III SA/Po 856/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-03-20
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności dobrostanowePROWrolnictwozwierzęta hodowlaneARiMRplan poprawy dobrostanuśrodki unijneterminydokumentacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rolniczki na decyzję odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej, uznając, że nie dopełniła ona formalnych wymogów wniosku, w tym nie przedłożyła wymaganego planu poprawy dobrostanu zwierząt.

Rolniczka złożyła wniosek o płatność dobrostanową na rok 2022, dołączając oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Ponieważ w roku poprzednim nie otrzymała płatności, organ wezwał ją do przedłożenia planu. Rolniczka dostarczyła dokument określony jako 'zmiana planu', który był niekompletny i niepodpisany przez doradcę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że brak wymaganego, aktualnego planu poprawy dobrostanu zwierząt stanowił podstawę do odmowy przyznania płatności, a sąd nie miał uprawnień do przywrócenia terminu.

Sprawa dotyczyła skargi H. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odmawiającą przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022. Rolniczka wnioskowała o płatność, dołączając do wniosku oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Ponieważ w roku 2021 nie otrzymała płatności, organ I instancji wezwał ją do uzupełnienia wniosku o plan poprawy dobrostanu zwierząt. W odpowiedzi skarżąca przesłała dokument zatytułowany 'zmiana planu', który był sporządzony w maju 2022 r., ale był niekompletny i niepodpisany przez doradcę rolniczego. Organ I instancji odmówił przyznania płatności, wskazując na brak wymaganego planu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Poznaniu, domagając się uchylenia decyzji, przywrócenia terminu do złożenia planu oraz zasądzenia kosztów. Zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak odpowiedniego pouczenia i pokierowania strony, a także stosowanie przepisów krajowych przekraczających wymogi prawa UE. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Podkreślono, że posiadanie aktualnego planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku, jest warunkiem koniecznym do przyznania płatności. Sąd stwierdził, że rolniczka nie dopełniła tego wymogu, a sąd administracyjny nie ma uprawnień do przywracania terminów w postępowaniu administracyjnym. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a., wskazując na specyfikę postępowania w sprawach dopłat unijnych, gdzie inicjatywa dowodowa spoczywa w dużej mierze na stronie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak wymaganego planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności dobrostanowej.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzenia dobrostanowego jednoznacznie wymagają dołączenia do wniosku aktualnego planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku. Rolnik, który nie otrzymał płatności w roku poprzednim, nie może zamiast planu złożyć oświadczenia o braku zmian, a jedynie przedłożony plan może być podstawą do weryfikacji prawa do płatności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

rozporządzenie dobrostanowe art. 3 § ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

rozporządzenie dobrostanowe art. 8 § ust. 4, 5, 7, 8

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Pomocnicze

ustawa PROW 2014-2020 art. 26 § 1 i 2 pkt 2

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności art. 4

ustawa PROW 2014-2020 art. 27 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wymaganego planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku, stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do przywracania terminów w postępowaniu administracyjnym. Wymóg posiadania planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego przy udziale doradcy, jest uzasadniony i zgodny z prawem UE.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7, 8, 9 K.p.a. poprzez brak odpowiedniego pouczenia i pokierowania strony. Zarzut stosowania przepisów krajowych, które przekraczają wymogi rozporządzenia UE. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Argument o 'prostym błędzie' lub 'błędzie pisarskim' w zaznaczeniu 'zmiana planu' zamiast 'złożenie planu'.

Godne uwagi sformułowania

Konstrukcja prawna wynikająca z przywołanych przepisów jest jednoznaczna. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do przywrócenia terminu na dokonanie czynności w postępowaniu administracyjnym, wniosek o przywrócenie terminu jest bezzasadny. Wymóg przedłożenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, i to sporządzonego przy udziale doradcy rolniczego, zawężał prawa rolników ubiegających się o przyznanie płatności.

Skład orzekający

Izabela Paluszyńska

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

asesor

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych wniosków o płatności dobrostanowe, znaczenie posiadania aktualnego planu poprawy dobrostanu zwierząt, ograniczenia jurysdykcji sądów administracyjnych w zakresie przywracania terminów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących płatności dobrostanowych w ramach PROW 2014-2020. Interpretacja przepisów K.p.a. w kontekście specustaw może być odmienna w innych postępowaniach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy formalne przy ubieganiu się o środki unijne w rolnictwie, gdzie niedopełnienie wymogów dokumentacyjnych prowadzi do odmowy przyznania pomocy. Jest to istotne dla prawników i rolników, ale nie zawiera przełomowych kwestii prawnych.

Brak jednego dokumentu przekreślił unijne dopłaty. Rolniczka przegrała sprawę o płatność dobrostanową.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 856/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 382
par. 3 ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Sentencja
Dnia 20 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 marca 2024 roku sprawy ze skargi H. D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 2 października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022 oddala skargę.
Uzasadnienie
H. D. (dalej także jako wnioskodawczyni, skarżąca) we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 ubiegała się, między innymi, o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 20214-2020). Do wniosku załączyła oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt.
Pismem z 26 czerwca 2023 r. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia dokumentów – dostarczenia planu poprawy dobrostanu zwierząt do wariantu, do którego płatność za rok 2021 została odmówiona. W odpowiedzi wnioskodawczyni przesłała plan poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzony dnia 15 maja 2022 r. z zaznaczonym celem: zmiana planu.
Decyzją z 13 lipca 2023 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z/s w [...], powołując się na art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 z późn. zm., dalej jako ustawa PROW 2014-2020), § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 marca 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Dobrostan zwierząt" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 382 z późn. zm., dalej jako rozporządzenie dobrostanowe) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) - odmówił przyznania wnioskodawczyni płatności dobrostanowej.
Uzasadniając napisał, że rolnik wnioskujący o płatność dobrostanową w roku 2022 może złożyć oświadczenie o braku zmian w planie jedynie w przypadku, jeżeli w roku 2021 realizował dany wariant, czyli rolnikowi została przyznana płatność dobrostanowa w ramach tego wariantu. Wydanie decyzji odmownej oznacza, że rolnik w roku 2021 nie realizował danego wariantu.
Istotnym warunkiem otrzymania płatności dobrostanowej za rok 2022 jest posiadanie nowego planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku, czyli w roku 2022. Natomiast dokument (zmiana do planu) dostarczony w odpowiedzi na wezwanie organu, dotyczy wariantów które nie były realizowane przez producenta w 2021 roku i nie może zostać uwzględniony podczas obsługi wniosku.
Organ zaznaczył, że wnioskodawczyni już w dniu 21 czerwca 2022 r. (data odbioru informacji o konieczności sporządzenia nowego planu) została poinformowana, iż z uwagi na odmowę płatności dobrostanowej za 2021 rok, w kolejnym roku, w przypadku wnioskowania o płatność dobrostanową, powinna posiadać nowy plan poprawy dobrostanu zwierząt.
W terminowo wniesionym odwołaniu wnioskodawczyni napisała, że w odpowiedzi na wezwanie organu z 26 czerwca 2023 r. wysłała plan poprawy dobrostanu zwierząt, ale omyłkowo, przez błąd ludzki zaznaczono rubrykę "zmiana planu" zamiast "złożenie planu". Zaznaczyła, że w związku z tym, iż gospodarstwo nie otrzymało za rok 2021 płatności dobrostanowej, jest to pierwszy plan poprawy dobrostanu zwierząt, a błąd wynika tylko z przeoczenia. Zwróciła się do organu o uznanie tego błędu jako błąd oczywisty.
Decyzją z 02 października 2023 r. nr [...] Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P., powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając napisał, że rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji jest prawidłowe. Wnioskodawczyni razem z wnioskiem, zamiast planu poprawy dobrostanu zwierząt, złożyła oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Potwierdzając, że plan sporządzony w 2020 roku dla wariantu 1.1 nadal obowiązuje. W oświadczeniu tym nie zaznaczono wariantu 1.2. Powyższe potwierdza brak żądania w zakresie tej płatności w roku 2022. Natomiast z uwagi, iż wnioskodawczyni w 2021 roku na podstawie planu sporządzonego w 2020 roku nie zrealizowała jego założeń w ramach wariantu 1.1 Dobrostan loch - zwiększona powierzchnia w budynkach i w ramach wariantu 1.2 Dobrostan tuczników - zwiększona powierzchnia w budynkach, co skutkowało odmową płatności na rok 2021, organ I instancji pismem z 26 czerwca 2023 r. wezwał stronę na podstawie § 8 ust. 7-8 rozporządzenia dobrostanowego, do dostarczenia planu poprawy dobrostanu zwierząt do wariantu, do którego płatność za rok 2021 została odmówiona.
Wnioskodawczyni złożyła w odpowiedzi zmianę do planu dobrostanu zwierząt. Organ wyższego stopnia podkreślił, że stan faktyczny sprawy potwierdza brak posiadania planu poprawy dobrostanu zwierząt sporządzonego na rok 2022, który stanowi podstawę do weryfikacji prawa płatności, co w efekcie skutkuje odmową przyznania płatności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu H. D., zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, zwróciła się o 1) uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, 2) przywrócenie terminu do planu poprawy i oświadczenia o braku zmian w tym planie, ponieważ skarżąca dopiero 23 października 2023 r. dowiedziała się o możliwym uchybieniu terminu i składa druki, 3) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, 4) przeprowadzenie dowodu z poprawionych: oryginału planu poprawy dobrostanu zwierząt, na okoliczność przedłożenia prawidłowego planu. Pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez brak odpowiedniego pouczenia i pokierowania strony oraz zastosowanie przepisów krajowych, które przekraczają wymagania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 i załączników do tego rozporządzenia. Do skargi załączono plan poprawy dobrostanu zwierząt (bez podpisów doradcy rolniczego – uwaga Sądu).
Uzasadniając napisał, że skarżąca dopiero przy udzielaniu pełnomocnictwa dowiedziała się, że może przedłożyć poprawione przez doradcę druki. Uchybienie było proste, było w granicach błędu pisarskiego, który należy interpretować na korzyść strony. Oczywistym było, że w sytuacji skarżącej zmiana planu była nielogiczna, dlatego potraktowanie druków jako zmiany planu jest nieracjonalne. Ponadto sama strona nie zawiniła, gdyż druk wskazywał autorstwo podmiotu trzeciego. Taka usterka musi się zdarzać i nie powinna rodzić tak radykalnych skutków. Pełnomocnik zarzucił, że polska ustawa czy rozporządzenie nie powinny zawężać prawa określonego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady, poprzez wprowadzenie np. wymogów przedłożenia planów (w tym ponad zwykłe posiadanie planu co do zasady) i to jeszcze sporządzonych przez doradców. Zdaniem pełnomocnika wykładania prawa UE nie pozwala na takie zawężanie praw skarżącej jak ma miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe poważnie ogranicza dostęp do płatności, dlatego skarżąca nie zgadza się z decyzjami i je skarży.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, bowiem obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola, zgodnie z § 2 tego artykułu, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej jako P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi w sprawie były rozstrzygnięcia organów ARiMR dotyczące płatności dobrostanowej do zwierząt hodowlanych. Płatność dobrostanowa jest rekompensatą dla rolników za poniesione koszty i utracone dochody, wynikające z wdrożenia praktyk hodowlanych: zwiększenia powierzchni bytowej przypadającej na jedno zwierzę.
Spór w kontrolowanej sprawie wygląda następująco: żądanie skargi dotyczy przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, poprzez złożenie planu poprawy dobrostanu zwierząt. Do tak sformułowanego żądania Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia. W pierwszej kolejności należy skontrolować będące przyczyną tego żądania stanowisko organów obu instancji, że skarżąca musiała do wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej dołączyć plan poprawy dobrostanu zwierząt oraz, że skarżąca nie dołączyła planu poprawy dobrostanu zwierząt , co skutkowało odmową przyznania płatności dobrostanowej na rok 2022.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca we wniosku o przyznanie płatności na rok 2022 ubiegała się, między innymi, o przyznanie płatności dobrostanowej (PROW 20214-2020) pakiet 1. Dobrostan świń: wariant 1.1 oraz wariant 1.2. Razem z wnioskiem skarżąca złożyła do organu dwa oświadczenia o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt odnośnie wariantu 1.1. dobrostan loch – zwiększona powierzchnia w budynkach.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dobrostanowego, jednym z warunków przyznania płatności dobrostanowej jest posiadanie przez wnioskującego o nią rolnika – planu poprawy dobrostanu zwierząt, który został sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej:
a) do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. a i c,
b) przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - w przypadku wariantów, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit. b i d, pkt 2 lit. b i c oraz pkt 3,
- przy udziale doradcy rolniczego, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją".
Zgodnie z 8 ust. 4 w/w rozporządzenia jeżeli rolnik ubiega się o przyznanie płatności w ramach wariantu, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 lit a (wariant 1.1.) lub c, do wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach tego wariantu dołącza się kopie stron planu poprawy dobrostanu zwierząt zawierające informacje, o których mowa w ust. 1 i ust. 2 lit b i c załącznika nr 1 do rozporządzenia, oraz podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony ten plan. W myśl natomiast § 8 ust. 5 ww. rozporządzenia dobrostanowego, w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie płatności dobrostanowej w ramach wariantu – także – takiego o jaki ubiega się skarżąca (wariant 1.2.), rolnik składa do kierownika biura powiatowego ARiMR, przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, kopie stron planu poprawy dobrostanu zwierząt zawierające informacje wskazane w tym przepisie oraz podpis rolnika i doradcy rolniczego, przy udziale którego został sporządzony ten plan.
Z przepisu § 3 ust. 4 rozporządzenia dobrostanowego wynika, że jeżeli rolnik w roku następującym bezpośrednio po roku realizacji danego wariantu realizuje ten sam wariant, to w odniesieniu do tego wariantu posiada ten sam plan poprawy dobrostanu zwierząt, o ile w gospodarstwie rolnym nie zaszły zmiany skutkujące koniecznością zmiany informacji. W takiej sytuacji, zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia dobrostanowego, rolnik składa do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie sporządzone w roku składania wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej o tym, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły zmiany, wymienione w tym przepisie.
Konstrukcja prawna wynikająca z przywołanych przepisów jest jednoznaczna. Rolnik ubiegający się o przyznanie płatności dobrostanowej dołącza do wniosku plan poprawy dobrostanu zwierząt, i to sporządzony w roku złożenia wniosku o przyznanie płatności dobrostanowej, a więc aktualny. Dopiero w następnym roku, o ile nie zaszły zmiany, rolnik składa oświadczenie o braku zmian w planie poprawy dobrostanu zwierząt. Informacje które muszą znaleźć się w planie poprawy dobrostanu zwierząt jak i warunki po spełnieniu których można złożyć oświadczenie o braku zmian w planie, wynikają ze stosownych przepisów prawa. Plan poprawy dobrostanu zwierząt jak i oświadczenie o braku zmian sporządza się na formularzach udostępnionych przez ARiMR. Z natury rzeczy, a tym samym treści druków, oświadczenie o braku zmian zawiera mniejszą ilość informacji niż plan poprawy dobrostanu zwierząt.
Jak skarżąca przyznała w odwołaniu i jest poza sporem, w roku 2021 skarżąca nie otrzymała płatności dobrostanowej. Zatem skarżąca powinna była do wniosku o przyznanie na rok 2022 płatności dobrostanowej dołączyć plan poprawy dobrostanu zwierząt (kopie stron planu), sporządzony w tymże roku. Zamiast tego skarżąca załączyła oświadczenie o braku zmian. Słusznie więc organ I instancji na podstawie § 8 ust. 7 rozporządzenia wezwał skarżącą do dostarczenia planu poprawy dobrostanu zwierząt. Skarżąca nadesłała plan poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzony 15 maja 2022 r., ale z zaznaczonym celem: zmiana planu, niekompletny i bez podpisu doradcy rolniczego.
W tej sytuacji organ I instancji zgodnie z prawem stwierdził, że rolnik wnioskujący o płatność dobrostanową w roku 2022 mógł złożyć oświadczenie o braku zmian w planie jedynie w przypadku, gdy w roku 2021 realizował dany wariant, czyli została przyznana płatność dobrostanowa w ramach tego wariantu.
Istotnym warunkiem otrzymania płatności dobrostanowej za rok 2022 jest posiadanie planu poprawy dobrostanu zwierząt, sporządzonego w roku składania wniosku, czyli w roku 2022. Natomiast zmiana do planu, dostarczona w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, dotyczyła wariantów które nie były realizowane przez producenta w 2021 roku i nie mogła zostać uwzględniona przez organ. Tym samym zaszła podstawa do odmowy przyznania płatności dobrostanowej (§ 8 ust. 8 rozporządzenia).
Innymi słowy w aktach administracyjnych sprawy nie ma planu poprawy dobrostanu zwierząt sporządzonego na rok 2022, przez co wniosek o przyznanie płatności nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Sąd ocenia, że obie decyzje w sprawie zostały wydane zgodnie z prawem.
Plan poprawy dobrostanu zwierząt z datą 15 maja 2022r. ale nadal bez podpisu doradcy rolniczego, został dołączony dopiero do skargi.
Odnosząc się do wniosku skargi o przywrócenie terminu do złożenia planu poprawy dobrostanu zwierząt Sąd stwierdza, że sądy administracyjne rozpoznają sprawy z punktu widzenia zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do przywrócenia terminu na dokonanie czynności w postępowaniu administracyjnym, wniosek o przywrócenie terminu jest bezzasadny. Marginalnie wskazać można, że nieuzasadnione okazało się twierdzenie, że skarżąca o obowiązku złożenia planu dowiedziała się 23.10.2023r. Składając wniosek oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętej wnioskiem (pkt IX.3 wniosku), była wzywana do uzupełnienia brakujących dokumentów i pouczona o konsekwencjach nie wykonania wezwania. Nadto do skargi dołączyła plan datowany na 15 maja 2022r., co wskazywać miało, że w tej właśnie dacie plan przygotowała. Z przyczyn, których w skardze nie wyjaśniła nie złożyła tego planu tylko najpierw oświadczenie o braku zmian w planie z dnia 21.04.2022r., następnie zmianę planu z 15.05.2022r.
W takiej sytuacji nie można było części nie podpisanego przez doradcę planu z 15.05.2022r., przesłanego w wyniku uzupełnienia braków po wezwaniu organu dnia 3.07.2023r. (k. 3/1 – 3/5 akt adm) uznać jako oczywistego błędu, na co wskazywała skarżąca w odwołaniu. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE z 31 lipca 2014 r. L 227/69) zgodnie z którym wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie, po ich złożeniu, w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.
W przedmiotowej sprawie skarżąca nie dołączyła planu/ planów do wniosku, choć miała je obowiązek dołączyć do wniosku (§ 8 ust. 4 rozporządzenia) i przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin do składania wniosków (§ 8ust. 5 rozporządzenia), nie dołączyła ich po wezwaniu organu a jak wynika z planu dołączonego do skargi (bez podpisu doradcy rolniczego) prawidłowo sporządzonych planów tych w w/w terminach i nadal nie posiadała. Nawet przyjęcie, że błędnie w dokumencie dostarczonym 3.07.2023r. zaznaczyła, że jest to zmiana planu, to nie był on kompletny i podpisany przez doradcę rolniczego, a tym samym brak było podstaw, by organ uznał, że miał miejsce oczywisty błąd.
Również jako bezzasadne Sąd ocenia zarzuty naruszenia przez organ art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. poprzez brak odpowiedniego pouczenia i pokierowania strony. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy PROW 2014-2020 w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zatem w powyższych przepisach ustawa PROW 2014-2020 odwraca zasady obowiązujące na gruncie K.p.a.. Z przedstawionych regulacji wynika, że prawodawca w sposób istotny zmodyfikował reguły procesowe obowiązujące na gruncie postępowania administracyjnego. Inicjatywa dowodowa i obowiązek dostarczenia dowodów w sprawie nie spoczywa – tak jak w postępowaniu toczącym się w trybie K.p.a. – na organie prowadzącym sprawę, lecz na stronie postępowania (osobie, która z udowodnienia faktu wywodzi skutki prawne). Organowi pozostaje jedynie w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – a zatem ten, który przedstawi strona postępowania. Przekazanie przez ustawodawcę inicjatywy dowodowej na rzecz wnioskodawcy nie pozbawia przy tym organów prawa dokonywania kontroli wniosków.
Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 K.p.a. Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także – do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny (por. wyrok NSA z 20 marca 2024 r. I GSK 342/23 i wskazane w nim orzecznictwo, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Sąd nie podziela i tego stanowiska skargi, jakoby wymóg przedłożenia planu poprawy dobrostanu zwierząt, i to sporządzonego przy udziale doradcy rolniczego, zawężał prawa rolników ubiegających się o przyznanie płatności. Sporządzanie planów przy udziale doradcy rolniczego wynika ze stopnia skomplikowania przepisów dotyczących dopłat rolniczych, ma na celu zapobieganie błędom w dokumentacji, które mogłyby skutkować przedłużeniem postępowania, względnie ustaleniom, że dana płatność została przyznana nienależnie i podlega zwrotowi. Z kolei wymóg przedłożenia planu poprawy dobrostanu zwierząt (oświadczenia, że w planie poprawy dobrostanu zwierząt nie zaszły zmiany) w świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia dobrostanowego nie jest zawężeniem prawa Unii; aby otrzymać środki publiczne wnioskodawca musi udokumentować, na stosownych formularzach, że spełnia przesłanki ich przyznania.
Sumując zatem stwierdzić należy, że organ w zaskarżonej decyzji dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, przytoczył prawidłowe przepisy prawa materialnego i dokonał właściwej ich interpretacji mając na względzie zasady składania wniosków o przyznanie płatności, przepisy dotyczące możliwości zmiany tych wniosków, charakteru działalności rolniczej oraz zakresu obowiązków beneficjenta oraz organu administracji publicznej. Nie kwestionując bowiem podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w k.p.a. należy zauważyć, że sprawa dotyczyła przyznania płatności dobrostanowej, a zatem należało uwzględnić zarówno specyfikę przepisów unijnych, jak i szczegółowych przepisów ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, które zawierają zmodyfikowane względem przepisów k.p.a. zasady postępowania (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. I GSK 504/22, CBOSA).
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI