III SA/Po 858/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję ZUS odmawiającą zwolnienia z opłacania składek COVID-19 z powodu błędnych danych o przeważającej działalności gospodarczej.
Skarżący E.S. domagał się zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w związku z pandemią COVID-19, powołując się na prowadzenie działalności oznaczonej kodem PKD, który kwalifikował do wsparcia. ZUS odmówił, opierając się na danych z rejestru REGON wskazujących inny kod przeważającej działalności. Sąd uchylił decyzję ZUS, uznając, że organ nie zbadał rzetelnie stanu faktycznego i oparł się na wadliwych danych.
Sprawa dotyczyła wniosku E.S. o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne w okresie od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r., w ramach tzw. "Tarczy Antykryzysowej". Podstawą wniosku było prowadzenie działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD, który kwalifikował do wsparcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) odmówił przyznania zwolnienia, twierdząc, że przeważająca działalność skarżącego według rejestru REGON miała inny kod PKD, nieuprawniający do ulgi. Skarżący zakwestionował te dane, przedstawiając dokumenty wskazujące na inny kod przeważającej działalności i twierdząc, że dane w rejestrze REGON były błędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje ZUS, uznając, że organ nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego. Sąd podkreślił, że klasyfikacja PKD ma charakter pomocniczy, a organ powinien badać rzeczywisty stan faktyczny prowadzonej działalności, korzystając z innych środków dowodowych, jeśli dane ewidencyjne są kwestionowane lub budzą wątpliwości. Sąd wskazał na możliwość wystąpienia błędu w danych rejestru REGON i nakazał ZUS ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tych ustaleń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić zwolnienia wyłącznie na podstawie danych z rejestru REGON, jeśli podatnik kwestionuje ich prawidłowość. W przypadku wątpliwości lub rozbieżności, organ ma obowiązek przeprowadzić rzetelne postępowanie dowodowe w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego prowadzonej działalności, korzystając z innych środków dowodowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klasyfikacja PKD ma charakter pomocniczy, a organ powinien badać rzeczywisty stan faktyczny prowadzonej działalności. Oparcie się wyłącznie na formalnym zapisie kodu PKD w rejestrze REGON, bez weryfikacji rzeczywistej działalności, może prowadzić do wypaczenia celów wsparcia i nierównego traktowania przedsiębiorców. W przypadku kwestionowania danych, organ musi przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami KPA.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c, ust 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.
ustawa o COVID-19 art. 31zo § ust. 1-3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Podstawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
ustawa o COVID-19 art. 31zy § ust. 10
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Delegacja do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 1-4
Określa warunki zwolnienia z obowiązku opłacania składek, w tym wymóg prowadzenia określonej przeważającej działalności gospodarczej według PKD.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 art. 10 § ust. 2
Wskazuje, że ocenę spełnienia warunku dotyczącego PKD dokonuje się na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 30 listopada 2020 r.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.
ustawa o COVID-19 art. 31zq § ust. 7
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Zastosowanie przepisów KPA w postępowaniu.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania na podstawie przepisów prawa i prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Zastosowanie przepisów KPA do spraw ubezpieczeń społecznych.
u.s.u.s. art. 24
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Zasady zwrotu opłaconych należności z tytułu składek.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
Reguluje zasady klasyfikacji działalności gospodarczych.
u.s.p. art. 40 § ust. 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Podstawa wydania rozporządzenia w sprawie PKD.
u.s.p. art. 42 § ust. 3 pkt 4
Ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
Informacje o rodzaju przeważającej działalności podlegające wpisowi do rejestru REGON.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń art. 9 § ust. 1, ust. 2 pkt 1
Sposób kodowania działalności i ustalania rodzaju przeważającej działalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dane dotyczące przeważającej działalności gospodarczej skarżącego w rejestrze REGON były błędne i nie odzwierciedlały stanu faktycznego. Organ ZUS nie przeprowadził rzetelnego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistego rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej. Klasyfikacja PKD ma charakter pomocniczy i nie może być jedyną podstawą do odmowy przyznania wsparcia, jeśli strona kwestionuje jej prawidłowość.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na danych z rejestru REGON wskazujących na inny kod PKD niż ten uprawniający do zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania Klasyfikacja PKD [...] ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. przesłanką materialnoprawną wsparcia [...] jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia. Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" [...] jest nieprawidłowy. organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych
Skład orzekający
Walentyna Długaszewska
przewodniczący
Izabela Paluszyńska
sędzia
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach o wsparcie antykryzysowe, gdy dane ewidencyjne są kwestionowane; znaczenie klasyfikacji PKD w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów "Tarczy Antykryzysowej" i sposobu ich stosowania w kontekście danych ewidencyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest rzetelne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy w systemach ewidencyjnych mogą wpływać na prawa obywateli, szczególnie w kontekście programów pomocowych.
“Błąd w REGON kosztował firmę zwolnienie ze składek ZUS? Sąd stanął po stronie przedsiębiorcy.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 858/21 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2021-11-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska Robert Talaga /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Sygn. powiązane I GSK 169/22 - Wyrok NSA z 2022-10-12 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, ust 2, art. 119 pkt 2, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 137 art. 1 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. 2020 poz 1842 art. 31zo ust. 1-3, art. 31zy ust. 10, art. 31zq ust. 7 oraz art. 8 Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j. Dz.U. 2021 poz 152 § 10 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19. Dz.U. 2015 poz 2009 § 9 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń Dz.U. 2020 poz 256 art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2020 poz 266 art. 123 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j. Sentencja Dnia 3 listopada 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor WSA Robert Talaga (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2021 roku sprawy ze skargi E. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020r. do [...] stycznia 2021r. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] z dnia [...] marca 2021r. nr [...] Uzasadnienie Pismem z dnia [...] lutego 2021 roku, roku E. S. złożył do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek w związku z przeciwdziałaniem skutkom wywołanym COVID-19 dla płatników składek prowadzących dnia [...] listopada 2020 roku działalność w branżach określonych w rozporządzeniu. Decyzją z dnia [...] marca 2021 roku, nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] odmówił E. S. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania i należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres: od [...] grudnia 2020 roku do [...] stycznia 2021 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na podstawie analizy wniosku ustalił, że E. S. oświadczył, że przeważającą działalność na dzień [...] listopada 2020 roku miał oznaczaną kodem PKD [...], podczas gdy zgodnie z Głównym Urzędem Statystycznym działalność przeważająca wg PKD na dzień [...] listopada 2020 roku był to [...], który nie podlega zwolnieniu z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia [...], za okres od dnia za okres: od [...] grudnia 2020 roku do [...] stycznia 2021 roku. W związku z powyższym, nie zwolniono wnioskodawcy z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku. Pismem z dnia [...] marca 2021 roku E. S. wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie zwolnienia z obowiązku z opłacania należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 roku, znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2021 roku, znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wskazany przez E. S. kod PKD [...] nie został potwierdzony jako rodzaj przeważającej działalności gospodarczej na podstawie danych z rejestru REGON na dzień [...] listopada 2020 roku. Z informacji przekazanych przez Urząd Statystyczny w piśmie z dnia [...] marca 2021 roku wynikało, iż przeważający kod PKD E. S. na dzień [...] listopada 2020 roku to [...], a tym samym nie było podstaw do uznania, że został spełniony warunek prowadzenia działalności z określonym PKD. Organ podkreślił, że płatnik podejmując działalność gospodarczą bierze na siebie związane z tym ryzyko i jako podmiot profesjonalny powinien być rozeznany m.in. w obowiązujących przepisach dotyczących przedsiębiorców, w tym również tych, które dotyczą prawidłowego oznaczenia działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), jak również należytej staranności w tym zakresie. W efekcie nie przysługiwało wnioskodawcy prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku. Ponadto organ przywołał rozwiązania prawne dotyczące obowiązku ewidencyjnego, obowiązku aktualizowania wpisów ewidencyjnych i sankcji za niewywiązywane się z tych obowiązków zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 8, art. 15 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020 roku, poz. 2296) oraz art. 601 § 1 i 2 ustawy z dnia 20 maja 1971 roku - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2019 roku, poz. 821, ze zm.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. S. zakwestionował prawidłowość decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku, znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] w [...] z dnia [...] marca 2021 roku, znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organ utrzymał w mocy decyzję o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacenia składek pomimo przedłożenia "zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON" z dnia [...] listopada 2010 roku, w którym widniał zapis, że jego przeważającym rodzajem działalności jest działalność dotycząca [...] o numerze PKD [...] a nie [...], na który powołuje się organ. Dodatkowo w celu wyjaśnienia rozbieżności skarżący złożył w dniu [...] marca 2021 roku wniosek o zmianę wpisu w Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, a w odpowiedzi otrzymał pisemne potwierdzenie, że data powstania zmiany to [...] listopada 2010 roku i przeważający rodzaj w prowadzonej przez niego działalności ma kod PKD [...] ZUS rozpatrując odwołanie oparł się na informacjach udzielonych przez Urząd Statystyczny w piśmie z dnia [...] marca 2021 roku, z którego wynikało, że na dzień [...] listopada 2020 roku wnioskodawca miał przypisany przeważający kod PKD to [...], który nie uprawniał do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący zaznaczył, że od dnia [...] listopada 2010 roku nie dokonywał żadnych zmian w rejestrze REGON, a jego przeważającym rodzajem działalności od tego czasu jest "[...]" o kodzie PKD [...] W celu wyjaśnienia rozbieżności między stanem faktycznym i posiadanymi dokumentami, a informacjami, które posiada Urząd Statystyczny skarżący zwrócił się do Urzędu Statystycznego w [...] z prośbą o przedstawienie historii zmian zgłaszanych do rejestru REGON, a dotyczących przeważającej działalności w prowadzonej działalności gospodarczej. Otrzymana przez skarżącego odpowiedź z dnia [...] kwietnia 2021 roku potwierdziła, że od dnia [...] listopada 2010 roku E. S. nie dokonywał żadnych zmian w rejestrze REGON, a jego przeważającym rodzajem działalności od tego dnia jest "działalność taksówek osobowych" o PKD [...] Według skarżącego informacje, którymi dysponuje Urząd Statystyczny są niezgodne ze stanem faktycznym, a powstały w wyniku niewłaściwego przenoszenia danych pomiędzy systemami od roku 2011, co w konsekwencji skutkowało tym, że rejestr REGON został obciążony błędem od dnia [...] kwietnia 2017 roku do [...] marca 2021 roku tj. do momentu wystąpienia o zmianę wpisu przez organ. Skarżący nie miał żadnego udziału w powstaniu wskazanego błędu, nie miał też świadomości jego istnienia do dnia wydania decyzji odmawiającej zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS. W konsekwencji skarżący wniósł o skierowanie jego wniosku do ponownego rozpatrzenia przez ZUS w oparciu o stan faktyczny i posiadane przez niego dokumenty uprawniające do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od [...] grudnia 2020 do [...] stycznia 2021 roku z pominięciem wadliwych danych Urzędu Statystycznego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sprawa została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z wolą stron (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.). Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest ustawa z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 1842 ze zm.), dalej jako ustawa o COVID-19, która w art. 31zy zawiera delegację do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia, którego celem jest możliwość określenia innych (niż wskazanych wprost w tej ustawie) okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 ustawy o COVID-19 lub objęcie zwolnieniem innych płatników składek. Rozporządzenie to jest aktem wykonawczym do ustawy COVID-19 uzupełniającym przewidzianym w tej ustawie zakres pomocy i wraz z innymi aktami z nią związanymi należącym do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. "Tarcza" ta ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy pomocowe mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom. Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Podstawą zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie był § 10 rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 roku, poz. 152), zgodnie z którym zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia [...] stycznia 2021 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku albo za okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku, wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień [...] listopada 2020 roku, działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) [...], [...], [...], [...], [...], 2) [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem [...] listopada 2020 roku (ust.1). Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] listopada 2020 roku (ust. 2). Przy ustalaniu prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek nie uwzględnia się liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych i okresów prowadzenia działalności, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 (ust. 3). Opłacone należności z tytułu składek podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 24 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 roku, poz. 266, ze zm.) (ust.4.). Sporna w sprawie okazała się kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za okres od dnia [...] grudnia 2020 roku do dnia [...] stycznia 2021 roku, a dokładnie przesłanki prowadzenia na dzień [...] listopada 2020 roku "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżącego kod PKD jej "przeważającej działalności" nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek, przy czym organ takiego stwierdzenia dokonał wyłącznie na podstawie stanu ewidencyjnego przypadającego na dzień [...] listopada 2020 roku. Zdaniem skarżącego stan ten nie jest miarodajny, gdyż jego rzeczywisty i zgłoszony kod PKD jego działalności to [...] czyli "[...]". Istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja wspomnianego § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 152) i zawartego w tym przepisie zwrotu "przeważająca działalność" – w kontekście celów i funkcji wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w powiązaniu z systemem klasyfikacji PKD. Klasyfikacja ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 roku, Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 roku o statystyce publicznej (t. j. Dz.U. z 2020 roku, poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana". Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia [...] listopada 2015 roku (Dz. U. z 2015 roku, poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio [...] - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących". W ocenie sądu z brzmienia art. 31zy ust. 10 ustawy COVID-19 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzący na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności", wskazanymi w tym przepisie kodami. W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa było wyżej należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia. Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego i wpisywanego do systemu statystyczne w innych celach i warunkach jest nieprawidłowy. Może on bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego pełne zastosowanie w sprawie zgodnie z art. 31zq ust. 7 oraz art. 8 ustawy COVID-19 oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 266 ze zm.). W przedmiotowej sprawie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez skarżącego działalności nie zostało przeprowadzone. W tym względzie E. S. deklaruje inny stan faktyczny, niż przypisywany przez organ w oparciu o klasyfikację PKD. O nieprawidłowości postępowania organu świadczy powierzchowne prowadzenie sprawy oraz lakoniczne uzasadnienie decyzji, odmawiającej stosownego zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek w sprawie, w której bezpośrednio podstawą wniosku i wsparcia jest przepis - § 10 ust. 1 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 31zy ust. 1 tej ustawy o COVID-19. W tym względzie należy szczególnie zwrócić uwagę na treść przedstawionego przez skarżącego pisma Urzędu Statystycznego w [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku, sygn. [...] informującego, że działalność E. S. została zarejestrowana w systemie REGON z datą rozpoczęcia od dnia [...] sierpnia 1995 roku z kodem obowiązującej wówczas klasyfikacji [...]. W dniu [...] maja 2005 roku zgłoszono zmianę kodu przeważającej działalności ze wskazaniem kodu z nowej klasyfikacji PKD [...]. Dnia [...] listopada 2010 roku na podstawie wniosku zgłoszeniowego [...] otrzymanego z Urzędu Miasta [...], podmiot zadeklarował profil głównej działalności zgodnie z obecnie obowiązującą klasyfikacją PKD[...] [...], [...]. Wpis E. S. został następnie przeniesiony z ewidencji gminnej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej dnia [...] grudnia 2011 roku z przeważającym PKD [...], a kod [...] stał się kodem działalności drugorzędnej. Urzędy statystyczne nie otrzymywały danych migracyjnych. W bazach rejestru REGON kod PKD [...] przeważającej działalności pod nazwiskiem E. S. obowiązywał do dnia [...] kwietnia 2017 roku, tj. do daty otrzymania pierwszego zestawu danych wygenerowanego z CEIDG na podstawie których nastąpiła zmiana kodu PKD przeważającej działalności z: [...] na: [...] W konsekwencji weryfikacji danych Urząd Statystyczny w [...] stwierdził, że zachodzi podejrzenie, że w 2011 roku dokonano niewłaściwie przeniesienia danych do CEIDG w związku z czym zgłoszenie z 2017 roku w wyniku, którego przekazano dane do rejestru REGON mogło być obarczone błędem, a w konsekwencji takim błędem mógł być też obciążony stan rejestru REGON od [...] kwietnia 2017 roku do [...] marca 2021 roku. W ocenie Sądu dane rejestru REGON mogą stanowić podstawę dla weryfikacji zgłoszeń, jednak w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy tymi danymi, a informacjami wskazanymi przez przedsiębiorcę zasadnym jest potwierdzenie faktów w oparciu o zapisy rejestru pierwotnego, lub w oparciu o inne dowody. W tym względzie konieczne pozostaje zatem poczynienie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych stosownych wyjaśnień i ustalenie, czy dane zawarte w rejestrze REGON w przypadku E. S. istotnie obarczone były błędem – tak jak zasygnalizował to Urząd Statystyczny w [...]. Reasumując należy stwierdzić, że powyższe wady miały istotny wpływ na wynik sprawy przez co Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję. W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek zwolnienia przez rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez niego działalności. Następnie rzeczą organu będzie ustalenie spełnienia przez wnioskującego innych przesłanek wsparcia, o których mowa w § 10 ust. 1 rozporządzenia, co do których sąd się nie wypowiadał, gdyż nie były one przez organ ustalane w kontrolowanym postępowaniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI