III SA/Po 766/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy policjantowi zwalnianemu ze służby. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim określał wysokość ekwiwalentu w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję odmawiającą wypłaty, argumentując, że sprawa została wszczęta po dacie wejścia w życie wyroku TK, a przepisy przejściowe nowelizacji ustawy o Policji z 2020 r. nakazują stosowanie przepisów w brzmieniu sprzed wyroku TK dla okresów sprzed 6 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, stosując fragment art. 115a ustawy o Policji, który został uznany za niekonstytucyjny. Sąd podkreślił, że wyrok TK ma moc wsteczną i wyeliminował wadliwy przepis z obrotu prawnego od daty jego wejścia w życie. Nawet przepis przejściowy nowelizacji, który próbował przywrócić poprzednie brzmienie art. 115a, został uznany za wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ nie uwzględniał orzeczenia TK. Sąd wskazał, że konstytucyjna podstawa do ustalenia ekwiwalentu nadal istnieje, ale wymaga pominięcia wadliwego ułamka (1/30) i zastosowania standardów konstytucyjnych, które zgodnie z uzasadnieniem wyroku TK powinny odpowiadać wynagrodzeniu za jeden dzień roboczy. W związku z naruszeniem prawa materialnego, Sąd uchylił zaskarżone decyzje.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych, zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji, skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach administracyjnych, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i sposobu obliczania ekwiwalentu za urlop, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 115a ustawy o Policji, określający wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. 2 Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten jest niezgodny z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed 6 listopada 2018 r., określający ekwiwalent za urlop w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia, został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. Nawet przepisy przejściowe nowelizacji, które próbowały przywrócić to brzmienie dla okresów sprzed wyroku TK, zostały uznane za wtórnie niekonstytucyjne, ponieważ nie uwzględniały orzeczenia TK. Sąd podkreślił, że wyrok TK ma skutek wsteczny i wyeliminował wadliwy przepis z obrotu prawnego.
Czy przepisy przejściowe ustawy nowelizującej ustawę o Policji (art. 9 ust. 1) mogą przywrócić moc obowiązującą przepisowi uznanemu za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy przejściowe nie mogą przywrócić mocy obowiązującej przepisu uznanego za niekonstytucyjny, jeśli czynią to w sposób sprzeczny z orzeczeniem TK.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy nowelizującej, który nakazywał stosowanie art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed 6 listopada 2018 r. do ekwiwalentów za okres przed tą datą, prowadzi do wtórnej niekonstytucyjności. Ponowne wprowadzenie przepisu, który został już wyeliminowany przez TK jako niezgodny z Konstytucją, jest niedopuszczalne i stanowi naruszenie zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji.
Czy sąd administracyjny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, który pozostaje w oczywistej sprzeczności z Konstytucją RP, bez konieczności kierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy pozostającego w oczywistej sprzeczności z Konstytucją, stosując ją bezpośrednio.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na zasadę bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8 ust. 2) oraz orzecznictwo, zgodnie z którym w przypadku oczywistej niezgodności przepisu z Konstytucją, sąd może odmówić jego zastosowania, nie naruszając tym kompetencji TK. W sytuacji, gdy wyrok TK jednoznacznie wskazuje na niekonstytucyjność przepisu, dalsze kierowanie pytań prawnych jest zbędne.
Przepisy (21)
Główne
u.o.P. art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r. uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za dzień niewykorzystanego urlopu w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia. Po nowelizacji z 2020 r., przepis ten w brzmieniu przywróconym przez art. 9 ust. 1 zd. 2 ustawy nowelizującej, został uznany za wtórnie niekonstytucyjny i niedopuszczalny do zastosowania.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2020 poz. 1610 art. 9 § ust. 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy, który w zdaniu drugim (art. 9 ust. 1 zd. 2) został uznany za wtórnie niekonstytucyjny, ponieważ przywracał do obrotu prawnego przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu sprzed wyroku TK.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa niezgodności art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zd. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa niezgodności art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją.
Pomocnicze
u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 33 § ust. 3
Ustawa o Policji
u.o.P. art. 121 § ust. 1
Ustawa o Policji
P.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2020 poz. 1610 art. 1 § pkt 16
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przez organy przepisu art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu uznanym za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. • Niewłaściwa interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji ustawy o Policji, prowadząca do przywrócenia niekonstytucyjnego przepisu. • Możliwość bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sąd administracyjny w przypadku oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów o prawidłowości odmowy wypłaty ekwiwalentu w wyższej wysokości, oparte na przepisach obowiązujących przed datą wyroku TK oraz przepisach przejściowych nowelizacji.
Godne uwagi sformułowania
wtórna niekonstytucyjność • oczywista niekonstytucyjność • bezpośrednie stosowanie Konstytucji • wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma moc wsteczną (ex tunc)
Skład orzekający
Marek Sachajko
sprawozdawca
Piotr Ławrynowicz
członek
Walentyna Długaszewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych, zasada bezpośredniego stosowania Konstytucji, skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sprawach administracyjnych, prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dla funkcjonariuszy służb mundurowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i sposobu obliczania ekwiwalentu za urlop, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wpływa na indywidualne sprawy administracyjne i jak sądy interpretują przepisy przejściowe. Jest to przykład walki o prawa pracownicze w służbach mundurowych.
“Policjant wygrał sprawę o ekwiwalent za urlop dzięki orzeczeniu TK. Sąd: przepisy przejściowe nie mogą łamać Konstytucji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.