III SA/Po 75/09

III SA/Po 75/09 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2010-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-02-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Kosewska
Szymon Widłak
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne prawo
Sygn. powiązane
I GZ 65/09 - Postanowienie NSA z 2009-05-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 a), art. 152, art. 200;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
art. 210 par. 1 pkt 1, art. 210 par. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
Sentencja
Dnia 10 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 roku przy udziale sprawy ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 5 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego oraz określenie jego wysokości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 lutego 2008r., nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu na rzecz skarżącego S. D. kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie I wyroku nie mogą być wykonane. /-/Sz. Widłak /-/ B. Koś /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28.11.2006 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził powstanie w dniu 19 października 2003 r. długu celnego w przywozie z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki Ford Escort, nr nadwozia [...], rok produkcji 1990 i określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, przyjmując jako wartość celną kwotę [...] zł oraz stawkę celną 35% minimum 2.500 EUR/szt. oraz naliczył odsetki od dnia powstania długu według stawek odsetek od zaległości podatkowych. Za dłużnika uznano S. D., którego powiadomiono tą decyzją o zarejestrowaniu kwoty długu celnego i odsetek oraz wezwano do uiszczenia cła wraz z odsetkami.
Na skutek odwołania S. D. od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia 11.12.2007 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Naczelnik Urzędu Celnego po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 14.02.2008 r., nr [...] stwierdził powstanie w dniu 19 października 2003 r. długu celnego w przywozie z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki Ford Escort, nr nadwozia [...], rok produkcji 1990 i określił kwotę długu celnego w wysokości [...] zł, przyjmując jako wartość celną kwotę [...] zł oraz stawkę celną 35% minimum 2.500 EUR/szt. oraz naliczył odsetki od dnia powstania długu według stawek odsetek od zaległości podatkowych. Za dłużnika uznano S. D., którego powiadomiono tą decyzją o zarejestrowaniu kwoty długu celnego i odsetek oraz wezwano do uiszczenia cła wraz z odsetkami.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 14 sierpnia 2006 r. wszczęto z urzędu postępowanie celne w sprawie wprowadzonego na polski obszar celny samochodu osobowego marki Ford Escort, nr nadwozia [...]. Na podstawie materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego i karnoskarbowego ustalono, iż w dniu 2 marca 2004 r. funkcjonariusze Policji w S. ujawnili oszustwo na szkodę S. D. Nieznany sprawca na giełdzie samochodowej w K. sprzedał mu przy użyciu sfałszowanych dokumentów samochód osobowy marki Ford Escort, nr nadwozia [...] niezgłoszony do odprawy celnej w przywozie. Przesłuchany w charakterze świadka S. D. zeznał, że samochód ten zakupił w dniu 19 października 2003 r. na giełdzie samochodowej od nieznanego mu osobiście mężczyzny, który w jego obecności nie legitymował się dokumentami, a którego dane osobowe były wpisane w blankiecie umowy sprzedaży i były zgodne z wpisem w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2004 r., nr [...] Urząd Celny wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na wprowadzeniu ww. samochodu bez jego przedstawienia organowi celnemu. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2005 r. (prawomocnym z dniem 1 marca 2005 r.) umorzono śledztwo przeciwko S. D. o czyn z art. 91 § 3 kks z uwagi na brak cech przestępstwa.
Naczelnik Urzędu Celnego wskazał, że zgodnie z art. 39 w zw. z art. 3 § 1 pkt 14 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), powoływanej dalej jako Kodeks celny, osoba, która wprowadziła towar na polski obszar celny bądź przejęła odpowiedzialność za towar, po dostarczeniu go do granicznego urzędu celnego bądź miejsca wyznaczonego lub uznanego powinna w określonej formie zawiadomić organ celny. Naruszenie tych przepisów skutkuje powstaniem długu celnego w przywozie z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym (art. 210 § 1 pkt 1 w zw. z art. 9 § 1 Kodeksu celnego), przy czym dług celny powstaje z chwilą nielegalnego wprowadzenia towaru. W toku przedmiotowego postępowania nie udało się wyjaśnić, w jakim miejscu wprowadzono pojazd na polski obszar celny, zatem zgodnie z art. 223 § 2 Kodeksu celnego za miejsce powstania długu celnego przyjęto miejsce zakupu pojazdu, tj. K. Wobec zaś braku dowodów wskazujących, kto wprowadził ww. pojazd na polski obszar celny, na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego za dłużnika uznano S. D. jako osobę, która posiada towar i która wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie. Zdaniem organu S. D. nie dochował należytej staranności, ponieważ nie sprawdził danych osobowych sprzedającego i nie podjął żadnych czynności w celu stwierdzenia tożsamości sprzedającego pomimo, że blankiet umowy sprzedaży był już częściowo wypełniony, co pozwalało przypuszczać, że jest to samochód wprowadzony nielegalnie. Z uwagi na to, że niemożliwe było ustalenie momentu wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny, stosownie do art. 222 § 3 Kodeksu celnego kwotę należności celnych obliczono na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili jego zakupu, tj. 19 października 2003 r. Klasyfikacji taryfowej dokonano w oparciu o rok produkcji pojazdu zakodowany w jedenastej pozycji numeru identyfikacyjnego nadwozia, gdzie litera L oznacza 1990 rok produkcji oraz pojemność silnika 1.587 cm3. Kraj pochodzenia (Niemcy) ustalono w oparciu o informację zakodowaną w siódmej pozycji numeru identyfikacyjnego nadwozia. Cło określono w oparciu o stawkę autonomiczną w wysokości 35 %, nie mniej niż 2500 EUR za sztukę zgodnie z Taryfą celną zawartą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej (Dz. U. Nr 226, poz. 1885 z późn. zm.). Ze względu na brak jakichkolwiek dokumentów handlowych dotyczących przywozu ww. pojazdu i tym samym brak możliwości ustalenia wartości transakcyjnej towaru rozważono zastosowanie art. 25-28 Kodeksu celnego i ostatecznie po wykluczeniu możliwości ustalenia wartości towaru za pomocą metod wskazanych w tych przepisach, ustalono wartość towaru na podstawie art. 29 Kodeksu celnego metodą ostatniej szansy. Wartość celną w kwocie [...] zł ustalono według notowań średnich cen zakupu na rynku krajowym podobnego samochodu osobowego opublikowanych w katalogu Eurotax 2003, tj. od kwoty [...] zł odliczono zwyczajowo stosowaną marżę 10 %, podatek od towarów i usług 22% oraz podatek akcyzowy z tytułu importu towaru 65 % i cło 35%. Odsetki wymierzono na podstawie art. 242 § 3 w zw. z art. 277 Kodeksu celnego. Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego nie może nastąpić po upływie 3 lat od dnia przyjętego do określenia kwoty długu celnego, jednakże w niniejszej sprawie bieg przedawnienia liczony od dnia 19 października 2003 r. został zawieszony od dnia 29 czerwca 2004 r. (data postanowienia o wszczęciu dochodzenia) do 1 marca 2005 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu śledztwa) oraz od 18 grudnia 2006 r. (data wpływu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 listopada 2006 r.) do dnia 17 grudnia 2007 r. (data doręczenia decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 11 grudnia 2007 r.) – art. 230 § 4a, § 5 pkt 1 i 3 oraz § 6 pkt 1 i 3 Kodeksu celnego.
Na skutek odwołania S. D., działającego przez pełnomocnika, od powyższej decyzji Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia 5.12.2008 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że okoliczność długoletniego używania pojazdu w Polsce, potwierdzona wpisami w dowodzie rejestracyjnym badań technicznych, sprawdzenie zgodności wpisanego numeru nadwozia z numerem znajdującym się w pojeździe czy też przekonanie o polskiej narodowości sprzedawcy nie są okolicznościami zwalniającymi z obowiązku sprawdzenia prawdziwości danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym. Przy ocenie należytej staranności z art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego należy zdaniem organu II instancji brać pod uwagę obiektywną możliwość ustalenia nie tylko legalności wprowadzenia towaru, lecz również posługiwania się przez sprzedawcę autentycznymi dokumentami. Skarżący powinien był zatem zweryfikować dane osobowe sprzedawcy, tym bardziej że blankiet umowy sprzedaży był już wcześniej wypełniony poza kontrolą skarżącego. Tymczasem skarżący nie podjął żadnej próby poddania badaniu dokumentów pojazdu lub sprzedawcy, pomimo że w praktyce na giełdach samochodowych oferowane są usługi dotyczące chociażby sprawdzenia, czy dany pojazd nie figuruje w bazie samochodów skradzionych. Jeśli na giełdzie w K. nie świadczono takich usług, to w interesie kupującego było udanie się do najbliższej jednostki Policji w celu upewnienia się czy pojazd nie ma wady prawnej, co prawdopodobnie doprowadziłoby do ustalenia fałszywości dowodu rejestracyjnego, zwłaszcza biorąc pod uwagę błędną nazwę urzędu wystawiającego ten dowód ("Urząd Miejski w P." zamiast "Urząd Miasta P.") oraz fałszywe dane personalne właściciela pojazdu. Poza tym to strona powinna wykazać, jakie działania podjęła dla zachowania należytej staranności. Skoro zaś strona nie podjęła żadnych działań w tym zakresie, to bezcelowe byłoby badanie, czy działania te przyniosłyby określone skutki. Organ odwoławczy stwierdził również, że wprawdzie umorzono śledztwo w sprawie S. D. z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienie przestępstwa z art. 91 § 3 kks, jednakże materiał dowodowy, który był niewystarczający dla uznania, że dana osoba popełniła przestępstwo, może wystarczyć dla uznania tej osoby za dłużnika celnego. Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że w odniesieniu do przedmiotowego pojazdu jako sprowadzonego nielegalnie mogła być zastosowana wyłącznie stawka celna autonomiczna, gdyż jego wprowadzeniu na polski obszar celny nie towarzyszyły żadne dokumenty celne i handlowe dla wykazania jego pochodzenia, co oznacza niespełnienie wymogów dla zastosowania preferencyjnej stawki celnej.
W skardze na powyższą decyzję S. D., działający przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że odwołujący się nie zachował należytej staranności przy kupnie przedmiotowego pojazdu, a przez to został bezpodstawnie uznany za dłużnika,
- art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji niezawierającej uzasadnienia faktycznego i prawnego,
- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewykonanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych,
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie można się zgodzić z organem celnym, iż niepodjęcie działań mających na celu stwierdzenie prawidłowości dowodu rejestracyjnego przemawia za tym, że skarżący nie dochował należytej staranności w rozumieniu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, gdyż przepis ten nie dotyczy zachowania należytej staranności w odniesieniu do przebiegu transakcji, lecz w odniesieniu do ustalenia statusu celnego towaru, a ponadto przepis ten uzależnia odpowiedzialność nabywcy towaru nielegalnie wprowadzonego od możliwości dowiedzenia się w chwili jego nabycia o nielegalnym wprowadzeniu. Ponadto zarzucono, że organ nie zbadał okoliczności dla ustalenia, czy skarżący przy dochowaniu należytej staranności miał możliwość dowiedzenia się o nielegalnym wprowadzeniu na polski obszar celny przedmiotowego pojazdu, biorąc pod uwagę realia giełdy samochodowej w K. w dniu 19 października 2003 r., tj. w niedzielę, czyli w dniu wolnym od pracy. Zdaniem skarżącego niesprawdzenie przez niego dowodu osobistego czy dowodu rejestracyjnego pozostaje bez wpływu na możliwość ustalenia w chwili nabycia, czy kupowany pojazd został sprowadzony nielegalnie, ponieważ sprawdzenie dowodu osobistego czy rejestracyjnego nie daje wiadomości co do statusu celnego towaru. Ponadto skarżący stwierdził, że przy zachowaniu należytej staranności nie miał możliwości dowiedzenia się, iż samochód był nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny, wskazując, że dowód rejestracyjny nie wzbudził zastrzeżeń pracownika Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w O., który na jego podstawie wystawił dowód tymczasowy, a skarżący sprawdził dane z dowodu rejestracyjnego z oznaczeniami umieszczonymi na samochodzie, zaś Komisariat Policji w O. ustalił, że numery nadwozia i silnika nie nosiły cech uszkodzenia ani przebijania. Skarżący zarzucił także, iż organ nie podjął działań zmierzających do ustalenia pełnego kręgu dłużników, ani też do ustalenia terminu nielegalnego wprowadzenia pojazdu na polski obszar celny, co ma wpływ na ustalenie, czy zachowany został termin do powiadomienia dłużnika o zaksięgowaniu kwoty długu celnego. Skarżący zakwestionował także zastosowaną przez organ stawkę celną autonomiczną, wskazując, że skoro samochód miał niemieckie pochodzenie i przyjęto, że został sprowadzony do Polski w dniu 19.10.2003 r., to należało zastosować preferencyjną stawkę celną przewidzianą wówczas w stosunku do towarów z Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Podstawę materialnoprawną stwierdzenia w niniejszej sprawie przez organy celne powstania długu celnego oraz określenia jego wysokości z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki Ford Escort, nr nadwozia [...], rok produkcji 1990 stanowił art. 210 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, stosownie do którego dług celny w przywozie powstaje w wypadku nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym. Natomiast podstawą uznania skarżącego za dłużnika celnego z tego tytułu stanowił art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, w myśl którego dłużnikami są m. in. osoby, które nabyły, posiadały lub posiadają towar, o którym mowa w § 1 i które wiedziały lub przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie był to towar wprowadzony nielegalnie.
Dla uznania za dłużnika celnego na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego niezbędne było zatem ustalenie, czy skarżący jako osoba nabywająca towar mógł przy zachowaniu należytej staranności dowiedzieć się, że nabywany pojazd został wprowadzony nielegalnie na polski obszar celny.
Ocena należytej staranności, o której mowa w powołanym art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego winna przy tym uwzględniać konkretne okoliczności nabycia towaru, w tym obiektywne możliwości ustalenia statusu celnego pojazdu w chwili jego nabycia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 2371/98, ONSA 2001/1/38).
Innymi słowy uznanie za dłużnika na podstawie art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego jest możliwe tylko wówczas, gdy nabywcy towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny można zarzucić niedochowanie należytej staranności rozumianej w ten sposób, że przy jej dołożeniu nabywca wiedziałby lub mógłby się dowiedzieć, że towar będący przedmiotem transakcji w chwili jego nabycia był wprowadzony nielegalnie. Przy ocenie w tym zakresie należy niewątpliwie wziąć pod uwagę ogólne warunki i zwyczaje panujące w danych stosunkach, zasady doświadczenia życiowego oraz – w realiach niniejszej sprawy, przeciętne, charakterystyczne dla ogółu zachowania przy zakupie samochodu jako jednostkowej transakcji dokonywanej przez indywidualnego nabywcę.
Staranność należy zatem utożsamiać z takimi pojęciami jak: ostrożność, zapobiegliwość, przezorność, rozwaga czy też uwaga (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I GSK 840/08, niepubl.).
W niniejszej sprawie samochód został nabyty przez skarżącego na giełdzie samochodowej w K., gdzie – według oświadczenia skarżącego, którego organy celne nie podważyły, nie było punktu usługowego, w którym możliwe byłoby sprawdzenie dokumentów dotyczących pojazdu czy sprzedawcy. Biorąc przy tym pod uwagę, iż nabycie miało miejsce w dniu 19 października 2003 r., tj. w dniu wolnym od pracy (niedziela), niemożliwe było również sprawdzenie danych w Urzędzie Miasta. W tej sytuacji nie sposób natomiast oczekiwać, aby nabywca wstrzymał się z dokonaniem zakupu do czasu uprzedniego sprawdzenia autentyczności dowodu rejestracyjnego w Wydziale Komunikacji. Stawianie takich wymagań byłoby nadmierne i godziłoby w nowoczesny obrót, w szczególności biorąc pod uwagę, że transakcja dotyczyła zakupu 13-letniego samochodu używanego za kwotę [...] zł (zob. także powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2000 r., sygn. akt V SA 2371/98).
Skarżący przed dokonaniem zakupu sprawdził natomiast oznaczenia samochodu (numery nadwozia i silnika) z danymi zawartymi w okazanym dowodzie rejestracyjnym i stwierdził ich zgodność. Następnie w toku później prowadzonego postępowania karnego skarbowego oraz postępowania celnego ujawniono, że numery pojazdu nie były przerabiane, a pojazd nie figurował w rejestrze samochodów skradzionych (k. 36 akt adm.), co oznacza, że ewentualne uprzednie sprawdzenie w rejestrze pojazdów skradzionych nie przyniosłoby pożądanego rezultatu odnośnie nielegalnego wprowadzenia towaru, a jedynie mogłoby utwierdzić skarżącego w przekonaniu o legalnym pochodzeniu nabywanego samochodu.
Wprawdzie skarżący nie zażądał okazania przez sprzedawcę dowodu osobistego, jednak okoliczność ta nie może być zdaniem Sądu uznana za wystarczającą do stwierdzenia, że skarżący nie dochował należytej staranności w rozumieniu powołanego art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, biorąc pod uwagę, że dane personalne wpisane w umowie sprzedaży zgadzały się z danymi widniejącymi w dowodzie rejestracyjnym. Należy przy tym zwrócić uwagę, że dowód rejestracyjny, który okazał się fałszywy, nie wzbudził również zastrzeżeń czy podejrzeń pracownika Starostwa Powiatowego w O., który na jego podstawie wydał dowód tymczasowy (zob. k. 60 akt adm.), pomimo nieprawidłowego wpisu ("Urząd Miejski w P." zamiast "Urząd Miasta P."), dostrzeżenia którego można raczej wymagać od pracownika administracji, aniżeli od przeciętnego obywatela.
Jednocześnie w okolicznościach sprawy, z których nie wynika, czy osoba, od której skarżący nabył przedmiotowy samochód, legitymowała się autentycznym dowodem osobistym, nie sposób również stwierdzić, czy w przypadku zażądania przez skarżącego okazania tego dowodu tożsamości możliwe byłoby ujawnienie, że sprzedawca posługiwał się sfałszowanym dowodem rejestracyjnym, co również wyklucza stwierdzenie, że przy dochowaniu należytej staranności wyrażającej się w zażądaniu okazania przez sprzedawcę dowodu osobistego skarżący mógł się dowiedzieć, że nabywany towar został wprowadzony nielegalnie.
Należy także dodać, że w kwestii dochowania należytej staranności nie sposób również zarzucić skarżącemu, że nie zażądał od sprzedawcy dokumentu odprawy celnej, zważywszy że w dowodzie rejestracyjnym okazanym skarżącemu widniała data pierwszej rejestracji – 22.07.1994 r., zaś w obrocie nie jest przyjęte żądanie dokumentu odprawy celnej samochodu używanego przez 9 lat w Polsce. Zgodnie bowiem z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczeń pojazdów (Dz. U. Nr 133, poz. 1123 ze zm.) dokumenty odprawy celnej samochodu sprowadzonego z zagranicy powinny być przedłożone w przypadku pierwszej rejestracji samochodu. Dysponując zatem dowodem rejestracyjnym, który – jak wykazano powyżej, w chwili dokonywania transakcji nie budził wątpliwości pod względem formalnym, i który wskazywał datę pierwszej rejestracji z roku 1994, a jednocześnie biorąc pod uwagę, że numery samochodu nie były przerobione, a samochód nie był kradziony, należy przyjąć, że skarżący w chwili nabycia przedmiotowego pojazdu mógł zakładać, że pochodzi on z legalnego źródła.
Ponadto, nie można również pominąć okoliczności, że postanowieniem z dnia 7 lutego 2005 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego umorzył śledztwo przeciwko S. D. podejrzanemu o to, że w dniu 19 października 2003 r. w K. nabył samochód osobowy marki Ford Escort o numerze nadwozia [...] będący przedmiotem czynu zabronionego określonego w art. 86 § 3 w zb. z art. 54 § 2 w zw. z art. 7 § 1 kks, tj. o czyn z art. 91 § 3 kks z uwagi na brak cech przestępstwa. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelnik Urzędu Celnego zaakcentował, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 kks przestępstwa i wykroczenia skarbowe można popełnić umyślnie, a także nieumyślnie, wyjaśniając że czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia (działał z zamiarem bezpośrednim), mając na celu świadomy zakup przedmiotu przestępstwa, bądź też z zamiarem ewentualnym - przewidując taką możliwość godził się na to, natomiast przestępstwo nieumyślne występuje wówczas, gdy sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. Następnie Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził, że nie dopatrzył się, by przy zakupie ww. samochodu S. D. naruszył którąkolwiek z obowiązujących norm postępowania (zob. k. 87-89 akt adm.).
Z powyższego wynika, że ten sam organ, który w niniejszej sprawie orzekł w I instancji o uznaniu skarżącego za dłużnika celnego, przyjmując że skarżący nie dochował należytej staranności przy zakupie przedmiotowego samochodu, wcześniej nie stwierdził w działaniu skarżącego znamion czynu zabronionego z art. 91 § 3 kks nawet w postaci nieumyślnej. Jakkolwiek przesłanki odpowiedzialności karnoskarbowej nie są tożsame z przesłankami odpowiedzialności za dług celny, to jednak nie sposób nie dostrzec, że nieumyślność na gruncie odpowiedzialności karnoskarbowej nawiązuje – jak wskazał sam organ celny, do niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, którą – jak wykazano powyżej, bierze się pod uwagę także w przypadku należytej staranności w rozumieniu art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego.
Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka uznania skarżącego za dłużnika celnego w świetle wyżej powołanego art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego, albowiem w okolicznościach sprawy skarżącemu nie można postawić zarzutu niedochowania należytej staranności, przy dołożeniu której wiedziałby lub mógłby się dowiedzieć, że nabywany przez niego samochód został wprowadzony na polski obszar celny nielegalnie. Powyższe oznacza, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy celne obu instancji art. 210 § 3 pkt 3 Kodeksu celnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a jednocześnie czyni zbędnymi rozważania dotyczące zasadności pozostałych zarzutów skargi.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt I i III sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) w zw. z art. 135 oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku zgodnie z art. 200 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1 a) i pkt 2 d) w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
/-/S. Widłak /-/B. Koś /-/M. Kosewska
T.M.d