III SA/Po 749/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M. Ś. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców od 22 marca 2010 r. do 31 sierpnia 2018 r., w celu zaliczenia go do pracowniczego stażu pracy. Organy administracji, w tym Wójt Gminy K. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wielokrotnie odmawiały wydania takiego zaświadczenia. Argumentowano, że skarżąca nie wykazała stałej pracy w gospodarstwie, a jedynie doraźną pomoc, co wynikało z analizy posiadanych dokumentów oraz zeznań świadków. Podkreślano, że skarżąca w badanym okresie była uczennicą i studentką, dojeżdżała do szkół, odbywała praktyki studenckie, a gospodarstwo było średniej wielkości, dobrze zmechanizowane i posiadało kilku pracujących domowników oraz pomoc sąsiedzką. Sąd administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a zeznania świadków nie potwierdziły stałego charakteru pracy skarżącej w gospodarstwie. Podkreślono, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o zaświadczenie, a zeznania świadków były niespójne i nie wykazały pracy w wymiarze istotnym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kryteriów stałej pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika dla celów zaliczenia do stażu pracy, zwłaszcza w kontekście obowiązków edukacyjnych i ograniczeń czasowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby uczącej się i dojeżdżającej do szkół, a także oceny dowodów z zeznań świadków w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca wykonywana przez osobę uczącą się i dojeżdżającą do szkoły/uczelni w gospodarstwie rolnym rodziców może być uznana za stałą pracę w charakterze domownika, uprawniającą do zaliczenia tego okresu do stażu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli praca ta ma charakter doraźnej pomocy, a nie stałego zaangażowania w wymiarze istotnym dla funkcjonowania gospodarstwa, zwłaszcza gdy osoba ta ma inne priorytety edukacyjne i ograniczone możliwości czasowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ciężar dowodu stałej pracy w gospodarstwie spoczywa na wnioskodawcy. Analiza zeznań świadków i okoliczności sprawy (nauka, dojazdy, inne osoby pracujące w gospodarstwie, stopień zmechanizowania) wykazała, że praca skarżącej miała charakter doraźnej pomocy, a nie stałego zaangażowania w wymiarze niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego.
Jakie są zasady wydawania zaświadczeń przez organy gminy dotyczących okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ gminy jest zobowiązany wydać zaświadczenie na wniosek zainteresowanego, jeśli dysponuje dokumentami potwierdzającymi pracę. W przypadku braku takich dokumentów, okresy te mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków. Organ może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ale opiera się ono głównie na posiadanej dokumentacji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie wyjaśniające w trybie wydawania zaświadczeń ma charakter pomocniczy i opiera się na istniejących danych. Jeśli organ nie dysponuje dokumentami, a zeznania świadków są niewystarczające, organ może odmówić wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Jaka jest wartość dowodowa zeznań świadków w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zeznania świadków mogą stanowić dowód, ale muszą być wiarygodne i spójne. Jeśli są one niespójne, sprzeczne ze sobą lub z innymi dowodami, organ może uznać je za niewystarczające do poczynienia pozytywnych ustaleń faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał zeznania świadków za niewiarygodne i niespójne w kluczowych kwestiach (liczba pracujących, charakter pracy, zakres obowiązków), co uniemożliwiło organom wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy art. 1 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy art. 3 § 1-3
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników art. 6 § 2
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
K.p.a. art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 218 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających dowodów na stałą pracę w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. • Niespójność i niewiarygodność zeznań świadków. • Ograniczone możliwości czasowe skarżącej ze względu na naukę i dojazdy. • Gospodarstwo rolne było średniej wielkości, dobrze zmechanizowane i posiadało innych pracujących domowników oraz pomoc sąsiedzką.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące błędnej oceny zeznań świadków, nieprawdziwych odległości od szkół, domniemania o zaangażowaniu czasowym w naukę, wadliwej oceny praktyk studenckich, sugerowania treści zeznań przez organ, braku przesłuchania skarżącej i domowników. • Twierdzenie, że praca w gospodarstwie mogła być uznana niezależnie od wymiaru czasu poświęconego na nią.
Godne uwagi sformułowania
Nie chodzi zatem o stwierdzenie każdej pracy w gospodarstwie rolnym, a tylko pracy w charakterze domownika, czyli pracy o wspomnianych wyżej cechach przy uwzględnieniu opisanych wyżej okoliczności. • Nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. • Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do aż tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika, aby nawet drobne prace domownika wykonywane przez niego w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należałoby bezwzględnie uznawać za stałą pracę w omawianym znaczeniu. • Zeznania świadków są niewiarygodne i wzajemnie niespójne oraz rozbieżne wobec twierdzeń samej strony zawartych we wniosku i jego uzupełnieniach. • Dla uznania, że praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z prowadzoną produkcją rolną. • Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym wpływającej na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych.
Skład orzekający
Walentyna Długaszewska
przewodniczący sprawozdawca
Marzenna Kosewska
sędzia
Jacek Rejman
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kryteriów stałej pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika dla celów zaliczenia do stażu pracy, zwłaszcza w kontekście obowiązków edukacyjnych i ograniczeń czasowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby uczącej się i dojeżdżającej do szkół, a także oceny dowodów z zeznań świadków w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne trudności w udowodnieniu pracy w gospodarstwie rolnym, co jest istotne dla wielu osób na wsi. Pokazuje też, jak sąd ocenia dowody i jakie kryteria stosuje.
“Czy praca w rodzinnym gospodarstwie rolnym wlicza się do stażu pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy pomoc staje się 'pracą'.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.