III SA/PO 807/18

III SA/Po 807/18 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Górecka /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GZ 164/19 - Postanowienie NSA z 2019-05-31
I GSK 1592/20 - Wyrok NSA z 2024-03-05
I GZ 29/20 - Postanowienie NSA z 2020-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1201
art. 17 § 2, art. 18, art. 54 § 6
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 123, art. 126, art. 138 § 2, art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 31 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Mirella Ławniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 lipca 2020r. przy udziale sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego oddalenia skargi na czynności egzekucyjne i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...].10.2018 r. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w O. W. z dnia [...].08.2018 r. oddalające skargę " z dnia [...] czerwca 2018 r." na przewlekłość postępowania egzekucyjnego i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor Oddziału ZUS w O. W. prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].04.2018 r. obejmujących zaległości z tytułu składek na FP i FGŚP oraz ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W toku postępowania dokonano zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego.
Pismami z dnia [...].04.2018 r. zobowiązany wniósł zarzuty oddzielnie do każdego z tytułów wykonawczych. Zażądał umorzenia postępowania i uchylenia dokonanego zajęcia, ewentualnie zawieszenia postępowania i uchylenia dokonanego zajęcia oraz wstrzymania postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. uznał zarzuty za bezzasadne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Pismami z dnia [...].05.2018 r. zobowiązany wniósł skargi na czynności egzekucyjne oddzielnie dla każdego zajęcia.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. oddalił skargi.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Pismem z dnia [...].07.2018 zobowiązany w powołaniu na art. 54 u.p.e.a. wniósł "skargi" na "zaniechanie dokonania czynności w postaci wydania postanowienia o zawiadomieniu stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonane w toku postępowania egzekucyjnego". Zażądał wydania w trybie art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 123 kpa i art. 18 u.p.e.a. postanowienia o niezakończeniu w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz uchylenia dokonanych zajęć i wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skarg. Zobowiązany wskazał na nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. oddalił skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podtrzymał podnoszone wcześniej argumenty. Podniósł ponadto m. in., że postanowienie zostało wydane wobec 3 skarg egzekucyjnych dotyczących zajęć rachunku bankowego wykonanych w 3 odrębnych postępowaniach egzekucyjnych. Nie wydano postanowienia o połączeniu spraw do jednego rozpatrzenia.
Zobowiązany wniósł o
- zmianę postanowienia poprzez stwierdzenie, że skargi zasługują na uwzględnienie i o uchylenie dokonanych zajęć
- ewentualnie o uchylenie powyższego postanowienia w całości i przekazanie skarg do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
- względnie o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanych zajęć wierzytelności.
Wniósł on ponadto o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia stwierdził m. in., że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa.
W jego ocenie organ I instancji nie wyjaśnił, dlaczego uznał pismo zobowiązanego z dnia [...].07.2018 r. jako skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Powoływał się on w przedmiotowym piśmie na art. 54 u.p.e.a., zgłaszając też żądania różnego rodzaju. Mimo tego organ I instancji nie podjął czynności zmierzających do ustalenia jaki jest zakres żądania i podstawa prawna podań zobowiązanego. Nie wezwał on zobowiązanego do złożenia jakichkolwiek wyjaśnień w tej kwestii. Organ nie uzasadnił wobec tego, dlaczego zastosowano tryb dotyczący przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Naruszono przez to art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji nie odniósł się do okoliczności i wniosków wskazywanych przez zobowiązanego. Naruszono przez to art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa.
Organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien wyjaśnić jaki jest zakres żądania strony, jakiego trybu postępowania dotyczy jej wniosek.
Organ II instancji stwierdził ponadto, że w sprawie nie ma podstaw do wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 u.p.e.a.
W skardze do WSA w Poznaniu skarżący zakwestionował "zaniechanie dokonania czynności w postaci wydania postanowienia w przedmiocie wniosku o wstrzymanie prowadzonego wobec Zobowiązanego postępowania egzekucyjnego" objętego tytułami wykonawczymi z dnia [...].04.2018 r.
Wniósł o
- wydanie postanowienia w zakresie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego "do czasu prawomocnego rozpatrzenia wniesionej skargi pierwotnej"
- uchylenie dokonanego zajęcia.
W uzasadnieniu skargi zobowiązany podniósł zarzuty merytoryczne dotyczące kwestii egzekwowanych obowiązków. Skarżący podniósł, że postanowienie organu II instancji jest dla niego korzystne, ale nie zawiera rozstrzygnięcia dotyczącego wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Jego zdaniem należy zastosować art. 54 § 6 u.p.e.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor Oddziału ZUS w O. W. prowadzi wobec strony postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].04.2018 r. o nr [...], [...], [...]
Pismami z dnia [...].04.2018 r. zobowiązany wniósł zarzuty oddzielnie do każdego z tytułów wykonawczych. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. uznał zarzuty za bezzasadne. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Pismami z dnia [...].05.2018 r. zobowiązany wniósł skargi na czynności egzekucyjne oddzielnie dla każdego zajęcia. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. oddalił skargi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie.
Ponadto pismem z dnia [...].07.2018 zobowiązany w powołaniu na art. 54 u.p.e.a. wniósł "skargi" na "zaniechanie dokonania czynności w postaci wydania postanowienia o zawiadomieniu stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonane w toku postępowania egzekucyjnego". Zażądał wydania w trybie art. 36 § 1 kpa w zw. z art. 123 kpa i art. 18 u.p.e.a. postanowienia o niezakończeniu w terminie określonym w art. 35 § 3 kpa postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie oraz podania przyczyny zwłoki i wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz uchylenia dokonanych zajęć i wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skarg. Zobowiązany wskazał na nieistnienie obowiązku oraz wygaśnięcie.
Organ I instancji postanowieniem z dnia [...].08.2018 r. oddalił skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Zdaniem Sądu organ II instancji dokonał prawidłowej analizy akt sprawy i na tej podstawie uchylił powyższe postanowienie organu I instancji w trybie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 kpa.
Organ I instancji nie dokonał bowiem prawidłowej analizy, jakiego typu żądania wniósł w powyższym piśmie zobowiązany i zbyt arbitralnie uznał, że chodziło mu o skargę na przewlekłość postępowania.
Wskazać należy przede wszystkim, że w przedmiotowym piśmie zobowiązany podnosił różnorodne okoliczności faktyczne i prawne oraz zgłaszał różne żądania. Powoływał się on w przedmiotowym piśmie m. in. na art. 54 u.p.e.a.
Mimo tego organ I instancji nie podjął jakichkolwiek czynności procesowych zmierzających do ustalenia, jaki jest zakres żądania i podstawa prawna podań zobowiązanego. Zakres danego postępowania wszczynanego na wniosek strony jest zakreślony przez granice żądania strony. Organ nie może wobec tego dokonywać samodzielnej modyfikacji żądania strony.
Organ I instancji był zatem zobowiązany do wezwania skarżącego do precyzyjnego i jednoznacznego wskazania jaki typ postępowania ma być wszczęty przez organ na skutek wniesienia przedmiotowego pisma. Winien on ponadto wskazać konkretne podstawy prawne takiego żądania.
Organ I instancji zaniechał dokonania tej bardzo istotnej czynności procesowej i w konsekwencji zbyt arbitralnie i przedwcześnie w ocenie Sądu stwierdził, że w sprawie należało zastosować tryb dotyczący przewlekłości postępowania egzekucyjnego. Rację miał zatem organ II instancji uznając, że naruszono przez to art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
W uzasadnieniu swojego postanowienia organ I instancji nie odniósł się do okoliczności i wniosków wskazywanych przez zobowiązanego. Naruszono przez to art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa. Organ I instancji nie uzasadniał wystarczająco postaw faktycznych i prawnych swojego rozstrzygnięcia.
Zasadnie zatem zdaniem Sądu organ II instancji wskazał w uzasadnieniu swojego postanowienia, że organ I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winien wyjaśnić jaki jest zakres żądania strony, jakiego trybu postępowania dotyczy jej wniosek. Należy zatem wezwać skarżącego do złożenia kategorycznych i jednoznacznych wyjaśnień w tej kwestii.
Organ II instancji stwierdził ponadto, że w sprawie nie ma podstaw do wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 17 § 2 u.p.e.a. Skarżący domaga się – jak wynika z treści jego skargi – zastosowania w sprawie art. 54 § 6 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 17 § 2 u.p.e.a. wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ odwoławczy może jednak w uzasadnionych przypadkach wstrzymać postępowanie egzekucyjne do czasu rozpatrzenia zażalenia.
Organ II instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia stwierdził, że nie było uzasadnionego przypadku do wstrzymania przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Zasadnie uznał, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego winien być rozpatrzony w trybie art. 17 § 2 u.p.e.a., a nie w – powoływanym w skardze – trybie art. 54 § 6 u.p.e.a.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu bowiem w istocie aby móc rozpoznać żądanie strony należy przede wszystkim ustalić jego treść. Skarżący formułował w swoim piśmie wiele różnych żądań zaś organ jednoznacznie ustalił, że pismo jest skargą na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Taka zawężona interpretacja treści pisma jest niedopuszczalna bowiem pozbawia stronę możliwości "załatwienia" jej żądań. Organ odwoławczy słusznie zatem uznał, że wymaga ustalenia jakich żądań pismo przedmiotowe dotyczy i jakiego trybu postępowania. Skarżąc więc rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego, strona nie ma racji .
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, wobec czego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.