III SA/Po 672/25

III SA/Po 672/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Walentyna Długaszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 64b par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu R. Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 września 2025 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną sprzeciwem decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z 9 maja 2024 r. o wymierzeniu R. Z. kary pieniężnej w wysokości 6 107,40 zł i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 189 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.".
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano, co następuje.
Decyzją z 9 maja 2024 r. Prezydent Miasta [...] wymierzył R. Z. kare pieniężną w wysokości 6 107,40 zł za zajęcie przez 377 dni - bez zezwolenia zarządcy drogi - pasa drogowego drogi gminnej ul. [...] w [...] przez reklamę o powierzchni 1,08 m˛.
Wydanie tego rodzaju decyzji powinno być poprzedzone ustaleniami kto, na jaki czas, gdzie i na jakiej powierzchni zajął pas drogowy. Organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego wymierzył karę R. Z. i dlaczego uznał, że powierzchnia reklamy wynosi 1,08 m˛ (nie wyjaśnił też jakimi przyrządami ustalił tą powierzchnię).
Ponadto wątpliwości organu odwoławczego wzbudził sposób rozważenia przez organ pierwszej instancji przesłanek odstąpienia od nałożenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. z uwagi na niewystarczające uzasadnienie odmowy zastosowania tego przepisu przez brak jednoznacznej i przekonującej oceny dlaczego uznano, że waga naruszenia prawa nie była znikoma. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji jest w tym zakresie sztampowe i pozbawione odniesienia do stanu faktycznego sprawy. W rezultacie naruszono art. 107 § 3 K.p.a. przez brak przekonującego uzasadnienia co do możliwości zastosowania art. 189f § 1 pkt K.p.a.
R. Z. wniósł sprzeciw od decyzji organu odwoławczego zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 2 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdyż organ odwoławczy posiadał kompletny materiał dowodowy i mógł samodzielnie ocenić czy zachodzą przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i przepis ten zastosować;
2. art. 138 § 2 w zw. z art. 7 i art. 136 § 1 K.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że w sprawie nie pozostały żadne istotne kwestie do wyjaśnienia, których organ odwoławczy nie mógłby rozstrzygnąć samodzielnie.
Wnoszący sprzeciw wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na sprzeciw od decyzji organ odwoławczy podtrzymał swe stanowisko i wniósł o oddalenie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Sprzeciw od decyzji organu odwoławczego podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza art. 138 § 2 K.p.a.
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.).
Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (art. 64a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Kluczowe dla rozstrzygnięcia jest zatem, czy istniały przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.
W ocenie Sądu przesłanki takie nie istniały, stąd organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jak już wyżej wskazano, warunkiem możliwości uchylenia w całości przez organ odwoławczy decyzji organu pierwszej instancji i przekazania mu sprawy do ponownego rozpatrzenia jest zajście dwóch przesłanek: 1) wydanie decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania i 2) konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego wymierzył karę R. Z. i dlaczego uznał, że powierzchnia reklamy wynosi 1,08 m˛ (nie wyjaśnił też jakimi przyrządami ustalił ta powierzchnię), a ponadto nie uzasadnił przekonująco braku zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.
Zdaniem Sądu w sprawie nie mogło być wątpliwości, że stroną postępowania jest R. Z. i że przedmiotem postępowania jest kwestia zajęcia przez niego pasa drogowego o powierzchni 1,08 m˛. Już z odwołania od decyzji pierwszej instancji wniesionego przez R. Z. wynika, że nie kwestionuje on swojego statusu strony w postępowaniu ani powierzchni zajęcia pasa drogowego. W odwołaniu wskazuje jedynie, że niezasadnie nie zastosowano art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. i nie odstąpiono od nałożenia kary. Ponadto, z akt administracyjnych wynika, że R. Z. decyzją z 25 listopada 2020 r. uzyskał zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ul. [...] od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. i następnie od 13 stycznia 2023 r. (decyzją z 10 marca 2023 r.) - w obu przypadkach przez reklamę o powierzchni 1,08 m˛. Kontrolowana sprawa dotyczy zaś umieszczenia reklamy w pasie drogowym ul. [...] od 1 stycznia 2022 r. do 12 stycznia 2023 r.
Jeżeli chodzi o kwestię niezastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. przez organ pierwszej instancji należy podnieść, że nie jest to przepis postępowania, ale przepis prawa materialnego (por.: wyrok o sygn. akt II GSK 24/20 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Powołany przepis stanowi bowiem, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Zastosowanie zaś art. 138 § 2 K.p.a. przez organ odwoławczy jest możliwe jedynie w przypadku wydania decyzji organu pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania.
Organ pierwszej instancji nie naruszył zatem przepisów postępowania, stąd nie zaszła przesłanka do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 K.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zastosuje się do uwag poczynionych w niniejszym uzasadnieniu.
Wobec tego Sąd w pkt 1. sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W pkt 2. sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Na zasądzone koszty składają się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi, kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcowskiego.