III SA/Po 702/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2021-06-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplinaetyka zawodowapandemiamaseczkitransport publicznyodpowiedzialność dyscyplinarnasądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę policjanta na orzeczenie dyscyplinarne o karze ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby za brak maseczki w autobusie, uznając naruszenie zasad etyki zawodowej.

Policjant został ukarany dyscyplinarnie za niezakrywanie nosa i ust w autobusie, mimo posiadania zaświadczenia lekarskiego. Zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy uznali jego zachowanie za naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta. Policjant wniósł skargę do WSA, argumentując m.in. brakiem obowiązku prawnego i posiadaniem zwolnienia lekarskiego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów dyscyplinarnych, że zachowanie policjanta naruszało zasady etyki zawodowej i zasady współżycia społecznego, a kara była adekwatna, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego przewinienia dyscyplinarnego.

Policjant P. J. został ukarany dyscyplinarnie karą ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby za niezakrywanie nosa i ust w autobusie w czasie pandemii, co organy dyscyplinarne uznały za naruszenie zasad etyki zawodowej. Policjant twierdził, że posiadał zaświadczenie lekarskie zwalniające go z tego obowiązku. Po odwołaniu, Komendant Policji utrzymał karę. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podnosząc szereg zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania dyscyplinarnego, błędnej oceny dowodów oraz braku podstaw prawnych do nałożenia obowiązku zakrywania nosa i ust. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zachowanie policjanta stanowiło przewinienie dyscyplinarne naruszające zasady etyki zawodowej i zasady współżycia społecznego. Sąd podkreślił, że zaświadczenie lekarskie nie zwalniało z obowiązku, a fakt popełnienia kolejnego przewinienia dyscyplinarnego w trakcie obowiązywania poprzedniej kary (nagany) uzasadniał wymierzoną karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Sąd zaznaczył również, że zachowanie policjanta, jako funkcjonariusza publicznego, musi dawać przykład nienagannego postępowania i budować zaufanie społeczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie policjanta stanowiło naruszenie zasad etyki zawodowej i zasad współżycia społecznego, a kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby była adekwatna.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaświadczenie lekarskie nie zwalniało policjanta z obowiązku zakrywania nosa i ust, a jego zachowanie naruszało zasady etyki zawodowej i zasady współżycia społecznego, zwłaszcza w kontekście jego roli jako funkcjonariusza publicznego. Dodatkowo, fakt popełnienia kolejnego przewinienia dyscyplinarnego w trakcie obowiązywania poprzedniej kary uzasadniał wymierzoną karę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u. Policji art. 135j § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Policji

u. Policji art. 134h § ust. 2

Ustawa o Policji

u. Policji art. 132 § ust. 1

Ustawa o Policji

Policjant odpowiada dyscyplinarnie za naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej.

Zarządzenie KGP § § 2

Zarządzenie Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"

W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności.

u. Policji art. 134

Ustawa o Policji

Katalog kar dyscyplinarnych.

u. Policji art. 134c

Ustawa o Policji

Definicja kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.

u. Policji art. 134h § ust. 2 pkt 2

Ustawa o Policji

Popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przed zatarciem wymierzonej kary dyscyplinarnej stanowi przesłankę zaostrzenia wymiaru kary.

u. Policji art. 132a § pkt 2

Ustawa o Policji

Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant popełnia je na skutek niezachowania wymaganej ostrożności, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł lub powinien przewidzieć.

u. Policji art. 135e § ust. 1

Ustawa o Policji

u. Policji art. 135g § ust. 1 i 2

Ustawa o Policji

u. Policji art. 135ja § ust. 1 pkt 3

Ustawa o Policji

u. Policji art. 135l § ust. 2

Ustawa o Policji

Pomocnicze

Rozporządzenie RM art. 27 § ust. 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii

Skarżący powoływał się na to zaświadczenie jako podstawę do zwolnienia z obowiązku zakrywania nosa i ust.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie policjanta naruszało zasady etyki zawodowej i zasady współżycia społecznego. Kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby była adekwatna i współmierna, zwłaszcza w kontekście popełnienia kolejnego przewinienia dyscyplinarnego w trakcie obowiązywania poprzedniej kary. Zaświadczenie lekarskie nie zwalniało z obowiązku zakrywania nosa i ust w środkach transportu publicznego. Policjant jako funkcjonariusz publiczny musi dawać przykład nienagannego zachowania.

Odrzucone argumenty

Posiadanie zaświadczenia lekarskiego zwalniało z obowiązku zakrywania nosa i ust. Brak było podstaw prawnych do nałożenia obowiązku zakrywania nosa i ust. Organy dyscyplinarne naruszyły przepisy postępowania i dokonały błędnej oceny dowodów. Kara była rażąco niewspółmierna.

Godne uwagi sformułowania

zachowanie policjanta który odmówił założenia maseczki bez uzasadnionego powodu, a także jego lekceważąca postawa wobec możliwego narażenia na zachorowanie innych osób musi spotkać się z jednoznacznie negatywną oceną. Policjant jako funkcjonariusz publiczny powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i swoją postawą udowadniać poprawne zachowanie. Brak maseczki u policjanta może wzbudzić brak zaufania społeczeństwa do organów ścigania.

Skład orzekający

Jakub Zieliński

przewodniczący

Tomasz Świstak

sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad etyki zawodowej policjantów w kontekście obowiązków pandemicznych oraz ocena adekwatności kar dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjanta i przepisów o Policji; orzeczenie w sprawie obowiązków pandemicznych może być mniej aktualne po zniesieniu obostrzeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego w okresie pandemii problemu noszenia maseczek, ale w specyficznym kontekście odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta. Pokazuje, jak zasady etyki zawodowej mogą być stosowane w sytuacjach nieuregulowanych wprost przepisami prawa.

Policjant bez maseczki w autobusie – czy to powód do zwolnienia ze służby?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 702/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6876/21 - Wyrok NSA z 2025-02-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 135j ust. 1 pkt 2, art. 134h ust, 2, art. 132 ut. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Dnia 29 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie WSA Tomasz Świstak (spr.) WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi P. J. na orzeczenie Komendanta Policji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia winy w zakresie nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej i wymierzenia kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oddala skargę
Uzasadnienie
Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610) orzekł o stwierdzeniu winy policjanta P. J. w zakresie zarzucanego mu nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej oraz wymierzeniu mu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że policjant w dniu [...] października 2020 r. w [...] podczas trwającego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, będąc pasażerem autobusu linii nr [...] w trakcie przejazdu w kierunku [...] jawnie zignorował zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia oraz Ministra Zdrowia mające na celu zminimalizowanie ryzyka wzajemnego zakażania się osób wirusem SARS-COV-2 i nie zakrył ust oraz nosa, lekceważąc zasady bezpieczeństwa i okazując brak szacunku wobec innych osób przebywających w autobusie, jednocześnie swoim zachowaniem naruszył zasady etyki zawodowej policjanta, zgodnie z którymi zobowiązany jest kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności.
Przesłuchany w charakterze obwinionego sierż. szt. P. J. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu naruszenia zasad etyki zawodowej i wyjaśnił, że w dniu [...] października 2020 r. wracał po służbie do domu autobusem linii [...] MPK [...]. Na [...] na przystanku kierowca zatrzymał autobus i powiedział, że obwiniony ma założyć maseczkę. [...]. szt. P. J. odpowiedział, że nie ma takiego obowiązku prawnego ponieważ posiada zaświadczenie lekarskie, które zwalnia go z tego obowiązku. P. J. załączył do protokołu kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2020 r., które to zaświadczenie spełnia jego zdaniem wszelkie wymagania określone w § 27 ust. 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Obwiniony dodał również, że przedmiotowym zaświadczeniem dysponował w dniu [...] października 2020 roku i to właśnie to zaświadczenie okazał interweniującym policjantom. Z tą różnicą, że w dniu interwencji na zaświadczeniu nie widniał kod choroby. Obwiniony po kilku dniach udał się do lekarza W. G., który na zaświadczeniu dopisał kod [...]
W związku z powyższym zwrócono się do lekarza W. G. z zapytaniem, czy przedmiotowe zaświadczenie zwalnia policjanta z obowiązku zakrywania nosa i ust w środkach publicznego transportu zbiorowego. Na pismo nie otrzymano odpowiedzi.
Do akt postępowania dyscyplinarnego dołączono również kopie materiałów z prowadzonego w Komisariacie Policji [...] postępowania [...] tj. notatkę urzędową z dnia [...].10.2020 r. sierż. P. M., protokół przesłuchania świadka J. K. z dnia [...].10.2020r., pismo do [...] Przedsiębiorstwa Komunalnego z dnia [...].10.2020r., protokół przesłuchania świadka P. M. z dnia [...].10.2020 r., protokół oględzin rzeczy z dnia [...].10.2020 r. płytę z nagraniem z monitoringu autobusu linii [...], wydruk z nagrania z monitoringu.
W trakcie przeprowadzonych czynności pozyskano także rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego [...] sygn. akt III W [...] dot. sprawy [...]. Z treści uzasadnienia postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie wynika, że Sędzia P. W. wskazał, że w rozpoznawanej sprawie czyn zarzucany obwinionemu nie wypełnił znamion czynu zabronionego z art. 54 kodeksu wykroczeń. Niemniej podkreślono, że Sąd nie kwestionuje zasadności i celowości wprowadzenia działań profilaktycznych mających na celu chronić społeczeństwo przed rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Z perspektywy etycznej, moralnej i społecznej zachowanie obwinionego który odmówił założenia maseczki bez uzasadnionego powodu, a także jego lekceważąca postawa wobec możliwego narażenia na zachorowanie innych osób musi spotkać się z jednoznacznie negatywną oceną.
W ocenie organu I instancji mając na uwadze wszystkie okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego, dotychczasowy przebieg jego służby oraz opinię służbową należało sierż. szt. P. J. uznać winnym zarzucanego mu czynu i wymierzyć mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby.
Od tej decyzji P. J. wniósł odwołanie.
Orzeczeniem z dnia [...] marca 2021 r.nr [...] Komendant Policji uchylił w części orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. dotyczące kary i w tym zakresie stwierdził winę policjanta i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, ze zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji: policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej łub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Stosownie natomiast do § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta": w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.
Zdaniem organu odwoławczego, oceniając czyn policjanta przez pryzmat przytoczonych przepisów i zgromadzonych w sprawie dowodów, stwierdzono, że sierż.szt. P. J. niewątpliwie dopuścił się naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta.
Odnosząc się do zarzutów P. J. opisanych w odwołaniu wskazano, że w dniu [...] lutego 2021 r. do Komendy Policji z Komendy Miejskiej Policji w [...] wpłynęło pismo lek.med. W. G. - specjalisty psychiatrii Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w [...] z informacją o następującej treści: "W odpowiedzi na zapytanie informuję, że jednostka chorobowa wg kodu [...] nie powoduje u osoby, u której ją rozpoznano niemożności zakrywania ust i nosa". Pismo to przesłane zostało wraz z notatką służbową asp. K. D. - rzecznika dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w [...]. W notatce tej rzecznik dyscyplinarny poinformował, że p-ko P. J. prowadzone jest kolejne postępowanie dyscyplinarne w którym sformułowano wobec niego takie same zarzuty jak w przedmiotowym postępowaniu dyscyplinarnym dot. nieprzestrzegania zaleceń zakrywania ust i nosa. W obu przypadkach sierż.szt. P. J. powołuje się na zaświadczenie wystawione przez lek.med. W. G.. Z powyższego wynika więc, że zaświadczenie z dnia [...] października 2020 roku, którym posługuje się P. J. dotyczy informacji o tym, że leczy się on psychiatrycznie i nie stanowi zwolnienia policjanta z obowiązku zakrywania nosa i ust w środkach publicznego transportu zbiorowego, gdyż jednostka chorobowa wg kodu [...] nie powoduje u osoby, u której ją rozpoznano niemożności zakrywania ust i nosa.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania zaznaczono, że sam obwiniony wskazał, że § 2 Załącznika do Zarządzenia nr [...] KGP ma zastosowanie wyłącznie w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej. Zatem użycie spójnika "lub" oznacza, że do przyjęcia wskazanej kwalifikacji przewinienia dyscyplinarnego nie jest konieczne wystąpienie łącznie dwóch przesłanek tj. braku regulacji prawnych i nieujęcia określonej sytuacji w zasadach etyki zawodowej. Wystarczy, że wystąpi jedna z nich, co miało właśnie miejsce w postępowaniu dyscyplinarnym [...] Z tego też względu zasadnie uznano, że zachowaniem swoim skarżący dopuścił się naruszenia zasad etyki zawodowej policjanta. Etyka zawodowa łączy się ze szczególnym charakterem zawodu policjanta, który stawia przed funkcjonariuszem wysokie wymagania etyczne wynikające z faktu, iż policjant będąc uprawnionym do egzekwowania zachowań zgodnych z porządkiem publicznym, sam musi dawać przykład nienagannego zachowania. Stanowi o tym § 2 zarządzenia nr [...] w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta".
[...]. szt. P. J. zachowując się w opisany w zarzutach sposób bez wątpienia narusza zasady współżycia społecznego. Ponadto nie jest prawdą, że zachowanie polegające na niezakrywaniu nosa i ust miało charakter incydentalny. [...]. szt. P. J. w dniu [...] listopada 2020 r. przychodząc na wezwanie do prowadzonej w Komisariacie Policji [...] sprawy o wykroczenie stawił się nie zakrywając nosa i ust, a poproszony o ich zasłonięcie odmówił twierdząc, że nie musi tego robić. W związku z powyższą sytuacją wszczęto wobec funkcjonariusza kolejne postępowanie dyscyplinarne obwiniając go o nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej policjanta.
Odnosząc się do wymierzonej sierż.szt. P. J. kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby wskazano, że powołana w tej sprawie komisja stwierdziła, że wymierzona obwinionemu kara jest niewspółmierna w odniesieniu do zarzucanego mu czynu. Przewodniczący komisji kom. G. K. oraz podinsp. K. A. stanęli na stanowisku, iż kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest karą adekwatną i współmierną w odniesieniu do zarzucanego obwinionemu czynu.
Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są: upomnienie; nagana; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; obniżenie stopnia; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby oraz wydalenie ze służby.
[...]. szt. P. J. w związku z prowadzonym wobec niego wcześniej postępowaniem dyscyplinarnym dot. nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej został ukarany karą nagany. Popełnił więc kolejne przewinienie dyscyplinarne w trakcie obowiązywania kary nagany. Zgodnie z art. 134h ust. 2 ustawy o Policji jest to przesłanka która ma wpływ na zaostrzenie wymiaru kary. Następną karą - po karze nagany -jest ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Organ II instancji pozostaje w przekonaniu, że w tym przypadku kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku jest właściwa. Na korzyść obwinionego przemawia pozytywna opinia służbowa.
Organ odwoławczy podkreślił, że Policja jako szczególna formacja podlega wyjątkowym wymaganiom i jest uważnie obserwowana przez społeczeństwo, co powoduje konieczność dyscyplinowania policjantów i szczególnego dbania o prawidłowość własnego postępowania. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania dyscypliny służbowej, zasad etyki zawodowej oraz prawa.
Skargę na powyższe orzeczenie wywiódł do Sądu P. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Obu orzeczeniom zarzucono naruszenie zasad prawidłowej oceny faktów oraz rażące naruszenie przepisów regulujących prowadzenie postępowań dyscyplinarnych wobec policjantów, tj.
1) naruszenie art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 2 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" poprzez brak subsumpcji treści zarzuconego czynu pod wskazaną normę prawną
2) naruszenie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji:
- poprzez oparcie się na niepełnym materiale dowodowym i niewskazanie jakie wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia i Ministra Zdrowia rzekomo zostały przez Niego zignorowane
- poprzez niepoczynienie jakichkolwiek ustaleń co do stanu zdrowia Skarżącego w kontekście choroby zakaźnej i bezpodstawne zasugerowanie Mu nosicielstwa wirusa SARS-COV-2 oraz dążenia do zarażenia innych osób
- poprzez niepoczynienie jakichkolwiek ustaleń co do stanu świadomości (poczytalności) Skarżącego w dniu zarzucanego Mu czynu w następstwie przedstawienia przeze Niego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego leczenie od 10 lat w związku z jednostką chorobową [...]
3) naruszenie art. 134ha ust. 2 ustawy o Policji poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, i w efekcie przypisanie Mu naruszenia zasad etyki zawodowej mimo, że sąd kamy nie dopatrzył się w Jego działaniu znamion czynu zabronionego, posiadał On zaświadczenie lekarskie, które zwalniało z obowiązku zakrywania nosa i ust, a ponadto nie był ani chory na chorobę zakaźną, ani podejrzany o zachorowanie
3) naruszenie art. 132a ust. 1 ustawy o Policji poprzez stwierdzenie Jego winy umyślnej w przedmiocie zarzucanego czynu mimo, że nie miał zamiaru popełnienia czynu dyscyplinarnego ani nie przewidywał możliwości jego popełnienia z uwagi na posiadanie stosownego zaświadczenia lekarskiego, a także mając na uwadze orzecznictwo sądów karnych stwierdzających o braku podstaw prawnych, co do obowiązku zakrywania nosa i ust w przestrzeni publicznej.
4) naruszenie art. 134ha ust. 3 zdanie drugie ustawy o Policji poprzez zignorowanie szeregu wyroków sądów karnych oraz administracyjnych, zapadłych w drugiej połowie 2020r., kształtujących prawo w zakresie stosowania obostrzeń epidemicznych w tym nakazu zakrywania nosa i ust
5) naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez nieobiektywne prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w kierunku stwierdzenia winy i wymierzenia kary przejawiające się m.in. rozstrzygnięciem przez organ I instancji niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego w sytuacji nieudzielenia żądanych informacji przez lekarza oraz wymierzenie wysokiej kary dyscyplinarnej przez organ I instancji pomimo istnienia poważnych wątpliwości wynikających z zebranego materiału dowodowego
6) naruszenie art. 135ja ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji poprzez nieumorzenie postępowania mimo braku znamion czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne
7) naruszenie art. 135l ust. 2 ustawy o Policji poprzez niezapoznanie Skarżącego z uzupełnionym materiałem dowodowym w postępowaniu odwoławczym, wskutek czego pozbawiono Go prawa do zgłoszenia ewentualnych uwag dotyczących przeprowadzonych czynności dowodowych.
W ocenie Skarżącego na terenie Rzeczpospolitej Polskiej nie istnieje powszechny obowiązek zakrywania nosa i ust, a źródłem prawa nie są konferencje prasowe premiera, lecz akty prawne opublikowane w dzienniku ustaw. Jednym z takich aktów jest wielokrotnie zmieniane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W wymienionym rozporządzeniu, w jego brzmieniu z dnia 9 października 2020r. stwierdzono, że obowiązek zakrywania nosa i ust w przestrzeni publicznej dotyczy określonych osób w określonych okolicznościach. Z takiego obowiązku zostały wyłączone m.in. osoby posiadające schorzenia ujęte w § 27 ust. 3 pkt 3, ale także m.in. żołnierze sił zbrojnych RP i wojsk sojuszniczych, kierowcy, pracownicy szkół, przedszkoli i placówek oświatowych, osoby wykonujące czynności zawodowe lub służbowe w budynkach użyteczności publicznej z wyjątkiem obsługi interesantów, a także wszystkie osoby przebywające na terenie lasu, parku, zieleńca, plaży czy rodzinnego ogródka działkowego.
Zdaniem Skarżącego Rada Ministrów w jednoznaczny sposób ustanowiła, że wspomniane zaświadczenie powinno potwierdzać jedno ze schorzeń określonych w § 27 ust. 3 pkt 3 cyt. rozporządzenia, przy czym nie przyznano lekarzom uprawnień do decydowania jaki pacjent i w jakich okolicznościach może nie zakrywać nosa i ust, a jedynie nadano uprawnienie do potwierdzenia danego schorzenia. W tym kontekście odbieranie prawa do niezakrywania nosa i ust osobom posiadającym zaświadczenie wskazane w § 27 ust. 6 rozporządzenia stanowi przejaw dyskryminacji ze względu na stan zdrowia i jest naruszeniem art. 32 ust. 2 Konstytucji, a także stanowi naruszenie art. 31 ust. 2 ustawy zasadniczej, który stwierdza, że nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Nie bez znaczenia w ocenie skarżącego pozostaje też fakt, że Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. w sprawie o sygn. III W [...] orzekł, że Jego czyn nie zawiera znamion wykroczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako p.p.s.a., następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa.
W niniejszej sprawie skarżący, będący policjantem, został obwiniony o to, że w trakcie przejazdu autobusem linii nr [...] w kierunku [...] zignorował zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia oraz Ministra Zdrowia mające na celu zminimalizowanie ryzyka wzajemnego zakażania się osób wirusem SARS-COV-2 i nie zakrył ust oraz nosa, lekceważąc zasady bezpieczeństwa i okazując brak szacunku wobec innych osób przebywających w autobusie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komendanta Policji, którym uchylił w części orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. dotyczące kary i w tym zakresie stwierdził winę policjanta i wymierzył karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 10 ustawy z dnia [...] kwietnia 1990 r. o Policji. Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Zgodnie zaś z § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta", w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.
W myśl art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;
4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;
5) obniżenie stopnia;
6) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby;
7) wydalenie ze służby.
Stosowanie do art. 134c ustawy o Policji kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, zostanie wyznaczony na niższe stanowisko służbowe lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną.
Podnieść należy, że w postępowaniu dyscyplinarnym dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji (por. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., I OSK 2687/12).
W ocenie Sądu kwestia popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zaleceń zakrywania ust i nosa w przestrzeni publicznej nie budzi wątpliwości. Sąd w pełni podzielił też argumentację orzeczenia odwoławczego co do winy skarżącego i wymierzonej mu kary.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że jednostka chorobowa [...], którą skarżący uzasadniał zwolnienie z obowiązku noszenia maseczki dotyczy zaburzeń depresyjnych i lękowych mieszanych. Zaburzenia te nie zwalniają z obowiązku zakrywania ust i nosa w środkach transportu publicznego. Powyższe wynika również z pisma lek.med. W. G. - specjalisty psychiatrii Wojskowej Specjalistycznej Przychodni Lekarskiej w [...] z którego wynika, że jednostka chorobowa wg kodu [...] nie powoduje u osoby, u której ją rozpoznano niemożności zakrywania ust i nosa". Na marginesie Sąd wskazuje, że Skarżący jako policjant posiada obowiązujące badania profilaktyczne, które potwierdzają jego zdolność do służby w Policji oraz brak jakichkolwiek przeciwskazań zdrowotnych, które mogłyby być przyczyną do zwolnienia ze służby.
Skarżący bezzasadnie powołuje się na treść § 27 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. W ocenie Sądu z akt sprawy nie wynika, by zachodziła jakakolwiek okoliczność wyłączająca możliwość obowiązku zakrywania ust i nosa.
Skarżący powołał się m.in. § 27 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia, zgodnie z którym z obowiązku zakrywania ust i nosa zwolnione są osoby z powodu: a) całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim.
Powoływanie się na tą jednostkę redakcyjną oraz stawianie zarzutu na okoliczność niepoczynienia jakichkolwiek ustaleń, co stanu poczytalności w dniu zarzucanego mu czynu, stawia pod znakiem zapytania zdolność skarżącego dopełnienia służby w Policji.
Abstrahując od powyższego, istotne dla sprawy pozostaje, iż sierż. szt. P. J. w związku z prowadzonym wobec niego wcześniejszym postępowaniem dyscyplinarnym dotyczącym nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej został ukarany karą nagany. Popełnił więc kolejne przewinienie dyscyplinarne w trakcie obowiązywania kary nagany.
Stosownie natomiast do art. 134h ust. 2 pkt 2 ustawy o Policji na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ m.in. popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej. Następną karą - po karze nagany -jest ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Ponadto z akt sprawy wynika, że wobec Skarżącego toczy się kolejne postępowanie dyscyplinarne w sprawie nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta. Funkcjonariusz w dniu [...] listopada 2020 r. przychodząc na wezwanie do prowadzonej w Komisariacie Policji [...] sprawy o wykroczenie stawił się nie zakrywając nosa i ust, a poproszony o ich zasłonięcie odmówił twierdząc, że nie musi tego robić.
W ocenie Sądu nie ma znaczenia dla sprawy fakt, iż Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2020r. w sprawie o sygn. III W [...] orzekł, że Jego czyn nie zawiera znamion wykroczenia. Podkreślenia bowiem wymaga, że w uzasadnieniu tegoż postanowienia wskazano, iż zachowanie policjanta ma wymiar negatywny. Sąd w tymże uzasadnieniu wskazał, że nie kwestionuje zasadności i celowości wprowadzenia działań profilaktycznych mających na celu chronić społeczeństwo przed rozprzestrzenianiem się wirusa [...] Z perspektywy etycznej, moralnej i społecznej zachowanie obwinionego który odmówił założenia maseczki bez uzasadnionego powodu, a także jego lekceważąca postawa wobec możliwego narażenia na zachorowanie innych osób musi spotkać się z jednoznacznie negatywną oceną.
Nie zasługuje również na aprobatę zarzut dotyczący zignorowania wyroków sądów karnych o braku podstaw prawnych do zasłaniania ust i nosa. Wyroki te bowiem nie maja żadnego związku z przedmiotową sprawą. Przedmiotem postępowania dyscyplinarnego przeciwko P. J. nie była bowiem analiza wyroków sądowych lecz zachowanie Skarżącego związane z naruszeniem zasad etyki zawodowej policjanta.
Stosownie do art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je na skutek niezachowania wymaganej ostrożności w danych okolicznościach, mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł lub powinien przewidzieć. Skoro zatem skarżący nie posiadał jakikolwiek przeciwskazań zdrowotnych ani prawnych uzasadniających odmowę zasłaniania ust i nosa to, jego zawinienie nie pozostawia wątpliwości.
Nie są uzasadnione zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 135e ust. 1 i art. 135g ust. 1 ustawy o Policji i nieprawidłowego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz nieobiektywnego prowadzenia postepowania dyscyplinarnego. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, natomiast drugi, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść obwinionego. Wbrew zapatrywaniu skarżącego, materiał dowodowy jest w tej sprawie obszerny i został oceniony prawidłowo, a jego twierdzenia nie znajdują potwierdzenia w tym materiale.
Postanowieniem nr [...] Komendanta Policji z dnia [...] stycznia 2021 r. powołana została komisja do zbadania odwołania sierż.szt. P. J. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. W skład komisji wszedł również Przewodniczący Zarządu NSZZ policjantów województwa [...]. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych.
W reasumpcji Sąd stwierdza, że charakter czynu skarżącego jak najbardziej uzasadnia karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że kara ta jest karą rażąco niewspółmierną.
Policjant jako funkcjonariusz publiczny powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i swoją postawą udowadniać poprawne zachowanie. Brak maseczki u policjanta może wzbudzić brak zaufania społeczeństwa do organów ścigania. Funkcjonariusz Policji będąc uprawnionym do egzekwowania zachowań zgodnych z porządkiem publicznym, sam musi dawać przykład nienagannego zachowania.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI