III SA/Po 830/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2024-01-31
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykontrolakara pieniężnaprawo przedsiębiorcówdoręczeniezawiadomienieWSAuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za utrudnianie kontroli, uznając, że przedsiębiorca nie został skutecznie zawiadomiony o jej zamiarze.

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł na przedsiębiorcę z branży transportowej za uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Przedsiębiorca wielokrotnie usprawiedliwiał swoją nieobecność zwolnieniami lekarskimi. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ kontrolny nie przedstawił dowodu skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, co jest warunkiem koniecznym do uznania naruszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Inspektor Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na przedsiębiorcę J. K. kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Sąd uznał, że kluczowym błędem organów było brak udokumentowania skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Zgodnie z przepisami Prawa przedsiębiorców, kontrolę można wszcząć nie wcześniej niż po 7 dniach od doręczenia zawiadomienia, a organ musi posiadać dowód tego doręczenia. W tej sprawie organ kontrolny wysłał zawiadomienie e-mailem, ale nie uzyskał potwierdzenia odbioru, co uniemożliwiło skuteczne doręczenie i tym samym wszczęcie kontroli w terminie. W konsekwencji, sąd stwierdził, że nie można było uznać, iż przedsiębiorca uniemożliwił kontrolę, a tym samym nałożona kara była bezzasadna. Sąd zasądził również zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli uniemożliwia uznanie, że przedsiębiorca nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, co skutkuje niemożnością nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 48 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, kontrolę można wszcząć nie wcześniej niż po 7 dniach od doręczenia zawiadomienia, a organ musi posiadać dowód skutecznego doręczenia. W tej sprawie organ nie przedstawił takiego dowodu, co czyniło nałożenie kary przedwczesnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.t.d. art. 92a § ust. 1, 5, 7, 11

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów.

u.t.d. § lp. 1.6 załącznika nr 3

Ustawa o transporcie drogowym

Określa wysokość kary pieniężnej za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (12 000 zł).

p.p. art. 48 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Obowiązek zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli i termin jej wszczęcia (nie wcześniej niż po 7 dniach i nie później niż przed 30 dniami od doręczenia).

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.t.d. art. 72

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązki kontrolowanego, w tym umożliwienie dokonania czynności kontrolnych.

u.t.d. art. 50 § pkt 1 lit. a)

Ustawa o transporcie drogowym

Zadania Inspekcji Transportu Drogowego, w tym kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

u.t.d. art. 68 § ust. 1 pkt 1 lit. b)

Ustawa o transporcie drogowym

Podmioty podlegające kontroli Inspekcji Transportu Drogowego.

u.t.d. art. 89c

Ustawa o transporcie drogowym

Stosowanie przepisów Prawa przedsiębiorców do kontroli działalności gospodarczej.

p.p. art. 50 § ust. 1 i 5

Ustawa Prawo przedsiębiorców

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących uznania, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących braku jednoznacznych ustaleń faktycznych.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących braku jednoznacznych ustaleń faktycznych.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących braku jednoznacznych ustaleń faktycznych.

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących nieodniesienia się do wszystkich faktów i dowodów.

k.p.a. art. 104 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących nieodniesienia się do wszystkich faktów i dowodów.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących bezpodstawnego utrzymania w mocy decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do zarzutów skargi dotyczących obowiązku uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ kontrolny nie przedstawił dowodu skutecznego doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, co jest warunkiem koniecznym do wszczęcia kontroli i nałożenia kary.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o tym, że przedsiębiorca uniemożliwił kontrolę poprzez wielokrotne usprawiedliwianie nieobecności, zostały odrzucone z powodu braku skutecznego zawiadomienia.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem uznania, że mamy w sprawie do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części przez kontrolowanego skutkująca karą pieniężną, jest niewątpliwie wcześniejsze i nie budzące wątpliwości zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze podjęcia kontroli.

Skład orzekający

Walentyna Długaszewska

przewodniczący

Zbigniew Kruszewski

sprawozdawca

Piotr Ławrynowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i skutki prawne doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w kontekście kar nakładanych przez Inspekcję Transportu Drogowego."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań kontrolnych wszczynanych przez Inspekcję Transportu Drogowego i stosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w zakresie doręczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty procedury administracyjnej, nawet w przypadku prób uniknięcia kontroli. Podkreśla znaczenie prawidłowego doręczenia dla legalności działań organów.

Kontrola drogowa udaremniona przez błąd formalny: sąd uchyla karę 12 000 zł.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 830/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Zbigniew Kruszewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 28 września 2023 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2023 r. nr [...] 2. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz J. K. kwotę 4.017 (cztery tysiące siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 września 2023 roku (nr: [...]) Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2023 roku (nr: [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji wynikał następujący stan sprawy:
W dniu 24 stycznia 2023 roku W. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej również: WITD) wysłał listem poleconym zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli (nr: [...]) do przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy J. K. (dalej: skarżący lub przedsiębiorca) prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], siedziba: ul. [...], [...] (adres do doręczeń: ul. [...], [...]). Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 lutego 2023 roku.
W odpowiedzi na zawiadomienie skarżący przesłał w dniu 10 lutego 2023 roku na adres skrzynki mailowej WITD (tj. na adres email: [...]) pismo wraz z wypełnionymi oświadczeniami stanowiącymi załączniki do uprzednio wysłanego skarżącemu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Skarżący jako osobę upoważnioną do kontroli podczas nieobecności przedsiębiorcy wyznaczył swojego syna, P. K..
Zgodnie z treścią zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w dniu 14 lutego 2023 roku inspektorzy z WITD udali się do siedziby podmiotu (wskazanej w CEIDG), pod adresem ul. [...], [...] w celu rozpoczęcia czynności konrtrolnych. Pod wskazanym adresem zastano mieszkańców domu, którzy poinformowali kontrolerów, że skarżący sprzedał dom pod rzeczonym adresem, natomiast sam mieszka w D. przy ul. [...]. Zgodnie z danymi zawartymi w CEIDG adresem do doręczeń wskazanym przez skarżącego jest ul. [...], [...]. Mając na uwadze powyższe kontrolerzy udali się pod wskazany adres. Nie zastali tam jednak skarżącego ani żadnego z jego pracowników. Do godziny 12:00 próbowali kilkukrotnie bezskutecznie skontaktować się telefonicznie ze skarżącym. Inspektorzy sporządzili notatkę oraz dokumentację fotograficzną.
Tego samego dnia, tj. 14 lutego 2023 roku skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał WITD zwolnienie lekarskie wystawione dla P. K. za okres od 13 lutego 2023 r. do 19 lutego 2023 r. oraz zwolnienie lekarskie wystawione dla skarżącego za okres od 09 lutego 2023 r. do 21 lutego 2023 r.
WITD przyjmując, że jedyną drogą kontaktu ze skarżącym jest poczta elektroniczna, pismem z dnia 15 lutego 2023 r. zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu rozpoczęcia kontroli na dzień 21 lutego 2023 r. (wraz ze wskazaniem dokładnej godziny przybycia kontrolerów).
Skarżący w odpowiedzi przesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej (adres email: [...]) zwolnienie lekarskie wystawione dla P. K. za okres od 20 lutego 2023 r. do 23 lutego 2023 r., tj. okres obejmujący dzień wszczęcia planowanej kontroli.
Następnie pismem z dnia 15 lutego 2023 r. organ zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu rozpoczęcia kontroli na dzień 27 lutego 2023 r. (wraz ze wskazaniem dokładnej godziny przybycia kontrolerów).
Zgodnie z treścią powyższego zawiadomienia w dniu 27 lutego 2023 r. kontrolerzy ponownie udali się pod adres: D. ul. [...], w celu rozpoczęcia czynności kontrolnych w siedzibie skarżącego. Pod wskazanym adresem nie zastano jednak skarżącego ani żadnego z jego pracowników. Kontrolerzy sporządzili notatkę oraz dokumentację fotograficzną.
Ponownie tego samego dnia, tj. 27 lutego 2023 r. skarżący za pośrednictwem poczty elektronicznej przesłał zwolnienie lekarskie wystawione dla P. K. za okres od 24 lutego 2023 r. do 28 lutego 2023 r. oraz zwolnienie lekarskie wystawione dla skarżącego za okres od 22 lutego 2023 r. do 06 marca 2023 r.
W dniu 6 marca 2023 r. listem poleconym WITD wysłał kolejne zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Skarżącemu doręczono rzeczone zawiadomienie dopiero w dniu 23 marca 2023 r. Z uwagi, że zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli zostało odebrane przez stronę po dniu 21 marca 2023 r., czyli wyznaczonej dacie rozpoczęcia kontroli wskazanym w zawiadomieniu z dnia 6 marca 2023 r. zawiadomiono stronę o nowym terminie rozpoczęcia kontroli tj. w dniu 14 kwietnia 2023 r. w godz. 08:00 – 10:00. Powyższe zawiadomienie WITD przesłał skarżącemu za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres mailowy, z którego uprzednio skarżący przesyłał organowi zaświadczenia lekarskie.
Następnie w dniu 14 kwietnia 2023r. kontrolerzy udali się pod adres: D. ul. [...], w celu rozpoczęcia czynności kontrolnych. Pod wskazanym adresem nie zastano skarżącego ani innej osoby upoważnionej do reprezentowania firmy. Kontrolerzy sporządzili notatkę oraz dokumentację fotograficzną.
Kolejno sporządzono wydruk z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego z którego wynika, że skarżący posiada ważne uprawnienia do wykonywania transportu drogowego na terenie Rzeczypospolitej Polski. Jak wynika z ustaleń organu, do posiadanych uprawnień skarżący ma zgłoszonych 5 pojazdów oraz dysponuje sześcioma wypisami z zezwolenia.
Tego samego dnia, tj. 14 kwietnia 2023 r. sporządzono wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej ustalając, że skarżący posiada status aktywny w związku z powyższym należy stwierdzić, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą.
W dniu 18 kwietnia 2023 r. WITD wszczął postępowanie administracyjne w związku z naruszeniami zawartymi w protokole z czynności nr: [...] Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 kwietnia 2023 r. Pismem z dnia 10 maja 2023 r. skarżący złożył wyjaśnienia. Z nadesłanych wyjaśnień wynikało, że skarżący oraz jego syn przebywali na zwolnieniu lekarskim, na dowód czego przesłano kopię zwolnień lekarskich.
W związku z powyższym WITD wydał decyzję z dnia 12 czerwca 2023 roku (nr: [...]) o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych). Organ na podstawie art. 92a ust. 1, 5, 7, 11 oraz na podstawie lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d.) stwierdził naruszenie polegające na tym, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w całości lub w części.
WITD uzasadniając swoją decyzję wskazał, że stosownie do art. 72 u.t.d. kontrolowany obowiązany jest umożliwić inspektorowi transportu drogowego dokonanie czynności kontrolnych we wskazanym przez niego zakresie. Pomimo istnienia konkretnych powodów niedotrzymywania przez skarżącego kolejnych terminów kontroli wyznaczonych przez organ, faktem pozostaje, że do umożliwienia przeprowadzenia w przedmiotowej sprawie kontroli przedsiębiorcy przez Inspekcję Transportu Drogowego ostatecznie nie doszło, co niewątpliwie wypełniło treść normatywną naruszenia określonego w Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., polegającego na "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części".
Zdaniem organu ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż kontrolujący wielokrotnie próbowali skontaktować się ze skarżącym lub osobą wyznaczoną celem poinformowania o rozpoczęciu kontroli. W przypadku, gdy termin nie mógł być dochowany organ kontrolny wyznaczał nowy termin. Skarżący od 3 lutego 2023 r. do 18 kwietnia 2023 r. nie podjął żadnych działań celem skontaktowania się z organem. WITD stwierdził, że skarżący utrudniał kontakt z organem np. poprzez podanie błędnego numeru telefonu. W ocenie WITD nie zaistniały przesłanki zwalniające skarżącego z poniesienia odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku umożliwienia przeprowadzenia w przedsiębiorstwie kontroli przez inspektorów transportu drogowego (określone w przepisie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d). Okoliczności takiej z całą pewnością w stanie faktycznym sprawy nie mogła stanowić choroba skarżącego i związana z nią jego czasowa niezdolność do pracy. Sam bowiem fakt związanej ze stanem zdrowia nieobecności osoby "faktycznie" zarządzającej przedsiębiorstwem nie zwalnia przedsiębiorcy z obowiązku poddania się planowanej kontroli. Skarżący miał bowiem obowiązek takiego zorganizowania pracy w prowadzonym przez niego przedsiębiorstwie, aby kontrola mogła się odbyć w określonym terminie.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Inspektor Transportu Drogowego, zarzucając organowi m.in., że w żaden sposób nie dążył do właściwego wyjaśnienia przyczyn przedmiotu wykazanego naruszenia, pomijając część posiadanych informacji jak i właściwej oceny sytuacji w trakcie prowadzonych czynności. Skarżący zarzucił także organowi błędną wykładnię art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a oraz lp. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na zupełnie wadliwym przyjęciu, że skarżący uniemożliwił lub utrudniał przeprowadzenie kontroli, podczas gdy z usprawiedliwionych przyczyn skarżący nie był obecny w siedzibie przedsiębiorstwa, co należycie wyjaśnił i usprawiedliwił w piśmie, oczekując równocześnie na pisemną informację, kiedy będzie możliwa kontrola. Zdaniem skarżącego organ wadliwie przyjął, że niezdolność do udziału w kontroli, jak też brak możliwości wzięcia udziału w kontroli z przyczyn obiektywnych z jednoczesnym wskazaniem terminu, kiedy przedsiębiorca będzie mógł wziąć udział w kontroli, interpretowany jest jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli.
Decyzją z dnia 28 września 2023 roku (nr: [...]) Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości zgromadzonego w sprawie materiału wskazał, że w przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie naruszył przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. Poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W opinii Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo stwierdzono naruszenie polegające na niepoddaniu się kontroli.
Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący, który będąc reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego A. K., pismem z dnia 24 października 2023 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
< art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jednoznacznych ustaleń faktycznych w sprawie;
< art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. w związku z art. 50 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej: p.p.) poprzez uznanie, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli;
< art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 6 u.t.d. oraz Ip. 1.6 załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że Skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli;
< art. 107 § 1 w zw. z art. 104 § 4 k.p.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich faktów i dowodów zgromadzonych w trakcie postępowania;
< art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2023 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Ponadto, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wnoszą o oddalenie skargi, wyznaczenie rozprawy oraz przeprowadzenie jej w trybie zdalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jako zasadna podlegała uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Natomiast w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd uwzględnia wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od twierdzeń podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia 28 września 2023 roku (nr: [...]) Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 czerwca 2023 roku (nr: [...]) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Inspektor Transportu Drogowego narusza przepisy postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie budzi wątpliwości w sprawie, że skarżący – będący równocześnie adresatem zaskarżonej decyzji – był przedsiębiorcą uprawnionym do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego w rozumieniu przepisów u.t.d. Świadczy o tym m.in. znajdujące się w aktach sprawy aktualne wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej oraz Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego (k. 61-62 akt administracyjnych). Tym samym skarżący jako przedsiębiorca w obszarze działalności transportowej, zobowiązany był do przestrzegania obowiązków wynikających w tym zakresie z ustawy warunków wykonywania przewozu drogowego.
Natomiast zgodnie z art. 50 pkt 1 lit. a) u.t.d., do zadań Inspekcji Transportu Drogowego należy kontrola przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 4 pkt 22. Z kolei w myśl art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.t.d., kontroli tej (o której mowa w art. 50 pkt 1 lit. a-j) podlegają przedsiębiorcy wykonujący przewóz drogowy.
Należy nadmienić, że zgodnie z art. 72 u.t.d. kontrolowany obowiązany jest umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, w tym m.in.: udostępnić dane mające związek z przedmiotem kontroli, udostępnić pojazd czy obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa (przepis art. 72 u.t.d. zawiera katalog otwarty obowiązków kontrolowanego – por. Strachowska Renata, Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, wyd. III, LEX 2012) .
O konsekwencji naruszenia powyższych regulacji w zakresie kontroli przedsiębiorcy stanowi treść lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 12.000 złotych, nakładanej w formie decyzji administracyjnej przez organy Inspekcji Transportu Drogowego.
Co istotne, zgodnie z art. 89c u.t.d. do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm., dalej: p.p.). W rozdziale 5 p.p. ustawodawca zawarł regulację art. 48 ust. 1, wedle której organ kontroli zawiadamia przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Przepis art. 48 ust. 2 p.p. stanowi zaś, że kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.
Zważając na powyższe stwierdzić należy, iż niezbędną czynnością poprzedzającą kontrolę przedsiębiorcy i wszelkie czynności prowadzone w jej ramach jest doręczenie zawiadomienia przedsiębiorcy (w stosownym, ściśle określonym czasie) o zamiarze wszczęcia kontroli. Tym samym warunkiem uznania, że mamy w sprawie do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części przez kontrolowanego skutkująca karą pieniężną, jest niewątpliwie wcześniejsze i niebudzące wątpliwości zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze podjęcia kontroli.
Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie można przyjąć, że skarżący został właściwie zawiadomiony o zamiarze podjęcia kontroli, a więc nie można było również uznać, że skarżący nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 6 kwietnia 2023 roku WITD wysłał do skarżącego wiadomość na adres poczty elektronicznej: "[...]", zawierającą zawiadomienie o zamiarze rozpoczęcia kontroli w dniu 14 kwietnia 2023 roku (k. 25 akt administracyjnych). Organy argumentowały powyższe faktem, iż skarżący kontaktował się z urzędem wyłącznie za pośrednictwem poczty elektronicznej. Co istotne, organ nie otrzymał od skarżącego żadnego potwierdzenia otrzymania wiadomości.
Zgodnie z uprzednio już przytaczanym przepisem art. 48 ust. 2 p.p. kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Oznacza to, że aby w realiach niniejszej sprawy kontrola mogła zostać przeprowadzona w dniu 14 kwietnia 2023 roku, to zawiadomienie o jej wszczęciu winno być skutecznie doręczone skarżącemu najpóźniej w dniu 6 kwietnia 2023 roku. Wprowadzenie konkretnego terminu przez ustawodawcę w tym zakresie oznacza konieczność skutecznego doręczenia zawiadomienia przedsiębiorcy oraz rzetelnego udokumentowania tego faktu. Przy czym należy zauważyć, że przepisy nie przewidują w tym zakresie formy szczególnej, bowiem doręczenie zawiadomienia może być dokonane w sposób dowolny, lecz skuteczny, a więc nie tylko drogą pocztową, ale także bezpośrednio przez pracownika organu kontroli lub z pomocą organów Policji. Do doręczenia stosuje się ogólne zasady uregulowane w art. 39–48 k.p.a. i instytucję doręczenia zastępczego (zob. Żywicka Agnieszka, Bielecki Leszek i in., Komentarz do ustawy - Prawo przedsiębiorców, [w:] Konstytucja biznesu. Komentarz, art. 48, WKP 2019; H. Gronkiewicz-Waltz, K. Jaroszyński [w:] Prawo gospodarcze. Zagadnienia administracyjnoprawne, red. H. Gronkiewicz-Waltz, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 289). Reasumując, aby zachować powyższy 7-dniowy termin, organ kontroli musi dysponować dowodem doręczenia zawiadomienia, np. poświadczeniem pocztowym lub potwierdzeniem przyjęcia zawiadomienia przez uprawnioną osobę.
Natomiast jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, warunkiem uznania, że mamy w sprawie do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli w całości lub w części przez kontrolowanego skutkująca karą pieniężną, jest niewątpliwie wcześniejsze i nie budzące wątpliwości zawiadomienie przedsiębiorcy o zamiarze podjęcia kontroli (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt: III SA/Wr 291/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 listopada 2022 r., sygn. akt: III SA/Po 725/22 – powołane orzeczenia są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też po dokonanej analizie akt sprawy, tutejszy Sąd uznał, że organ nie przedstawił żadnego dowodu doręczenia zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli i z tego powodu nie można było uznać, że w sprawie mamy do czynienia z niepoddaniem się lub uniemożliwieniem przeprowadzenia kontroli. Tym samym przedwczesne byłoby uznanie, że skarżący naruszył przepisy zagrożone karą pieniężną nałożoną przez organ w niniejszej sprawie. Powyższe nie wyklucza jednak ponownego przeprowadzenia kontroli, z wyeliminowaniem wskazanych naruszeń.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI