III SA/Po 722/22

III SA/Po 722/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-12-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 1009
art. 28 ust. 2-4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.)
Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
§ 3 ust. 1 pkt 1-3
ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Sentencja
Dnia 9 grudnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2022 roku sprawy ze skargi K.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 lipca 2022 roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddziału w Ł. z dnia 18 maja 2022 r. nr [...]
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS/organ) po rozpoznaniu wniosku K. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ZUS [...] Oddział w Ł. z 18 maja 2022 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, w części finansowej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę w łącznej wys. 1048,79 zł, a także odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 518,60 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.
15 marca 2022 r. do Zakładu wpłynął wniosek K. G. (dalej: strona) o umorzenie nieopłaconych przez nią należności z tytułu składek, w którym powołano się na trudną sytuację życiową.
Zakład po przeprowadzeniu postępowania odmówił stronie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, ponieważ:
- nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 1009 ze zm., dalej: usus),
- strona nie wykazała zgodnie z art. 28 ust. 3a usus, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jej gospodarstwa domowego,
- strona nie wykazała, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń,
- strona nie wykazała, że jej stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiłby ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i niemożliwa do zrealizowania. Emerytura strony wynosi 1293,52 zł po potrąceniach komorniczych, strona nie posiada majątku po egzekucji komorniczej. Mieszka w wynajętym mieszkaniu wyznaczonym przez MOPS, który to wypłaca stronie do końca czerwca br. 693,00 zł dodatku mieszkaniowego. Dopłaca do czynszu kwotę 407 zł, a na utrzymanie pozostaje jej 886,52 zł, z czego musi opłacić leki w kwocie ok. 200 zł.
W piśmie z 14 lipca 2022 r. strona podała, że jest w trakcie leczenia zmian w kręgosłupie, biodrach oraz kolanach. Nie jest w stanie przyjechać do siedziby organu, ponieważ każdy ruch powoduje silny ból. Czeka na wizytę u ortopedy, operację kobiecych narządów oraz zaćmy. Dlatego nie wyjeżdża poza teren P.. Nadto wskazała, że leczy się na nadczynność tarczycy.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) ZUS wyjaśnił, że z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej K. G. wynika, że: jest wdową, nie pracuje zarobkowo, pobiera świadczenie emerytalne w wys. 1.293,52 netto, nie posiada innych źródeł dochodów, nie pobiera zasiłku z Urzędu Pracy, uzyskuje z pomocy społecznej dopłatę do czynszu w kwocie 693 zł, nie korzysta z innych form pomocy, ponosi stałe miesięczne wydatki na utrzymanie w wys. 607 zł (opłaty – 407 zł, koszty leczenia – 200 zł), prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada zobowiązania pieniężne z tytułu kredytów w kwocie 200.000 zł oraz w bankach na kwotę 50.000 zł, spłacając je miesięcznie w kwocie 400 zł w formie egzekucji komorniczej, nie posiada nieruchomości, wierzytelności oraz praw majątkowych. Ustalając stan faktyczny skorzystano z Kompleksowego Systemu Informatycznego ZUS, Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Zakład ustalił, że do 20.04.2015 r. strona prowadziła działalność gospodarczą polegającą na produkcji pieczywa, świeżych wyrobów ciastkarskich i ciastek. Aktualnie pobiera świadczenie emerytalne w wys. 1.827,77 zł, w tym dodatek pielęgnacyjny, które po potrąceniach egzekucyjnych na rzecz ZUS [...] Oddział w P. wynosi 1293,52 zł. Nie posiada nieruchomości ani ruchomości.
Zdaniem Zakładu wydając decyzję w I instancji prawidłowo stwierdzono, że należności objęte decyzją są wymagalne oraz nie uległy przedawnieniu. Trafnie też dokonano analizy zgromadzonego materiału odnośnie przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 2 i 3 usus. Nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 1 usus z oczywistych względów. Odnośnie przesłanek z art. 28 ust. 3 pkt 2-4c usus nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe, że nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, czy ogłoszono upadłość o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe. Nadto wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie strona wnosi przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Co do przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 usus naczelnik urzędu skarbowego nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Nie można też stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wobec zadłużenia na koncie strony od 2.10.2014 r. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne zajęcia świadczenia emerytalnego. W związku z powyższym nie zachodzą przesłanki nieściągalności zadłużenia, co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 usus.
ZUS rozważył również możliwość umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm., dalej: rozporządzenie), w przypadku braku całkowitej nieściągalności. Powołując przesłanki określone w ww. przepisach organ stwierdził, że powstanie zadłużenia nie było wynikiem klęski żywiołowej bądź szczególnego zdarzenia. Nie były one powodem likwidacji działalności, a zadłużenie nie powstało wskutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Za takie uznaje się bowiem zdarzenia trudne do przewidzenia, leżące poza prowadzoną działalnością gospodarczą i niezwiązane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia. Strona decydując się na założenie działalności gospodarczej powinna być świadoma, że dodatkowo zobowiązuje się do opłacania należnych składek z tytułu prowadzenia działalności za każdy miesiąc w ustawowo określonych terminach, od jej rozpoczęcia do zakończenia. Obowiązek ten dotyczy wszystkich płatników składek. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak i negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Brak zaś płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody ZUS. Priorytetem dla przedsiębiorcy powinno być gromadzenie dostatecznych środków na pokrycie kosztów działalności, w tym obowiązkowych składek.
Zdaniem organu nie ziściła się przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotycząca stanu zdrowia, która uwarunkowana jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub jego członka rodziny, ale i skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Z dołączonej do akt dokumentacji medycznej wynika, że strona choruje na: nadciśnienie tętnicze pierwotne, zespół jelita drażliwego, refleks żołądka, nadczynność tarczycy, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z nawracającym zespołem bólowym oraz promieniowaniem do lewej kończyny dolnej i nerwicę lękowo-depresyjną. Strona pozostaje w stałym leczeniu farmakologicznym. Zakład stwierdził, że nie neguje problemów zdrowotnym strony i podchodzi do nich ze zrozumieniem, lecz nie jest on samoistną przesłanką do umorzenia należności. Strona pobiera świadczenie emerytalne przyznane na stałe, które podlega corocznej waloryzacji i jest wypłacane niezależnie od stanu zdrowia. Brak jest więc podstaw do uznania, że stan zdrowia strony pozbawia ją możliwości uzyskania środków finansowych na spłatę należności z tytułu składek.
ZUS wskazał, że ograniczone możliwości płatnicze strony nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia należności. Przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległości, lecz oznacza obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie i samodzielnie organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Każdy może więc przejściowo wykazać, że znajduje się w trudnej sytuacji, lecz ZUS zobowiązany jest w sposób dokładny i racjonalny ocenić, czy uznaje ją za przesłankę do zastosowania umorzenia należności. Każdorazowo Zakład zobligowany jest do rozważenia sytuacji materialnej zobowiązanego i zestawienia jej z minimum socjalnym, które to wyznacza kwotę, która jest niezbędna gospodarstwu domowemu w celu zapewnienia odpowiednich warunków do odtworzenia sił życiowych, utrzymania więzi społecznych. Wskazano, że dochód strony 1293,52 zł netto/m-c (po potrąceniach) kształtuje się na poziomie niższym od ustalonego przez IPiSS minimum socjalnego w I kwartale 2022 r., które dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1377,13 zł. Jest jednak wyższy od ustalonego przez IPiSS minimum egzystencji w 2021 r., które dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 637,84 zł. Wynikająca dla strony uciążliwość z zajęcia świadczenia emerytalnego nie zmienia faktu, że egzekucja prowadzona jest zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości i pozwala na zaspokojenie potrzeb, które nie mogą być odłożone w czasie. Zasada ta dopuszcza prowadzenie egzekucji z majątku strony tylko w zakresie, w którym nie zostanie zagrożone minimum utrzymania, a kwoty wolne od zajęć są ustalone przepisami prawa. Organ wziął pod uwagę oświadczenie strony, iż w samodzielnym gospodarstwie domowym ponosi miesięczne wydatki na łączną kwotę 607 zł. Zdaniem organu zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów w kwocie 250.000 zł, która strona spłaca miesięcznie w kwocie 400 zł, nie są nadzwyczajnymi kosztami, jakiem strona musi ponosić. Dodatkowo podniesione przez stronę okoliczności w istotny sposób nie odróżniają się od realiów finansowych osób, które również borykają się z trudnościami finansowymi. Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Posiadanie zaś zobowiązania wobec innego wierzyciela nie może być argumentem przemawiającym za umorzeniem należności z tytułu składek.
W ocenie ZUS obecna sytuacja materialno-bytowa strony nie uzasadnia stwierdzenia, że trudności płatnicze mają charakter trwały i pogłębiają się. Strona dysponuje stałym źródłem dochodu z tyt. stałego świadczenia emerytalnego. Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest z poszanowaniem egzystencji. Strona może się też zwrócić z wnioskiem należności w formie układu ratalnego na warunkach dostosowanych do jej możliwości finansowych. Umorzenie więc należności z tytułu składek byłoby przedwczesne.
Organ dodał, że strona w związku z powołaną trudną sytuacją finansową korzystała z pomocy skierowanej do osób wymagających wsparcia. Interes publiczny należy rozumieć nie tylko jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów budżetu państwa, ale też jako ograniczenie jego ewentualnych wydatków przeznaczonych na pomoc z opieki społecznej. Strona do akt dołączyła decyzję MOPS z 20.12.2021 r. o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wys. 692,90 zł na okres 1.01.-30.06.2022 r. Nie wykazała, by korzystała stale z instytucji wsparcia skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku, co oznacza, że jej sytuacja finansowa nie wymusza na niej konieczności sięgnięcia po dodatkową pomoc ze strony państwa poprzez uzyskanie zasiłków celowych, stałych bądź okresowych np. na zakup opału, opłat za media, zakup żywności, aby zaspokoić niezbędne potrzeby egzystencjalne. Nie można zaś uznać przyznania zasiłku mieszkaniowego za dowód świadczący o długotrwałym ubóstwie strony. Jedynie zaś trwała niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jest taką przesłanką. Dodano, że udzielenie pomocy z pomocy społecznej poprzedzone jest szczegółowym wywiadem środowiskowym. Nadto od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje kwota kryterium dochodowego z pomocy społecznej dla osoby samotnie gospodarującej w wys. 776 zł. Zdaniem ZUS umorzenie należności stronie byłoby wsparciem socjalnym. Nie zaś taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności z tytułu składek. Umorzenie to nie może być traktowane jako kredytowanie zobowiązanego.
Kończąc organ wyjaśnił przesłanki rozłożenia należności na raty i podkreślił, że instytucja umorzenia należności jest przewidziana dla przypadków szczególnie drastycznych, gdy ze względu na stan zdrowia, wiek i inne obiektywne, niezależne od dłużnika okoliczności nie jest możliwe uzyskiwanie przez niego dochodów. W sytuacji strony takie okoliczności nie zachodzą, bowiem nie udowodniła, że jej sytuacja materialno-bytowa i zdrowotna definitywnie uniemożliwia spłatę należności z tytułu składek.
K. G. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję ZUS podniosła, iż wskazała od dnia powstania należności minęło 7 lat, a organ dopiero teraz dopatrzył się nieuregulowania składek. Wskazała, że 18.02.2022 r. otrzymała pismo informujące o nieopłaconych składkach za l. 2013-2022 r. (omyłkowo podano 1913-2022 r.). Skarżąca wyjaśniła, że obecnie jest na emeryturze i otrzymuje świadczenie emerytalne 1571,33 zł, po potrąceniach – 1293,52 zł. Podała, że ma 76 lat, jest wdową i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie posiada dochodów z innych źródeł. Po oczekiwaniu przez 7 lat, otrzymała miesiąc temu mieszkanie socjalne od Gminy P.. Opłaca czynsz w wys. 291,67 zł oraz faktury za gaz, prąd, wodę i wywóz odpadów, które nie wiadomo w jakiej będą wysokości. Skarżąca wskazała na posiadane zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek jej byłego zięcia. Wyjaśniła, że wraz z mężem byli poręczycielami ww. pożyczek. Były zięć ich nie spłacał i dlatego cały dług przeszedł na skarżącą i jej męża. Mąż skarżącej zmarł, a z emerytury skarżącej komornik pobiera ok. 400 zł na tę spłatę. Sprzedana przez niego nieruchomość wraz z zakładem (piekarnia) nie pokryła długów – pozostało 2.000.000 zł byłego zięcia oraz 50.000 zł długu skarżącej. Postępowanie egzekucyjne jest nadal w toku. Zachodzi więc przesłanka nieściągalności zaległości. Skarżąca podniosła, że dodatkowe opłacenie zaległości i odsetek pozbawia ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Pismem z 15.09.2022 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a organ w piśmie z 23.09.2022 r. podał, że nie sprzeciwia się temu.
Skarżąca w piśmie z 29.11.2022 r. podniosła, że nie otrzymała upomnienia od ZUS w związku z nieopłaceniem składek. Dodała, że podane przez ZUS nie opiewają na pełne kwoty składek, lecz są to sumy wskazujące na jakieś niedopłaty. Nadto wskazała, że po egzekucji komorniczej straciła cały majątek po teściach. Po stracie domu i piekarni przy pomocy MOPS-u wynajmowała przez 7 lat pokój. Od 1.08.2022r. otrzymała z gm. P. mieszkanie komunalne o pow. 27,31 m2. Po opłaceniu mediów, czynszu i leków z emerytury pozostaje jej bardzo mało na utrzymanie. Skarżąca wskazała, że od X br. otrzymuje dodatek mieszkaniowy na pół roku w kwocie 285,72 zł. Do wydatków strony doszły koszty leków po operacji oczu. W związku z tym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym mając na względzie wniosek skarżącej i brak żądania organu przeprowadzenia rozprawy. Przepis art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: Ppsa, uprawnia sąd administracyjny do rozpoznania sprawy w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wówczas, zgodnie z art. 120 Ppsa, sprawę rozpoznaje się na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Wyjaśnić należy, iż wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub czy nie naruszyły innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1-3 Ppsa). Ocenia również, czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 Kpa oraz przyczyny dające podstawę do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 Ppsa). Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W ocenie Sądu skargę w niniejszej sprawie należało uwzględnić z powodu naruszenia przez Zakład przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS z 29 lipca 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję ZUS [...] Oddział w Ł. z 18 maja 2022 r. odmawiającą skarżącej: 1) umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek, w części finansowej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę w łącznej wys. 1048,79 zł, a także 2) umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 518,60 zł.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 1009 ze zm.), dalej: usus.
W myśl art. 28 ust. 1 usus należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Przepis art. 28 ust. 2 usus określa, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 usus). Stosownie do art. 28 ust. 3 usus całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;
4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 3a usus należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 3b usus rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie).
Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:
1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;
2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;
3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi rozstrzygnięcie Zakładu w zakresie uznania na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 usus, że w sprawie nie mamy do czynienia z całkowitą nieściągalnością należności z tytułu składek. W istocie prawidłowo wyjaśnił Zakład, że w toku postępowania nie uzyskano dowodów wskazujących, by w stosunku do skarżącej było prowadzone postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne, w związku z czym nie mogły ziścić się przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c usus. Nie stwierdzono również, by nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie (art. 28 ust. 3 pkt 3 usus). Zważywszy na wysokość należności w łącznej wys. 1048,70 zł trafnie organ stwierdził również, że wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (art. 28 ust. 3 pkt 4a usus). Skarżąca nie podważyła również skutecznie twierdzeń organu, iż od 2.10.2014 r. przedmiotowe należności były kierowane przez Dyrektora ZUS [...] Oddział w P. do przymusowej egzekucji administracyjnej, a ramach postępowania egzekucyjnego zastosowano zajęcie świadczenia emerytalnego. Z uwagi zaś na zbieg egzekucji (inne wierzytelności) łączną egzekucję prowadzi komornik sądowy, który w okresie ostatnich 6 miesięcy wyegzekwował na rzecz ZUS kwotę 54,53 zł. Oznacza to, że nie ziściła się również przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 6 usus.
W ocenie Sądu organ dokonując oceny zasadności umorzenia należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności dopuścił się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów.
Regulacje art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 ust.; 1 pkt 1-3 rozporządzenia wskazują, że decyzja Zakładu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu należności składkowych w przypadku braku całkowitej nieściągalności należności ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek może, ale nie musi umorzyć należności z tytułu składek. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: Kpa), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa) oraz jego oceny (art. 80 Kpa), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 Kpa tj. zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 Kpa zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę.
Zważyć należy, iż na gruncie przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia organ - przed podjęciem decyzji w sprawie umorzenia należności składkowych - powinien dokonać oceny możliwości płatniczych zobowiązanego w aspekcie realnych i faktycznych możliwości spłaty zadłużenia bez zagrożenia jego egzystencji oraz uwzględniając wiek strony, fakt zakończenia przez niego zasadniczej aktywności zawodowej wynikający z przejścia na emeryturę oraz stan zdrowia. Należy podkreślić, że ustawodawca po to stworzył możliwość umarzania należności składkowych (także ściągalnych), aby umożliwić egzystencję podmiotom zadłużonym, zapewnić ich powrót do normalnego życia oraz terminowe regulowanie zobowiązań bez konieczności ubiegania się o pomoc społeczną i popadania w spiralę zadłużeń (por. prawomocny wyrok WSA w Łodzi z 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 953/21, powołane orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń: http://orzeczenia,.nsa.gov.pl). Istotne jest nie tylko porównanie wysokości osiąganych przez wnioskodawcę dochodów do minimum socjalnego jako punktu odniesienia w kwestii oceny sytuacji finansowej strony. Równie kluczowa dla oceny sytuacji strony w aspekcie powołanej przesłanki umorzenia należności z tytułu składek jest też kwestia wydatków gospodarstwa domowego. Na minimum socjalne składają się bowiem pewne uśrednione wartości, dlatego też konieczne jest przeanalizowanie wydatków gospodarstwa domowego i dokonanie oceny, czy sytuacja strony wymaga indywidualnego podejścia, np. z uwagi na stan zdrowia i koszty leczenia, miejsce zamieszkania, uiszczanie rat wynikających z umowy o rozłożeniu zaległości z tytułu składek na raty (por. prawomocny wyrok WSA w Olsztynie z 28 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 318/22).
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy choć organ powołał zasadniczą większość przedstawionych przez stronę okoliczności i dowodów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodowego, rodzinnego i zdrowotnego, to nie dokonał ich rzetelnej oceny w kontekście ustalenia, czy opłacenie przez skarżącą przedmiotowych należności pociągnęłoby zbyt ciężkie dla niej skutki. W szczególności ZUS w sposób schematyczny, nie przystający do stanu faktycznego niniejszej sprawy wypowiedział się co do wpływu sytuacji dochodowej strony i jej aktualnego stanu zdrowia na możliwość zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych i uzyskiwania dochodu.
Jak wynika z ustaleń Zakładu skarżąca uzyskuje dochód jedynie z tytułu świadczenia emerytalnego w kwocie netto 1293,52 zł (po potrąceniach na kwotę ok. 400 zł). Skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz ponosi wydatki miesięczne na kwotę 607 zł. Organ wydając zaskarżoną decyzje przyjął, że skarżąca posiada inne zobowiązania finansowe na kwotę 250.000 zł, które spłaca miesięcznie w kwocie 400 zł. Wzięto również pod uwagę, że skarżąca na mocy decyzji MOPS z 20.12.2021 r. uzyskała czasowo na okres 1.01-30.06.2022 r. dodatek mieszkaniowy na kwotę 692 zł miesięcznie. ZUS uznał za dowód świadczący o niepozostawaniu przez skarżącą w długotrwałym ubóstwie brak korzystania przez nią z innych świadczeń pomocy społecznej. Równocześnie zważywszy na uzyskiwany przez skarżącą dochód z tytułu emerytury w kwocie 1.293,52 zł, przewyższający kwotę minimum socjalnego (1.377,13 zł), Zakład przyjął, że z uwagi, iż nie przewyższa on kwoty minimum egzystencji w 2021 r. dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego (637,84 zł), a egzekucja jest prowadzona wobec skarżącej z poszanowaniem minimum egzystencji, brak jest podstaw uznania, by ziściła się przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
Co do zaś oceny sytuacji zdrowotnej skarżącej w kontekście ewentualnego pozbawienia możliwości uzyskiwania dochodu (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia), Zakład wymieniając wszystkie choroby skarżącej (nadciśnienie tętnicze pierwotne zespół jelita drażliwego, refleks żołądka, nadczynność tarczycy, chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa z nawracającym zespołem bólowym oraz promieniowaniem do lewej kończyny dolnej i nerwicę lękowo-depresyjną) ograniczył rozważania do sformułowania wyrazów empatii ("ZUS nie neguje Pani problemów zdrowotnych i podchodzi do nich ze zrozumieniem") oraz konkluzji, iż schorzenia skarżącej nie mają wpływu na uzyskiwanie przez nią świadczenia emerytalnego, które dodatkowo podlega corocznej waloryzacji.
W ocenie Sądu stanowisko ZUS w powyższym zakresie uznać należy za dowolne w zakresie ustalenia, czy opłacenie należności pociągnęłoby dla skarżącej zbyt ciężkie skutki.
Po pierwsze organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji błędnej przyjął, że skarżąca zasiada zadłużenie wobec innych aniżeli Zakład wierzycieli na kwotę 250.000 zł (200.000 zł + 50.000 zł). Jak wynika z oświadczenia strony, jej zadłużenie wynosi 2.050.000 zł (2.000.000 zł + 50.000 zł), co zasadniczo zmienia zdolności finansowe skarżącej. Po wtóre organ przedstawiając wywód dotyczący ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej, z którym wiąże się również powszechny obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenie, nie wziął pod uwagę podanej we wniosku o umorzenie okoliczności, że znaczną część zadłużenia skarżącej (2.000.000 zł) stanowią zobowiązania zaciągnięte przez jej byłego zięcia, które skarżąca zmuszona jest aktualnie spłacać jako jedyny, po śmierci jej męża, żyjący poręczyciel.
Nie do zaakceptowania jest również stanowisko ZUS, w ramach którego stwierdziwszy, że miesięczny dochód skarżącej (1293,52 zł) nie przekracza poziomu minimum socjalnego dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego (1377,13 zł) odwołano się do poziomu minimum egzystencji dla 1-osobowego gospodarstwa emeryckiego (637,84 zł), celem wykazania, że skarżąca ma możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zważyć należy, że kryterium minimum socjalnego stanowi kategorię socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne. Konstruując koszyk minimum socjalnego eksperci Instytutu Pracy i Polityki Społecznej kierują się wyznaczeniem granicy wydatków gospodarstw domowych, mierzącej minimalnie godziwy poziom życia. Inaczej mówiąc, wzorzec minimum socjalnego jest modelem zaspokajania potrzeb na zupełnie niskim poziomie, ale jeszcze wystarczającym dla reprodukcji sił witalnych człowieka, na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, w tym utrzymania jego więzi ze społeczeństwem. Z tego względu w koszyku minimum socjalnego uwzględnia się nie tylko dobra służące zaspokojeniu potrzeb egzystencjalnych (żywność, odzież i obuwie, mieszkanie, higiena, czy ochrona zdrowia), ale także dobra służące do wykonywania pracy, kształcenia, czy też, utrzymywania więzi rodzinnych, towarzyskich oraz skromnego uczestnictwa w kulturze.
Tymczasem Zakładu zestawiając osiągane przez skarżącą dochody oraz ponoszone przez nią stałe miesięczne wydatki, pod kątem obowiązującego minimum socjalnego uwzględnił jedynie podane przez skarżącą w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym miesięczne wydatki związane z czynszem za mieszkanie (407 zł) oraz wydatki na leki (200 zł). Organ nie dokonał natomiast jakichkolwiek ustaleń w zakresie pozostałych kosztów składających się na minimum socjalne, ponoszonych przez skarżącą, w tym wydatków ponoszonych na żywność, ubiór, higienę. Prawidłowa analiza powinna zaś obejmować porównanie stwierdzonej sytuacji materialnej skarżącej z wysokością zaległej należności z tytułu składek, jak i obejmować zestawienie wysokości posiadanych przez nią środków z niezbędnymi kosztami jej utrzymania w celu ustalenia, czy jest w stanie spłacać istniejące zadłużenie bez popadnięcia w niedostatek. W ocenie Sądu, takiej wnikliwej analizy w przedstawionym zakresie zabrakło. Twierdzenia i oceny organu, zwłaszcza odwołujące się do poziomu minimum egzystencji, miały charakter arbitralny, nieznajdujący oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wprawdzie, to w interesie strony wnioskującej o przyznanie ulgi w spłacie ciążących na niej należności pozostaje wykazanie wszelkich okoliczności przemawiających za zasadnością jej żądania, jednakże mając na uwadze ciążący na organach administracji ustawowy obowiązek wydania rozstrzygnięcia, na podstawie dokładnie ustalonego stanu faktycznego sprawy oraz zebranego i ocenionego materiału dowodowego (art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa), Sąd uznał poczynione ustalenia w powyższym zakresie za niewystarczające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kierując się doświadczeniem życiowym oraz zasadą prawdy obiektywnej organ winien mieć na uwadze, że podane przez stronę wydatki nie mogą stanowią całości jej niezbędnych kosztów utrzymania. Strona nie podała żadnych innych codziennych wydatków, jak choćby wyżywienia, odzieży, środków czystości, pozostałych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (jak opłaty za prąd czy gaz). Obowiązkiem organu było więc uwzględnienie również kosztów tego rodzaju przy ocenie, czy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby stronę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto, zważywszy, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony, zobowiązany był na podstawie art. 79a § 1 Kpa, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ obowiązany był do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepis ten stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 Kpa, a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III Sa/Po 650/21). Takiego działania organu zabrakło.
W kontekście powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Zakładu, iż skarżąca nie wykazała, by jej trudności płatnicze miały charakter trwały i pogłębiający się. Organ oparł się na ustaleniu, że skarżąca nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Nie wziął jednak pod uwagę, że wysokość dochodu skarżącej z tytułu świadczenia emerytalnego (1293,52 zł) przekracza kryterium dochodowe dla 1-osobowego gospodarstwa domowego (776 zł), a tym samym skarżąca nie jest uprawniona do korzystania z podstawowych zasiłków z pomocy społecznej – zasiłku celowego i okresowego. Prawo do tychże świadczeń, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm.), zależy od spełnienia kryterium dochodowego, które odnośnie osób samotnie gospodarujących wynosi aktualnie 776 zł. W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego skarżąca korzysta zaś z dostępnej w jej sytuacji dochodowej pomocy w formie dodatku mieszkaniowego. To zaś wsparcie – zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 ze zm.) przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku. Skarżąca nie będąc więc uprawniona z powodu przekroczenia kryterium dochodowego do stałych świadczeń z postaci zasiłków celowego i okresowego wykazała, że uprawniona jest do wsparcia w formie dodatku mieszkaniowego, które to świadczenie ma charakter okresowy. Podała więc zakres aktualnie uzyskiwanej pomocy społecznej, organ zaś mając zastrzeżenia co do wykazania przez stronę trwałości stanu niedostatku nie ujawnił jej tego przed wydaniem decyzji. Tym samym nie umożliwił skarżącej wykazania, że faktycznie jej niedostatek ma charakter trwały i brak jest przesłanek, by jej sytuacja mogła ulec poprawie.
Nadto w zakresie oceny przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organ nie dokonał oceny, czy ze względu na stan zdrowia i wiek (76 lat) skarżąca jest w stanie podjąć jakąkolwiek dorywczą pracy. Zakład ograniczył się do wymienienia licznych schorzeń skarżącej oraz podania, że uzyskuje ona świadczenie emerytalne, które ma charakter stały i jest corocznie waloryzowane. Biorąc zaś pod uwagę, że owo świadczenie emerytalne stanowi jedyny dochód strony, który nie przekracza poziomu minimum socjalnego, a zatem może nie wystarczać na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych, obowiązkiem organu było rozważanie, czy choroby skarżącej mają przewlekły charakter i czy uniemożliwiają jej podjęcie jakiegokolwiek zajęcia zarobkowego celem opłacenia należności z tytułu składek.
Reasumując zważyć należy, iż skoro ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności - w uzasadnionych wypadkach - organ odmawiając zastosowania tej instytucji zobowiązany był należycie wykazać, że okoliczności sprawy nie uzasadniają potraktowanie skarżącej w sposób szczególny. Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada bowiem na organ szczególny obowiązek stosowania norm prawa materialnego łącznie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W realiach rozpoznawanej sprawy nie rozważono możliwości uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, dając w sposób niedopuszczalny prymat interesowi publicznemu. Organ nie wykazał, że w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, twierdzenie o możliwościach spłacenia zadłużenia jest realne i oparte na zasadzie logiki i doświadczenia życiowego. Decyzja jest w tym zakresie dowolna i jako taka narusza art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 79a § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa. W tym stanie rzeczy przedwczesne byłoby stwierdzanie, czy organ naruszył art. 28 ust. 3a usus w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia.
Konieczne jest ponowne przeprowadzenie przez ZUS postępowania dowodowego celem ustalenia w sposób wszechstronny sytuacji materialno-bytowej i zdrowotnej skarżącej. W szczególności Sąd wymaga od organu, aby po ujawnieniu stronie informacji o podaniu przez nią jedynie części codziennych kosztów utrzymania (wydatków na czynsz i leki), poinformował stronę - stosownie do przepisu art. 79a § 1 Kpa – o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wskazując przesłanki zależne od strony (ujawnienie pozostałych kosztów bieżącego utrzymania), które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Dopiero uzupełnienie postępowania dowodowego i wszechstronna analiza zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia umożliwi stwierdzenie, czy spłata przedmiotowych należności wobec ZUS jest przez stronę możliwa. Sąd zauważa, że badając sytuację finansową należy zawsze dokonać oceny pod kątem, czy ściąganie poprzez egzekucję należności na rzecz ZUS nie narusza interesu społecznego z tego powodu, że kwota pozostała po dokonaniu potrącenia egzekwowanej z tego tytułu należności jest poniżej minimum socjalnego. Nie jest bowiem w interesie państwa doprowadzenie ludzi w podeszłym wieku i chorych do życia w ubóstwie.
W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, o czym orzeczono w sentencji wyroku.