III SA/Po 83/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku S. T. o zmianę ostatecznej decyzji z 2018 r., która nakazywała mu wykonanie urządzeń wodnych do odprowadzania wód opadowych z jego działki na sąsiednią. Skarżący twierdził, że po wydaniu decyzji wykonał prace naprawcze, które skutecznie zapobiegają zalewaniu sąsiedniej działki, i że pierwotne rozwiązanie (budowa przepompowni) jest dla niego zbyt kosztowne. Wnioskował o zmianę decyzji, aby dostosować ją do zmienionego stanu faktycznego i prawnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) dwukrotnie odmawiało zmiany decyzji, wskazując przede wszystkim na brak zgody drugiej strony postępowania (K. S. i D. S.) na zmianę decyzji. Podkreślono, że zgoda stron jest warunkiem koniecznym do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. Dodatkowo, SKO wskazało na zmianę stanu prawnego – przepisy Prawa wodnego, na podstawie których wydano pierwotną decyzję, zostały zastąpione nowymi, co również uniemożliwiało zmianę w trybie art. 155 k.p.a. bez zachowania tożsamości stanu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. T. Sąd potwierdził, że brak zgody wszystkich stron postępowania jest bezwzględną przesłanką negatywną dla zastosowania art. 155 k.p.a. Podkreślono, że sąd nie ocenia przyczyn braku zgody stron, a jedynie fakt jej braku. Ponadto, sąd zgodził się z organami, że zmiana stanu prawnego również stanowi przeszkodę do zastosowania art. 155 k.p.a., ponieważ tryb ten wymaga prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą dostosowywania decyzji do zmian stanu faktycznego ex post, wskazując, że takie wnioski powinny być składane przed wykonaniem prac i oceniane według właściwych przepisów. Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie rygorystycznego stosowania art. 155 k.p.a. w zakresie wymogu zgody stron oraz tożsamości stanu prawnego i faktycznego przy zmianie decyzji ostatecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w kontekście prawa wodnego i zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy można zmienić ostateczną decyzję administracyjną w trybie art. 155 k.p.a., jeśli jedna ze stron postępowania nie wyraża na to zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda wszystkich stron postępowania jest bezwzględnym warunkiem koniecznym do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a.
Uzasadnienie
Brak zgody jednej ze stron stanowi rażące naruszenie prawa i uniemożliwia zastosowanie art. 155 k.p.a., nawet jeśli inne przesłanki (interes społeczny, słuszny interes strony) byłyby spełnione.
Czy można zmienić ostateczną decyzję administracyjną w trybie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego od momentu wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tryb art. 155 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego.
Uzasadnienie
Zmiana stanu prawnego, na podstawie którego wydano pierwotną decyzję, uniemożliwia jej zmianę w trybie art. 155 k.p.a., ponieważ postępowanie to nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w zmienionych warunkach prawnych.
Czy można dostosować treść ostatecznej decyzji administracyjnej do zmian stanu faktycznego, które nastąpiły po jej wydaniu (ex post)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak jest podstaw prawnych do dostosowywania decyzji ostatecznej do zmian stanu faktycznego, które nastąpiły po jej wydaniu.
Uzasadnienie
Wnioski dotyczące zmian stanu faktycznego powinny być składane przed wykonaniem prac i podlegać ocenie według właściwych przepisów, a nie poprzez zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Czy sąd administracyjny może oceniać przyczyny braku zgody stron na zmianę decyzji administracyjnej w kontekście zasad współżycia społecznego?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie ocenia postępowania stron w kategoriach zasad współżycia społecznego, a jedynie bada, czy strona wyraziła wyraźną i jednoznaczną zgodę na zmianę decyzji.
Uzasadnienie
Przyczyny braku zgody strony na zmianę decyzji są irrelewantne z punktu widzenia zastosowania art. 155 k.p.a.; istotne jest jedynie samo wyrażenie lub brak zgody.
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona za zgodą strony, jeśli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanek, w tym zgody wszystkich stron.
Prawo wodne art. 29 § ust. 3
Ustawa - Prawo wodne
Przepis obowiązujący w dacie wydania pierwotnej decyzji, nakazujący przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Prawo wodne art. 234 § ust. 3
Ustawa - Prawo wodne
Obecnie obowiązujący przepis, nakazujący przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, z ustaleniem terminu wykonania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowany odpowiednio do art. 155 k.p.a.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Brak zgody strony na zmianę decyzji stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do działania w celu realizacji praw i obowiązków obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje skargi na postanowienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody wszystkich stron postępowania na zmianę decyzji ostatecznej. • Zmiana stanu prawnego od momentu wydania pierwotnej decyzji. • Niedopuszczalność dostosowywania decyzji ostatecznej do zmian stanu faktycznego nastąpionych ex post.
Odrzucone argumenty
Skarżący wykonał prace zapobiegające szkodom, co czyni pierwotną decyzję nieadekwatną. • Pierwotne rozwiązanie (przepompownia) jest zbyt kosztowne dla skarżącego. • Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (m.in. art. 155 k.p.a., art. 7, 77, 107 k.p.a.). • Nadużycie prawa przez drugą stronę postępowania poprzez odmowę zgody na zmianę decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Brak zgody wszystkich stron postępowania stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. • Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. • Nie ma prawnej możliwości analizy decyzji pod kątem jej zmiany skoro przepisy w oparciu, o które została wydana już nie obowiązują. • Brak jest podstaw prawnych do 'dostosowywania' decyzji ostatecznej do zmian stanu faktycznego, które nastąpiły ex post.
Skład orzekający
Maciej Busz
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Maleszewski
członek
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania art. 155 k.p.a. w zakresie wymogu zgody stron oraz tożsamości stanu prawnego i faktycznego przy zmianie decyzji ostatecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w kontekście prawa wodnego i zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w polskim prawie administracyjnym, dotyczące trwałości decyzji ostatecznych i trudności w ich zmianie, nawet w obliczu zmienionych okoliczności faktycznych i prawnych. Pokazuje znaczenie zgody stron.
“Zmiana decyzji administracyjnej? Zapomnij, jeśli druga strona nie chce!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.