III SA/Po 748/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2017-01-31
NSAinneWysokawsa
gry hazardoweautomaty do gierkara pieniężnaurządzanie gierkasyno gryprawo celnepostępowanie administracyjneDyrektywa 98/34/WENSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, uznając, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w organizacji i udostępnianiu automatów.

Skarżąca J. W. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W toku kontroli celnej ustalono, że w jej lokalu znajdowały się automaty do gier, które były włączone i gotowe do gry. Skarżąca odwoływała się od decyzji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów UE dotyczących notyfikacji przepisów technicznych oraz kwestionując kwalifikację jej działań jako 'urządzania gier'. Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie udostępniania i organizacji gier, co wykraczało poza zwykłe obowiązki dzierżawiącej lokal.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W toku kontroli celnej stwierdzono obecność w lokalu skarżącej automatów do gier, które były gotowe do użytku. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył karę pieniężną, a Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, w tym brak notyfikacji przepisów technicznych zgodnie z dyrektywą UE 98/34/WE, a także błędne uznanie jej za podmiot urządzający gry, podczas gdy jedynie wynajmowała powierzchnię pod automaty. Kwestionowała również konstytucyjność przepisu nakładającego karę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w procesie urządzania gier, co potwierdza umowa dzierżawy i jej działania wykraczające poza zwykłe obowiązki wynajmującego, takie jak udostępnianie lokalu, zasilanie automatów i informowanie o ich stanie. Sąd powołał się na uchwałę NSA II GPS 1/16, stwierdzając, że art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może stanowić podstawę wymierzenia kary, a kwestia notyfikacji przepisów technicznych nie ma znaczenia dla tej odpowiedzialności. Sąd uznał również, że przepis nie ogranicza podmiotowo kręgu osób podlegających karze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot ten może być uznany za urządzającego gry, jeśli jego działania wykraczają poza zwykłe obowiązki wydzierżawiającego i obejmują aktywne uczestnictwo w organizacji, udostępnianiu, zasilaniu lub obsłudze automatów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie 'urządzania gier' należy rozumieć szeroko i obejmuje ono nie tylko fizyczne prowadzenie gry, ale także organizację, pozyskanie miejsca, przystosowanie urządzenia, umożliwienie dostępu, utrzymywanie automatu w stanie aktywności, wypłacanie wygranych, obsługę czy zatrudnienie personelu. W przypadku skarżącej, umowa dzierżawy i jej działania (udostępnienie lokalu, zasilanie automatu, informowanie o jego stanie) świadczyły o aktywnym współorganizowaniu gier.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (43)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 90 § ust. 2

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 91

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Pomocnicze

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 5

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Ord.pod. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

u. Służbie Celnej art. 32 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej

p.p.s.a. art. 191

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.h. art. 6 § ust. 4

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 23a

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 14 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 3

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

u.g.h. art. 2 § ust. 5

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 122 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa

Konst. RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.k.s. art. 24

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 107 § § 1

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projektu ustawy wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE. Naruszenie art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym urządzającym gry. Naruszenie art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, przez błędne ustalenie, że odwołujący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jedynie wynajmował powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 oraz art. 107 § 1 Kodeks karny skarbowy, przez oparcie rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym art. 89 ustawy o grach hazardowych. Naruszenie art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten może stanowić samoistną podstawę dla wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy norma sankcjonująca w nim zawarta ma charakter blankietowy. Naruszenie art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez nieuwzględnienie faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności, tj. rozważenia uznania podstawy prawnej rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej. Naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy o Służbie Celnej, przez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem.

Godne uwagi sformułowania

urządzanie gier na automatach poza kasynem gry podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (...) kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu wyrażenie 'urządzanie gier' należy rozumieć szeroko urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. nie ma znaczenia dla stosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. w sprawach o nałożenie kary pieniężnej.

Skład orzekający

Szymon Widłak

przewodniczący sprawozdawca

Marzenna Kosewska

członek

Mirella Ławniczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'urządzającego gry' w kontekście automatów hazardowych udostępnianych w lokalach usługowych, a także kwestia stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych w kontekście Dyrektywy 98/34/WE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji udostępniania lokalu pod automaty, a jego zastosowanie do innych form działalności wymaga analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie znanych automatów do gier i kary pieniężnej, a także porusza ważną kwestię interpretacji przepisów prawa krajowego w kontekście prawa UE, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców z branży.

Czy wynajem lokalu pod automaty to 'urządzanie gier'? WSA w Poznaniu wyjaśnia.

Sektor

gry hazardowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 748/16 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2017-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Gry losowe
Sygn. powiązane
II GSK 1478/17 - Postanowienie NSA z 2019-09-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
art. 89 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
Sentencja
Dnia 31 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] stycznia 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...].05.2016 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...].01.2016 r., nr [...], o wymierzeniu kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Dnia [...] kwietnia 2015 r. w toku czynności kontrolnych funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w L. ustalili, że w Sklepie [...], mieszczącym się w K., w którym działalność gospodarczą prowadziła J. W. (dalej: "strona"), znajdują się urządzenia elektroniczne o nazwie [...] oraz [...], włączone do zasilania i gotowe do gry, przypominające swoim wyglądem automaty do gier, na których urządza się gry na automatach w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. W toku czynności kontrolnych ustalono, że urządzenia te są automatami do gier.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a następnie, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. wymierzył stronie z tego tytułu karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej strona, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzuciła naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu kary pieniężnej, mimo braku notyfikacji projekty ustawy wymaganego przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, to jest z naruszeniem art. 121 Ordynacji podatkowej, 2) art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym urządzającym gry, 3) art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, przez błędne ustalenie, że odwołujący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jedynie wynajmował powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, 4) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji do podmiotu nie będącym zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, 5) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 oraz art. 107 § 1 Kodeks karny skarbowy, przez oparcie rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym art. 89 ustawy o grach hazardowych zakładającym wymierzenie kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn zagrożony grzywną.
Dyrektor Izby Celnej, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że gry urządzane na spornych automatach były grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i ich urządzanie odbywało się z naruszeniem przepisów tej ustawy. Zadanie gracza ograniczało się do przyciśnięcia przycisku "START", który uruchamiał bębny, które zatrzymywały się samoczynnie. Grający nie miał żadnego wpływu na układ symboli, który pojawiał się na zatrzymujących się bębnach.
Ustalenia poczynione w trakcie czynności kontrolnych potwierdził biegły sądowy, który po dokonaniu oględzin przedmiotowego automatu stwierdził, że są one urządzeniami elektronicznymi sterowanymi przez wbudowany komputer z dedykowanym oprogramowaniem pełniącym funkcje generatora losowego. Automat umożliwia realizację wypłat wygranych pieniężnych. Czas gry na automacie ani jej wynik nie jest uzależniony od zręczności gracza. Zadanie gracza, po wybraniu stawki, polega jedynie na naciskaniu przycisku "START", który powoduje uruchomienie bębnów z symbolami. O ilości obrotów i chwili zatrzymania bębnów decyduje oprogramowanie automatu. Bębny zatrzymują się samoczynnie, ich zatrzymanie następuje kolejno. Gracz nie może zmienić prędkości bębnów ani ich zatrzymać, brak zatem elementu zręcznościowego. Gry urządzane na powyższym automacie, jak wskazał organ odwoławczy, były zatem grami losowymi. W ekspertyzie potwierdzono także komercyjny charakter gier.
Organ Izby Celnej podniósł, że odwołująca urządzała gry na tym automacie poza kasynem gry w związku z czym podlega karze pieniężnej z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem organu urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnienie swojego urządzenia ale także umożliwianie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli stanowi ono cudzą własność. Gdyby odwołująca nie udostępniła powierzchni swojego lokalu pod sporny automat, to niemożliwa byłaby gra na nim. Przez odpłatną zgodę na wprowadzenie automatu do gier do swojego lokalu, otwieranie lokalu dla swoich klientów, w tym także dla osób grających na automacie, umożliwianie gry na tym automacie i zasilanie go energią elektryczną, odwołująca urządzała na nim gry. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że odwołująca stosownie do zapisów umowy dzierżawy powierzchni z dnia [...] lutego 2014 r. zawartej z [...] Sp. z o.o. miała otrzymywać od właściciela automatów czynsz dzierżawny w wysokości [...] zł, który był płatny od chwili uruchomienia urządzenia. Czynsz ten nie był zatem w rzeczywistości czynszem za dzierżawę powierzchni, lecz czynszem uzależnionym od tego czy automat jest uruchomiony, czy też nie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zarzucono naruszenie: 1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust 1 i ust. 2 oraz art. 91 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej mimo braku notyfikacji w Komisji Europejskiej projektu ustawy wymaganej przez art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE i w konsekwencji na zastosowaniu w stosunku do skarżącego sankcji za urządzanie gier na automatach poza kasynami gry w sytuacji, gdy przepis sankcjonowany z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, w świetle orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r., w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11, został wiążąco uznany za przepis techniczny, który wobec braku notyfikacji jest bezskuteczny i nie może być podstawą wymierzania kar wobec jednostek w oparciu o przepis sankcjonujący z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, 2) art. 89 ust.1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przez bezpodstawne przyjęcie, że przepis ten może stanowić samoistną podstawę dla wymierzenia kary pieniężnej w sytuacji, gdy norma sankcjonująca w nim zawarta ma charakter blankietowy, 3) art. 122 § 1 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie faktu pominięcia przez organ w swoich ustaleniach istotnej okoliczności, tj. rozważenia uznania podstawy prawnej rozstrzygnięcia za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 i skutków płynących z takiego zakwalifikowania tych przepisów, przy uwzględnieniu sprzężenia normy sankcjonowanej wyrażonej w art. 14 ustawy o grach hazardowych oraz normy sankcjonującej wyrażonej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a tym samym prowadzenia postępowania w sposób budzący wątpliwości strony, tj. z naruszeniem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, 4) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji wymierzającej karę za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego zobowiązanym do uzyskania zezwolenia na prowadzenie kasyna gry, a tym samym nie mogącego ponosić sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, 5) art. 133 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, przez skierowanie decyzji wymierzającej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry do podmiotu nie będącego urządzającym gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, 6) art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 91 ustawy o grach hazardowych, polegające na niepodjęciu przez organ podatkowy wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż skarżący jest podmiotem urządzającym gry na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy jedynie wynajmował powierzchnię w lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie dokonując jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem gier, objaśnianiem ich zasad i obsługiwaniem samych urządzeń, 7) art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu mu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary na skutek stwierdzenia, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry, 8) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 i art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, przez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na niekonstytucyjnym przepisie art. 89 ustawy o grach hazardowych zakładającym wymierzenie finansowej kary pieniężnej w stosunku do tych samych osób i za identycznie zdefiniowany czyn, zagrożony grzywną, penalizowany na gruncie art. 107 § 1 w zw. z art. 24 Kodeksu karnego skarbowego, 9) art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 32 ust. 1 pkt. 13 ustawy o Służbie Celnej, przez oparcie ustaleń m.in. na protokole z eksperymentu, odtworzenia możliwości gry, pomimo braku dowodów na okoliczność zgodności tego eksperymentu z powołanym wyżej przepisem.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów odwołującego dotyczących braku notyfikacji przepisów technicznych ustawy o grach hazardowych organ wskazał na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. strona skarżąca podtrzymała zarzuty skargi przedstawiając dodatkowe uzasadnienie dla jej uwzględnienia, oparte na orzecznictwie Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, odnoszącym się do wykładni pojęcia "urządzającego gry" na automatach poza kasynem gry.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została wydana w toku postępowania przeprowadzonego w sposób zgodny z przepisami procedury podatkowej.
Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2015, poz. 613 ze zm.) organ celny był zobowiązany jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o Służbie Celnej (Dz. U. 2013, poz. 1404 ze zm.), funkcjonariusze wykonujący kontrole są uprawnieni do przeprowadzania w uzasadnionych przypadkach, w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia ostatnio przywołanej regulacji w okolicznościach kontrolowanej sprawy jest chybiony, jako że w toku kontroli u skarżącego funkcjonariusze celni nie przeprowadzili eksperymentu, o którym regulacja ta stanowi, ograniczając się do przesłuchania w charakterze świadka osoby, która grała na spornym urządzeniu.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów. Organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonano w sprawie nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została przeprowadzona z poszanowaniem zasad logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego oraz została poparta przekonującą argumentacją. Wnioski płynące z dowodu w eksperymentu oraz ekspertyzy biegłego sądowego z oględzin zabezpieczonych automatów do gier [...] oraz [...] nie zostały w żadnym zakresie podważone przez skarżącą. Organ celny uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie uznania urządzenia wstawionego do lokalu skarżącej za automaty do gier w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej: "u.g.h."), uzasadnił je obszernie, odnosząc się do wszystkich istotnych okoliczności.
Dla realizacji odpowiedzialności administracyjnej za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, istotna jest okoliczność, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry - i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać.
Z powyższego wynika, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. Stwierdzić zatem należy, że urządzający gry na automatach poza kasynem gry, nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia - od 14 lipca 2011 roku także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry - podlegać będzie karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, według którego wyrażenie "urządzanie gier" należy rozumieć szeroko. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 tej ustawy to każdy podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności.
Urządzanie gier na automatach obejmuje nie tylko fizyczne jej prowadzenie, ale także inne działania, polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie.
W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył (podejmował działania) w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., I SA/Po 402/15; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 31 maja 2015 r., II SA/Rz 1094/15; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., II SA/Sz 439/15, CBOSA).
Zdaniem Sądu, o takich zachowaniach stanowiących urządzanie gier na automatach można mówić w przypadku skarżącej, co potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zwłaszcza umowa zawarta z [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.. Skarżąca, jako wydzierżawiająca, podejmowała czynności, które z jednej strony wykraczają poza zwykłe i typowe obowiązki wydzierżawiającego, a z drugiej strony pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą dzierżawcy ([...] Sp. z o.o.). Skarżąca odpłatnie udostępniła swój lokal, otwierała lokal dla swoich klientów, także dla osób grających na automacie, umożliwiała grę na tym automacie i jego zasilanie energią elektryczną. Skarżąca zobowiązała się także do informowania właściciela urządzeń w przypadku nie tylko włamania do nich, lecz także istotnego ich uszkodzenia. Obowiązek ten niewątpliwie wykracza poza reguły dot. dzierżawy powierzchni i pozostaje w związku z faktyczna pieczą nad urządzeniami. Skarżąca zobowiązana została również do zachowania w tajemnicy informacji o przychodach właściciela urządzeń. Logiczne jest zatem, że przychody te znała bądź mogła znać. Skarżąca zatem była podmiotem współpracującym, co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki, które pozostają w ścisłym związku z działalnością obejmującą urządzenie gier na automacie poza kasynem gry, a wykraczające poza zwykłe obowiązki strony umowy dzierżawy.
W świetle całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności organ celny prawidłowo uznał, że skarżąca był podmiotem urządzającym gry na przedmiotowym automacie w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za prawidłowe ustalenie przez organy celne podstawy faktycznej zaskarżonych rozstrzygnięć i przyjął je jako własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 roku, o sygn. akt II FPS 8/09, CBOSA).
Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 tej ustawy urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ jednoznacznie wykazał, że sporne automaty są urządzeniami umożliwiającymi wygrane rzeczowe, a przebieg gier na nich ma charakter losowy w tym znaczeniu, że uzyskiwane wyniki są dla grającego nieprzewidywalne i niezależne od jego zręczności. W zawiązku z powyższym w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o błędnej wykładni lub błędnym zastosowaniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.
Stosownie zaś do art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Według postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W myśl zaś art. 91 powołanej ustawy, do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa.
W kontrolowanej sprawie nie było sporne, że skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jej działania (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie skarżąca nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do art. 23a u.g.h. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skontrolowane automaty były automatami do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.
W świetle powyższego uznać trzeba, że organ celny nie naruszył przepisów prawa materialnego przez zastosowanie wobec skarżącej art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Odnosząc się do zagadnienia, czy art. 89 u.g.h. stanowi przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE Seria L z 1998 r. Nr 204, s. 37 ze zm.), należy wskazać na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16.
W powołanej uchwale NSA stwierdził, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w omawianym przepisie, oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny – w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE – charakter art. 14 ust. 1 u.g.h. W świetle przywołanej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty skarżącego zmierzające do wykazania, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej dyrektywie, nie mogą być stosowane.
Za chybione należy uznać także twierdzenie skarżącej, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż kara określona w art. 89 ust. 1 u.g.h. może zostać wymierzona jedynie podmiotom zbiorowym określonym w art. 6 ust. 4 u.g.h., tj. osobom prawnym prowadzącym działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu z treści art. 89 ust. 1 u.g.h. nie wynika, aby przepis ten wprowadzał jakiekolwiek ograniczenia podmiotowe, co do kategorii podmiotów podlegających karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, bowiem stanowi on, że karze pieniężnej podlega "urządzający gry" (i osoba fizyczna, i każdy inny podmiot). Stąd też należy wywieść, że każdy, kto popełni wskazany w tym przepisie delikt administracyjny podlega karze pieniężnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy stanowiły wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącą kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W związku z tym organ - zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. - wymierzył skarżącej karę, której wysokość ustalono zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalono.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI