III SA/Po 706/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu, gdyż NSA wcześniej oddalił skargę kasacyjną, uznając tym samym prawomocność decyzji.
Skarżący M.G. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji, argumentując, że NSA już oddalił skargę kasacyjną skarżącego, co oznaczało prawomocne utrzymanie w mocy decyzji, mimo późniejszego wyroku TK. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że NSA, rozpoznając skargę kasacyjną po wyroku TK, musiał uwzględnić jego skutki, a oddalenie skargi kasacyjnej oznaczało prawomocność decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą uchylenia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło w związku z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o 61 km/h na obszarze zabudowanym. Skarżący argumentował, że działał w stanie wyższej konieczności, aby zapewnić pilną pomoc medyczną swojej córce. Organy administracji oraz WSA i NSA w poprzednich postępowaniach uznały, że nie zachodziła wyższa konieczność, a informacja policji była wystarczającą podstawą do zatrzymania prawa jazdy. W międzyczasie Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 13 grudnia 2022 r. (sygn. K 4/21) orzekł o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, rozumianego w ten sposób, że podstawę stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego na tej podstawie. SKO odmówiło uchylenia decyzji, wskazując, że NSA już oddalił skargę kasacyjną skarżącego, co oznaczało prawomocność decyzji, a NSA musiał uwzględnić wyrok TK. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd uznał, że choć skarżący dochował terminu do wznowienia postępowania, a wyrok TK dotyczył przepisu stanowiącego podstawę decyzji, to jednak wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. (II GSK 799/22) oddalający skargę kasacyjną był wiążący. Sąd podkreślił, że NSA, rozpoznając skargę kasacyjną po wyroku TK, musiał uwzględnić jego skutki, a oddalenie skargi kasacyjnej oznaczało, że wyrok WSA w Poznaniu nie naruszał prawa, również w zakresie oceny podstawy faktycznej decyzji. W związku z tym, ani SKO we wznowionym postępowaniu, ani WSA rozpoznając skargę na decyzję o odmowie uchylenia, nie mogły ponownie ocenić wpływu wyroku TK.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli NSA w wyroku oddalającym skargę kasacyjną, mimo późniejszego wyroku TK, uznał prawomocność decyzji, nie można ponownie oceniać wpływu wyroku TK.
Uzasadnienie
NSA, rozpoznając skargę kasacyjną po wyroku TK, musiał uwzględnić jego skutki. Oddalenie skargi kasacyjnej oznaczało, że wyrok WSA nie naruszał prawa, nawet w kontekście wyroku TK. W związku z tym, ani SKO we wznowionym postępowaniu, ani WSA nie mogły ponownie ocenić wpływu wyroku TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 145a § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.p. art. 102 § 1
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
p.r.d. art. 135 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
p.r.d. art. 135 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Policjant zatrzymuje prawo jazdy elektronicznie w przypadku kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.
Pomocnicze
u.k.p. art. 102 § 1aa
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami
p.r.d. art. 92a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
k.w. art. 97
Ustawa z dnia 20 maja 1971 roku – kodeks wykroczeń
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
NSA, rozpoznając skargę kasacyjną po wyroku TK, musiał uwzględnić jego skutki, a oddalenie skargi kasacyjnej oznaczało prawomocność decyzji, co uniemożliwiało jej uchylenie w trybie wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę decyzji powinien prowadzić do uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania, mimo wcześniejszego oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA. Organy administracji powinny przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe w trybie wznowienia, weryfikując stan faktyczny przyjęty za podstawę pierwotnej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
NSA musiał dokonywać oceny prawnej z uwzględnieniem z urzędu wyroku TK. NSA był związany granicami skargi kasacyjnej, ale w sytuacji zapadnięcia wyroku TK uznającego za niekonstytucyjny przepis stanowiący podstawę wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, NSA powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 799/22 oraz ocena prawna wyrażona w jego uzasadnieniu była wiążąca dla stron postępowania i NSA (art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a.) oraz innych sądów i organów (art. 170 p.p.s.a.).
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Ławniczak
członek
Małgorzata Górecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność prawomocnych orzeczeń sądowych w kontekście późniejszych wyroków Trybunału Konstytucyjnego, szczególnie w sprawach administracyjnych, gdzie NSA musi uwzględniać orzeczenia TK nawet poza granicami skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy NSA rozpoznał skargę kasacyjną po wyroku TK, ale nie odniósł się do niego wprost w uzasadnieniu, a następnie wyrok ten stał się podstawą do wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji między orzecznictwem sądów administracyjnych a wyrokami Trybunału Konstytucyjnego, a także znaczenie prawomocności orzeczeń.
“Czy wyrok TK unieważnia prawomocne orzeczenie NSA? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 706/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Małgorzata Górecka Mirella Ławniczak Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 846/24 - Wyrok NSA z 2024-07-10 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 145a § 1-2, art. 149 § 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151, art. 153, art. 170, 183 § 1, art. 193, art. 269 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1212 art. 102 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Dz.U. 2023 poz 1047 art. 135 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Sentencja Dnia 9 stycznia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2024 roku sprawy ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej zatrzymania prawa jazdy, po wznowieniu postępowania oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 roku (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również: SKO) odmówiło uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 11 marca 2021 roku (nr [...]) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na okres trzech miesięcy, utrzymanej w mocy ostateczną decyzją SKO z dnia 30 kwietnia 2021 roku (znak: [...]). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy: W dniu 26 lutego 2021 roku do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w T. wpłynęło pismo z Komendy Miejskiej Policji w G., którym zawiadomiono Starostę [...] o zatrzymaniu M. G. (dalej: skarżący) prawa jazdy kategorii ABCBECE (nr dokumentu: [...]) wydanego przez Starostę [...] w dniu 30 października 2007 roku. Skarżący w dniu 18 lutego 2021 roku w G. na ul. [...] kierował pojazdem marki [...] (nr rejestracyjny: [...]) i przekroczył dopuszczalność prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, tj. o 61 km/h. W związku z powyższy Starosta T., uznając fakt przekroczenia dozwolonej prędkości o 61 km/h przez skarżącego za udowodniony na podstawie wyjaśnień policji, wydał decyzję z dnia 11 marca 2021 roku (znak: [...]), orzekając o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącego na okres trzech miesięcy. Organ uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał m.in., że pomiaru prędkości dokonano przy użyciu przyrządu do pomiaru prędkości pojazdu w ruchu drogowym typu PolCam o numerze fabrycznym 1161PL (rok produkcji: 2007), który posiadał ważną legalizację do dnia 8 stycznia 2022 roku. Natomiast w myśl art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: prawo o ruchu drogowym) policjant zatrzymuje prawo jazdy elektronicznie w przypadku kierowania pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Kolejno zaś organ kontroli ruchu drogowego (policja) przesyła zawiadomienie staroście właściwemu ze względu na miejsce zatrzymania kierującego pojazdem celem wydania decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – o kierujących pojazdami (Dz. U. 2023 r. poz. 622 ze zm., dalej: u.k.p.), starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. Nadto, zdaniem Starosty [...] informacja od Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. jest jedyną i wystarczającą podstawą do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, albowiem starosta jako organ administracji nie jest w żadnym przypadku władny czynić własne ustalenia w tym zakresie. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że w tym postępowaniu organy administracji publicznej nie są uprawnione do badania jakichkolwiek zarzutów prawomocnie ukaranego kierowcy, dlatego też sama informacja udzielona rzez policję wystarczy, by wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący odwołał się od decyzji Starosty [...]. Skarżący w odwołaniu podnosił, że małoletnie dziecko z którym podróżował zasygnalizowało złe samopoczucie i pilną potrzebę fizjologiczną, której załatwienie było konieczne ze względu na stan zdrowia. W tym kontekście skarżący wyjaśniał, że córka w przeszłości przechodziła urosepsę, stanowiącą konsekwencje wstrzymywania oddawania moczu, czego rezultatem jest młodzieńcze idiomatyczne zapalenie stawów. W ocenie skarżącego, brak odpowiedniej reakcji na tego rodzaju potrzeby córki mógł skutkować istotnym pogorszeniem jej stanu zdrowia i ponownym zakażeniem układu moczowego połączonym z posocznicą. W tej sytuacji, skarżący był zmuszony zwiększyć prędkość w celu szybkiego powrotu do nieodległego miejsca pobytu w G., zwłaszcza, że brakowało możliwości wcześniejszego zatrzymania się na parkingu lub w ustronnym miejscu. Skarżący wnosił także o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji dotyczącej leczenia córki oraz dowodu z przesłuchania strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2021 roku (znak: [...]) utrzymało w mocy rzeczoną decyzję starosty wskazując, m.in., że podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust 1 pkt 4 i 5 oraz ust 1d i art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkr 1 lub 3 art. 7 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych ustaw. Organ kontroli ruchu, który stwierdził kierowanie pojazdem silnikowym w okolicznościach o których mowa w art. 102 ust. 1 d) albo 103 ust. 1 pkt 5 u.k.p. niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem. Z treści ww. przepisów wynika, że przesłanką do wydania przez organ administracji orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy jest przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Podstawą wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w takim przypadku jest informacja o ujawnieniu popełnienia naruszenia. Informacja ta jest dokumentem urzędowym (por. uchwała OPS [...] ). Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu zaniechania podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, w tym zgromadzenia potrzebnego materiału dowodowego w celu wyjaśnienia, czy odwołujący kierując pojazdem w dniu 18 lutego 2021 r. w obszarze zabudowanym, przekraczając dopuszczalną prędkość działał w stanie wyższej konieczności, organ odwoławczy wyjaśnił, że poddano ocenie przedłożoną przez odwołującego dokumentację medyczną jego córki, jak i podnoszone przez odwołującego argumenty. Jednakże SKO uznało, że nie zachodzi możliwość umorzenia postępowania i odstąpienia od wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Jak wyjaśniono, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi stan wyższej konieczności, gdyż przekroczenie prędkości nie było usprawiedliwione potrzebą ratowania życia i zdrowia. Niebezpieczeństwo grożące życiu i zdrowiu osoby kierującej pojazdem, osoby przewożonej lub jakiejkolwiek innej osoby musi mieć charakter bezpośredni i aktualny, musi realnie istnieć w czasie jazdy z nadmierną prędkością. Organ nie kwestionował faktu, że córka strony ma młodzieńcze idiomatyczne zapalenie stawów w remisji na lekach. Większość wyników córki odwołującego pochodzi z 2017 r. Ostatni wynik dotyczy 12 stycznia 2021 r. Powyższe dowodzi, że córka strony jest pod stałą opieką medyczną. Zaświadczenia zaś dowodzą, że choroba jest w remisji. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę skarżącego na powyższą decyzję SKO z dnia 30 kwietnia 2021 roku (znak: [...]). Tutejszy Sąd wskazał na tę samą podstawę prawną wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, którą przytaczały organy. Nadto, zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił działania w stanie wyższej konieczności, bowiem stan zdrowia córki skarżącego nie powodował bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia. Słuszna jest ocena, że skarżący nie był zmuszony do narażenia zdrowia i życia innych użytkowników drogi dla ratowania dobra o takiej samej wartości życia i zdrowia dziecka, by odsunąć bezpośrednio grożące niebezpieczeństwo. Przekroczenie dopuszczalnej prędkości z jaką poruszał się samochód skarżącego, nie było jedyną możliwą formą przeciwdziałania obawie skarżącego o zdrowie i bezpieczeństwo córki. Organ odwoławczy słusznie stwierdził, że skarżący mógł zatrzymać się na parkingu lub w miejscu ustronnym. Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2023 roku (II GSK 799/22). W międzyczasie skarżący wnioskiem z dnia 9 stycznia 2023 roku złożonym do Starosty [...] wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną SKO z dnia 30 kwietnia 2021 roku, utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 11 marca 2021 roku. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na stwierdzenie na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. (sygn.: K 4/21) niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego została wydana decyzja administracyjna w powyższej sprawie, a także wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2021 r. (znak: [...]) i wydanie w to miejsce decyzji uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia 11 marca 2021 r. (znak: [...]) oraz stwierdzającej brak podstaw do zatrzymania prawa jazdy, względnie umarzającej postępowanie administracyjne. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2023 roku SKO (znak: [...]) odmówiło uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia 11 marca 2021 r. (znak: [...]). Organ zauważył, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 roku (sygn.: K 4/21) orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 roku o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 u.k.p. stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie SKO w toku postępowania zakończonego wydaniem weryfikowanych decyzji organu I i II instancji skarżący koncentrował się przede wszystkim na wykazaniu, że w omawianej sprawie zrealizowała się przesłanka z art. 102 ust. 1aa u.k.p., tj. przepisów art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego. Jeżeli już sama redakcja art. 102 ust. 1aa wprost nawiązuje do dopuszczenia się naruszenia z art. 102 ust. 1 pkt 4 mówiącym o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, a w toku postępowania zwyczajnego skarżący powoływał się konsekwentnie na jego brzmienie, to zdaniem SKO trudno uznać, że do takowego naruszenia nie doszło. W postępowaniu zwyczajnym skarżący nie koncentrował się na kwestionowaniu faktu popełnienia wykroczenia uzasadniającego zatrzymanie mu prawa jazdy, a na wykazaniu okoliczności, która miałaby doprowadzić do niezastosowania sankcji w tej postaci. Skarżący nie podważał treści informacji uzyskanych od policji, nie składał wniosku o zawieszenie postępowania z uwagi na nieprzyjęcie mandatu i skierowanie sprawy do Sądu, jak też nie powoływał się na skierowanie wniosku o stwierdzenie niekonstytucyjności ww. regulacji do Trybunału Konstytucyjnego. SKO stwierdziło, że powyższe okoliczności, tj. argumentacja skarżącego, która w postępowaniu zwyczajnym nie zmierzała do wykazania braku dopuszczenia się wykroczenia, w powiązaniu z faktem uznania prawomocnym wyrokiem sądu wykroczeniowego I i II instancji popełnienia naruszeń z art. 92a oraz art. 97 ustawy z dnia 20 maja 1971 roku – kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 ze zm., dalej: k.w.) w zw. z art. 22 ust. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.; dalej: p.r.d.), tym bardziej nie pozwalają na uchylenie kwestionowanych decyzji zgodnie z żądaniem. SKO podkreśliło, że wznowienia postępowania administracyjnego nie można utożsamiać z koniecznością jego przeprowadzenia od nowa. Wszczęcie tego nadzwyczajnego trybu, a nawet zapadnięcie postanowienia o wznowieniu postępowania, nie oznacza automatycznie, że dotychczas wydane akty przestają wywoływać skutki prawne i zostają wyeliminowane z obrotu prawnego (wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2020 roku, I OSK 956/19, LEX nr 3173748). Zdaniem organu o ile w przypadku postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, organy administracji publicznej zobligowane są do rozstrzygnięcia istoty sprawy, o tyle w ramach wznowionego postępowania ich uwaga winna być skoncentrowana wyłącznie na analizie spełnienia przesłanek określonych w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.). Na powyższą decyzję SKO skarżący, reprezentowany przez adw. M. K., pismem z dnia 19 września 2023 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 149 § 2 oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 145a § 1 k.p.a. przez przeprowadzenie postępowania w trybie wznowieniowym w ograniczonym zakresie i nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej uprzednio decyzją ostateczną, a w tym przez brak weryfikacji stanu faktycznego przyjętego za podstawę uprzednio wydanej decyzji ostatecznej i niezbadanie, czy istniały podstawy do ustalenia, że M. G. przekroczył dopuszczalną prędkość w terenie zabudowanym o 50 km/h, co skutkowało wydaniem wadliwej decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej; 2. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie w niezbędnym zakresie postępowania dowodowego, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego w sprawie oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie, w jakim Organ nie przeprowadził dowodów z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] pod sygn. akt: II W [...] wskazanych w piśmie strony z 31 lipca 2023 r., w sytuacji gdy ich analiza oraz przeprowadzenie dalszych dowodów w sprawie podawały w wątpliwość przekroczenie przez M. G. dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez nienależytą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału i czynienie dowolnych ustaleń faktycznych w zakresie, w jakim Organ ustalił w oparciu o dowody zgromadzone w postępowaniu zwyczajnym, że M. G. dopuścił się przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h, w sytuacji gdy okoliczność ta powinna zostać ponownie zweryfikowana w toku postępowania wznowieniowego. Ponadto, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. SKO złożyło odpowiedź na skargę, w której podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko, a także wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Skarżący zażądał wznowienia postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a., zgodnie z którym: "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w takim wypadku w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie wyroku trybunału konstytucyjnego (art. 145a § 2 k.p.a.). Skarżący dochował terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, ponieważ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21, na który powoływał się skarżący, został opublikowany w Dzienniku Ustaw (pod poz. 2659) i wszedł w życie dnia 19 grudnia 2022 r. (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Skarżący wniosek o wznowienie postępowania złożył 12 stycznia 2023 r., a w więc w terminie, o którym mowa w art. 145a § 2 k.p.a. W tej sytuacji SKO prawidłowo wznowiło postępowanie zakończone decyzją z 30 kwietnia 2021 r. (art. 149 § 1 k.p.a.), a następnie – jak nakazuje art. 149 § 2 k.p.a. - przeprowadziło postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dostrzec jednocześnie należy, że SKO wznowiło postępowanie dopiero po wydaniu przez NSA wyroku z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 799/22 oddalającego skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z 3 grudnia 2021 r. sygn. akt III SA/Po 983/21, którym oddalono skargę na decyzję z 30 kwietnia 2021 r. Tym samym nie doszło do kolizji postępowania wznowieniowego i sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej decyzji SKO z 30 kwietnia 2021 r. Rozpoznawszy sprawę, po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, SKO uznało, że uchyleniu decyzji ostatecznej sprzeciwia się fakt, iż w pierwotnym postępowaniu miała nie być sporna przesłanka do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wynikająca z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., czyli przekroczenie przez pojazd kierowany przez skarżącego w terenie zabudowanym dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h. Organ uznał mianowicie, że w pierwotnym postępowaniu przedmiotem sporu były wyłącznie przesłanki nadzwyczajne, stanowiące podstawę do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, zaś skarżący nie kwestionował ustalenia o przekroczeniu prędkości. Sąd ocenił, że SKO prawidłowo rozstrzygnęło o odmowie uchylenia własnej decyzji ostatecznej z 30 kwietnia 2021 r., lecz Sąd uznał, że skarga o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. nie mogła zostać uwzględniona z innych względów. Otóż skarżący domagał się wznowienia postępowania, ponieważ jeden z przepisów stanowiących podstawę decyzji wydanych w postępowaniu pierwotnym - był przedmiotem oceny TK, który w wyroku K 4/21 orzekł, że "art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, z późn. zm.; dalej: u.zm.k.k.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, z późn. zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, z późn. zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Wyrok ten niewątpliwie odnosił się do przepisu, który został zastosowany w sprawie. Z decyzji Starosty [...] z 11 marca 2021 r., która została utrzymana w mocy decyzją SKO z 30 kwietnia 2021 r. wynika, że organy za podstawę ustalenia o popełnieniu przez skarżącego czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 p.r.d., przyjęły właśnie informację udzieloną przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G.. Jednocześnie żaden z organów orzekających w pierwotnym postępowaniu nie przeprowadzał postępowania dowodowego dotyczącego przekroczenia przez samochód kierowany przez skarżącego prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h. W tej kwestii powołano się wyłącznie na informację Policji. Decyzja SKO została zaskarżona do WSA w Poznaniu, który oddalił skargę wyrokiem z 3 grudnia 2021 r., czyli jeszcze przed zapadnięciem wyroku TK z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21. Z uzasadnienia wyroku WSA nie wynika, by w postępowaniu sądowym skarżący kwestionował ustalenie o naruszeniu art. 135 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.r.d. ani zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 2 u.zm.k.k. Sąd okoliczności tych również nie podważył z urzędu. Następnie skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu, a NSA rozpoznał ją dnia 17 stycznia 2023 r. (sygn. akt II GSK 799/22), a więc już po zapadnięciu wyroku TK w sprawie K 4/21. Z uzasadnienia wyroku NSA nie wynikało, by skarżący w postępowaniu kasacyjnym wprost zarzucał naruszenie prawa poprzez zaakceptowanie przez WSA w Poznaniu uznania za wiążącą informacji Policji o fakcie i wartości przekroczenia prędkości. W związku z tym należy wyjaśnić, że jakkolwiek NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), to jednak w sytuacji takiej jak występująca w rozpoznawanej sprawie, tzn. zapadnięciu wyroku TK uznającego za niekonstytucyjny przepis stanowiący podstawę wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego (więc pośrednio również zaskarżonej decyzji) już po wniesieniu skargi kasacyjnej, NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, w zakresie swojej kognicji uwzględnia derogację trybunalską, niezależnie od treści podstaw kasacyjnych. W uchwale siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 9/09, NSA orzekł bowiem, że: "w sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Uchwała wiązała skład NSA wydający wyrok w sprawie skarżącego (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Z uzasadnienia wyroku NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 799/22 nie wynikało tymczasem, by NSA uznał, że wyrok TK miał wpływ na ocenę prawną wyroku WSA w Poznaniu, a w konsekwencji również na ocenę zapadłych w sprawie decyzji Starosty [...] i SKO w K.. Nie ma tu znaczenia, że NSA nie dał takiej ocenie wyrazu w treści uzasadnienia swojego orzeczenia. Prawnie istotne znaczenie ma fakt oddalenia skargi kasacyjnej, czyli uznanie, że wyrok WSA w Poznaniu nie naruszał prawa i to również w zakresie oceny podstawy faktycznej decyzji SKO i Starosty [...], przy czym – jak wyjaśniono – NSA musiał dokonywać oceny prawnej z uwzględnieniem z urzędu wyroku TK z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt uznającego art. 7 ust. 1 pkt 2 u.zm.k.k. za naruszający art. 2 Konstytucji RP. W tej sytuacji kluczowe znaczenie ma fakt, iż wyrok NSA z 17 stycznia 2023 r. sygn. akt II GSK 799/22 oraz ocena prawna wyrażona w jego uzasadnieniu była wiążąca dla stron postępowania i NSA (art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a.) oraz innych sądów i organów (art. 170 p.p.s.a.). Powodowało to, że ani SKO we wznowionym postępowaniu, ani WSA w Poznaniu rozpoznając skargę na decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania, nie mogły ponownie ocenić wpływu wyroku TK z 13 grudnia 2022 r. sygn. akt K 4/21 na rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznej decyzji SKO z 30 kwietnia 2021 r. i formułować oceny prawnej innej niż implicite wynikająca z wyroku NSA. Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie naruszała prawa w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia. W świetle przedstawionych wcześniej rozważań, zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione. Z opisanych przyczyn Sąd oddalił skargę (art. 151 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI