III SA/Po 674/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę rencisty na decyzję ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek, uznając brak przesłanek do umorzenia mimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego.
Skarżący, rencista z zadłużeniem z tytułu nieopłaconych składek ZUS, domagał się ich umorzenia ze względu na trudną sytuację finansową i zdrowotną. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności należności oraz niewykazanie przez skarżącego, że opłacenie składek pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko ZUS i uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do umorzenia, w tym braku majątku i możliwości uzyskiwania dochodu.
Sprawa dotyczyła skargi P. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, wraz z odsetkami, w łącznej kwocie przekraczającej 70 tys. zł. Skarżący, będący rencistą, argumentował, że jego trudna sytuacja finansowa i zdrowotna uniemożliwia mu spłatę zadłużenia. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na brak przesłanek całkowitej nieściągalności należności oraz na fakt, że skarżący posiada majątek (nieruchomości) i potencjalne źródła dochodu (funkcja prezesa zarządu spółki), co podważa twierdzenie o niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Sąd administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że ZUS prawidłowo zebrał materiał dowodowy i dokonał jego oceny. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał całkowitej nieściągalności należności, a także nie udowodnił, że umorzenie jest konieczne ze względu na zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że skarżący posiada majątek nieruchomy, a jego problemy zdrowotne nie pozbawiają go całkowicie możliwości uzyskiwania dochodu, co potwierdzało jego zatrudnienie w przeszłości. Sąd zaznaczył również, że brak jest przeszkód do złożenia ponownego wniosku o umorzenie w przypadku zmiany sytuacji finansowej lub osobistej skarżącego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ZUS może umorzyć należności w uzasadnionych przypadkach (tzw. uznanie administracyjne) pomimo braku całkowitej nieściągalności, ale tylko jeśli dłużnik wykaże, że opłacenie składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny, np. pozbawiłoby możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, lub gdy choroba całkowicie uniemożliwia uzyskanie dochodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ZUS prawidłowo ocenił sytuację skarżącego. Mimo problemów zdrowotnych i trudnej sytuacji finansowej, skarżący nie wykazał całkowitej nieściągalności należności, posiada majątek (nieruchomości) i potencjalne źródła dochodu, a jego choroba nie pozbawiła go całkowicie możliwości zarobkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 83 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 28 § ust. 3a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 32
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Rozporządzenie art. 3 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.u.s. art. 28 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo upadłościowe art. 13
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
Prawo upadłościowe art. 361 § pkt 1
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe
O.p. art. 70
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5 b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 14 § ust. 5 a
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.s.u.s. art. 31
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przesłanek całkowitej nieściągalności należności. Skarżący posiada majątek nieruchomy i potencjalne źródła dochodu. Problemy zdrowotne skarżącego nie pozbawiają go całkowicie możliwości uzyskiwania dochodu. Prawidłowe zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie należności. Stan zdrowia jako podstawa do umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego przez organ. Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i uzasadnienia decyzji.
Godne uwagi sformułowania
organ nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. nie wskazano, że egzekucja z nieruchomości jest niedopuszczalna. nie pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych nie pozbawiły one możliwości uzyskiwania dochodu. rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej.
Skład orzekający
Marzenna Kosewska
przewodniczący
Mirella Ławniczak
sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umarzania należności składkowych przez ZUS, w szczególności w kontekście sytuacji finansowej i zdrowotnej dłużnika oraz przesłanek całkowitej nieściągalności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącego i jego indywidualnej oceny przez ZUS. Kluczowe jest udowodnienie przez dłużnika spełnienia przesłanek umorzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu zadłużenia wobec ZUS i możliwości jego umorzenia, co jest istotne dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą lub będących rencistami. Pokazuje, jak sąd ocenia przesłanki umorzenia w kontekście indywidualnej sytuacji.
“Czy ZUS musi umorzyć dług, gdy choroba i brak pieniędzy uniemożliwiają spłatę? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 45 409,17 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 674/24 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-12-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Izabela Paluszyńska Marzenna Kosewska /przewodniczący/ Mirella Ławniczak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a ustaw Hasła tematyczne Ubezpieczenie społeczne Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 5 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2025 roku sprawy ze skargi P. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 października 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z 13 sierpnia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...], działając na podst. 1. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497, zwanej dalej u.s.u.s.) odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych, w łącznej kwocie 45409,17 zł 2. art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365, dalej jako Rozporządzenie) odmówił umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 26720,31 zł Decyzją z 9 października 2024 r. ZUS Oddział w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, zwanej dalej K.p.a.), w związku z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśniono , że zobowiązany jest rencistą i pobiera świadczenie w kwocie 1335,72 zł brutto ( netto 1215,51 zł ). Jest właścicielem nieruchomości gruntowej ( łąka ) o pow. 0,46 ha oraz 4/18 części nieruchomości gruntowej o pow. 0,0589 ha z wpisem do hipoteki. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na skutek stwierdzenia jego bezskuteczności, ale organ nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Nie wskazano, że egzekucja z nieruchomości jest niedopuszczalna. Dalej ZUS wskazał , że zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślono , że zobowiązany ma udokumentowane problemy zdrowotne, ale nie mogą być one podstawą do umorzenia przedmiotowych należności. Może on nadal podejmować pewne formy zatrudnienia. Pełni nadal funkcję Prezesa Zarządu [...] sp. z o. o. i zapewne otrzymuje z tego tytułu środki finansowe. Według zobowiązanego tylko renta i świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 215 zł są jego jedynym źródłem dochodu. Od 1 marca do 30 czerwca 2024 r. pracował z wynagrodzeniem w kwocie 2613 zł neto. Według oświadczenia zobowiązany ponosi koszty utrzymania w kwocie 1270 zł ( czynsz, leczenie itd. ). Nie korzysta z pomocy społecznej. Organ wskazał, że zobowiązany nie ujawnił wszystkich dochodów skoro już sam czynsz i opłaty oraz koszty leczenia przewyższają zadeklarowane przychody. Istnieje podejrzenie, że zobowiązany nie ujawnił wszystkich swoich dochodów. Dalej pełni funkcję Prezesa Zarządu [...] sp. z o. o. i ma 20 udziałów o łącznej wysokości 1000 zł, a członkiem zarządu jest jego zona ( 80 udziałów o wartości łącznie 4000 zł ). Realne dochody zobowiązanego nie zostały wobec tego zweryfikowane. Przedłożone rachunki i faktury dotyczą różnych adresów zamieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesiono o umorzenie postępowania. Skarżący podniósł m. in. argumenty dotyczące stanu zdrowia, przedawnienia należności, życia poniżej minimum socjalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 12 lutego 2025 roku zarzuciła organom niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności , co skutkowało przyjęciem, że wobec zobowiązanego nie zachodzi zagrożenie niezaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych .Zarzuciła również naruszenie art.107 §3 Kpa poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz sporządzenie uzasadnienia bez odniesienia do przedawnienia zaległych należności. Zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art.28 ust 2 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Wskazać należy na wstępie, że niezasadny jest zarzut skarżącego dotyczący przedawnienia przedmiotowych należności. Wystąpiły bowiem przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia z art. 24 ust. 5 b oraz art. 14 ust. 5 a u.s.u.s. Zawieszenie było związane z postępowaniem egzekucyjnym : 20 stycznia 2006 r. doręczono upomnienie, od 9 do 17 lutego 2006 r. wystawiono tytuły egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez komornika 11 marca 2019 r. Ponownie wszczęto je 16 grudnia 2020 r. poprzez doręczenie kolejnych tytułów wykonawczych. Egzekucja pozostaje w toku co do całości zobowiązania. Bieg terminu przedawnienia zawieszony został przez układ ratalny w okresie od 23 stycznia 2019 r. do 21 stycznia 2020 r. oraz wniosek o abolicję w okresie od 31 stycznia 2015 do 1 września 2018 roku. ZUS wydał również decyzje określające wysokość zadłużenia oraz 11 października 2007 r. i zabezpieczył część należności poprzez wpis hipoteki na nieruchomości skarżącego. Wbrew twierdzeniu pełnomocnika organ I instancji na k.5 uzasadnienia szczegółowo wyjaśnił okresy zawieszenia biegu przedawnienia z uwagi na składane środki zaskarżenia od poszczególnych decyzji .Nie znajduje wbrew twierdzeniu pełnomocnika zastosowania dla przedawnienia składek objętych niniejszym postępowaniem orzeczenie TK z dnia 8 października 2013r,s sygn. SK 40/12 z uwagi na ustanowienie hipoteki po 31 grudnia 2002 r., albowiem od tej daty ustawa systemowa zawiera już samodzielną regulację w zakresie przedawnienia należności zabezpieczonych hipoteką, a nadto art. 31 u.s.u.s. nie odsyła do odpowiedniego stosowania art. 70 O.p. Należy też podkreślić i co pełnomocnik pominęła ,że organ jednocześnie stwierdził istnienie innych niż hipoteka przymusowa okoliczności mających wpływ na bieg terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4 u.s.u.s.). Stosownie do art. 32 u.s.u.s., do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na ubezpieczenie zdrowotne, m.in. w zakresie stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. Całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zachodzi wówczas, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978); 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 u.s.u.s.). W sprawie takiej jak niniejsza, organ ma możliwość rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności w ramach tzw. uznania administracyjnego, przy czym uznanie takie nie może być dowolne, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do rzetelnej i wnikliwej analizy wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w taki sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowić może podstawę wydania przez organ decyzji o charakterze uznaniowym. Swoje rozstrzygnięcie organ powinien uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do odmowy umorzenia składek. Sądowa kontrola legalności tzw. decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia należności mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji, zatem nie może oceniać wyboru organu w zakresie uznania administracyjnego pod względem słuszności czy też celowości. Rzeczą Sądu jest skontrolowanie, a więc zbadanie, czy organ działał zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy wyciągnął logiczne i poprawne wnioski w zakresie wystąpienia przesłanek zawartych w przepisach prawa, mających zastosowanie w sprawie. W kontrolowanej sprawie, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że organ uczynił zadość powyższym wymogom w pełnym zakresie. Trzeba przyznać organowi rację, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. (brak przesłanki całkowitej nieściągalności) zarówno w odniesieniu do składek. osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek , należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych jak i z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek . Przesłanka śmierci zobowiązanego (art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s.) nie wystąpiła z przyczyn oczywistych. Przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4 i 4b u.s.u.s. także nie wystąpiły; ZUS słusznie stwierdził, że nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. także nie zaistniała. Pomimo zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej nie zachodzi przesłanka braku majątku z którego można egzekwować należności, ponieważ skarżący pobiera świadczenie rentowe oraz posiada majątek nieruchomy. Przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. także nie występuje, ponieważ wysokość nieopłaconych składek, których umorzenia dotyczy wniosek, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie występuje także przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. (stwierdzenie braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję). Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone na skutek stwierdzenia jego bezskuteczności, ale organ nie stwierdził braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Nie wskazano, że egzekucja z nieruchomości jest niedopuszczalna. Skarżący posiada majątek nieruchomy, w tym nieruchomości gruntową, a na jednej z nich ustanowiono hipotekę przymusową celem zabezpieczenia spłaty przedmiotowych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżący jest bowiem właścicielem nieruchomości gruntowej o pow. 0, 4600 ha położonej w m. [...] oraz współwłaścicielem na zasadzie wspólności ustawowej, majątkowej małżeńskiej 4/18 części nieruchomości gruntowej o po.0,0589 ha w m. [...] powierzchni 100 m2). Wprawdzie w skardze strona podniosła ,że ta druga nieruchomość obarczona jest błędem notarialnym, niemniej nie przedstawił żadnej dokumentacji w tym zakresie, pomimo, że hipoteka na niej widnieje od 11 października 2007 roku, co wynika z zawiadomienia Sądu Rejonowego w [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych. ). Egzekucja pozostaje toku, a tytuły wykonawcze kierowane były do strony także po postanowieniu komornika sądowego z dnia 11 marca 2019, o czym świadczą pisma z dnia 18 stycznia 2021 i 22 grudnia 2020 znajdujące się w aktach sprawy. Stwierdzić wiec należy, że ZUS słusznie stwierdził, że wobec skarżącego nie ziściła się żadna z przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Natomiast zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365,) należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. ZUS może umorzyć wskazane należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Zdaniem Sądu ZUS zasadnie stwierdził brak powyższych przesłanek skutkujących możliwością umorzenia należności. ZUS wskazał, że zobowiązany ma udokumentowane problemy zdrowotne, ale nie mogą być one podstawą do umorzenia przedmiotowych należności. Może on nadal podejmować pewne formy zatrudnienia. Nie ma orzeczonej trwałej niezdolności do pracy . Sąd podziela ustalenia faktyczne organu ,że zobowiązany pozostaje w separacji z żoną, ponosi koszty utrzymania w kwocie 1270 zł ( czynsz, leczenie itd. ). Nie korzysta z pomocy społecznej. Organ zasadnie wskazał ,że sytuacja strony jest trudna, gdyż w istocie wydatki odpowiadają dochodom i są oczywiście poniżej minimum socjalnego dla jednoosobowego gospodarstwa Z tych ustaleń wyciągnął prawidłowe wnioski ,że zobowiązany nie utrzymuje się sam i posiada wsparcie finansowe. Organ oparł swój wniosek także na uzyskanych z urzędu informacjach ,że strona pełniła na dzień wydania zaskarżonej decyzji funkcję Prezesa Zarządu [...], a żona zobowiązanego jest członkiem zarządu tej firmy. Wobec tego w ocenie Sądu zasadnie organy uznały, że zobowiązany nie ujawnił wszystkich dochodów skoro już sam czynsz i opłaty oraz koszty leczenia przewyższają zadeklarowane przychody, a w konsekwencji, że realne dochody zobowiązanego nie zostały wobec tego zweryfikowane. To na zobowiązanym ciąży wykazanie ,że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie uiścić należności ,ponieważ pociągałoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Przy czym danie wyrazu takim okolicznościom nie może budzić wątpliwości, jak w niniejszej sprawie. Postępowanie organu nie było wbrew twierdzeniu skargi stereotypowe, bo organ zebrał cały materiał dowodowy, w istocie częściowo sam go uzyskał , gdyż strona lakonicznie wypełniła kwestionariusz i dopiero na wezwanie załączyła rachunki i dokumentację medyczną. Organ przyjął , zasadnie zresztą, ze to nie samo świadczenie pielęgnacyjne daje możliwość spłaty ,ale ustalone na moment składania wniosku i wydania decyzji ustalenia, że posiada dodatkowe źródła dochodu. Strona nie przeczyła takim wnioskom, przy czym co należy odnotować - nie korzystała z innych form pomocy . Natomiast okoliczność ,że strona nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów nie oznacza, że dowody te nie zostały wyczerpująco przez organ rozpatrzone. Brak jest też podstaw, by zanegować stanowisko organu co do sytuacji zdrowotnej strony i jej wpływu na możliwość uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ nie negował, że strona ma problemy ze zdrowiem, jednak jak wskazał organ nie pozbawiły one możliwości uzyskiwania dochodu. Tymczasem, jak słusznie przyjął ZUS, przesłanka umorzenia należności (określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ws. umarzania składek) ma zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy choroba dłużnika lub któregoś z członków rodziny całkowicie uniemożliwia uzyskanie dochodu. Taka sytuacja w sprawie nie została przez skarżącego wykazana. Skarżący jakkolwiek wskazał, że cierpi na chorobę przewlekłą, to jednocześnie po przebytym zawale pracował na podstawie zawartej na okres od 1 marca 2024 do 30 czerwca 2024 umowy o pracę w [...] Sp. z o.o i osiągał wynagrodzenie netto w wysokości 2 613,00 zł netto. Organ prawidłowo zatem wykazał, że w przedmiotowej sprawie nie została dowiedziona przesłanka przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (§ 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia). Okoliczności wymienione w tym przepisie muszą być spełnione kumulatywnie, to znaczy, że przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego płacenie należności. Podstawą umorzenia zaległości z tytułu składek nie jest bowiem sam fakt zaistnienia choroby, a jedynie trudny stan majątkowy będący efektem tej choroby. Przy czym zaznaczyć trzeba, że jako trudny stan majątkowy rozumie się sytuację, w której opłacenie zaległości spowodowałoby po stronie zobowiązanego niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb. Strona wprawdzie w skardze powoływała się na zaświadczenie obrazującej jej aktualną sytuację zdrowotną, ale do akt postępowania takiego zaświadczenia ani żadnej innej dokumentacji medycznej nie załączyła. Natomiast te widniejące w sprawie nie dowodzą, aby strona nie mogła uregulować choćby części należności, ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, ponieważ pociągnęłoby to dla niej zbyt ciężkie skutki. W konsekwencji Sąd uznał, że organ nie naruszył prawa, bowiem wszechstronnie rozważył całokształt materiału dowodowego , wyjaśnił okoliczności sprawy i prawidłowo je uzasadnił , co wbrew zarzutowi pełnomocnika zawartemu w piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2025 roku nie pozwala postawić zaskarżonej decyzji zarzutu naruszenia art.7,77, 80 i 107 §3 Kpa. Argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd zaznacza, że rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności nie korzysta z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. Przepisy prawa nie tamują możliwości wystąpienia do organu z ponownym wnioskiem o umorzenie należności składkowych w sytuacji, gdy skarżący przedstawi organowi dowody dokumentujące nową, odmienną sytuację finansową i osobistą. Zostanie on poddany kolejnej ocenie w postępowaniu administracyjnym, zainicjowanym nowym wnioskiem (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2017 r., II GSK 2794/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego). Wobec powyższego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI