III SA/Po 674/23

III SA/Po 674/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Piotr Ławrynowicz
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
I GSK 484/24 - Wyrok NSA z 2024-08-13
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 20 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016 oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 9 sierpnia 2023 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z 28 marca 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania M. W. na rok 2016 jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej (płatności bezpośrednie).
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.
W dniu 14 czerwca 2016 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2016.
W dniach 9 listopada 2016 r. i 28 listopada 2016 r. inspektorzy weterynaryjni Państwowej Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektoratu Weterynarii [...] podjęli próby kontroli w gospodarstwie strony w zakresie wzajemnej zgodności dotyczącej identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz ich dobrostanu. Z kontroli sporządzono raport nr [...], doręczony stronie 6 grudnia 2016 r., w którym wskazano, że:
1. w dniu 7 listopada 2016 r. zawiadomiono stronę telefonicznie o planowanej kontroli;
2. w dniu 9 listopada 2016 r. kontrolujący przybyli w celu przeprowadzenia kontroli do gospodarstwa pod adresem O. ; rolnik był obecny w gospodarstwie, ale odmówił przeprowadzenia w nim kontroli i nie wpuścił kontrolujących do budynków ze zwierzętami; poinformowano rolnika, że odmowa przeprowadzenia kontroli skutkować będzie odmową przyznania płatności;
3. w dniu 22 listopada 2016 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii [...] zawiadomił pisemnie rolnika o ponownym planowanym terminie kontroli wyznaczonym na 28 listopada 2016 r. o godz. 9:00 w miejscowości O. oraz M. ; zawiadomienie doręczono stronie 23 listopada 2016 r.;
4. strona 25 listopada 2016 r. złożyła w Powiatowym Inspektoracie Weterynarii [...] pismo o odmowie przeprowadzenia kontroli 28 listopada 2016 r. i zasugerowała termin kontroli 12 grudnia 2016 r.; organ odrzucił proponowany przez stronę termin kontroli z uwagi na brak gwarancji możliwości przeprowadzenia kontroli i konieczność przeprowadzenia kontroli do 30 listopada 2016 r.;
5. w dniu 28 listopada 2016 r. podjęto drugą próbę przeprowadzenia kontroli, ale nie zastano rolnika w miejscowości O. ; nawiązano z nim kontakt telefoniczny, lecz - wiedząc o planowanej kontroli - odmówił on wzięcia w niej udziału i wpuszczenia inspektorów na teren gospodarstwa tłumacząc się, że przebywa w siedzibie w M. i nie ma czasu; inspektorzy udali się na miejsce do miejscowości M. ; zastali właścicielkę posesji, która tłumaczyła, że strony nie ma na terenie gospodarstwa w M. ; w dniu 28 listopada 2016 r. przebywając na miejscu w miejscowości O. i M. kontrolujący kilkakrotnie nawiązali kontakt telefoniczny ze stroną, która powtórnie uniemożliwiła przeprowadzenie kontroli; w trakcie jednej z rozmów telefonicznych 28 listopada 2016 r. poinformowano rolnika, że odmowa przeprowadzenia kontroli może skutkować odmową przyznania płatności.
Decyzją z 14 lipca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z odmówił przyznania stronie płatności ONW.
M. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z 12 kwietnia 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z 14 lipca 2017 r.
Wyrokiem z 5 września 2018 r. o sygn. akt III SA/Po 359/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę strony na decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd zgodził się z organami administracji, że zaszła przesłanka z art. 59 ust. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r. ze zm.), dalej: "rozporządzenie 1306/2013", w postaci uniemożliwienia kontroli na miejscu, przy czym nie zaszedł przypadek siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.
Wyrokiem z 16 listopada 2022 r. o sygn. akt I GSK 3438/19 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższy wyrok i decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu NSA wskazał, co następuje.
Analiza art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 prowadzi do wniosku, że płatności nie są przyznawane wnioskodawcy w sytuacji gdy uniemożliwia on przeprowadzenie kontroli na miejscu. Określenie "uniemożliwia przeprowadzenia kontroli na miejscu" użyte w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. było przedmiotem rozważań Trybunału Sprawiedliwości w wyroku z 16 czerwca 2011 r. w sprawie o sygn. akt C-536/09, a którym stwierdzono, że określenie to jest autonomicznym pojęciem prawa Unii, które podlega jednolitej wykładni we wszystkich państwach członkowskich w ten sposób, że obok zachowań umyślnych obejmuje ono każde działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli ten rolnik lub jego przedstawiciel nie przyjął wszelkich środków, których można racjonalnie oczekiwać z jego strony dla zapewnienia przeprowadzenia w pełni tej kontroli.
Beneficjenci zostali zatem zobowiązani do spełnienia warunków dotyczących przyznawanych dopłat rolniczych, w tym umożliwienia przeprowadzenia kontroli realizacji zaciągniętych zobowiązań w miejscu prowadzonej działalności rolniczej. Podmiot, który ubiega się o przyznanie płatności nie może zatem dokonywać czynności uniemożliwiających przeprowadzenie skutecznej kontroli przez służby weterynaryjne. Niemniej jednak należyta dbałość o dobrostan trzody chlewnej nie może być poczytywana bezrefleksyjnie jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Argumenty zgłaszane przez stronę na poszczególnych etapach postępowania przed organami i Sądem pierwszej instancji zostały pominięte w ramach kompleksowej oceny dowodów w tej sprawie.
W toku postępowania strona podnosiła, że inspektorzy przybyli do miejsca kontroli bez odpowiedniej odzieży ochronnej ani środków bezpieczeństwa. Organy, dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, skupiły się na wykazaniu braku podstaw prawnych w zakresie przestrzegania zasad bioasekuracji stawianych przez skarżącego, pomijając dowody przedstawione przez niego na okoliczność braku przestrzegania przez inspektorów zasad bezpieczeństwa i posiadania przez nich odpowiedniej odzieży oraz innych wymaganych zdrowym rozsądkiem środków ochrony.
Ustalony stan faktyczny sprawy przedwcześnie został uznany za pozwalający na ocenę, że strona uniemożliwiała przeprowadzenie kontroli w rozumieniu przepisów rozporządzenia 1306/2013. Z akt sprawy wynika, że skarżący w toku postępowania przed organami konsekwentnie sygnalizował, składając płytę z nagraniem samej kontroli oraz fotografie inspektorów nieposiadających odpowiedniej odzieży, na które wskazywał Powiatowy Lekarz Weterynarii [...] w piśmie z 17 maja 2018 r. skierowanym do skarżącego, wywodząc z nich istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia jego sprawy. Dowody te zignorowano, a sformułowany w tym zakresie w ramach skargi do Sądu pierwszej instancji zarzut nie został uwzględniony z powodów, których sąd kasacyjny nie może zaakceptować.
Organ nie przeprowadził wszystkich dowodów, w tym nie przeanalizował argumentów podniesionych przez stronę w zakresie zachowania inspektorów oraz braku przestrzegania przez nich zasad bezpieczeństwa, w tym posiadania odpowiedniej odzieży ochronnej, co doprowadziło do niewyjaśnienia całokształtu okoliczności sprawy. Gdyby przyjąć założenia organu, że skarżący celowo nie dopuścił do przeprowadzenia kontroli postępowanie skarżącego byłoby nielogiczne, skoro starał się o dofinansowanie i został poinformowany o skutkach nieprzeprowadzenia kontroli. Organ winien zatem ustalić przyczyny, które doprowadziły do nieprzeprowadzenia kontroli w gospodarstwie należącym do skarżącego oraz zbadać materiały dowodowe przedstawione przez skarżącego, do czego nie doszło. Organ odwoławczy ani Sąd pierwszej instancji nie odniosły się do przedłożonych nagrań na płycie CD ani do zdjęć. To zaś ustalenie było kluczowe do obiektywnego ustalenia, czy faktycznie do nieprzeprowadzenia kontroli doszło z przyczyn leżących po stronie skarżącego, a tym samym, czy skarżący utrudniał przeprowadzenie kontroli w jego hodowli, co uzasadniało odrzucenie wniosku o płatność.
Ponownie rozpatrując wniosek strony Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] decyzją z 28 marca 2023 r. odmówił przyznania stronie płatności ONW.
M. W. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z 9 sierpnia 2023 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z 28 marca 2023 r. podnosząc, co następuje.
Producent rolny powinien dbać o zdrowie swoich zwierząt, ale nie może unikać kontroli zasłaniając się zaleceniami programu bioasekuracji, które nie obowiązują na terenie woj. [...]. Strona postawiła zaś przed kontrolującymi podczas próby kontroli 9 listopada 2016 r. wymagania wyższe niż na terenie, gdzie wystąpiło ognisko ASF. W okolicy gospodarstwa kontrolowanego takie ognisko nie wystąpiło, nie było takiego przypadku nawet w całym województwie, a najbliższe było setki kilometrów od kontrolowanego gospodarstwa.
Strona uzasadnia niewpuszczenie 9 listopada 2016 r. inspektorów brakiem spełniania następujących zaleceń: 1) inspektorzy kontrolujący gospodarstwo powinni zachować 4-dobową nieobecność w innym gospodarstwie, 2) przed wejściem na chlewnię powinni poddać się kąpieli i zmienić odzież osobistą jak i zewnętrzną oraz buty; 3) pojazd, którym przybyli, powinien posiadać rejestr dokonywanych dezynfekcji; 4) powinni okazać rolnikowi aktualne świadectwo zdrowia w celu ustalenia czy nie są nosicielami chorób; 5) wchodząc na gospodarstwo winni założyć kombinezon gwarantujący oddzielenie inspektora od zewnątrz i takie same buty.
Zalecenia wymagane przez stronę w stosunku do kontrolujących nie znajdują jednak oparcia w przepisach prawa, świadcząc o celowym niedopuszczeniu do kontroli.
Inspektorzy ani podczas pierwszej (9 listopada 2016 r.), a tym bardziej podczas drugiej próby kontroli (28 listopada 2016 r.) nie zdążyli nawet założyć strojów ochronnych. Za pierwszym razem było to bezzasadne, gdyż wiedzieli, że nie wejdą do pomieszczeń ze zwierzętami, a za drugim nie było możliwości przeprowadzenia kontroli, gdyż strony nie było w gospodarstwie.
Ze zdjęć przedłożonych przez stronę (trzy zdjęcia z pierwszej próby kontroli 9 listopada 2016 r.; z drugiej próby kontroli 28 listopada 2016 r. strona nie dostarczyła zdjęć) wynika, że inspektorzy byli zaopatrzeni w niezbędną odzież ochronną. Jak wynika z notatki sporządzonej 9 listopada 2016 r. (k. 19/15 akt adm.) to strona porozrzucała po bagażniku samochodu kontrolujących odzież ochronną, która wcześniej znajdowała się w kartonie, a następnie zrobiła im zdjęcie zarzucając kontrolerom niespełniania norm. W dzisiejszej dobie jednorazowa odzież ochronna jest powszechnie stosowana do kontroli pomieszczeń inwentarskich w całej Polsce. Odzież tego rodzaju (jednorazowego użytku) jest używana również w służbie zdrowia i jest powszechnie akceptowana przez przepisy prawa i normy jako środek ochrony indywidualnej przed zagrożeniami.
Pozostałe dwa zdjęcia (k. 28/8 akt adm.) nie dotyczą próby kontroli z listopada 2016 r., lecz już z roku 2017 z udziałem pracowników Urzędu Gminy [...] w zakresie bezpieczeństwa i higieny pasz, a zatem nie mają znaczenia w sprawie. Podobnie dla rozstrzygnięcia nie mają znaczenia pliki multimedialne zarejestrowane na nośniku CD (siedem plików), nadesłane wskutek wezwania z 15 czerwca 2023 r., ponieważ - podobnie jak dwa powyższe zdjęcia - nie dotyczą próby kontroli z listopada 2016 r., lecz z roku 2017 w zakresie bezpieczeństwa i higieny pasz oraz wizyty strony z roku 2017 u Powiatowego Lekarza Weterynarii [...] w sprawie ptaków żerujących na stołach paszowych (nagranie dźwiękowe). Podczas tej wizyty poruszano jedynie wątki dotyczące prób kontroli z roku 2016.
Stosując się do zaleceń NSA organ wystąpił do strony o nadesłanie stosownych zdjęć i płyty CD dotyczących prób kontroli z listopada 2016 r., ale strona ich nie nadesłała.
Z ogółu zebranego materiału dowodowego wynika, że w przypadku pierwszej próby kontroli, w której odwołujący zarzuca zastosowanie niewystarczających środków ostrożności przez kontrolujących, nie można mówić o sile wyższej, gdyż oczekiwania kontrolowanego wybiegały daleko ponad przyjęte normy.
W przypadku drugiej próby kontroli to nie środki ostrożności były przyczyną niedopuszczenia do niej, lecz nieobecność kontrolowanego, bez którego tego typu kontrola nie mogła się odbyć. Tłumaczenia strony, z jakich przyczyn nie mogła być obecna podczas kontroli nie stanowią siły wyższej, a do tego nie zostały potwierdzone, wręcz ustalono, że nie były prawdziwe. Inspektorzy udali się bowiem w miejsce wskazane przez stronę i kontaktowali się z nią.
Argument o chęci wpuszczenia kontroli 12 grudnia 2016 r. nie może stanowić jakiegokolwiek dowodu na chęć współpracy. Wyznaczanie terminu na przeprowadzanie kontroli przez stronę jest sprzeczne z przepisami prawa i mogłoby oznaczać nieskuteczność kontroli.
M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję organu odwoławczego, w której zarzucił naruszenie:
1. art. 107 § 3 K.p.a. przez niewłaściwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w tym brak prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji;
2. art. 7 K.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
3. art. 77 § 1 i art. 78 § 2 K.p.a. przez niedokonanie wyczerpującej analizy materiału dowodowego, poczynienie ustaleń w sprzeczności ze stanem faktycznym, w tym w szczególności ustalenie, że skarżący odmówił przeprowadzenia kontroli, podczas gdy wniósł o podjęcie czynności kontrolnych w innym dogodnym terminie;
4. art. 80 K.p.a. przez ustalenie, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w swoim gospodarstwie i że nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności uzasadniające przystąpienie i wykonanie czynności kontrolnych w dogodnym terminie;
5. art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 K.p.a. przez dokonanie dowolnej, sprzecznej z zasadami poprawnej wykładni oceny materiału dowodowego i pominięcie, że skarżący już we wniosku o dopłaty w ramach zawartej klauzuli wyraził zgodę na kontrolę i zgody tej nigdy nie cofnął;
6. art. 2 ust. 2 i art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 przez ich błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie, mimo że prawidłowo ustalony stan faktyczny winien prowadzić do wniosku, że nie zachodziły przesłanki do ich zastosowania i wydania decyzji o odmowie przyznania płatności na rok 2016, gdyż skarżący nie uniemożliwił przeprowadzenia kontroli, zwrócił się jedynie o przeprowadzenie kontroli w dogodnym terminie i zastosowanie dodatkowych środków bezpieczeństwa z uwagi na nadzwyczajne okoliczności związane z rozprzestrzenianiem się wirusa ASF.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z prawem.
W wyroku z 16 listopada 2022 r. o sygn. akt I GSK 3439/18 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok WSA i decyzje organów obu instancji, stwierdził, że przedwcześnie uznano, że strona uniemożliwiała przeprowadzenie kontroli w rozumieniu przepisów rozporządzenia 1306/2013 oraz jednocześnie zobowiązał organy do odniesienia się do przedłożonych nagrań na płycie CD i zdjęć w celu ustalenia, czy inspektorzy przestrzegali zasad bezpieczeństwa i posiadali odpowiednią odzież. Organy były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku NSA (art. 193 w zw. z art. 153 p.p.s.a.). Podobnie związany nimi jest Sąd orzekający w niniejszym składzie.
Zdaniem Sądu, organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku NSA, wzywając skarżącego do nadesłania stosownych dowodów, do których analizy zobowiązał je NSA (zdjęć i płyty CD) oraz podając przyczyny, dla których uznały, że dowody te nie wskazują na wystąpienie jednego z przypadków, o których mowa w art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 (siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności), co jest równoznaczne z ustaleniem, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli 9 listopada 2016 r. i 28 listopada 2016 r.
Państwa członkowskie Unii przyjmują, w ramach WPR, wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, a także podejmują wszelkie inne środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii (art. 58 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013). Państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii (art. 58 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013). System kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia 1306/2013).
Wniosek o płatność jest odrzucany, jeżeli beneficjent lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności (art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013).
Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; Dz. U. z 2022 r., poz. 2422 ze zm.). Skoro zatem skarżący wskazuje, że niedopuszczenie do kontroli spowodowane zostało przyczynami wyłączającymi możliwość odrzucenia wniosku o płatność (siłą wyższą lub nadzwyczajnymi okolicznościami), powinien je udowodnić.
W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że tego nie uczynił. Skarżący podnosił bowiem, że nie dojście do skutku kontroli z 9 listopada 2016 r. spowodowane było nieprzestrzeganiem zasad bezpieczeństwa i brakiem stosownej odzieży ochronnej przez kontrolujących. Z kolei, odnośnie próby kontroli z 28 listopada 2016 r., skarżący podnosił, że nie był obecny na terenie gospodarstwa w miejscowości O. , lecz w M. , stąd nie mógł wziąć udziału w kontroli, lecz zaproponował inny termin (12 grudnia 2016 r.), który bezzasadnie nie został wzięty pod uwagę przez kontrolujących.
Odnośnie pierwszej z prób kontroli, 9 listopada 2016 r., należy wskazać, że organy prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał, że kontrolujący nie przestrzegali zasad bezpieczeństwa i nie mieli stosownej odzieży ochronnej. Z notatki służbowej z 9 listopada 2016 r. wynika, że kontrolujący w bagażniku samochodu mieli jednorazowe buty foliowe i jednoczęściowe kombinezony, które po otwarciu bagażnika zostały w nim przez skarżącego rozrzucone, po czym skarżący wykonał zdjęcia samochodu i rozrzuconych w bagażniku rzeczy. Jednocześnie, te zdjęcia są jedynymi, które dotyczyły prób kontroli z listopada 2016 r. Pozostałe bowiem zdjęcia, znajdujące się w aktach sprawy nie dotyczą prób kontroli z listopada 2016 r., lecz zostały wykonane w innych terminach. W szczególności zasadnie wskazano, że dołączone do pisma z 26 czerwca 2023 r. dwa zdjęcia (k. 28/8) dotyczą kontroli z 2 marca 2017 r., o czym świadczy płyta CD (k. 28/1v). Płyta ta zawiera film i zdjęcia z tej kontroli, a także plik dźwiękowy z rozmowy przeprowadzonej w roku 2017 u Powiatowego Lekarza Weterynarii [...] w sprawie ptaków żerujących na stołach paszowych.
Wobec powyższego, jak słusznie oceniły organy, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wykazujących wystąpienie przypadków siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności z art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013 odnośnie próby kontroli z 9 listopada 2016 r.
Podobnie, żadne ze zdjęć znajdujących się w aktach ani płyta CD nie dotyczą próby kontroli z 28 listopada 2016 r. Nie było zaś sporne, że w tym dniu w ogóle nie doszło do osobistego spotkania skarżącego z inspektorami, którzy rozmawiali ze skarżącym telefonicznie. Skarżący nie znajdował się w gospodarstwie w miejscowości O. , a po uzyskaniu informacji o pobycie skarżącego w miejscowości M. kontrolerzy tam się udali, jednak również tam nie udało im się osobiście skontaktować ze skarżącym. Niemniej jednak, biorąc pod uwagę, że była to już druga próba kontroli, skarżący powinien był wyznaczyć swego przedstawiciela (por. art. 59 ust. 7 rozporządzenia 1306/2013), czego jednak nie uczynił, proponując jedynie inny termin kontroli (12 grudnia 2016 r.).
Skarżący jest jednak zobowiązany do poddania się kontroli w terminie wyznaczonym przez organ, co może zapewnić jej prawidłowość i skuteczność. Jedynie deklaratywne wyrażenie zgody na przeprowadzenie kontroli (np. we wniosku o płatności w ramach zawartej w nim klauzuli i brak cofnięcia tej zgody), lecz faktyczne jej uniemożliwienie (np. przez brak wpuszczenia inspektorów na teren gospodarstwa bądź nieobecność na jego terenie i jednoczesne nieustanowienie przedstawiciela) stanowi uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu, skutkujące odmową przyznania płatności.
Powyższe ustalenia i ocena organów znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy i stanowią, jak wskazano wyżej, prawidłowe wykonanie wskazań Sądu zawartych w ww. wyroku.
Nie jest również zasadny zarzut dotyczący konieczności zastosowania przez kontrolerów dodatkowych środków bezpieczeństwa z uwagi na nadzwyczajne okoliczności związane z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (ASF), gdyż teren kontroli w roku 2016 nie był objęty takimi środkami.
Wobec tego nie są zasadne podniesione skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji