III SA/PO 808/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Prokuratora Regionalnego na uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna dotyczącą wysokości ekwiwalentu dla strażaków OSP, uznając brak istotnego naruszenia prawa.
Prokurator Regionalny zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna w sprawie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaków OSP, zarzucając istotne naruszenie prawa poprzez nieprecyzyjne określenie momentu naliczania ekwiwalentu. Sąd uznał, że brak doprecyzowania w uchwale momentu naliczania ekwiwalentu "od zgłoszenia wyjazdu" nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności uchwały. Sąd oddalił skargę.
Prokurator Regionalny w Poznaniu wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej. Głównym zarzutem było istotne naruszenie prawa, w tym art. 15 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, poprzez ustalenie ekwiwalentu za "każdą rozpoczętą godzinę udziału", zamiast za "każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki". Prokurator argumentował, że brak precyzyjnego określenia momentu naliczania ekwiwalentu może prowadzić do sporów i stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd uznał, że brak doprecyzowania w uchwale momentu naliczania ekwiwalentu nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności. Wskazał, że zastosowanie znajdzie przepis ustawy, a uchwała nie wprowadza sprzecznego z prawem sposobu naliczania. Sąd podkreślił, że istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności, musi wynikać wprost z treści przepisu i prowadzić do skutków niedopuszczalnych w demokratycznym państwie prawnym. W tym przypadku, brak doprecyzowania uznano za nieistotne naruszenie prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, brak doprecyzowania w uchwale momentu naliczania ekwiwalentu nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności uchwały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pominięcie w uchwale sformułowania "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" nie jest sprzeczne z ustawą, nie wprowadza innego sposobu naliczania ekwiwalentu i nie narusza związku formalnego i materialnego między aktem a ustawą. Jest to nieistotne naruszenie prawa, które nie uzasadnia stwierdzenia nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.o.s.p. art. 15 § 1 i 2
Ustawa o ochotniczych strażach pożarnych
Ustawa określa, że ekwiwalent pieniężny dla strażaka ratownika OSP ustala rada gminy, a jego wysokość nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki uwzględnienia skargi na uchwałę, w tym stwierdzenie nieważności w całości lub w części.
P.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
u.s.g. art. 40 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa kompetencje rady gminy do podejmowania uchwał.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada ustanawiania aktów prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut istotnego naruszenia prawa przez uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna poprzez ustalenie ekwiwalentu za "każdą rozpoczętą godzinę udziału" zamiast "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki", co miało prowadzić do sporów i naruszać związek z ustawą.
Godne uwagi sformułowania
brak doprecyzowania w zaskarżonej uchwale momentu, od którego naliczany jest ekwiwalent przez pominięcie słów "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" nie stanowi istotnego naruszenia prawa nie mamy do czynienia z wyraźną sprzecznością uchwały nr LXXII/507/2023 z określonym przepisem prawa, co oznacza, że pozostawienie tego aktu w obrocie prawnym nie kłóci się z ideą demokratycznego państwa prawnego.
Skład orzekający
Mirella Ławniczak
przewodniczący
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"istotnego naruszenia prawa\" w kontekście uchwał samorządowych, zwłaszcza w sprawach dotyczących ustalania wysokości świadczeń pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku doprecyzowania w uchwale momentu naliczania ekwiwalentu, który jest już uregulowany w ustawie. Nie dotyczy sytuacji, gdy uchwała sprzecznie modyfikuje przepisy ustawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego dla strażaków OSP tematu ekwiwalentów, ale rozstrzygnięcie opiera się na formalnej ocenie naruszenia prawa, a nie na merytorycznych aspektach wysokości ekwiwalentu.
“Czy drobne niedopatrzenie w uchwale OSP może unieważnić jej moc? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 808/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-23 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Mirella Ławniczak /przewodniczący/ Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Straż pożarna Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2490 art. 15 ust. 1 i 2 Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych - t.j. Sentencja Dnia 27 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2024 roku sprawy ze skargi Prokuratora Regionalnego w Poznaniu na uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 29 marca 2023r. nr LXXII/507/2023 w przedmiocie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej oddala skargę Uzasadnienie Prokurator Regionalny w Poznaniu pismem z 13 października 2023 r. wniósł do tutejszego Sądu skargę na uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna nr LXXII/507/2023 z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 19 kwietnia 2023 r. poz. 3913). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowił art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 194, dalej: ustawa). W § 1 ust. 1 uchwały ustalono wysokość ekwiwalentu pieniężnego przysługującego strażakowi ratownikowi Ochotniczej Straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu w wysokości: 22 zł - za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej, 12 zł – za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu lub ćwiczeniu. W § 2 uchwały wskazano, że traci moc uchwała nr LVI/393/2022 Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 30 marca 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego strażaków ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu gminy Trzemeszno, za udział w działaniu ratowniczym lub szkoleniu pożarniczym organizowanym przez Państwową Straż Pożarną lub Gminę Trzemeszno. W § 4 uchwały przyjęto, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, tj. art. 7 i art. 94 Konstytucji, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm., dalej: u.s.g.) i art. 15 ust. 2 ustawy, poprzez ustalenie mocą zaskarżonej uchwały ekwiwalentu pieniężnego w wysokości 22 zł - za każdą rozpoczętą godzinę udziału w działaniu ratowniczym lub akcji ratowniczej oraz 12 zł – za każdą rozpoczętą godzinę udziału w szkoleniu lub ćwiczeniu (§ 2), podczas gdy art. 15 ust. 2 ustawy uprawnia radę gminy (miasta) do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego "naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Skarżący na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.), wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Jednocześnie Prokurator wniósł o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Prokurator podniósł, że w obowiązującym stanie prawnym ustawodawca doprecyzował moment, od którego naliczany jest przedmiotowy ekwiwalent pieniężny. Z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że ma on być naliczany "za każdą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Należy przez to rozumieć, że ekwiwalent powinien zostać ustalony w stawce godzinowej z oznaczeniem momentu rozpoczęcia naliczania godzin, za które przysługuje ekwiwalent. Jest to wytyczna delegacji ustawowej, więc organ stanowiący gminy został zobowiązany do ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu". Zakwestionowany przepis uchwały wskazujący moment naliczania ekwiwalentu "za każdą rozpoczętą godzinę udziału" nie jest tożsamy z ustawą kompetencyjną a pozostawienie go w obrocie prawnym może doprowadzić do sporów w zakresie wskazania co do obliczenia czasu, za jaki ekwiwalent przysługuje. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co stanowi istotne naruszenie prawa. Jeżeli organ uchwałodawczy narusza wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym a taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie – to mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem nieważności aktu. Skarżący wskazał, że jednolicie w orzecznictwie przyjmuje się, że podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu winno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego charakter. Wprowadzenie przez Radę Miejską Trzemeszna modyfikacji regulacji ustawowych jest niedopuszczalne i niezgodne z zasadami legislacji, prowadząc też do naruszenia art. 7 i 94 Konstytucji. Skarżący wnioskował o stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu w całości, gdyż mimo, że wskazaną wadą obarczony jest jedynie § 1 uchwały, to jego wyeliminowanie skutkowałoby pozostawieniem w obrocie prawnym aktu prawnego ułomnego. W takim kształcie uchwała ta nie mogłaby funkcjonować samodzielnie w obrocie prawnym. W odpowiedzi organ pozostawił kwestię rozstrzygnięcia Sądowi, wskazując, że na sesji w dniu 29 listopada 2023 r. Rada Miejska Trzemeszna zajmie się projektem uchwały w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika OSP za uczestnictwo w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu (w załączeniu ów projekt uchwały). W dniu 29 grudnia 2023 r. organ przychylił się do wniosku Prokuratora o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, jednocześnie przedkładając Sądowi uchwałę Rady Miejskiej Trzemeszna z 29 listopada 2023 r. nr LXXXIII/612/2023 w sprawie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej Straży Pożarnej za uczestnictwo w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu. W § 3 tejże uchwały stwierdza się, że traci moc zaskarżona uchwała z dnia 29 marca 2023r. Wobec powyższego – zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. - sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zważyć należy, iż sądy administracyjne są właściwe w sprawach kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest zaś ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego z daty ich podjęcia. Zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie. Kontrola sądowa, w przypadku ustalenia sprzeczności aktu prawa miejscowego z obowiązującym prawem, prowadzi co do zasady do stwierdzenia nieważności takiego aktu (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Konsekwencją stwierdzenia nieważności uchwały jest m. in. to, że rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych wydane na podstawie takiego aktu podlegają wzruszeniu. W związku z tym prawnie uzasadnione było przeprowadzenie oceny legalności zaskarżonego aktu prawa miejscowego wobec możliwości egzekwowania przestrzegania zakwestionowanych zapisów zaskarżonej uchwały, zgodnie z którą zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku w ramach kontroli sądowoadministracyjnej, która upoważnia do stwierdzenia nieważności kontrolowanego aktu w całości lub w części. Istota stwierdzenia nieważności polega bowiem na pozbawieniu mocy obowiązującej od samego początku (ex tunc), w przeciwieństwie do uchylenia wywierającego skutki jedynie na przyszłość (ex nunc). Z uwagi na powyższe stwierdzenie w § 3 uchwały Rady Miejskiej Trzemeszna z 29 listopada 2023 r. nr LXXXIII/612/2023, że "traci moc uchwała Nr LXXII/507/2023 Rady Miejskiej Trzemeszna z dnia 29 marca 2023r. w sprawie ustalenia wysokości ekwiwalentu pieniężnego dla strażaka ratownika Ochotniczej straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu" nie wpływa na możliwość poddania jej kontroli w toku aktualnie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a. uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Unormowanie to nie określa, jakiego rodzaju naruszenia prawa są podstawą do stwierdzenia przez sąd nieważności uchwały. Doprecyzowanie przesłanek określających kompetencje sądu administracyjnego w tym względzie następuje w ustawach samorządowych. Z powyższych względów przepis art. 147 § 1 P.p.s.a. należy stosować wspólnie wraz z art. 91 u.s.g., zgodnie z którym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważne (ust. 1); w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa (ust. 4). Oznacza to, że stwierdzenie nieważności (w całości bądź w części) zaskarżonej uchwały, w tym stanowiącej akt prawa miejscowego, następuje w wyniku stwierdzenia istotnego naruszenia prawa przy jej podejmowaniu. W judykaturze i w piśmiennictwie ugruntowało się stanowisko, że do istotnych wad uchwały, których wystąpienie skutkuje stwierdzeniem jej nieważności, zalicza się naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję organów samorządu do podejmowania uchwał, naruszenie podstawy prawnej podjętej uchwały, naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego poprzez wadliwą ich interpretację oraz przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2019 r., sygn. II OSK 2674/19, dostępny w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; również: Z. Kmieciak, M. Stahl, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, "Samorząd terytorialny" 2001/1-2, s. 102). Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Jak trafnie zauważa się w doktrynie, ze względu na umocowanie w upoważnieniu ustawowym "wszystkie akty prawa miejscowego mają wykonawczy charakter w szerokim tego słowa znaczeniu. Wykonawczy w stosunku do ustawy charakter mają więc zarówno akty określane przez doktrynę mianem «wykonawczych», jak też akty wydawane na podstawie upoważnień generalnych. Jedne i drugie służą wykonywaniu ustawy w tym znaczeniu, że jedne i drugie muszą być zgodne z celami ustawowych upoważnień i nie mogą przekraczać wyznaczonych przez ustawy granic" (A. Dąbek: Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 76-77). Podejmując akt prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący gminy (miasta) powinien ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny między tym aktem a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji, zaś normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły. Dokonując kontroli zaskarżonej uchwały na podstawie wyżej wskazanych kryteriów Sąd stwierdził, że nie jest ona dotknięta istotnymi naruszeniami prawa w zakwestionowanym w skardze zakresie. Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy strażak ratownik Ochotniczej Straży Pożarnej, który uczestniczył w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu, otrzymuje, niezależnie od otrzymywanego wynagrodzenia, ekwiwalent pieniężny (ust. 1). Wysokość ekwiwalentu pieniężnego ustala, nie rzadziej niż raz na 2 lata, właściwa rada gminy w drodze uchwały. Wysokość ekwiwalentu pieniężnego nie może przekraczać 1/175 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego brutto, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "M.P." na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, z późn. zm.) przed dniem ustalenia ekwiwalentu pieniężnego, naliczanego za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej. Ekwiwalent pieniężny jest wypłacany z budżetu właściwej gminy (ust. 2). W zaskarżonej uchwale Prokurator zakwestionował jedynie zapis w § 1 pkt 1 i 2 uchwały w zakresie wskazującym, że ekwiwalent naliczany jest za "każdą rozpoczętą godzinę", a nie jak wynika z art. 15 ust. 2 ustawy "za każdą rozpoczętą godzinę od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej". Podał, że ustawodawca doprecyzował moment, od którego naliczany jest przedmiotowy charakter, a pozostawienie w obrocie prawnym uchwały bez sprecyzowania momentu od którego naliczany jest ekwiwalent może prowadzić do sporów w zakresie wskazania co do obliczenia czasu za jaki ekwiwalent przysługuje. W ocenie Sądu brak doprecyzowania w zaskarżonej uchwale momentu, od którego naliczany jest ekwiwalent przez pominięcie słów "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Pominięcie określenia momentu naliczania ekwiwalentu w uchwale traktować należy w charakterze braku doprecyzowania przez powtórzenie treści przepisu ustawy, nie zaś sprzeczności z ustawą, czy przekroczenia regulacji przekazanej radom gminy na podstawie ustawy kompetencyjnej. Zarzucany brak doprecyzowania momentu, od którego należy naliczać ekwiwalent w istocie stanowi zarzut pominięcia uchwałodawczego, lecz nie można stwierdzić nieważności czegoś, co nie istnieje. Sąd uznaje, że wskazanie w uchwale, że ekwiwalent przysługuje "za każdą rozpoczętą godzinę" nie jest sprzeczne z art. 15 ust. 2 ustawy, nie wprowadza innego sposobu naliczania ekwiwalentu, nie narusza związku formalnego i materialnego między tym aktem a ustawą i nie narusza wskazanych w skardze przepisów Konstytucji. Obligatoryjnym elementem uchwały podejmowanej przez radę gminy na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy jest ustalenie wysokości tego ekwiwalentu. Wysokość ekwiwalentu została przez organ w uchwale podana. Pominięcie w zaskarżonej uchwale słów "od zgłoszenia wyjazdu z jednostki ochotniczej straży pożarnej" nie stanowi w ocenie Sądu istotnego naruszenia prawa. Za nieistotne naruszenie prawa należy bowiem uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na treść aktu organu gminy. Należy zauważyć, że w zaskarżonej uchwale wskazano prawidłowo jako podstawę prawną art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2021r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 194), które to przepisy prawidłowo zacytowano również w uzasadnieniu uchwały. Podkreślić należy, że uzasadnienie uchwały pełni funkcję zarówno informacyjną, jak również kontrolną, warunkuje możliwość kontroli organów nadzoru i kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W niniejszej sprawie zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały treść przepisów art. 15 ust. 1 i 2 ustawy wskazuje, że organ gminy, pomijając kwestionowany zapis dotyczący dokładnego momentu rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu, nie wprowadził innego, sprzecznego z ustawą pojęcia. W rezultacie, pozostawienie w obrocie prawnym uchwały w takim brzmieniu, wbrew stanowisku Prokuratora, nie powinno prowadzić do sporów w zakresie wskazania, od jakiego momentu naliczany ma być ekwiwalent. Zastosowanie znajdzie bowiem zapis art. 15 ust. 2 zd. 2 ustawy wskazany w podstawie prawnej uchwały i w jej uzasadnieniu. Uchwała nie wskazuje innego momentu rozpoczęcia naliczania ekwiwalentu. Nie mamy więc do czynienia z wyraźną sprzecznością uchwały nr LXXII/507/2023 z określonym przepisem prawa, co oznacza, że pozostawienie tego aktu w obrocie prawnym nie kłóci się z ideą demokratycznego państwa prawnego. O stwierdzeniu nieważności uchwały przez organ nadzoru można mówić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonymi przepisami prawa i gdy wynika to wprost z treści tego przepisu. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie zdaniem Sadu nie zachodzi. Sąd uwzględnił okoliczność, że w licznych orzeczeniach sądów wskazywano na istnienie "wyraźnej sprzeczności z zakresem regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych" (np. wyroki WSA w Poznaniu: z 29 listopada 2023 r. sygn. III SA/Po 681/23 i z 10 października 2023 r. sygn. III SA/Po 507/23, wyrok WSA w Łodzi z 6 grudnia 2023r., sygn. III SA/Łd 543/23, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyroki te zostały jednak wydane w innych stanach faktycznych. Skarżone w tych sprawach uchwały wychodziły poza zakres podmiotowy regulacji przekazanej radom gmin na podstawie ustawy kompetencyjnej, ponieważ przyznawały uprawnienia grupie członków OSP, której uprawnień nie przyznaje ustawa. Już zatem tylko z tego powodu istotnie naruszały one prawo, co wynikało wprost z ich treści. W konsekwencji tego rodzaju wada prawna uzasadniała stwierdzenie nieważności takich uchwał w całości. Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała takich uchybień nie zawiera. W zaskarżonej uchwale wskazano, że ekwiwalent pieniężny przyznawany jest strażakom ratownikom OSP, analogicznie jak adresata normy określa art. 15 ust. 1 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych powołanej w uchwale. Analogicznie skarżone doprecyzowanie momentu wypłaty ekwiwalentu znajduje się w ustawie (art. 15 ust. 2), co skutkuje uznaniem, że brak jest podstaw do uznania, że doszło do istotnego naruszenia prawa. Wprawdzie Sąd orzekający w niniejszym składzie uznaje, że precyzyjne formułowanie uchwał, nawet z powtórzeniami zapisów ustawy porządkuje i ułatwia interpretację przepisów, a tym samym jest w określonych sytuacjach nie tylko dopuszczalne, ale i pożądane, to brak zawarcia w uchwale takich sformułowań, przy braku istotnej wadliwości, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje się, że powtórzenia i modyfikacje, jako wysoce dezinformujące, stanowią istotne naruszenie prawa (wyrok NSA z 16 czerwca 1992 r., sygn. akt II SA 99/92, publ. ONSA 1993/2/44; wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 14 października 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1179/98, publ. OSS 2000/1/17). Powtarzanie regulacji ustawowych, bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy uchwały może bowiem w określonych stanach faktycznych prowadzić do odmiennej, czy wręcz sprzecznej z intencjami ustawodawcy interpretacji. Reasumując, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej uchwały stwierdził, że nie jest ona dotknięta istotnymi naruszeniami prawa, które winny skutkować stwierdzeniem jej nieważności w całości. Pozostawienie jej w obrocie nie kłóci się z ideą demokratycznego państwa prawnego. Sąd dostrzega również, że wyeliminowanie zaskarżonej chwały z obrotu prawnego spowodowałoby przerwanie ciągłości i porządku uchwał w tym przedmiocie, a także konieczność podjęcia przez organ gminy kolejnej uchwały i to z wsteczną, ograniczoną do czasu wejścia w życie uchwały z 29 listopada 2023 r., mocą obowiązującą. Poprzedzająca zaskarżoną uchwałę uchwała z dnia 30 marca 2022 r. nr LVI/393/2022 obowiązująca od 5 maja 2022 r. straciła bowiem moc zgodnie z § 3 zaskarżonej uchwały, a kolejna uchwała z 29 listopada 2023r. nr LXXIII/612/2023 w jej § 3 stwierdza utratę mocy zaskarżonej uchwały, nie zaś poprzedzającej ją uchwały z 30 marca 2022 r. W tym stanie sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI