III SA/Po 804/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J.B. na decyzję Wojewody uchylającą czynność materialno-techniczną zameldowania, uznając, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu, w którym został zameldowany.
Skarżący J.B. został zameldowany na pobyt stały w lokalu, z którego wcześniej został eksmitowany i wymeldowany. Po zawiadomieniu przez właściciela nieruchomości, organ I instancji uchylił czynność zameldowania, uznając ją za wadliwą, ponieważ skarżący faktycznie nie zamieszkiwał pod wskazanym adresem. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując m.in. prawidłowość eksmisji i przetargu. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych ani do zapewniania warunków egzystencji.
Sprawa dotyczyła skargi J.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżącego na pobyt stały. Prezydent Miasta P. orzekł o uchyleniu zameldowania, ponieważ J.B. został eksmitowany z lokalu przy ul. M. [...] w P. w październiku 2003 r. i wymeldowany w marcu 2004 r. Mimo to, w czerwcu 2004 r. J.B. został ponownie zameldowany pod tym samym adresem, przedstawiając odpis z księgi wieczystej wskazujący go jako posiadacza prawa do lokalu. Organ I instancji stwierdził, że J.B. od czasu eksmisji nie zamieszkiwał w lokalu, a jego ponowne zameldowanie było wadliwe, naruszając przepisy ustawy o ewidencji ludności. Wojewoda podzielił tę argumentację. Skarżący J.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc m.in. nieprawidłowości związane z eksmisją i przetargiem oraz kwestionując prawną skuteczność ustanowienia prawa do lokalu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, takich jak prawidłowość wyroku eksmisyjnego czy przetargu. Sąd zaznaczył również, że zapewnienie warunków egzystencji i przeciwdziałanie bezdomności leży w gestii gminy, a nie sądu administracyjnego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a skarżący złożył nieprawdziwe oświadczenie o zamieszkiwaniu w lokalu, z którego został eksmitowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnoprawnym, takich jak prawidłowość wyroku eksmisyjnego, egzekucji sądowej czy przetargu. Przekroczenie tych granic kompetencji skutkuje nieważnością postępowania.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym przez ustawy, a rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych nie należy do ich właściwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.e.l.i.d.o. art. 47 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Przepis ten uzasadnia uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, jeśli ujawniono, że osoba zainteresowana w dniu zameldowania faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu lub posłużyła się nieprawdziwym dokumentem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli nie ma uzasadnionych podstaw.
Pomocnicze
u.e.l.i.d.o. art. 1 § 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Określa istotę ewidencji ludności jako rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu.
u.e.l.i.d.o. art. 4 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Stanowi o obowiązku meldunkowym ludności.
u.e.l.i.d.o. art. 6 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Dotyczy obowiązku meldunkowego.
u.e.l.i.d.o. art. 10 § 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Dotyczy obowiązku meldunkowego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucyjna podstawa sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki nieważności postępowania, w tym przekroczenie przez sąd ustawowych granic kompetencji.
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych nad administracją publiczną (zgodność z prawem).
p.p.s.a. art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach zastępstwa prawnego z urzędu.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa zadania własne gminy, w tym pomoc społeczną i budownictwo mieszkaniowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania sporów cywilnoprawnych, takich jak prawidłowość wyroku eksmisyjnego, egzekucji czy przetargu. Zapewnienie warunków egzystencji i przeciwdziałanie bezdomności leży w gestii gminy, a nie sądu administracyjnego. Czynność zameldowania była wadliwa, ponieważ skarżący faktycznie nie zamieszkiwał w lokalu, z którego został eksmitowany i wymeldowany.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące prawidłowości wyroku eksmisyjnego, egzekucji sądowej oraz przetargu. Żądania skarżącego dotyczące 'odzyskania nieruchomości przywłaszczonej i administrowanej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" w P.' Argumenty dotyczące krzywdzącej decyzji pozbawiającej skarżącego warunków do życia.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzyganie sporów o charakterze cywilnoprawnym nie należy do właściwości tych sądów. Przekroczenie ustawowych granic kompetencji sądu administracyjnego skutkuje nieważnością postępowania. Poza granicami możności prawnych sądu administracyjnego pozostaje także interwencja mająca na celu zapewnienie obywatelom minimalnych warunków egzystencji, czy przeciwdziałaniu bezdomności. Zarejestrowanie pobytu stałego przy braku materialnoprawnych przesłanek w postaci zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania obligowało organ meldunkowy do uchylenia dokonanej czynności materialno-technicznej.
Skład orzekający
Barbara Koś
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Bejgerowska
członek
Walentyna Długaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych i że zapewnienie warunków egzystencji leży w gestii gminy. Potwierdzenie możliwości uchylenia wadliwej czynności zameldowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z eksmisją i próbą ponownego zameldowania. Właściwość sądu administracyjnego jest ściśle określona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ograniczenia jurysdykcji sądów administracyjnych i pokazuje, jak prawo administracyjne (meldunkowe) może być wykorzystywane w kontekście sporów o charakterze cywilnoprawnym (eksmisja, prawo do lokalu). Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Sąd administracyjny nie pomoże odzyskać mieszkania po eksmisji – kluczowa jest właściwość sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 804/04 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-09-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Koś /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Bejgerowska. Walentyna Długaszewska Symbol z opisem 6050 Obowiązek meldunkowy Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2004r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania I. oddala skargę, II. obciąża Skarb Państwa kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i z tego tytułu nakazuje wypłacić adwokatowi J. B., Kancelaria Adwokacka, w P., ul. M. [...] ze Skarbu Państwa – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu kwotę 255,- (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. /-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska Uzasadnienie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] września 2004r. nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. z 2001r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] czerwca 2004r. faktu zameldowania J.B. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w P. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że w wykonaniu prawomocnego wyroku Komornik Sądowy Rewiru XI przy Sądzie Rejonowym w P. w dniu [...] października 2003r. dokonał, w asyście Policji, opróżnienia lokalu nr [...] przy ul. M. [...] w P., który zajmował J.B. W efekcie tego Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2004r. wymeldował J.B. z pobytu stałego z lokalu, z którego wyżej wymieniony został eksmitowany. W dniu [...] kwietnia 2004r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A", właściciel nieruchomości położonej przy ul. M. [...], ustanowiła na rzecz P.F. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przy ul. M. [...]/[...] w P. P.F. z tym dniem objął lokal w posiadanie. Z kolei w dniu [...] czerwca 2004r. J.B. przedkładając wypełniony formularz zgłoszenia pobytu stałego wniósł o zameldowanie na pobyt stały pod adresem ul. M. [...]/[...]. Do zgłoszenia załączył wydany w dniu [...] czerwca 2004r. odpis z księgi wieczystej nr [...], w którym był wskazany jako podmiot posiadający własnościowe prawo do lokalu przy ul. M. [...]/[...]. W oparciu o przedstawione zgłoszenie i załączone do niego dokumenty dokonano zameldowania skarżącego. Na skutek zawiadomienia pochodzącego od właściciela nieruchomości zostało wszczęte z urzędu przez Prezydenta Miasta P. postępowanie administracyjne, w którym ujawniono, że J.B. od czasu eksmisji w listopadzie 2003 r. nie przebywał i nie zamieszkiwał w P. przy ul. M. [...]/[...]. Jednocześnie nachodził on zamieszkującego pod tym adresem P.F. i posługując się uzyskanym poświadczeniem zameldowania na pobyt stały groził, że wtargnie do mieszkania sam lub w asyście Policji; powoływał się na zameldowanie na pobyt stały pod tym adresem. Oceniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, że czynność materialno-techniczna, polegająca na zarejestrowaniu w dniu [...] czerwca 2004r. faktu zameldowania J.B. na pobyt stały w lokalu przy ul. M. [...]/[...] w P., była wadliwa. Naruszała przepisy art. 4 ust. 1 i 2, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadniające jej uchylenie w oparciu o przepis art. 47 ust. 2 tej ustawy. Organ I instancji wyjaśnił, że ujawnienie po zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy ponad 2 miesiące okoliczności, że osoba zainteresowana w dniu dokonania zameldowania faktycznie nie zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana lub posłużyła się nieaktualnym, nieprawdziwym czy sfałszowanym dokumentem stwierdzającym tytuł prawny do lokalu powoduje, iż należy uchylić dokonaną czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu zameldowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.B. W uzasadnieniu podał, że nigdy nie sprzedawał mieszkania, z którego został eksmitowany i wskazał, że zamieszkuje w części podziemnej budynku, gdzie zajmuje dwa pomieszczenia piwniczne. Ponadto podniósł nieprawidłowości jakie, w jego ocenie, zaszły przy wydaniu wyroku eksmisyjnego i jego wykonaniu. Kwestionował także prawną skuteczność przetargu, przeprowadzonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A", w którym został wyłoniony przyszły nabywca nowo ustanowionego własnościowego prawa do lokalu spółdzielczego. Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2004r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu podjętej decyzji, przyjmując, iż stan faktyczny został ustalony prawidłowo, podzielił argumentację prawną organu pierwszej instancji i stwierdził brak podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. J.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody . W uzasadnieniu podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i pozbawia go warunków do życia. Podnosząc argumenty powołane w odwołaniu wniósł o pozytywne rozwiązanie sprawy w celu odzyskania nieruchomości przywłaszczonej i administrowanej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" w P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji wniósł o jej oddalenie. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2005r. J. B. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym. Występujący na rozprawie w imieniu skarżącego adwokat wnosił jak w skardze, a ponadto o zasądzenie kosztów udzielonej z urzędu i nieopłaconej nawet w części pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Przede wszystkim należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie określonym przez ustawy - art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r. Nr 78, poz. 483). Rozstrzyganie sporów o charakterze cywilnoprawnym nie należy do właściwości tych sądów. Z kolei przekroczenie ustawowych granic kompetencji sądu administracyjnego skutkuje nieważnością postępowania – art. 183 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.). W niniejszym postępowaniu nie mogą być zatem rozpoznawane kwestie prawidłowości wyroku eksmisyjnego, egzekucji sądowej, czy prawidłowości przetargu, w którym został wyłoniony nowy nabywca mieszkania przy ul. M. [...]/[...]. Z tych względów przedmiotem postępowanie sądowoadministracyjnego nie mogą być żądania skarżącego w postaci, jak to wyraził, "odzyskania nieruchomości przywłaszczonej i administrowanej przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A" w P.". Sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sytuacjach dostrzeżenia istotnej wadliwości w działaniu administracji sąd przede wszystkim eliminuje z obrotu prawnego akty lub czynności tych organów. Wyjątki od kasacyjnego charakteru orzeczeń sądu administracyjnego są nieliczne i nie zachodzą w niniejszej sprawie. Poza granicami możności prawnych sądu administracyjnego pozostaje także interwencja mająca na celu zapewnienie obywatelom minimalnych warunków egzystencji, czy przeciwdziałaniu bezdomności. Sprawy te należą do zadań własnych gminy, a nie sądu administracyjnego. W szczególności zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) do zadań własnych gminy należą sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych, a także gminnego budownictwa mieszkaniowego. Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a wniesiona skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Poza sporem pozostaje ustalenie przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie, że skarżący przy dokonywaniu w dniu [...] czerwca 2004 r. zgłoszenia pobytu stałego złożył nie odpowiadające prawdzie oświadczenie o przebywaniu w lokalu pod adresem ul. M. [...]/[...] w P. Z lokalu tego skarżący został bowiem eksmitowany w dniu [...].10.2003 r. i nigdy do niego nie powrócił. W dniu [...] marca 2004 r. wydana została decyzja o jego wymeldowaniu. Ponowne zameldowanie skarżącego pod tym samym adresem w dniu [...] czerwca 2004r. było w tych okolicznościach wadliwe. Z treści art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności w art. 1 ust. 2 cyt. ustawy, a także z faktu istnienia obowiązku meldunkowego ludności z art. 4 cyt. ustawy wynika, że właściwy organ administracyjny zobowiązany jest do podejmowania czynności zmierzających do rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym, w tym również do rozstrzygania wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ewidencji ludności. Dlatego zarejestrowanie pobytu stałego przy braku materialnoprawnych przesłanek w postaci zamieszkiwania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania obligowało organ meldunkowy do uchylenia dokonanej czynności materialno-technicznej. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. Stosownie do art. 250 cytowanej ustawy orzeczono o wynagrodzeniu adwokata za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. /-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/ W. Długaszewska
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI