III SA/PO 850/19

III SA/Po 850/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II GSK 1023/20 - Wyrok NSA z 2023-04-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 180 par. 1, art. 181
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2016 poz 471
art. 89 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.
Sentencja
Dnia 23 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Oddział w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] lutego 2019r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z [...] lutego 2019 r. nr [...] Naczelnik W. Urzędu Celno-Skarbowego w P., wskazując na art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej jako O.p.), w związku z art. 2 ust. 3 - 5, art. 89 ust. 1 pkt 1, art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. a, art. 90 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471, dalej jako u.g.h.) wymierzył Spółce A oddział w Polsce karę pieniężną w wysokości [...] zł, za urządzanie gier hazardowych na automacie o nazwie [...] nr [...], bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że w dniu [...] lipca 2018 r. funkcjonariusze W. Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili działania w kontenerze zlokalizowanym obok sklepu spożywczego i budynku mieszkalnego przy ul.
[...] w C. . W celu sprawdzenia zasad działania ujawnionego urządzenia, włączonego do zasilania, w szczególności ustalenia, czy są na nim
urządzane gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h., przeprowadzono eksperyment. W jego toku ustalono, że gry wyczerpują przesłanki o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. gdyż są to gry zawierające między innymi element losowości.
W piśmie z [...] lipca 2018 r. spółka wniosła o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość, bowiem zatrzymane urządzenie nie służy do urządzania
gier, które zawierają element losowości w rozumieniu przepisów u.g.h. W ocenie spółki zatrzymane urządzenie umożliwia uzyskanie wygranej pieniężnej, przy czym uzyskanie
tej wygranej uzależnione jest tylko i wyłącznie od zręczności użytkownika oraz jego wiedzy. Ponadto w ww. piśmie wskazano, że przed rozpoczęciem gry na urządzeniu użytkownik zmuszony jest do zaakceptowania regulaminu gry, określającego zasady urządzania gry oraz zasady otrzymania wygranej. Zdaniem spółki, lektura regulaminu wskazuje, że osiągnięcie pozytywnego wyniku w grze jest uzależnione od wybrania prawidłowej odpowiedzi na pytanie, udzielenia prawidłowej odpowiedzi w wyznaczonym czasie oraz naciśnięciu przycisku "stop" w sposób umożliwiający zatrzymanie zwizualizowanego koła na polu przedstawiającym prawidłową odpowiedź na pytanie. Do złożonego pisma dołączono wydruk regulaminu gry. W konsekwencji, według spółki gry
na zatrzymanym urządzeniu nie są grami hazardowymi, ale zręcznościowymi. Na
poparcie swoich twierdzeń spółka przedstawiła opinię techniczną z [...] września 2017 r. sporządzoną przez Ośrodek Rzeczoznawstwa i Konsultingu [...] oraz opinię prawną z [...] listopada 2017 r. sporządzoną przez prof. dr hab. B. B. oraz prof.
dr. hab. M. K. . Ponadto wskazała, że urządzenia takiego samego typu co zatrzymane w przedmiotowej sprawie, przez część organów celno-skarbowych były uznawane za urządzenia niepodlegające regulacjom u.g.h. i przedstawiła kserokopie protokołów kontroli W. Urzędu Celno-Skarbowego delegatura w L. z
[...] kwietnia 2017 r. oraz z [...] listopada 2017 r.
Dalej organ I instancji opisał warunki urządzania i prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach. Ocenił, że mając na względzie art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h., aby urządzenie mogło zostać uznane za automat do gier w rozumieniu ww. ustawy musi ono wypełniać następujące warunki: 1) gra odbywa się na urządzeniu elektronicznym, mechanicznym lub elektromechanicznym, 2) gra toczy się o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 3) gra na urządzeniu zawiera element losowości. Zdaniem organu I instancji
dla oceny, czy gry na ww. automacie spełniają definicję gier z u.g.h., rozstrzygające znaczenie mają ustalenia poczynione w trakcie przeprowadzonego w dniu kontroli eksperymentu procesowego w drodze doświadczenia gry na ww. automatach. Bezpośredni eksperyment został przeprowadzony w miejscu użytkowania urządzenia, pozwala zatem odzwierciedlić stan automatu, jego cechy i możliwości (ewentualnego) prowadzenia na nim gier losowych w warunkach zastanych przez potencjalnego (przeciętnego) gracza.
Dalej organ napisał, że nie budzi wątpliwości, że badany automat jest urządzeniem elektronicznym, skoro jest wyposażony w komputerowy ekran, pulpit z przyciskami sterującymi. Nie ulega wątpliwości organu także i to, że gry urządzane na zajętym automacie zawierają element losowości, wobec tego mają także charakter losowy. Organ wskazał, że pojęcie losowości należy rozumieć jako niemożliwość przewidzenia rezultatu oraz odnosić to pojęcie do normalnych nie zaś ekstremalnych warunków (por. wyrok NSA z 18 maja 1999 r., II SA 453/99). Z grą losową mamy do czynienia wtedy, kiedy na jej wynik wpływa przypadek, bez względu na to, na jakim etapie gry taka przypadkowość ma miejsce i jaka jest waga tego przypadku. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest wyrok Sądu Najwyższego z 07 maja 2012 r., V KK 420/11, w którym Sąd, dokonując wykładni użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. sformułowania "gra ma charakter losowy", stwierdził, że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, przy czym nieprzewidywalność taką należy ocenić według warunków standardowych, w jakich znajduje się grający, a nie przez pryzmat warunków szczególnych (atypowych).
Wykładnia użytego w art. 2 ust. 5 u.g.h. określenia "charakter losowy" pozwala twierdzić, że odnosi się ono nie tylko do sytuacji, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także do sytuacji, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla gracza, choć nie jest obiektywnie przypadkowy, gdyż powstał jako pochodna zaprogramowania urządzenia w określony sposób. Tak więc nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia procesów zachodzących w danym urządzeniu pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie.
Organ ocenił, że przeprowadzony eksperyment a także zasady gry dowodzą, że wartość punktów możliwych do uzyskania nie zależy od wyboru grającego, wpływu na wysokość potencjalnej wygranej nie ma wiedza czy umiejętności grającego, a zależy ona jedynie od oprogramowania urządzenia. Wysokość potencjalnych wygranych w toku przeprowadzonych gier zależy od elementu losowego tj. od tego czy i ile razy gracz uzyska premiowany układ skutkujący wyświetleniem pytania o wyższej wartości punktowej, które można przenieść do banku pytań (i zamienić na wygraną m. in. z wykorzystaniem przydzielanych przez urządzenie kół ratunkowych).
Dalej organ ocenił, że dowodem na zręcznościowy, czy logiczny i pozbawiony elementu losowości charakter gier nie są również przedłożone w toku postępowania opinie: techniczna i prawna. Organ zaznaczył, że opinie nie dotyczą przedmiotowego urządzenia, bowiem w opiniach nie wskazano jakiego konkretnego urządzenia dotyczyły badania, poza tym opinie zostały sporządzone znacznie wcześniej niż miało miejsce zatrzymanie spornego urządzenia i przeprowadzenie na nim eksperymentu. Urządzenia
o takiej samej nazwie nie muszą być tożsame. Mogą różnić się oprogramowaniem decydującym o sposobie ich działania i spełnianych funkcjach. Organ podkreślił, że praktyka urządzania gier i wydawane w tych sprawach decyzje administracyjne oraz orzeczenia sądów potwierdziły występowanie w tym zakresie, w niemałej skali, praktyk "przerabiania" (przeprogramowania) automatów i wykorzystywania ich w odmienny
sposób od założonego przez producenta (opisanego w dokumentacji). Zdaniem organu, wobec zasygnalizowanych zjawisk, właśnie eksperyment prowadzony przez funkcjonariuszy, oddający stan automatu i jego funkcjonowanie "tu i teraz", faktycznie pokazuje charakter możliwej do urządzania na nim gry.
Ponadto, zdaniem organu na brak tożsamości cech urządzenia badanego przez Ośrodek Rzeczoznawstwa i Konsultingu [...] z przedmiotowym urządzeniem wskazuje stwierdzenie zawarte na stronie 5 opinii technicznej, gdzie napisano, że w każdym momencie uczestnik konkursu może podejrzeć wartość następnego pytania i odpowiednio zareagować na nie podnosząc poziom i cenę pytania lub je obniżając do minimalnego poziomu. Z przeprowadzonego eksperymentu procesowego na
zatrzymanym urządzeniu wynika natomiast jednoznacznie, że po skorzystaniu z funkcji podglądu wartości następnego pytania i po wyjściu z funkcji "Podgląd" nie ma możliwości zmiany poziomu pytania - przycisk "Poziom" jest nieaktywny. Gracz nie ma więc możliwości zmiany - zmniejszenia lub zwiększenia stawki w celu zwielokrotnienia
wygranej lub minimalizacji skutków uzyskiwania układów przegrywających. Tym samym, zdaniem organu, możliwość skorzystania z funkcji podglądu wartości następnego pytania nie ma praktycznego wpływu na rozgrywkę i nie niweczy losowego charakteru gier prowadzonych na przedmiotowych urządzeniach. Możliwość poznania przez grającego losowo przydzielonej przez urządzenie wartości następnego pytania nie oznacza, że
gracz ma jakikolwiek wpływ na jej wyznaczenie.
W konsekwencji organ nie zgodził się również z tezą zawartą w przedłożonej przez stronę opinii prawnej, że cyt.: "skoro zaś, jeszcze przed podjęciem decyzji o udziale w konkretnej grze i wykupieniu pytania w niej, uczestnikowi będzie znana potencjalna wielkość wygranej, to nie można uznać, by fakt iż odpowiedzi na pojawiające się w poszczególnych grach pytania mogą dawać różne wygrane, oznacza element losowości".
Organ podkreślił, że nieprzewidywalność rezultatu gry (charakteryzująca gry zawierające element losowości) oznacza, iż osiągnięcie danego wyniku nie jest zależne
od gracza, niezależnie od tego czy wynik taki można wcześniej poznać, skoro grający nie ma na jego ukształtowanie żadnego wpływu albowiem nie zależy on od jego umiejętności, zręczności czy wiedzy. Ewentualne poznanie wyniku gry może wiązać się wyłącznie z decyzją w zakresie kontynuowania gry lub odstąpienia od niej, a definicja gier na automatach wynikająca z przepisów u.g.h. nie zawiera żadnego elementu kwalifikacji gier odnoszącego się do podjęcia przez gracza tego typu decyzji.
Organ I instancji podsumował, że gry na przedmiotowym automacie zawierają element losowości, wobec tego mają także charakter losowy.
Dalej organ I instancji wskazał, że to Spółka A Oddział w Polsce była podmiotem urządzającym gry na automatach. Zaznaczył przy tym, że w przepisach u.g.h. nie ma definicji pojęcia "urządzającego gry" użytego w treści przepisu art. 89 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, tym samym, dla właściwej wykładni tego pojęcia koniecznym jest przeprowadzenie analizy jego znaczenia w kontekście przepisów całej ustawy. Zdaniem organu urządzającym grę na automatach będzie zatem każdy podmiot, który organizuje tę grę hazardową, bez względu na to czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. Strona, jako dysponent zabezpieczonego automatu, wprowadzając go do przedmiotowego kontenera, w celu umożliwienia gry na tym urządzeniu, była podmiotem urządzającym gry hazardowe nie mając jednocześnie ku temu stosownej koncesji czy zezwolenia. Organ zastrzegł, że w tym stanie rzeczy nie zasługuje na uwzględnienie wniosek strony o umorzenie postępowania.
W odwołaniu od opisanej decyzji spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, albo o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.,
2. art. 2 ust. 3 u.g.h.,
3. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h.,
4. art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 197 O.p. w zw. z art. 122 O.p. w zw.
z art. 8 u.g.h.,
5. art. 122 w zw. z art. 8 u.g.h.
Jednocześnie, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: dr. inż. M. D., prof. dra hab. A. G., dowodu z opinii biegłego – specjalisty w zakresie automatów i urządzeń do gier na okoliczność czy badane automaty są urządzeniami o charakterze losowym lub zawierającym element losowości oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów:
a) protokołu z [...] września 2017 r. w sprawie dokonania sprawdzenia urządzenia do realizacji konkursu wiedzy o nazwie [...] na zgodność z opinią techniczną Ośrodka Rzeczoznawstwa i Konsultingu [...] – na okoliczność zgodności zatrzymanego urządzenia z opinią techniczną z [...] września 2017 r.,
b) postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2018 r., II Kp [...], na okoliczność, że zatrzymane urządzenie zostało zbadane przez osoby mające wiedzę
i kompetencje do stwierdzenia, czy urządzenie jest czy nie jest grą hazardową w rozumieniu przepisów u.g.h., że zatrzymane urządzenie nie oferuje gier które zawierają element losowości, że zatrzymane urządzenie zostało zwrócone spółce,
c) uwag do protokołu z eksperymentu procesowego z [...] lutego 2018 r. dot. urządzenia [...] nr [...], sporządzonych przez dr. inż. M. D., na okoliczność potwierdzenia zgodności zatrzymanego urządzenia z opinią techniczną z [...] września 2017 r.
Decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, wskazując na art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z
art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 1, ust. 4 pkt 1
lit. a), art. 90, art. 91 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia kontroli, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając napisał między innymi, że okoliczność, iż gry na spornym automacie spełniają kryteria określone dla gier na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h. oraz okoliczność urządzania przez stronę gier hazardowych na przedmiotowym automacie bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia, została w sposób wystarczający udowodniona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.
Nadto organ odwoławczy napisał, że bezzasadny jest zarzut odwołania dotyczący odmówienia wiarygodności oraz mocy dowodowej obu opiniom przedłożonym przez stronę, na okoliczność braku oferowania, na urządzeniu, gier zawierających element losowości. Pozostaje aktualne twierdzenie organu I instancji, że przedłożone opinie nie dotyczą urządzenia ujawnionego w kontrolowanym lokalu, w stanie technicznym
zastanym w dniu kontroli. Zdaniem organu ustalenia poczynione w ww. opiniach mogą
być miarodajne jedynie na dzień dokonania badania, podczas gdy dla sprawy istotny był stan i funkcjonowanie automatu na dzień przeprowadzenia kontroli. Nadto Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zgodził się z poglądem organu I instancji, że urządzenia o takiej samej nazwie nie muszą oferować tożsamych gier. Mogą różnić się oprogramowaniem decydującym o sposobie ich działania i spełnianych funkcjach. Praktyka urządzania gier
i wydawane w tych sprawach decyzje administracyjne oraz orzeczenia sądów
potwierdziły występowanie w tym zakresie, w niemałej skali, praktyk "przerabiania" (przeprogramowania) automatów i wykorzystywania ich w odmienny sposób od założonego przez producenta (opisanego w dokumentacji). Wobec zasygnalizowanych zjawisk, właśnie eksperyment prowadzony przez funkcjonariuszy, oddający stan
automatu i jego funkcjonowanie "tu i teraz", faktycznie pokazuje charakter możliwej do urządzania na nim gry. Tym samym opinie wydane we wrześniu i listopadzie 2017 r. nie oddają sposobu późniejszego wykorzystywania automatu, który został stwierdzony w drodze eksperymentu procesowego w dniu [...] lipca 2018 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
Spółka A. oddział w Polsce, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, zaskarżyła opisaną decyzję w całości, domagając się stwierdzenie nieważności obu decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji, wniosła o uchylenie obu decyzji. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. art. 133 § 1 i 2 w zw. z art. 135 O.p. w zw. z art. 89 ust. 1 pkt. 1 u.g.h. w zw. z art. 247 §1 pkt 3 O.p. ewentualnie w zw. z art. 33 i 33(1) Kodeksu cywilnego poprzez uznanie, iż stroną niniejszego postępowania jest Spółka A. odział
w Polsce, podczas gdy oddział przedsiębiorcy zagranicznego (Spółka B siedzibą w C. Ś., C. ) nie posiada zdolności prawnej, a tym samym zdolności sądowej w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co oznacza, że Spółka A. odział w Polsce nie mogła być stroną niniejszego postępowania oraz adresatem decyzji administracyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania obu decyzji z rażącym naruszeniem prawa;
2. art. 187 §1 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez wykraczającą poza swobodną ocenę dowodów analizę zebranego w sprawie materiału, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na podstawie dowodu - eksperymentu procesowego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy służby celnej z jednoczesnym odmówieniem wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionym obu opiniom, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, że zatrzymane urządzenie jest urządzeniem oferującym gry, które zawierają element losowości,
3. art. 187 §1 w zw. z art. 191 w zw. art. 197 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przy jednoczesnym przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów wobec braku powołania dowodu z opinii biegłego specjalisty w zakresie urządzeń i automatów do gier w sytuacji, w której ocena czy zatrzymane urządzenie jest urządzeniem o charakterze losowym lub oferującym gry, które zawierają element losowości, wymaga wiadomości specjalnych, przy
jednoczesnym nadaniu mocy dowodowej co do ww. okoliczności protokołowi z eksperymentu procesowego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy służby celnej,
4. art. 122 w zw. z art. 188 i w zw. art. 191 O.p. w zw. z art. 8 u.g.h. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego nawet w podstawowym zakresie, w szczególności organ lI instancji pominął wnioski dowodowe zgłoszone w odwołaniu,
5. art. 233 §1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik zapadłego rozstrzygnięcia.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1. art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez uznanie, iż strona postępowania urządzała gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia w sytuacji, w której zatrzymane urządzenie nie jest urządzeniem podlegającym pod przepisy u.g.h. tj. nie wyczerpuje znamion gier na automatach, w których gra zawiera element losowości lub ma charakter losowy,
2. art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. poprzez uznanie, że urządzenie jest urządzeniem na których rozgrywane są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości w sytuacji, w której wynik gry w konkursie wiedzy, rozgrywanym na urządzeniu, zależy wyłącznie od wiedzy i zręczności uczestnika konkursu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując
stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
skarga jest uzasadniona.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca
2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu (czynności).
Sąd stwierdza, że powodem uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie były braki w zakresie postępowania dowodowego organów obu instancji, a także zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy w uzasadnieniach decyzji administracyjnych, m.in., w zakresie dwóch
opinii stanowiących dowody w sprawie tj.: opinii technicznej z [...] września 2017 r. sporządzonej przez Ośrodek Rzeczoznawstwa i Konsultingu [...] (k. 70-48
akt administracyjnych ) oraz opinii prawnej z [...] listopada 2017 r. sporządzonej przez
prof. dr hab. B. B. oraz prof. dr. hab. M. K. (k. 47-42 akt administracyjnych). Jako nieprawidłowy Sąd ocenia argument organów administracji publicznej, że opinie wskazane przez skarżącą spółkę nie mogą być miarodajne w kontrolowanej sprawie, z uwagi na to, że poczynione w nich ustalenia nie dotyczą badania przedmiotowego automatu. Należy bowiem zauważyć, co podnoszono w trakcie postępowania, że właściciel automatu, Spółka A oddział w Polsce
z siedzibą w P. starała się tak skonfigurować swoje urządzenia, aby nie spełniały przesłanek z u.g.h. i tym samym nie narazić się na podleganie karze pieniężnej. Przedstawione i znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy: opinia Ośrodka Rzeczoznawstwa i Konsultingu [...], dokumentacja fotograficzna urządzenia, opinia prawna z [...] listopada 2017 r. sporządzonej przez prof. dr hab. B. B. oraz prof. dr. hab. M. K. , dotyczą urządzenia o nazwie "[...]" ("Gry Wiedzy [...]"). Organy nie wyjaśniły, dlaczego właściciel urządzeń musiałby legitymować się odrębną opinią dla każdego z urządzeń. Nie wyjaśniono także, na jakiej podstawie przyjęto, że urządzenie będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, jest urządzeniem innym od urządzenia, którego dotyczy przedstawiony przez skarżącego materiał dowodowy. Jest oczywiste, co podnosi organ, że urządzenia o takiej samej nazwie nie muszą być tożsame i w szczególności mogą się różnić oprogramowaniem, decydującym o sposobie ich działania i spełnianych funkcjach, np. niektóre z nich mogły ulec przerobieniu (przeprogramowaniu i wykorzystywaniu w odmienny sposób od założonego przez producenta). Jednakże są to okoliczności, które należało ustalić w prowadzonym postępowaniu, a temu służy postępowanie dowodowe, ze wszystkimi środkami dowodowymi, które mogą być zastosowane, aby kwestie sporne wyjaśnić. Gdyby bowiem okazało się, że kontrolowane urządzenie nie jest tożsame z urządzeniem którego dotyczy opinia (opinie), znaczenie dowodowe opinii zmalałoby, lub okazałoby się, że dowód z opinii jest bezwartościowy przy rozstrzyganiu kontrolowanej sprawy. Organy obu instancji nie zaprezentowały jednak żadnych ustaleń, a przedstawione stanowiska
są całkowicie gołosłowne w tym zakresie.
Podkreślić należy, że opinia techniczna została sporządzona przez dwóch rzeczoznawców Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP) przy czym, jak wynika z treści tej opinii, wiodący rzeczoznawca legitymuje się tytułem naukowym profesora (prof. dr hab. inż. A. G. ) i specjalizuje się, między innymi w urządzeniach i automatach do gier. Także współautor opinii technicznej, dr inż. M. D. specjalizuje się w urządzeniach i automatach do gier.
Ponadto, na co również należy wskazać, w sprawach dotyczących urządzeń należących do Spółki A o nazwie [...] toczyły się postępowania prowadzone przez Urząd Celno–Skarbowy w L. (k. 40-41), w trakcie których ustalano, że gry oferowane na urządzeniach elektronicznych o nazwie [...] nie wypełniają zapisów ustawy o grach hazardowych. Toczyło się również postępowanie przed Sądem Rejonowym w K. w październiku 2018 r. (k. 128), w którym Sąd Rejonowy, opierając się, m.in., na wyżej wskazanych opiniach, nakazał zwrot Spółce A dowodu rzeczowego w postaci urządzenia [...].
Jest oczywiste, że postępowanie karne skarbowe jest postępowaniem odrębnym
od postępowania administracyjnego. Jednakże w kontrolowanej sprawie, zarówno wynik tego postępowania, jak również wyniki kontroli prowadzonej przez Urząd Celno -Skarbowy, dodatkowo uzasadniają wątpliwości, co do prawidłowości ustaleń
poczynionych przez organy w kontrolowanej sprawie, w szczególności z pominięciem przedstawionych wyżej opinii.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy, w trakcie którego ustalono stan automatu i jego funkcjonowanie, wobec pominięcia dowodów przedłożonych przez stronę, co spowodowało powstanie przedstawionych wyżej wątpliwości, nie może stanowić wyłącznej podstawy uznania, że automat umożliwiał przeprowadzenie gier o charakterze losowym, spełniając tym samym warunki do uznania go za urządzenie, o jakim mowa w art. 2 ust. 3-4 u.g.h. Organy administracji publicznej w toku postępowania w przedmiocie nałożenia środków sankcjonujących w postaci administracyjnej kary pieniężnej zobowiązane są do takiego przeprowadzenia postępowania, w tym postępowania dowodowego, którego wyniki będą jednoznacznie świadczyły o tym, czy kontrolowany automat jest tym, który podlega przepisom u.g.h. Dopiero po ustaleniu powyższej okoliczności należy wykazać, że strona może być adresatem decyzji administracyjnej w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą zobowiązane zatem do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w ramach uprawnień wskazanych w art. 180 § 1 i 181 O.p., m.in. w postaci dowodu z opinii biegłego, a to w zakresie objętym przedmiotem postępowania administracyjnego, a następnie dokonania analizy
całokształtu materiału dowodowego i szczegółowego ustosunkowania się do wszystkich środków dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy, pod kątem spełnienia wymogów formalnych decyzji, unormowanych w art. 210 § 1 O.p.
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w pkt I sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł jak w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 P.p.s.a.