III SA/Po 728/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki [...] Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni określającą spółce opłatę zmienną za pobór wód podziemnych za I kwartał 2021 r. Organ I instancji pierwotnie ustalił opłatę w wysokości 10.497 zł w formie informacji, którą spółka uiściła. Następnie, wszczęto postępowanie z urzędu, które zakończyło się decyzją określającą opłatę w wyższej kwocie 11.366 zł. Spółka zarzuciła naruszenie m.in. Prawa przedsiębiorców, zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów Prawa wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że organy naruszyły zasadę zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej oraz zasadę in dubio pro libertate, poprzez zmianę swojej wcześniejszej, korzystnej dla spółki interpretacji przepisów i przerzucenie na nią negatywnych skutków własnych uchybień. Sąd wskazał, że organy nie powinny kwestionować swojej wcześniejszej praktyki bez uzasadnionych przyczyn, zwłaszcza gdy dotyczy to wstecznego ustalania opłat. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne. Zasądzono również od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące ochrony praw przedsiębiorców w postępowaniach administracyjnych, interpretacji przepisów Prawa wodnego oraz zasad prowadzenia postępowań przez organy administracji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i zastosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może zmienić swoją wcześniejszą interpretację przepisów prawa wodnego i rozporządzenia w sprawie stawek opłat za usługi wodne, ustalając wstecznie wyższą opłatę zmienną za pobór wód podziemnych, mimo że przedsiębiorca uiścił opłatę zgodnie z pierwotną informacją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może przerzucać negatywnych skutków własnych uchybień interpretacyjnych na przedsiębiorcę, naruszając zasadę zaufania i zasadę in dubio pro libertate.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy naruszyły zasady postępowania wobec przedsiębiorcy, w tym zasadę zaufania i zasadę in dubio pro libertate, poprzez zmianę swojej wcześniejszej interpretacji przepisów i przerzucenie na spółkę negatywnych skutków własnych uchybień. Organ nie powinien kwestionować swojej wcześniejszej praktyki bez uzasadnionych przyczyn, zwłaszcza gdy dotyczy to wstecznego ustalania opłat.
Czy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, pobierając wodę podziemną do celów zbiorowego zaopatrzenia w wodę, które obejmuje dostarczanie wody zarówno ludności, jak i podmiotom gospodarczym oraz publicznym, powinno stosować stawkę opłaty zmiennej właściwą dla celów poboru, uzdatniania i dostarczania wody (art. 274 pkt 2 lit. za P.w.), czy też cel poboru należy oceniać wyłącznie w odniesieniu do odbiorcy końcowego?
Odpowiedź sądu
Cel poboru wód należy oceniać w odniesieniu do celu realizowanego przez przedsiębiorstwo wod.-kan., a nie wiązać go ze sposobem wykorzystania wód przez odbiorcę usług.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy argumentował, że cel poboru wód przez przedsiębiorstwo wod.-kan. w celu zbiorowego zaopatrzenia podmiotów gospodarczych i publicznych odpowiada celowi określonemu w art. 274 pkt 2 lit. za) P.w. (pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody), a pobór wód w celu zbiorowego zaopatrzenia ludności odpowiada celowi z art. 274 pkt 4 P.w. Kryterium różnicującym wysokość stawek opłaty zmiennej jest cel poboru wód, a nie sposób wykorzystania wód przez odbiorców usług.
Przepisy (28)
Główne
O.p. art. 21 § § 3
Ordynacja podatkowa
P.w. art. 14 § ust. 1 pkt 5, ust. 2
Prawo wodne
P.w. art. 272 § ust. 1 i 2
Prawo wodne
P.w. art. 274 § pkt 2 lit. za), pkt 4
Prawo wodne
P.w. art. 300 § ust. 1 i 1a
Prawo wodne
P.p. art. 12
Prawo przedsiębiorców
rozporządzenie art. 5 § ust. 1 pkt 27 lit. a, pkt 40 lit. c, ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 8 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 23 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
P.w. art. 270 § ust. 1, ust. 6
Prawo wodne
P.w. art. 272 § ust. 17
Prawo wodne
P.w. art. 272 § ust. 18 i 19
Prawo wodne
P.w. art. 273 § ust. 1-6
Prawo wodne
P.w. art. 403 § ust. 1
Prawo wodne
P.w. art. 415 § pkt 1
Prawo wodne
P.p. art. 11
Prawo przedsiębiorców
P.p. art. 4 § ust. 1
Prawo przedsiębiorców
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 7 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.o.k.k. art. 4 § pkt 9
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów
rozporządzenie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy zasady zaufania przedsiębiorcy do władzy publicznej (art. 12 P.p.) poprzez zmianę wcześniejszej interpretacji przepisów i przerzucenie na spółkę negatywnych skutków własnych uchybień. • Naruszenie przez organy zasady in dubio pro libertate (art. 11 P.p.) poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść przedsiębiorcy. • Naruszenie przez organy zasady praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania (art. 8 § 1 K.p.a.) poprzez wadliwe ustalenie opłaty i zmianę utrwalonej praktyki bez uzasadnionej przyczyny.
Godne uwagi sformułowania
przerzucenie na spółkę w całości ujemne następstwa wynikłe z wadliwości dotychczasowej praktyki organów • podważając tym samym zasadę zaufania, określoną w art. 12 P.p. • organy [...] nie wzięły pod uwagę, że przepis art. 11 P.p. statuuje zasadę in dubio pro libertate • nie jest wolno wprowadzać rozróżnień tam, gdzie nie wprowadził ich sam prawodawca • zasada 'zanieczyszczający płaci'/'użytkownik płaci'
Skład orzekający
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące ochrony praw przedsiębiorców w postępowaniach administracyjnych, interpretacji przepisów Prawa wodnego oraz zasad prowadzenia postępowań przez organy administracji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania opłat za pobór wód podziemnych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne i zastosowania przepisów Prawa przedsiębiorców w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad postępowania przez organy administracji i jak przedsiębiorcy mogą bronić swoich praw przed nieuzasadnionymi decyzjami, nawet jeśli dotyczą one wstecznego ustalania opłat.
“Sąd chroni przedsiębiorcę: Urzędnicze błędy nie mogą obciążać firmy!”
Dane finansowe
WPS: 11 366 PLN
Sektor
woda i ścieki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.