III SA/Po 794/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2008-07-30
NSAinneŚredniawsa
prawo celnezgłoszenie celnepochodzenie towarustawka celnadług celnyświadectwo pochodzeniaodpowiedzialność celnaspółka cywilnawspólnicy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę dotyczącą uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, potwierdzając odpowiedzialność spółki celnej i jej wspólników za dług celny wynikający z nieprawdziwych dokumentów pochodzenia towaru.

Skarżący kwestionowali decyzję Dyrektora Izby Celnej o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego. Zarzucali naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu celnego, w tym kwestionując odpowiedzialność spółki cywilnej i jej wspólników za dług celny wynikający z nieprawdziwych świadectw pochodzenia. Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły niepreferencyjne pochodzenie towaru i zastosowały właściwą stawkę celną, a także prawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące odpowiedzialności za dług celny, w tym solidarną odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej.

Sprawa dotyczyła skargi B.J. i S.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego. Organy celne ustaliły, że świadectwa pochodzenia dołączone do zgłoszenia celnego były nieprawdziwe, co uniemożliwiło zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. W związku z tym zastosowano wyższą, autonomiczną stawkę celną, co skutkowało powstaniem długu celnego. Skarżący zarzucali naruszenie art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że decyzja została skierowana do osób fizycznych, a nie spółki, która już nie istnieje. Podnosili również naruszenie art. 209 § 3 Kodeksu celnego, kwestionując odpowiedzialność spółki B. i jej wspólników za dług celny, argumentując, że nie dostarczyli oni nieprawdziwych danych i nie mogli się o tym dowiedzieć. Kwestionowali również zgodność art. 209 § 3 w związku z art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego z Konstytucją RP. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy celne prawidłowo ustaliły niepreferencyjne pochodzenie towaru i zastosowały właściwą stawkę celną. Sąd wyjaśnił, że przepisy Kodeksu celnego przewidują solidarną odpowiedzialność zgłaszającego, osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia, oraz osób, które dostarczyły nieprawdziwych danych. Podkreślono, że odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej za zobowiązania spółki trwa nadal po jej rozwiązaniu, a decyzja dotycząca długu celnego spółki cywilnej jest w istocie skierowana do majątku wspólników. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, uznając, że przepisy Kodeksu celnego dotyczące odpowiedzialności agencji celnej są zgodne z Konstytucją.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, spółka cywilna i jej wspólnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za dług celny, zgodnie z art. 209 § 3 i art. 221 Kodeksu celnego. Odpowiedzialność ta trwa również po rozwiązaniu spółki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy Kodeksu celnego jasno określają krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny, w tym zgłaszającego, osobę, na rzecz której dokonano zgłoszenia, oraz osoby, które dostarczyły danych do zgłoszenia i wiedziały lub mogły się dowiedzieć o ich nieprawdziwości. Podkreślono, że odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej jest solidarna i trwa po rozwiązaniu spółki, a decyzja dotycząca długu celnego jest skierowana do majątku wspólników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 15 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 83 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 209

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 221

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 65 § § 4

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 3 § § 1 pkt 23

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 20 § § 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 13 § § 3 pkt 4 i 5

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej

Porozumienie w Sprawie Reguł Pochodzenia art. 1 § punkt 1 i 2

Międzynarodowa Konwencja dotycząca uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia

k.c. art. 253 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 64 § § 2a

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

k.c. art. 256 § § 2 pkt 1 i § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Pomocnicze

o.p. art. 247 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom § § 3

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 258 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

k.c. art. 262

Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997r.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo ustaliły niepreferencyjne pochodzenie towaru i zastosowały właściwą stawkę celną. Organy celne prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy dotyczące odpowiedzialności za dług celny, w tym solidarną odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej. Przepisy Kodeksu celnego dotyczące odpowiedzialności za dług celny są zgodne z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja narusza art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, przez adresowanie decyzji do osób fizycznych (B.J. S.J. ) w sytuacji, gdy po rozwiązaniu spółki cywilnej B organ odwoławczy nie miał podstaw do kierowania swojego orzeczenia wobec jej byłych wspólników. Spółka cywilna niesłusznie została uznana za dłużnika; art. 209 §3 Kodeksu celnego wyłącza odpowiedzialność agencji celnej spółki B. oraz firmy 'spółki A. Zaskarżone rozstrzygnięcia są niewykonalne, tym samym bezprzedmiotowe, z uwagi na rozwiązanie spółki B. Wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Organy celne prawidłowo zastosowały w kontrolowanej sprawie przepisy prawa określające pochodzenie towaru w ramach handlu niepreferencyjnego. Prawidłowo został zinterpretowany i zastosowany art. 209 § 3 Kodeksu celnego. Odpowiedzialność osobista wspólnika za zobowiązania spółki cywilnej trwa nadal również po rozwiązaniu spółki, zatem byli wspólnicy zachowują przymiot strony w rozumieniu art.133 Ordynacji podatkowej, jako osoby, których interesu prawnego dotyczy prowadzone postępowanie. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł uzasadnionych podstaw dla przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Skład orzekający

Tadeusz Geremek

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Koś

sędzia

Beata Sokołowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za dług celny w przypadku spółek cywilnych, w tym po ich rozwiązaniu, oraz prawidłowego ustalania pochodzenia towarów i stosowania stawek celnych w handlu niepreferencyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji handlu z krajami spoza UE i stosowania stawek celnych w ramach handlu niepreferencyjnego. Odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej po jej rozwiązaniu jest ugruntowana w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa celnego, w tym odpowiedzialności za dług celny i prawidłowości dokumentacji pochodzenia towarów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie celnym i handlu międzynarodowego.

Nieprawdziwe świadectwo pochodzenia towaru: kto odpowiada za dług celny po likwidacji spółki?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 794/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2008-07-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Beata Sokołowska
Tadeusz Geremek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
art. 247 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
art. 15 § 1, 83 § 1 i 2, 209
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
Dz.U. 2003 nr 152 poz 1478
§ 3
Rozporządzenie MInistra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom
Sentencja
Dnia 30 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 lipca 2008 roku przy udziale sprawy ze skargi B.J., S.J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe o d d a l a s k a r g ę /-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś WSA/wyr.1 - sentencja wyroku
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] r. [...] uznał za nieprawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego zgłoszenie celne dokonane w procedurze uproszczonej przez wpis do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu pod pozycjami nr 244, 245 z dnia [...]. oraz zgłoszenie uzupełniające SAD nr [...] z dnia [...]. Powiadomił importera "spółkE A oraz przedstawiciela pośredniego spółki B o retrospektywnym zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty długu celnego wraz z odsetkami wyrównawczymi.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...]. nr [...], działając na skutek odwołania spółki Bi zaskarżoną decyzję:
- uchylił w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i w tym zakresie umorzył postępowanie;
- utrzymał w mocy w pozostałej części podzielając ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną organu pierwszej instancji.
Organy ustaliły, że w dniu [...]. przyjęte zostało zgłoszenie celne uzupełniające SAD nr [...] sporządzone na podstawie wpisów do rejestru procedury uproszczonej pod pozycjami: nr 244, 245 z dnia [...] r. Importowany towar (tkanina, dzianina) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu w oparciu o zawnioskowane konwencyjne stawki celne. Do zgłoszenia celnego załączono świadectw pochodzenia: nr [...]z dnia [...] roku. Izba Handlowo-Przemysłowa w Sharjah (Zjednoczone Emiraty Arabskie), w odpowiedzi na wniosek o dokonanie kontroli z dnia [...]., w zbiorczym piśmie z dnia [...]r. poinformowała, iż nie wydawała wymienionych w zapytaniu świadectw pochodzenia towaru. Uznała, że weryfikowane świadectwa, w tym także to załączone do zgłoszenia celnego SAD nr [...], są nieprawdziwe.
W uzasadnieniu wydanych decyzji wyjaśniono, iż art. 83 w związku z art. 13 § 1 i § 3 pkt 2 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 - Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. nr 75, poz. 802 ze zm.) upoważnia organy celne do weryfikacji prawidłowości zgłoszenia celnego, załączonych dokumentów oraz danych dotyczących przywozu i wywozu co do sposobu, warunków i zakresu stosowania stawek celnych. Obrót handlowy był prowadzony w oparciu o Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania (KNU) w ramach reguł wypracowanych przez Układ Ogólny w Sprawie Taryf Celnych i Handlu (GATT), a następnie przez Światową Organizacje Handlu (WTO). Importowany towar podlegał regułom handlu niepreferencyjnego, w którym stosowane są stawki autonomiczne i konwencyjne. Jako podstawę prawną określenia pochodzenia towarów przyjęto art. 16 do art. 19 Kodeksu celnego oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.).
Dopuszczony do obrotu towar w postaci dzianiny i tkaniny syntetyczne, objęty sekcją XI taryfy celnej, został wymieniony w wykazie nr 3 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. Dlatego, zgodnie z przepisem § 11 ust. 1, jego pochodzenie dla zastosowania konwencyjnej stawki celnej powinno być udokumentowane prawidłowym świadectwem pochodzenia. Negatywny wynik weryfikacji przedmiotowego świadectwa pochodzenia uniemożliwił zastosowanie stawki konwencyjnej w wysokości 9%. Tym samym zgodnie z ust. 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz.U. nr 146, poz. 1639 ze zm.) zastosowana została autonomiczna stawka celna w wysokości 30%. Kraj pochodzenia dla poszczególnych pozycji zgłoszenia celnego ustalono według zapisu na fakturze nr [...] z dnia [...] roku.
Zgłoszenia celnego dokonała spółka B działająca w imieniu własnym, lecz na rzecz firmy "spółki A. Zgodnie z art. 209 §3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest zgłaszający, a w wypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba na rzecz, której składane jest zgłoszenie celne. Zatem solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego są spółka B oraz spółka A (art. 221 Kodeksu celnego).
W kwestii odsetek wyrównawczych organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły żadne przesłanki, ani dowody wskazujące na możliwość przypisania importerowi czy przedstawicielowi pośredniemu winy za podanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniu celnym. Strona dołożyła wszelkiej staranności i działała w dobrej wierze, co wyczerpuje przesłankę wynikającą z § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29.08.2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych, wobec czego uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie w tym zakresie.
B.J. i S.J., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z żądaniem stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja narusza art. 247 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, przez adresowanie decyzji do osób fizycznych (B.J. S.J. ) w sytuacji, gdy po rozwiązaniu spółki cywilnej B organ odwoławczy nie miał podstaw do kierowania swojego orzeczenia wobec jej byłych wspólników.
W piśmie z dnia [...]. (k.65-72) Skarżący przedstawili dodatkowe uzasadnienie skargi wskazując na naruszenie: art. 209 § 3 Kodeksu celnego oraz przepisów art. 258 §1 pkt 1 w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
Podnieśli, iż Spółka cywilna niesłusznie został uznana za dłużnika. W ich ocenie art. 209 §3 Kodeksu celnego wyłącza odpowiedzialność, zarówno agencji celnej spółki B., jak i firmy "spółki A. Osoby te nie dostarczyły danych wymaganych do sporządzenia zgłoszenia celnego, nie wiedziały i przy zachowaniu należytej staranności nie mogły się dowiedzieć, że dane te są nieprawdziwe. Podmiotem, który ponosi odpowiedzialność za dług celny jest jedynie osoba, która dostarczyła nieprawdziwych danych do sporządzenia zgłoszenia celnego. Na wypadek, gdyby Sąd nie podzielił powyższej argumentacji, złożono wniosek o skierowanie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący zarzucili, iż odrzucenie zaproponowanej wykładni miałoby ten skutek, że art. 209 §3 w związku z art. 3 §1 pkt 23 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, byłby niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02 kwietnia 1997r. (Dz.U. nr 78, poz. 483). Niezgodność z aktem prawnym wyższej rangi polegałaby na przypisaniu odpowiedzialności za dług celny podmiotowi nie ponoszącemu żadnej winy za sfałszowanie dokumentu celnego oraz pogwałceniu zasady równości wobec prawa poprzez nieuzasadnione zróżnicowanie odpowiedzialności za dług agencji celnej oraz przedstawiciela bezpośredniego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 258 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazano, iż zaskarżone rozstrzygnięcia są obecnie niewykonalne, tym samym bezprzedmiotowe. Spółka B już nie istnieje, gdyż została rozwiązana z dniem [...] (k.202). Niewykonalność zaskarżonych decyzji ma charakter trwały, ponieważ byli wspólnicy nie planują utworzenia nowej spółki o tej nazwie. W konsekwencji organy powinny stwierdzić wygaśnięcie zaskarżonych decyzji na podstawie art. 258 §1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 262 Kodeksu celnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Organy administracji celnej zgodnie z prawem zgromadziły materiał dowodowy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Zgodnie z treścią art. 20 § 1 Kodeksu celnego warunki uzyskiwania pochodzenia oraz sposoby jego dokumentowania według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów określa się, aby skorzystać ze środków wymienionych w art. 13 §3 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego, czyli w celu zastosowania obniżonych stawek celnych określonych w umowach zawartych przez Rzeczypospolita Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów lub preferencyjnych stawek celnych przyjętych jednostronnie przez Rzeczpospolitą Polską w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub regionów. Z kolei stosownie do treści art. 15 §1 pkt 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego. Zatem zastosowanie określonej stawki celnej implikuje powiązany z nią reżim ustalania i dokumentowania pochodzenia towaru.
Organy celne prawidłowo zastosowały w kontrolowanej sprawie przepisy prawa określające pochodzenie towaru w ramach handlu niepreferencyjnego. Importowany towar zakwalifikowano do kodu PCN 5512 19 90 0, dla którego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. nr 146, poz. 1639 ze zm.) nie przewidziano preferencyjnych stawek celnych; stawek celnych stosowanych dla towarów pochodzących z krajów rozwijających się (DEV) oraz z krajów najmniej rozwiniętych (LDC). Z tego względu bezprzedmiotowe są rozważania mające na celu rozstrzyganie czy pochodzenie importowanego towaru określać według reguł preferencyjnego pochodzenia towarów, albowiem udokumentowanie pochodzenia towaru według tych reguł warunkuje zastosowanie preferencyjnych stawek celnych. Wykaz nr II części E postanowień wstępnych Taryfy celnej wskazuje pozaeuropejskie kraje i regiony rozwijające się, wobec których stosuje się preferencyjne stawki celne DEV. Zgodnie z art. 15 §1 pkt 1 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu stosowania taryfy celnej, z wyjątkiem środków wymienionych w art. 13 § 1 pkt 4 i 5 Kodeksu celnego. Zatem reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów znajdują zastosowanie w każdym przypadku stosowania taryfy celnej poza wymienionymi wyjątkami. Ponadto stosownie do treści artykułu 1 punkt 1 i 2 Porozumienia w Sprawie Reguł Pochodzenia - obwieszczenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 12 lutego 1996r. w sprawie publikacji załączników do porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu (Dz.U. nr 32, poz. 143 zał.) reguły pochodzenia rozumiane jako ustawy, przepisy i ustalenia administracyjne ogólnego zastosowania, które stosowane są przez jakiegokolwiek Członka w celu określenia kraju pochodzenia towarów obejmują reguły pochodzenia stosowane w niepreferencyjnych instrumentach polityki handlowej, do których zalicza się Klauzulę Najwyższego Uprzywilejowania. W zgłoszeniu celnym zawnioskowano o zastosowanie konwencyjnej stawki celnej, która dla importowanego towaru, sklasyfikowanego do kodu PCN 5512 19 90 0, wynosiła 9% jego wartości celnej. W tych okolicznościach organy celne prawidłowo oparły swoje rozstrzygnięcia na postanowieniach Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kioto dnia 18 maja 1973r. (Dz.U. nr 12, poz. 38 ze zm.), art. 16 do art. 19 Kodeksu celnego oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, poz. 851 ze zm.).
Weryfikacja zaś załączonego do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia odbyła się bez naruszenia norm ustanowiony w aktach prawnych określających reguły handlu niepreferencyjnego.
Prawidłowo został zinterpretowany i zastosowany art. 209 § 3 Kodeksu celnego. W jego treści ustawodawca określił krąg podmiotów odpowiedzialnych za dług celny, który powstawał z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego. Do osób ponoszących odpowiedzialność za dług celny zaliczył zgłaszającego, osobę na rzecz, której dokonano zgłoszenia oraz osoby, które dostarczyły danych do sporządzenia zgłoszenia celnego i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dostarczone dane są nieprawdziwe. Zgodnie z art. 221 Kodeksu celnego także w przypadku, o którym mowa w art. 209 §3 Kodeksu celnego, dłużnicy są solidarnie zobowiązani do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego. Tym samym ziszczenie się przesłanek odpowiedzialności podmiotu, który dostarczył nieprawdziwych danych do sporządzenia zgłoszenia celnego nie ma tego skutku, że wyłącza odpowiedzialności zgłaszającego lub osoby, na rzecz której dokonano zgłoszenia.
Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 258 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazują, że należało stwierdzić wygaśnięcie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z uwagi na jej bezprzedmiotowość, którą wywołało rozwiązanie z dniem [...]., jednego z dłużników solidarnych, spółki cywilnej B B.J. S.J.. Sformułowany zarzut jest chybiony już tylko z tego względu, że wykracza poza granice rozpoznania sprawy wyznaczone zaskarżonym rozstrzygnięciem. Decyzja Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzja Naczelnika Urzędu Celnego dotyczyły kwestii prawidłowości zgłoszenia celnego - art. 65 §4 Kodeksu celnego. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji następuje w odrębnym postępowaniu celnym (art. 262 Kodeksu celnego w związku z art. 258 §1, §2 i §3 Ordynacji podatkowej). Od ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji służy skarga do sądu administracyjnego. Dlatego ocena bezprzedmiotowości kwestionowanych decyzji z tego punktu widzenia wykracza poza, wyznaczone przez art. 134 §1 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), granice kontroli legalności rozstrzygnięcia w przedmiocie nieprawidłowości zgłoszenia celnego. Wskazać również należy, iż postępowanie w sprawie wygaśnięcia decyzji nie służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji wadliwych (B. Gruszczyński w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa - komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2007, str. 772).
Nieuzasadniony jest również zarzut skarżących co do tego, że zaskarżona decyzja adresowana jest do osób fizycznych, podczas gdy stroną postępowania jest spółka B., obok spółki A. W tym miejscu zauważyć należy, że na gruncie przepisów Kodeksu celnego, przyznających podmiotowość administracyjnoprawną spółkom cywilnym ( art. 1 w zw. z art. 3 § 1 pkt 10 ), postępowanie celne prowadzone z udziałem spółki jako strony jest w rzeczywistości postępowaniem prowadzonym z udziałem samych wspólników, przy założeniu, że wszyscy wspólnicy zostali określeni w tej decyzji. Taka sytuacja występuje właśnie w niniejszej sprawie. Rozważając powyższy problem należy bowiem mieć na uwadze to, iż przepisy Kodeksu celnego nie modyfikują, określonego w Kodeksie cywilnym, ustrojowego kształtu spółki cywilnej, a zwłaszcza nie zawierają szczególnych regulacji dotyczących odpowiedzialności wspólników za długi zlikwidowanej spółki, jako osoby trzeciej. Kodeks celny nie zawiera analogicznych rozwiązań w stosunku do przyjętych w art. 115 Ordynacji podatkowej, który to przepis nie znajduje do spraw celnych zastosowania, bowiem zamieszczono go w dziale III, natomiast z mocy art. 262 Kodeksu celnego jedynie przepisy art. 12 i działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych. Rozwiązanie spółki cywilnej powoduje, że przestaje organizacyjnie istnieć ten podmiot stosunków celnych, jednakże pamiętać należy, że decyzja orzekająca wcześniej o długu celnym spółki cywilnej skierowana jest w istocie do majątku dłużnika. Nie posiadając osobowości prawnej spółka cywilna korzysta wprawdzie z wyodrębnionego majątku, jednakże to nie spółka jest właścicielem tego majątku, a każdy ze wspólników na zasadzie współwłasności łącznej. Dopiero od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 875 § 1 k.c.). Zgodnie z art. 864 k.c. odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej jest odpowiedzialnością solidarną. Solidarna odpowiedzialność powoduje, że wspólnicy odpowiadają, nie tylko wspólnym majątkiem, ale również majątkiem osobistym.
Odpowiedzialność osobista wspólnika za zobowiązania spółki cywilnej trwa nadal również po rozwiązaniu spółki, zatem byli wspólnicy zachowują przymiot strony w rozumieniu art.133 Ordynacji podatkowej, jako osoby, których interesu prawnego dotyczy prowadzone postępowanie. Prawidłowo zatem postąpił organ II instancji rozpoznając odwołanie spółki B na rzecz jej byłych wspólników, mieli oni bowiem po rozwiązaniu spółki cywilnej własny interes prawny w zwalczaniu długu celnego wynikającego z decyzji organu I instancji. Wskazać ponadto należy, że weryfikacja wadliwego zgłoszenia celnego oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego na podstawie art. 65 § 4 Kodeksu celnego należą do zakresu działania organu I instancji, zatem wobec istnienia spółki B w dacie wydawania decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego jako stronę prawidłowo oznaczono spółkę B, natomiast rozwiązanie spółki cywilnej po wniesieniu odwołania spowodowało wydanie decyzji wobec byłych już wspólników z pominięciem nazwy (firmy) spółki, pod którą prowadzili wcześniej działalność gospodarczą. O niewykonalności obu decyzji nie może być w powyższej sytuacji mowy.
Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł uzasadnionych podstaw dla przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Uznał przy tym, że ustawodawca wychodząc naprzeciw istotnym potrzebom obrotu gospodarczego, w szczególności postępującej specjalizacji, stworzył ramy prawne dla prowadzenia działalności gospodarczej w formie agencji celnej. Wyposażył ją, na zasadzie wyłączności, w szczególne uprawnienia, albowiem stosowanie do treści art. 253 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego, jeżeli postępowanie przed organem celnym dotyczy towaru, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie do działalności gospodarczej przedstawicielem pośrednim osoby może być wyłącznie agencja celna. Niemniej korzystanie z przyznanych uprawnień powiązał z odpowiedzialnością za dług celny -art. 64 § 2a w związku z art. 209 §3 Kodeksu celnego. Przy tym podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w formie agencji celnej oraz świadczenie usług w ramach przedstawicielstwa pośredniego pozostawił swobodnej decyzji przedsiębiorcy. Agencja celna mogła występować również jako przedstawiciel bezpośredni importera - art. 256 § 2 pkt 1 i § 3 pkt 1 Kodeksu celnego. Wybór przedsiębiorcy przesądzał czy będzie on ponosił odpowiedzialność za prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz autentyczność załączonych do niego dokumentów - art. 64 § 2a w związku z art. 253 §2 i §3 oraz art. 3 §1 pkt 23 Kodeksu celnego. W konsekwencji to decyzja podmiotu prowadzącego agencję celną, a nie wola ustawodawcy, jak to założyli w swojej argumentacji Skarżący, kształtowała zakres odpowiedzialności prawnej przedsiębiorcy. Z tych względów Sąd nie podziela wątpliwości co do zgodności art. 209 §3 w związku z art. 3§1 pkt 23 Kodeksu celnego z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
/-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś
(za nieobecnego
Sędziego - urlop)
/-/T. M. Geremek

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI