III SA/Po 675/24

III SA/Po 675/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marzenna Kosewska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 146
art. 146 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j.)
Sentencja
Dnia 19 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant : st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 roku sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. we [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 18 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania dotyczącego rozstrzygnięcia prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia oddalił odwołania [...] sp. z o. o. w [...] (pkt 1. sentencji) i Centrum Usług [...] sp. z o. o. we [...] (pkt 2. sentencji), dalej: "skarżący", dotyczących rozstrzygnięcia z 3 października 2024 r. postępowania nr [...] prowadzonego w trybie konkursu ofert w sprawie zawarcia na okres od 21 października 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju rehabilitacja lecznicza w zakresach fizjoterapia domowa oraz fizjoterapia domowa dla osób o znacznym stopniu niepełnosprawności na obszarze powiatu [...].
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 154 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 146 ze zm.), dalej: "ustawa".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano na następujące uwarunkowania faktyczne i prawne sprawy.
W ogłoszeniu o postępowaniu wskazano, że po jego zakończeniu zostanie zawarta jedna umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Oferty złożyło dziesięć podmiotów, w tym skarżący.
W części VI. formularza ofertowego "Szczegóły oferty" co do zasobów skarżący oświadczył, że dysponuje: 1) zestawem do elektroterapii z osprzętem i 2) zestawem do biostymulacji laserowej.
W części VIII. formularza ofertowego "Ankiety" pkt 5.1.1 co do wymaganych warunków skarżący oświadczył, że w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy spełnia i będzie spełniał wymagania określone w: 1) rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem postępowania i 2) w zarządzeniu Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem postępowania.
Z nadesłanej na wezwanie komisji faktury wynika, że skarżący dysponuje: 1) przenośnym aparatem do elektroterapii [...] i 2) aparatami do laseropunktury Biolaser 1 i Biolaser 2.
Komisja konkursowa wezwała oferenta do nadesłania kart charakterystyki tego sprzętu.
Z nadesłanej przez oferenta karty charakterystyki aparatu do elektrostymulacji wynika, że za jego pomocą możliwa jest realizacja następujących zabiegów fizjoterapeutycznych: galwanizacji, jonoforezy, elektrostymulacji i prądów TENS.
Zawiadomieniem z 20 września 2024 r. komisja konkursowa poinformowała skarżącego o odrzuceniu jego oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy, czyli w związku z niespełnianiem wymaganych warunków określonych w przepisach prawa, w tym warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W uzasadnieniu wskazano, że warunki wymagane do realizacji świadczeń w zakresie fizjoterapii realizowanej w warunkach domowych dotyczące wyposażenia świadczeniodawcy określono w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej (Dz. U. z 2021 r., poz. 265 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z 6 listopada 2013 r.". Zgodnie z lp. 2 ppkt b tego załącznika wymaganym wyposażeniem świadczeniodawcy jest przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem, a gwarantowane świadczenia realizowane przy pomocy tego sprzętu to: galwanizacja, jonoforeza, elektrostymulacja, tonoliza, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne, prądy TENS, prądy TRAEBERTA i prądy KOTZA. Z karty charakterystyki aparatu do elektrostymulacji nadesłanej przez oferenta wynika zaś, że za jego pomocą możliwa jest realizacja następujących zabiegów fizjoterapeutycznych: galwanizacji, jonoforezy, elektrostymulacji i prądów TENS, a więc nie wszystkich świadczeń gwarantowanych z zakresu elektrolecznictwa. Zawarta w formularzu ofertowym deklaracja (część VIII.5.1.1) nie została zatem potwierdzona, co skutkuje odrzuceniem oferty.
Skarżący wniósł protest, który 27 września 2024 r. komisja konkursowa oddaliła, podtrzymując stanowisko zawarte w zawiadomieniu o odrzuceniu oferty i wskazując, że nie weryfikowano posiadania innego wyposażenia umożliwiającego realizację pozostałych zabiegów wymienionych w lp 2. ppkt b) kolumna 2 zał. nr 1 do rozporządzenia z 6 listopada 2013 r., ponieważ rozporządzenie to w zakresie wyposażenia świadczeniodawcy wskazuje jedynie: 1) przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem i 2) przenośny zestaw do biostymulacji laserowej.
W ogłoszeniu o rozstrzygnięciu postępowania z 3 października 2024 r. komisja konkursowa poinformowała, że wybrano ofertę [...] sp. z o. o. w [...].
[...] sp. z o. o. w [...] i skarżący wnieśli od powyższego rozstrzygnięcia odwołania.
Skarżący w odwołaniu zarzucił komisji konkursowej bezprawne odrzucenie jego oferty podtrzymując swe stanowisko i jednocześnie powołując się na pismo Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia z 8 października 2024 r., z którego wynika, że rozporządzenie z 6 listopada 2013 r. nie określa szczegółowej specyfikacji wymaganych wyrobów medycznych i ich funkcjonalności, stąd każdy wyrób medyczny (tj. przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem i przenośny zestaw do biostymulacji laserowej) spełnia minimalne wymagania dla sprzętu medycznego przeznaczonego do realizacji świadczeń fizjoterapii domowej, a w przypadku gdy specyfikacja techniczna wyrobów medycznych wymaganych od oferentów uniemożliwia wykonanie wszystkich świadczeń dla pacjentów z dysfunkcją narządu ruchu, możliwość ich rozliczenia warunkowana jest wskazaniem dodatkowych zasobów sprzętowych.
Oddalając odwołanie skarżącego w pkt 2. Zaskarżonej decyzji Prezes NFZ podniósł, co następuje.
Oferta skarżącego została odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z uwagi na niespełnianie warunków wymaganych, tj. wyposażenia w sprzęt niezbędny do realizacji świadczeń gwarantowanych z zakresu fizjoterapii domowej określonego w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. mimo, że skarżący zadeklarował w ofercie, że w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa NFZ w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem postępowania.
Zgodnie z załącznikiem nr 1 ppkt b Ip. 2 do rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. wyposażenie świadczeniodawcy to przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem, natomiast zgodnie z ppkt 2 Ip. 3 gwarantowane zabiegi fizjoterapeutyczne realizowane przy pomocy tego sprzętu to: Elektrolecznictwo: galwanizacja, jonoforeza, elektrostymulacja, tonoliza, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne, prądy TENS, prądy TRAEBERTA, prądy KOTZA, ultradźwięki miejscowe, ultrafonoforeza.
Skarżący w ofercie zadeklarował, że dysponuje jednym zestawem do biostymulacji i jednym zestawem do elektroterapii z osprzętem. Wobec tego komisja konkursowa wezwała go do przedłożenia kart charakterystyki zgłoszonego do oferty sprzętu. Z przedłożonych kart charakterystyki wynika, że za pomocą sprzętu do elektroterapii Model T-One, wersja Medi Sport możliwa jest jedynie realizacja zabiegów fizjoterapeutycznych: galwanizacji, jonoforezy, elektrostymulacji i prądów TENS. Za pomocą tego sprzętu nie jest zatem możliwa realizacja reszty zabiegów wykazanych w załączniku nr 1 ppkt b Ip. 2 do rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. jak: tonoliza, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne, prądy TRAEBERTA, prądy KOTZA, ultradźwięki miejscowe i ultrafonoforeza. Tym samym deklaracja strony, zawarta w formularzu ofertowym w pytaniu ankietowym 5.1.1. "W okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji Oferent spełnia i będzie spełniał wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych w zakresie będącym przedmiotem niniejszego postępowania oraz w zarządzeniu Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów będących przedmiotem niniejszego postępowania" nie jest prawdziwa. Wobec tego komisja konkursowa na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy zasadnie odrzuciła ofertę skarżącego.
Rozporządzenie z 6 listopada 2013 r. w zakresie wyposażenia świadczeniodawcy szczegółowo wskazuje zarówno wymagany sprzęt, jak i zabiegi które mają być za pomocą tego sprzętu wykonywane. Potwierdza to również załączone do odwołania pismo Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia, zgodnie z którym koszyk kreuje warunki podstawowe do realizacji zakresów świadczeń i w żadnym stopniu nie ogranicza świadczeniodawców w doborze dodatkowego wyposażenia medycznego, umożliwiającego wykonanie świadczeń.
Wskazane w rozporządzeniu sprzęt i zabiegi stanowią elementy obligatoryjne, które muszą zostać zapewnione w ramach zawartej umowy w rodzaju rehabilitacja lecznicza. W sytuacji, gdy dany sprzęt umożliwia jedynie realizację części zabiegów, możliwe jest wskazanie również innego sprzętu zapewniającego realizację reszty wskazanych w rozporządzeniu zabiegów. Powyższe zostało również zawarte w piśmie Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia. Strona konstruując ofertę miała możliwość wskazać również inny sprzęt, w ramach którego możliwa byłaby realizacja wszystkich pozostałych świadczeń, czego nie dokonała. Wobec tego w okresie związania ofertą oraz przez cały okres realizacji umowy nie spełnia i nie będzie spełniał wymagań określonych w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r. i w zarządzeniu Nr 195/2020/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 11 grudnia 2020 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń - leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką.
Jak wskazano w piśmie Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia rozporządzenie nie określa szczegółowej specyfikacji wymaganych wyrobów medycznych oraz ich funkcjonalności. W związku z powyższym należy przyjąć, że każdy wyrób medyczny, tj. zestaw do elektroterapii z osprzętem oraz zestaw do biostymulacji laserowej umożliwiający ich przenoszenie przez osobę wykonującą świadczenie spełnia minimalne wymagania dla sprzętu medycznego dedykowanego realizacji świadczeń fizjoterapii domowej. Wykładnia językowa nie pozwala na przyjęcie, że wyłącznie zestawy posiadające niezależne źródło zasilania spełniają kryterium umożliwiające uznanie ich za przenoszalne.
Sprzęt przenośny to urządzenia elektroniczne lub mechaniczne, które są zaprojektowane w taki sposób, aby były łatwe do przenoszenia i użytkowania w różnych miejscach. Zwykle cechuje się kompaktowymi rozmiarami, niewielką wagą, niezależnie od źródła zasilania. W odniesieniu do przedmiotowej sprawy, przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem powinien być niewielki, łatwy do przenoszenia i użytkowania w różnych warunkach, tym samym być wygodnym narzędziem terapeutycznym dla pacjentów wymagających długotrwałej terapii elektroterapeutycznej.
Komisja konkursowa w odniesieniu do załącznika nr 1 do rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. zastosowała prawidłową wykładnię, a zarzut strony jest bezzasadny.
Komisja konkursowa prawidłowo również uznała, że niespełnienie przez stronę wymaganego warunku w zakresie posiadania wyposażenia potrzebnego do realizacji świadczeń gwarantowanych w zakresie fizjoterapii domowej określonego w rozporządzeniu i tym samym nieprawdziwa deklaracja strony w przedmiocie spełnienia warunków wymaganych, o których mowa w pytaniu ankietowym 5.1.1., wiąże się z odrzuceniem oferty. Jak wynika bowiem z art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy odrzuca się ofertę, jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz w szczegółowych warunkach umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2.
W postępowaniu nie może brać udziału oferta niespełniająca chociażby jednego z warunków określonych prawem.
Zgodnie z art. 134 ustawy Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, a ponadto na takich samych zasadach udostępniać świadczeniodawcom wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Wyrazem przyjęcia zasad zapewniających równe traktowanie świadczeniodawców jest określona w art. 148 ust. 3 ustawy delegacja do wydania przez ministra właściwego do spraw zdrowia rozporządzenia określającego szczegółowe kryteria wyboru ofert, w podziale na poszczególne zakresy lub rodzaje świadczeń opieki zdrowotnej, mając na względzie interes świadczeniobiorców oraz konieczność zapewnienia przebiegu porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oznacza to, że każdy z oferentów biorących udział w danym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, odpowiada na te same pytania ankietowe zawarte w formularzu ofertowym, a w zależności od udzielonej odpowiedzi przyznawana jest mu odpowiednia liczba punktów, określona we właściwym załączniku do rozporządzenia w sprawie kryteriów wyboru ofert.
Komisja konkursowa dokonała oceny ofert w oparciu o oświadczenia i dokumenty w nich zawarte. Każdy z oferentów ponosił odpowiedzialność za treść złożonej oferty i był zobowiązany przygotować ją z należytą starannością. Odpowiedzi ankietowe mają istotny wpływ na ocenę składanych ofert.
Zasada uczciwej konkurencji realizowana jest przez Fundusz przez przyjęcie, że w postępowaniu dotyczącym podziału ograniczonych środków finansowych bierze udział nieograniczona liczba oferentów. Ocena poszczególnych oferentów dokonywana jest w oparciu o jednakowe kryteria. W stosunku do żadnego z oferentów nie zastosowano innego, dodatkowego kryterium oceny oferty aniżeli te, wskazane w rozporządzeniu.
Brak zatem podstaw do stwierdzenia, aby komisja konkursowa naruszyła art. 134 ust. 1 ustawy przez nierówne traktowanie świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy oraz prowadzenie postępowania w sposób nie gwarantujący uczciwej konkurencji.
Wobec powyższego odwołanie skarżącego oddalono, gdyż jego oferta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy z uwagi na niespełnienie warunków wymaganych określonych w rozporządzeniu z 6 listopada 2013 r.
W skardze na decyzję z 8 października 2024 r. skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 97 ustawy przez niewypełnienie obowiązku należytego przeprowadzenia konkursu;
2. art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.", przez pominięcie uzasadnienia faktycznego i prawnego;
3. rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. przez uznanie, że zawarty w nim katalog świadczeń musi być realizowany w całości przez każdego oferenta, mimo że taki wymóg nie jest ujęty w żadnym akcie prawnym ani w ogłoszeniu o konkursie;
4. interesu prawnego skarżącego przez udaremnienie mu możliwości ubiegania się o zawarcie umowy.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją rozstrzygnięć.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze podkreślając, że przepisy nie ustanawiają wymogu, aby oferent realizował cały zakres świadczeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd w całości podziela argumenty organu zawarte w zaskarżonym akcie. W związku z ich obszernym omówieniem powtarzanie ich nie jest konieczne.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Unormowania tego aktu dają podstawę powierzenia organom Narodowego Funduszu Zdrowia określenia warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, a także sprawowania kontroli i nadzoru nad finansowaniem i realizacją tychże świadczeń, jak również są podstawą określenia zadań władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI ustawy, zatytułowanym "postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami".
W myśl art. 139 ust. 1 ustawy zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej następuje po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert (pkt 1) albo w trybie rokowań (pkt 2). W celu przeprowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert Fundusz zamieszcza ogłoszenie. Prezes Funduszu określa przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ustawy). Przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty (art. 140 ust. 1 ustawy). Kryteria oceny ofert są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 ustawy).
Konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej.
W części jawnej komisja konkursowa stwierdza prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert, otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 oraz przyjmuje do protokołu zgłoszone przez oferentów wyjaśnienia lub oświadczenia (art. 142 ust. 2 ustawy).
W sytuacji, gdy oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa wówczas komisja konkursowa odrzuca ofertę (art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy).
W postępowaniu w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami mogą wystąpić dwie fazy. Rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w drodze konkursu ofert, jeśli żaden z uczestników konkursu nie skorzysta ze środka wymienionego w art. 154 ust. 1 ustawy, co do zasady kończy to postępowanie. Jednakże w przypadku gdy którykolwiek z uczestników postępowania złoży odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu, rozpoczyna się faza postępowania administracyjnego. Odwołanie składane w trybie art. 154 ust. 1 ustawy otwiera zatem postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy K.p.a., w zakresie niewyłączonym przez przepisy ustawy. Jak stanowi art. 152 ustawy świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Środki odwoławcze możliwe do uruchomienia w fazie nieadministracyjnej wymieniono w art. 153, te zaś, z których można skorzystać w postępowaniu administracyjnym - w art. 154.
Celem procedury uruchamianej na podstawie art. 154 ustawy jest weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej, nieadministracyjnej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny jest zatem ściśle związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego na skutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zasady te są określone w przepisach ustawy oraz w dokumentach Prezesa Funduszu, wydanych na podstawie art. 146 ustawy.
Uszczerbek w interesie prawnym uczestnika postępowania (świadczeniodawcy) w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zostać wywołany, gdy naruszenie zasad postępowania przez podmiot prowadzący postępowanie ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, którego zadaniem jest zbadanie okoliczności podnoszonych w odwołaniu i ocena czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku (por.: prawomocny wyrok o sygn. akt III SA/Lu 940/14 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA").
Zadaniem organu NFZ, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest zatem ustalenie, czy postępowanie konkursowe przeprowadzono zgodnie z przepisami prawa, z zachowaniem wyrażonej w art. 134 ustawy zasady równego traktowania świadczeniodawców w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Chodzi tu więc nie tylko o kontrolę postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej pod kątem ewentualnego naruszenia przepisów prawa, ale także zbadanie stanu faktycznego sprawy w takim zakresie, który mógł mieć wpływ na uszczerbek interesu prawnego uczestnika postępowania.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzeń, w poszczególnych zakresach, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1-8 i 10-13, wykazy świadczeń gwarantowanych wraz z określeniem warunków realizacji danego świadczenia gwarantowanego, w tym dotyczących personelu medycznego, mając na uwadze konieczność zapewnienia wysokiej jakości świadczeń opieki zdrowotnej oraz właściwego zabezpieczenia tych świadczeń (art. 31d pkt 2 ustawy).
Na podstawie powyższego przepisu wydano rozporządzenie z 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu rehabilitacji leczniczej, które były przedmiotem kontrolowanego postępowania, a konkretnie świadczenia realizowane w warunkach domowych - fizjoterapia domowa, które uregulowano w załączniku nr 1 do rozporządzenia lp. 2 ppkt b pkt 3 (kolumna 2) Elektrolecznictwo, co do którego wymieniono następujące świadczenia gwarantowane: galwanizację, jonoforezę, elektrostymulację, tonolizę, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne, prądy TENS, prądy TRAEBERTA, prądy KOTZA, ultradźwięki miejscowe i ultrafonorezę.
Jednocześnie w załączniku nr 1 do rozporządzenia lp. 2 kolumna 3 pkt 2 Wyposażenie świadczeniodawcy określono jako: 1) przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem i 2) przenośny zestaw do biostymulacji laserowej.
W ocenie Sądu organ prawidłowo zinterpretował powyższe przepisy jako ustanawiające wymogi co do wyposażenia świadczeniodawcy umożliwiającego udzielanie wszystkich świadczeń gwarantowanych w zakresie elektrolecznictwa. Rozporządzenie z 6 listopada 2013 r. określa bowiem świadczenia gwarantowane i zarazem warunki ich realizacji (wyposażenie świadczeniodawcy). Przenośny zestaw do elektroterapii z osprzętem powinien zatem umożliwiać realizację wszystkich świadczeń gwarantowanych. Zasadnie organ wskazał, że strona konstruując ofertę miała możliwość wskazać również inny sprzęt, w ramach którego możliwa byłaby realizacja wszystkich pozostałych świadczeń gwarantowanych z zakresu elektrolecznictwa, czego nie dokonała.
Nie przeczy temu powoływane przez skarżącego pismo Departamentu Lecznictwa Ministerstwa Zdrowia z 8 października 2024 r., które zresztą nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego.
Tymczasem, jak trafnie zaznaczył organ, z przedłożonych na wezwanie kart charakterystyki wynika, że za pomocą sprzętu do elektroterapii Model T-One, wersja Medi Sport możliwa jest jedynie realizacja zabiegów fizjoterapeutycznych: galwanizacji, jonoforezy, elektrostymulacji i prądów TENS. Za pomocą tego sprzętu nie jest zatem możliwa realizacja reszty zabiegów wykazanych w załączniku nr 1 ppkt b Ip. 2 do rozporządzenia z 6 listopada 2013 r. jak: tonoliza, prądy diadynamiczne, prądy interferencyjne, prądy TRAEBERTA, prądy KOTZA, ultradźwięki miejscowe i ultrafonoforeza.
Skoro zatem skarżący nie spełnił powyższego warunku dotyczącego wyposażenia umożliwiającego realizację wszystkich zabiegów z zakresu elektrolecznictwa, zasadne było oddalenie jego odwołania.
Jak wskazano w wyroku o sygn. akt II GSK 1894/18 (dostępny w CBOSA) składane przez oferenta oświadczenie o spełnianiu warunków koniecznych do udzielania świadczeń zdrowotnych ma charakter oświadczenia wiedzy, które jest złożone organizatorowi konkursu z chwilą określoną jako termin otwarcia ofert i od tego momentu oferent jest związany ofertą. Składane przez oferenta zapewnienie o spełnianiu wszelkich warunków musi być zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, zarówno w dniu składania oferty, jak i od początku obowiązywania umowy, co oznacza zapewnienie o trwałości spełniania warunków w tym czasie, a co za tym idzie, również i w toku postępowania prowadzonego w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta ma być zatem aktualna w toku całego postępowania, poczynając od jej złożenia, aż do dnia rozpoczęcia obowiązywania umowy. Służyć to ma konkretnemu celowi, a mianowicie stworzeniu możliwości zweryfikowania oferty na odpowiednim etapie postępowania konkursowego. Przyjęcie tezy przeciwnej byłoby sprzeczne z wolą prawodawcy, niwecząc wynikające z przepisów obowiązującego prawa uprawnienia komisji konkursowej do kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie. Zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej w części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów otwiera koperty lub paczki z ofertami i ustala, które z ofert spełniają warunki określone w przepisach wydanych na podstawie art. 31d oraz warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy. Powyższy przepis prawa rangi ustawowej nakazuje weryfikować oferty według stanu na dzień ich złożenia. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do możliwości przyznawania oferentom biorącym udział w postępowaniu o zawarcie umowy na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej punktacji w oparciu o zdarzenia przyszłe i niepewne, co byłoby sprzeczne z wyrażonymi w art. 134 ustawy zasadami równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz uczciwej konkurencji.
Organ przeprowadził wyczerpujące postępowanie w związku z przedstawianymi przez skarżącego zarzutami i dokonał szczegółowej analizy przeprowadzonego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń, w tym zarzutów skarżącego i szczegółowo się do nich odniósł, nie naruszając wskazanych w skardze przepisów.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.