III SA/Po 849/23

III SA/Po 849/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na pismo Wójta Gminy z dnia 14 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia kontroli w zakresie wykorzystania dotacji p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
Pismem z 28 sierpnia 2023 r. Stowarzyszenie [...] w [...] ([...]) wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na czynności Wójta Gminy, polegające na:
1. wszczęciu kontroli w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Gminy [...], pomimo tego, iż kontrola z tego zakresu była przeprowadzona,
2. zlecenie audytu w jednostce, która nie spełnia zakresu podmiotowego wskazanego art. 274 ust. 1-5 ustawy o finansach publicznych,
3. wszczęciu kontroli w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Gminy [...] za lata 2019-2023, pomimo iż rok budżetowy 2023 jeszcze się nie zakończył,
4. udzieleniu terminu 7 dni na udostępnienie dokumentacji, pomimo iż zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych "Przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji",
5. wszczęciu kontroli w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o kontroli oraz brak wskazania miejsca kontroli, podczas gdy szkoła prowadzi działalność w dwóch budynkach,
6. wszczęciu kontroli z zakresu przestrzegania zasad wynikających z realizacji umowy użyczenia sprzętu komputerowego, pomimo iż umowa ta nie była finansowana ze środków pochodzących z dotacji,
7. zobowiązania do oddelegowania osoby/osób upoważnionych na czas kontroli do składania wyjaśnień a w razie potrzeby sporządzania obliczeń i zestawień w zakresie pobrania i wykorzystania dotacji,
8. zobowiązania do przedłożenia dokumentacji w postaci orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, umowy rachunku bankowego na który dokonywane są przelewy dotacji lub inny dokument potwierdzający, kto jest właścicielem rachunku i kto jest upoważniony do rozporządzania rachunkiem, pomimo iż w tym przypadku istotny jest sam wydruk potwierdzenia przelewu na którym widnieje właściciel rachunek oraz adresat na rzecz którego środki z dotacji zostały przelane ( tj. faktura-potwierdzenie przelewu).
Skarżące Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie bezskuteczność czynności Wójta Gminy wskazanych punkcie od 1 do 8, zawieszenie kontroli wszczętej przez Wójta na czas toczącego się postępowania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia skargi wynika, że Wójt Gminy pismem z 14 sierpnia 2023r. zawiadomił Stowarzyszenie o kontroli w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji z budżetu Gminy [...] za lata 2019-2023. Kontrola była wyznaczona na okres od 28 sierpnia 2023 r. do 16 października 2023 r. i dotyczyła szkoły podstawowej prowadzonej przez Stowarzyszenie. W ocenie Skarżącej zawiadomienie to zostało odebrane na 7 dni przed terminem kontroli i zawierało inne nieprawidłowości, które Stowarzyszenie wskazało w piśmie do Wójta.
Zdaniem Skarżącego:
- zasadnym byłoby przesunięcie terminu kontroli na godzinę 12.00, gdyż 4.09.2023r. rozpoczyna się rok szkolny,
- niezasadne jest objęcie kontrolą roku 2023,
- nie ma podstaw do żądania przygotowania dokumentacji określonej w pkt 7 załącznika do zawiadomienia,
- wójt Ne wskazał, w którym budynku szkoły ma zostać udostępnione pomieszczenie dla kontrolujących,
- kontrolujący stawili się 28.08.2023r. nie pod adresem, w którym było przygotowane dla nich pomieszczenie.
.Stowarzyszenie oceniło, że pracownicy Urzędu Gminy od kilku miesięcy podejmują wszelkie starania aby szkoła podstawowa prowadzona przez Stowarzyszenie zakończyła swoją działalność.
W okresie od 03 marca 2023 r. do 03 czerwca 2023 r. był przeprowadzany audyt z zakresu "Przyznawanie, przekazywanie i rozliczanie dotacji dla Szkoły Podstawowej w [...]. W związku z faktem, iż audyt nie przyniósł urzędowi spodziewanych rezultatów rozpoczęto kolejną kontrolę.
Skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu, zatem zarządzeniem z 04 września 2023 r. została przekazana Wójtowi Gminy, celem nadania dalszego biegu.
W odpowiedzi na skargę z 11 grudnia 2023 r. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego, ewentualnie o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna. Nie mieści się bowiem w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi strony są czynności podejmowane przez wójta w związku z pismem Wójta z 14 sierpnia 2023 r.: zatytułowanym "zawiadomienie o kontroli" w zakresie prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji udzielonej z budżetu Gminy [...] w latach 2019-2023. Jak wynika z ww. pisma, cel i zakres kontroli to (i) weryfikacja prawidłowości pobrania dotacji w latach 2019-2022 z dokumentacją przebiegu nauczania, zgodności danych o liczbie uczniów wykazywanych w miesięcznych informacjach składanych do Gminy [...], (ii) weryfikacja prawidłowości wykorzystania dotacji, zgodnie z jej przeznaczeniem, określonym w art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2082 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 1400, dalej jako u.f.z.o.) w zakresie dotacji wykorzystanej w latach 2019-2022, (iii) przestrzeganie zasad wynikających z umowy użyczenia sprzętu komputerowego.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania, czy w sprawie skarga jest dopuszczalna z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Jeżeli wynik tej oceny okaże się negatywny, to Sąd zobligowany jest skargę odrzucić i nie bada zasadności podniesionych w niej zarzutów. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.).
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, że w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjnych stosunków prawnych. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Kwalifikacja zaskarżonego przez Stowarzyszenie pisma - zawiadomienia o kontroli z 14 sierpnia 2023 r. nakazuje stwierdzenie, iż nie jest to żadna ze spraw wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a., na które skarżący mógłby wywieść skuteczną skargę.
Sąd wyjaśnia, że przedmiotowe pismo nie jest decyzją administracyjną wskazaną w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Do uznania konkretnego aktu za decyzję administracyjną wystarczy stwierdzić, że ów akt zawiera minimum niezbędnych elementów, do których należą: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata tego aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ.
Kwestionowane pismo nie zawiera jednak władczego rozstrzygnięcia o istocie sprawy. Jest ono bowiem jedynie wezwaniem do dokonania czynności faktycznych przez stronę, przygotowania się do kontroli, zawiera informacje o zakresie kontroli i prośby o przygotowanie dokumentów, wskazanych w załączniku do zawiadomienia o kontroli (k. 20v akt sądowych).
Przedmiotowe pismo nie jest również postanowieniem, w o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2) i 3) p.p.s.a. Skarga strony nie może być również kwalifikowana jako wniesiona na sprawy wymienione w art. 3 § 2 pkt 4a) - 9 p.p.s.a.
Głębszej analizy wymaga kwalifikacja zaskarżonej czynności przez pryzmat art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a.
W tym zakresie należy wyjaśnić, że co do zasady zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. podlegają akty i czynności inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., a więc niemające charakteru decyzji lub postanowień. W orzecznictwie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, LEX nr 125767) przyjmuje się, że w komentowanym przepisie chodzi o akty i czynności podejmowane w sprawach indywidualnych, a więc w stosunku do konkretnych podmiotów. Z art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. wynika też, że wymienione akty i czynności muszą mieć charakter publicznoprawny oraz, że akty te lub czynności muszą dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Ponadto zredagowanie art. 3 § 2 pkt 4) p.p.s.a. i bezpośredniego normatywnego otoczenia tego przepisu (art. 3 § 2 pkt 1-3 oraz pkt 4a-9 p.p.s.a.) skutkuje tym, że rzeczywisty zakres czynności poddanych na jego podstawie kognicji sądów administracyjnych jest w pierwszym rzędzie uzależniony od dorobku orzecznictwa (por. J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu..., s. 57). I tak, Naczelny Sąd Administracyjny uznał m.in., że przez akty lub czynności organu administracji publicznej, o jakich mowa w ww. przepisie należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne (uchwała NSA z dnia 8 września 2003 r., sygn. akt OPS 2/03, LEX nr 81935) oraz, że przez "czynność" należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, podjętą przez organ administracji publicznej, dotyczącą stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (por. postanowienie NSA z 12 marca 1998 r., sygn. akt II SA 1247/97, LEX nr 34730). W literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie ww. przepisu mogą być czynności, które mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowień, ponieważ te ostatnie są objęte kontrolą sądową na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., i są podejmowane w sprawach indywidualnych ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5) i 6) p.p.s.a., muszą mieć charakter publicznoprawny z tego powodu, że tylko w takim zakresie dopuszczalna jest kontrola sądów administracyjnych oraz dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Jak jednak wynika z przedmiotowego zawiadomienia o kontroli, nie wywołuje ono żadnych skutków prawnych względem strony skarżącej, nie zawiera też władczego rozstrzygnięcia. Takich skutków nie wywołują również czynności kontrolne.
W podstawie prawnej zawiadomienia o kontroli z 14 sierpnia 2023 r. Wójt powołał się na § 7 i § 8 uchwały Rady Gminy [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół, dla których gmina [...] jest organem rejestrującym (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2019 r., poz.578 z późn. zm.). Z przepisów § 7 ust. 1-2 wynika, że organowi dotującemu przysługuje prawo kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, zaś organ prowadzący zobowiązany jest udostępnić na żądanie organu dotującego dokumentację, w zakresie wskazanym w przepisie. Z kolei zgodnie z przepisami § 8 ust. 1-3 uchwały, z przeprowadzonej kontroli sporządza się protokół, podpisywany przez kontrolującego i kontrolowanego, przy czym kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w protokole.
W kwestionowanym przez stronę piśmie organ powołał się również na art. 36 z dnia 27 października 2017 r.o finansowaniu zadań oświatowych ( t.j. Dz.U. 2023. 1400, dalej: u.f.z.o.), zgodnie z którym organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32, może kontrolować prawidłowość pobrania i wykorzystania dotacji udzielonych zgodnie z art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31 a i art. 32. W art. 36 ust. 5 u.f.z.o. zostało wskazane, że kontrola może obejmować okres 5 lat budżetowych poprzedzających rok budżetowy, w którym jest ona przeprowadzana. Stosownie do art. 36 ust. 3 ustawy przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła i placówka udostępnia dokumentację, o której mowa w ust. 2, oraz listy obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zwrócenia się przez osobę upoważnioną do przeprowadzenia kontroli o udostępnienie tej dokumentacji.
W przypadku utrudniania lub udaremniania przez szkołę, o której mowa w art. 26 ust. 2, niepubliczną placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, lub przez organ prowadzący tę szkołę lub placówkę czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2, organ dotujący wzywa dyrektora tej szkoły lub placówki lub organ prowadzący tę szkołę lub placówkę do zaprzestania tych działań w wyznaczonym terminie (art. 36 ust. 6 ustawy). Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ dotujący wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, przekazywanie szkole, o której mowa w art. 26 ust. 2, lub niepublicznej placówce, o której mowa w art. 2 pkt 3, 6, 8 i 10 ustawy - Prawo oświatowe, dotacji do dnia umożliwienia przeprowadzenia w tej szkole lub placówce czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 2 (art. 36 ust. 7 ustawy). Wstrzymanie dotacji podlega kognicji sądów administracyjnych, o czym w dalszej części niniejszego uzasadnienia.
Wyjaśnić należy, że wydaną na podstawie upoważnienia ustawowego - art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych - uchwałą Nr IV/23/18 z dnia 28 grudnia 2018r. Rada miny [...] określiła tryb udzielania i rozliczania dotacji dla placówek wychowania przedszkolnego i szkół, dla których gmina [...] jest organem rejestrującym.. Ustawodawca przeniósł na organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uprawnienie do ustalenia, w drodze uchwały (stanowiącej akt prawa miejscowego), ogólnych zasad związanych z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybu weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznawanych środków. Ustawodawca przekazując prawodawcy podustawowemu (organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego) regulację określonej materii, pozostawił mu pewien margines swobody, aby ten mógł osiągnąć zamierzony cel jak najmniejszym kosztem dla adresatów tych przepisów. Przeniesienie przez ustawodawcę omawianych kompetencji na jednostkę samorządu terytorialnego służy do stworzenia systemu kontroli, który będzie pozwalał na sprecyzowanie i zindywidualizowanie trybu przyznawania i pełną weryfikację wykorzystywania przez beneficjentów dotacji w odniesieniu do potrzeb konkretnej społeczności.
Czynności polegające na zawiadomieniu strony o kontroli, wskazanie jej zakresu, miejsca przeprowadzenia, czasu trwania, wezwaniu strony do przedstawienia wskazanych informacji toczą się w ramach szerszego postępowania uregulowanego m.in. w ww. uchwale oraz w u.f.z.o., do których stosuje się odpowiednio przepisy ustaw wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym są wyłączone z kognicji sądu administracyjnego. Przepisy uchwały oraz art. 36 u.f.z.o. są ogólnymi przepisami kompetencyjnym (upoważniającym), lecz zarazem z punktu widzenia beneficjentów dotacji - szkół i placówek niesamorządowych - tworzą prawny obowiązek poddania się procedurom rozliczania, kontroli i ujawnienia informacji żądanych przez kontrolujących. Kwestionowane zawiadomienie o kontroli jest jedynie wezwaniem do dokonania czynności faktycznych przez przedstawicieli Stowarzyszenia, przygotowania się do kontroli, zawiera informacje o zakresie kontroli i prośby o przygotowanie dokumentów, wskazanych w załączniku do zawiadomienia o kontroli. To od kontrolujących jak i również kontrolowanych zależy przebieg kontroli, aby kontrola odbyła się w trybie zgodnym z prawem i w granicach wynikających z prawa. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że kontrolujący mogą się domagać wyłącznie wynikających z przepisów prawa dokumentów i aktywności (działań) kontrolowanych.
Ograniczenie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a ma na celu wykluczenie zaskarżania do sądu administracyjnego poszczególnych aktów i czynności podejmowanych w ramach sformalizowanych procedur bowiem to w interesie skarżącego lepiej jest odczekać, aż sprawa dojrzeje do rozpoznania przez sąd administracyjny, który - w sytuacji bezpośredniej i rzeczywistej ingerencji w sferę praw i wolności jednostki - będzie mógł zagwarantować realną, a nie przedwczesną czy też pozorną, ochronę prawną (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 3).
Strona będzie mogła kwestionować ewentualne rozstrzygnięcia, jakie mogą być podjęte przez organ w związku z kontrolą.
Oceniając dopuszczalność wniesienia skargi Sąd biorąc pod uwagę treść art. 3 § 3 p.p.s.a wskazuje, że jedną z ustaw szczególnych, o których mowa w art. 3 § 3 p.p.s.a. jest u.f.z.o., która w art. 47 stanowi, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15- 21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41 a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40- 41 a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Powyższe oznacza, że zakres kognicji sądów administracyjnych został w sposób istotny uszczegółowiony, dookreślono we wskazanym powyżej przepisie w ten sposób, że właściwością tą objęto nie tylko "ustalenie wysokości", lecz również czynności w zakresie przekazania dotacji, co stanowi objęcie zakresem właściwości sądów administracyjnych zarówno czynności organów jednostek samorządu terytorialnego zmierzających do ustalenia wysokości należnej dotacji (w tym dotacji podstawowej oraz należnej na rzecz konkretnego organu prowadzącego), jak też ponadto przekazania należnej dotacji. Omawiane zagadnienie było przedmiotem szczegółowej analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku o sygn. akt I GSK 1713/20 (dostępny w CBOSA), w którym wskazano, że czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 47 u.f.z.o., to wszelkie czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje bowiem, że zwroty "o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a" odnoszą się do określenia organów dotujących oraz rodzajów dotacji, a nie do opisania rodzajów czynności. Tak więc czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji, jak i jej przekazaniu, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i jako takie poddane są kognicji sądów administracyjnych (tak też w licznych orzeczeniach: np. wyroki o sygn. akt I GSK 650/21, I GSK 427/21 oraz I GSK 1168/21 - wszystkie dostępne w CBOSA).
Z utrwalonego poglądu judykatury wynika zatem, że wypłata dotacji nie jest wyłącznie czynnością techniczną przekazania fizycznego środków finansowych (który to pogląd był wyrażany we wcześniejszych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego), a finalnym rezultatem ustalenia wysokości dotacji dla konkretnego podmiotu dokonanego na podstawie konkretnych regulacji. Czynności te zawierają element konkretyzacji normy prawnej dokonywane są w sposób władczy i jednostronny, a zatem podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W granicach pojęcia "przekazanie dotacji" mieści się m.in. przekazanie dotacji w zaniżonej wysokości, a także dokonanie aktualizacji dotacji, czy też wstrzymanie wypłaty dotacji na podstawie art. 36 ust. 7 u.f.z.o.
Strona skarżąca wniosła natomiast skargę nie na sprawę dotyczącą przyznania i przekazania dotacji lecz na pismo zatytułowane " zawiadomienie o kontroli", na podstawie którego organ prowadzi wyjaśnienia w zw. z art. 36 u.f.z.o. i § 7 i 8 uchwały.
W tym zakresie Sąd raz jeszcze podkreśla, że strona będzie mogła kwestionować czynnoścci organu w sytuacji gdy względem niej zostanie podjęta czynność podlegająca zaskarżeniu do sądu zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o. Samo zawiadomienie, czy wszczęcie kontroli nie jest natomiast czynnością, o której mowa w art. 3 § pkt 4 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 47 u.f.z.o.
Należy wyjaśnić, że zawarte w skardze tezy z wyroku NSA z dnia 7 lipca 2021r. (sygn. I GSK 117/21) zostały postawione w sprawie, której przedmiotem była skarga na uchwałę rady gminy w przedmiocie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych funkcjonujących na terenie danej gminy. Skargi na takie uchwały znajdują się bowiem w kognicji sądów administracyjnych. W przedmiotowej zaś sprawie skarżone były czynności kontrolne, na które z podanych wyżej przyczyn skarga nie przysługuje.
Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że sąd administracyjny jest właściwy do oceny działalności organu w zakresie zawiadomienia o kontroli z 14 sierpnia 2023 r. W tym stanie rzeczy skargę, jako niemieszczącą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.