III SA/Po 694/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, a także odsetek za zwłokę. Skarżąca, która stała się dłużnikiem ZUS jako następca prawny swojego zmarłego ojca, wnioskowała o umorzenie składek ze względu na trudną sytuację materialną i rodzinną. Organ rentowy dwukrotnie odmawiał umorzenia, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności należności oraz brak spełnienia warunków do umorzenia w uzasadnionych przypadkach (art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Sąd administracyjny, po wcześniejszych uchyleniach decyzji ZUS w celu zbadania kwestii przedawnienia, ostatecznie oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby opłacenie składek pozbawiłoby ją i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nie wykazała strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej ani przewlekłej choroby. Mimo posiadania pewnych nieruchomości i samochodu, a także dochodów z pracy, sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała umorzenie należności. Sąd podkreślił, że umorzenie jest środkiem wyjątkowym, a skarżąca nie wykazała obiektywnych przesłanek do jego zastosowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek umorzenia należności ZUS, w tym ocena sytuacji materialnej dłużnika i definicji całkowitej nieściągalności.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją przesłanki do umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, w tym odsetek za zwłokę, w sytuacji gdy skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale nie jest ona całkowicie nieściągalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie istnieją przesłanki do umorzenia należności, ponieważ skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności ani spełnienia warunków określonych w art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w rozporządzeniu wykonawczym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, aby opłacenie składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, nie poniosła strat w wyniku klęski żywiołowej ani nie cierpi na przewlekłą chorobę. Posiadane przez nią dochody i majątek (nieruchomości, samochód) pozwalają na spłatę zadłużenia bez zagrożenia dla podstawowego bytu.
Czy należności z tytułu składek, objęte decyzją o odpowiedzialności następcy prawnego, uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, należności te nie uległy przedawnieniu, ponieważ przedawnienie następuje z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym wydano decyzję o odpowiedzialności następcy prawnego, a decyzja ta została wydana w czerwcu 2015 r.
Uzasadnienie
Sąd zastosował przepis art. 24 ust. 5d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym przedawnienie następuje po 5 latach od końca roku wydania decyzji o odpowiedzialności następcy prawnego. Decyzja z czerwca 2015 r. oznacza, że należności nie przedawniły się w momencie rozpatrywania sprawy.
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
rozporządzenie art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5d
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności następcy prawnego następuje z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.
p.u. art. 13
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
p.u. art. 361 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
o.p.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek zgodnie z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. i rozporządzeniem wykonawczym. • Skarżąca nie wykazała całkowitej nieściągalności należności. • Sytuacja materialna skarżącej nie jest na tyle trudna, aby umorzenie było uzasadnione. • Należności nie uległy przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa ocena sytuacji majątkowej skarżącej. • Istotna jest obecna, a nie przyszła sytuacja materialna. • Skarżąca nie może uszczuplać majątku, a środki na spłatę powinna wygospodarować przez ograniczenie wydatków.
Godne uwagi sformułowania
Umorzenie należności jest zastrzeżone dla sytuacji szczególnie trudnych, gdy ze względu na stan zdrowia, inne względy społeczne i brak szans na uzyskanie dochodów nie jest możliwe wywiązanie się ze zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. • Przesłanka z § 3 ust. 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz oznacza obiektywną; wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. • Rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego.
Skład orzekający
Marzenna Kosewska
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Górecka
sędzia
Mirella Ławniczak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek umorzenia należności ZUS, w tym ocena sytuacji materialnej dłużnika i definicji całkowitej nieściągalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego. Ocena sytuacji materialnej jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak ZUS ocenia wnioski o umorzenie składek i jakie kryteria stosuje, co jest istotne dla płatników składek. Pokazuje też, że nawet trudna sytuacja materialna nie zawsze prowadzi do umorzenia.
“Kiedy ZUS może umorzyć Twoje długi? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.