), zgodnie z którym, obowiązkiem organu zezwalającego jest cofnięcie wydanego zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych nawet w przypadku stwierdzenia jednego przypadku sprzedaży takiego napoju osobie małoletniej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Ławniczak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska
D.W.d