III SA/Po 66/25

III SA/Po 66/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1270
art. 66b ust. 1-1, art. 67, art. 207 ust. 1-9
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 116 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 5 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Zarządu Województwa z dnia 12 listopada 2024r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności spółki i członka zarządu z tytułu braku zwrotu kwoty dofinansowania projektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 lipca 2024 r. nr [...] Zarząd Województwa, na podstawie art. 46 ust. 2a ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2024 r., poz. 566, dalej jako u.s.w.), art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa), art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 z późn. zm., dalej jako u.f.p.), art. 107 § 1, art. 107 § 2 pkt 2, art. 108 § 1 w zw. z art. 116 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej jako O.p.), art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej jako K.p.a.) - orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. P., prezesa zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako spółka), wraz ze spółką, za zaległości spółki, określone w ostatecznej decyzji Zarządu Województwa nr [...] z 29 października 2020 r., powstałe w czasie pełnienia przez skarżącą funkcji prezesa zarządu spółki, w wysokości 44 143,73 zł należności głównej oraz 29 640,00 zł odsetek, liczonych od dnia przekazania dofinansowania, tj. od 18 kwietnia 2018 r. do dnia wydania decyzji.
W terminowo wniesionym odwołaniu M. P. (dalej także jako skarżąca) wniosła o uchylenie ("odwołanie") decyzji, oceniając, że uzasadnienie zawiera szereg nieprawidłowości i błędów, które mogły w znacznym stopniu przyczynić się do podjęcia niewłaściwej decyzji, zaś orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności skarżącej ze spółką uważa w całości za bezzasadne.
Postępowanie egzekucyjne wobec spółki nie było przeprowadzone prawidłowo, co skarżąca wywiodła z zacytowanego w decyzji zweryfikowania przez organ egzekucyjny dodatkowego adresu prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę ([...]). Skarżąca podkreśliła, że spółka nigdy nie miała nic wspólnego z tym adresem.
Nieprawidłowości stwierdzone w projekcie zostały stwierdzone jednostronną decyzją co zdaniem skarżącej stoi w sprzeczności z regułą niepodważalnej bezstronności.
Kara pieniężna uległa przedawnieniu zdaniem skarżącej, zgodnie z art. 189g K.p.a. administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa. Projekt był realizowany od 01 marca 2017 r. do 31 grudnia 2018 r., a przekazanie transzy dofinansowania do której zdaniem organu doszło z naruszeniem prawa nastąpiło 18 kwietnia 2018 r., co oznacza, że w grudniu 2023 r. upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa. Dotychczas to spółka była stroną w toczącym się postępowaniu. Skarżąca oceniła, że jako nowy podmiot w sprawie została powiadomiona o toczącym się przeciwko niej postępowaniu po upływie terminu, w którym kara pieniężna może zostać nałożona, dlatego wysuwane wobec niej roszczenia są bezpodstawne.
Skarżąca zarzuciła brak spełnienia przesłanek do solidarnej odpowiedzialności, jako prezesa zarządu spółki, wraz ze spółką. Nieuzupełnienie w terminie braków formalnych wniosku o ogłoszenie upadłości nie zamyka drogi do dalszej obrony, szczególnie gdy do braku takiego uzupełnienia doszło nie z winy podmiotu, który dowodzi o braku takiej odpowiedzialności – art. 299 § 2 Kodeksu spółek handlowych.
Lokal, w którym mieściła się siedziba firmy, przy ul. [...] w [...], został sprzedany, w wyniku ugody z bankiem skarżąca została zobowiązana do sprzedaży domu w ciągu 30 dni, co tuż po pierwszym szczycie pandemii było zadaniem trudnym. W wyniku tak szybkiej sprzedaży skarżącej pozostały niewielkie środki finansowe, dlatego zdecydowała się wynająć lokal w [...] gdzie koszty najmu są niższe.
Mieszkanie mieściło się na dużej ogrodzonej posesji, która okazała się być działką inwestycyjną, zostało rozebrane całe ogrodzenie i zdemontowana skrzynka pocztowa, przez co część korespondencji przestała docierać do skarżącej, o czym dowiedziała się po dłuższym czasie. Prawdopodobnie tak stało się z sądowym wezwaniem do uzupełnienia wniosku o upadłość, bo skarżąca nigdy go nie otrzymała. Skarżąca na przełomie 2019 i 2020 roku straciła firmę i dom, rozpadło się małżeństwo i została prawie bez środków do życia, wniosek o upadłość przygotowywała dla skarżącej pro bono pani prawnik, której wcześniej nawet nie znała, przez co w sądzie jako jedyny adres do doręczeń został podany nowy adres zamieszkania skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że był to czas pandemii a została zarażona nową chorobą jako jedna z pierwszych osób.
Decyzją z 12 listopada 2024 r. nr [...] Zarząd Województwa, na podstawie art. 46 ust. 2a u.s.w., art. 2 pkt 11, art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy wdrożeniowej, art. 61 ust. 4, art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1, art. 207 ust. 12a pkt 1, art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 207 ust. 12a pkt 1 u.f.p. w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez instytucję zarządzającą, służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Na podstawie art. 2 pkt 11 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej a także art. 125 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347.320 z dnia 20 grudnia 2013 r. ze zm.) za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami odpowiada, w przypadku regionalnego programu operacyjnego — zarząd województwa jako instytucja zarządzająca.
Na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy wdrożeniowej do zadań instytucji zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ustawie o finansach publicznych albo umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przeznaczonych na realizację programów, projektów lub żądań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa odpowiednio art. 207 ust. 9 i art. 189 ust. 3b u.f.p.
Stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy K.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków a także odsetki od tych środków i tych należności.
Na podstawie art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem równiej osoby trzecie. W myśl art. 107 § 2 pkt 2 O.p. jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Pojęcie zaległości podatkowej jest zdefiniowane w art. 51 § 1 O.p. jako podatek niezapłacony w terminie płatności. Zgodnie z art. 108 § 1 O.p. o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji.
Uwzględniając art 2 pkt 11 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej przez organ podatkowy należy rozumieć zarząd województwa jako instytucję zarządzającą regionalnym programem operacyjnym.
Przepis art. 108 § 2 pkt 2 lit. a) O.p. stanowi, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Następnie organ wskazał, że w myśl mającego zastosowanie w sprawie art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała są w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy,
2) nie wskazuje mienia spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Na podstawie art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 oraz art. 52a powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Organ ocenił, że przez odpowiedzialność podatkową należy rozumieć odpowiedzialność z tytułu obowiązku zwrotu środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o których mowa w przepisach o finansach publicznych.
Następnie organ wskazał art. 66b ust. 1 u.f.p., zgodnie z którym decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b u.f.p., albo decyzja, o której mowa w 207 ust. 9 u.f.p., stała się ostateczna.
Organ stwierdził, że w sprawie nie minął 5-letni okres od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja określająca stała się ostateczna, a więc uprawnione jest wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej.
W myśl art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 u.f.p. lub w art. 207 ust. 1 tej ustawy.
Odnosząc powyższe do realiów sprawy organ wskazał, że pismem z 10 lipca 2019 r. rozwiązał bez wypowiedzenia umowę o dofinansowanie projektu oraz wezwał spółkę do zwrotu otrzymanego dofinansowania, wraz z odsetkami. Wobec braku zwrotu środków organ wszczął postępowanie w przedmiocie zwrotu środków przez spółkę i wydał 29 października 2020 r. decyzję, którą określił kwotę do zwrotu przez spółkę w wysokości 46 742,34 zł wraz z odsetkami.
Decyzja określająca kwotę do zwrotu nie została odebrana przez spółkę. Przesyłka była dwukrotnie awizowana i na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 19 listopada 2020 r. Decyzja stała się ostateczna 04 grudnia 2020 r., zatem nie minął okres przedawnienia dla zobowiązania z niej wynikającego. Z kolei decyzja orzekająca o solidarnej odpowiedzialności skarżącej została wydana 18 lipca 2024 r. a więc przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja określająca stała się ostateczna (2020 r.).
Organ podkreślił, że spółka nie dokonała zwrotu środków, wobec czego wszczął postępowanie egzekucyjne, wystawiając 24 marca 2021 r. tytuł wykonawczy.
Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] jako organ egzekucyjny wyegzekwował od spółki i przekazał Zarządowi Województwa 3 519,32 zł (wpłata z 19 września 2022 r.) oraz 88,04 zł (wpłata z 28 września 2022 r.), z których 2 598,61 zł zostało zaliczone na należność główną, 997,15 zł na odsetki i 11,60 zł na zwrot kosztów upomnienia, poprzedzającego wystawienie tytułu wykonawczego. W wyniku dokonanych zajęć nie udało się uzyskać kwot umożliwiających wyegzekwowanie całości zobowiązania.
Postanowieniem z 09 marca 2023 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku spółki, wskazując, iż w przedmiotowym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
Organ ustalił na podstawie odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, że do reprezentowania spółki upoważniony jest każdy członek jej zarządu, samodzielnie.
Zarząd Spółki został powołany aktem notarialnym z 03 lipca 2014 r. w składzie: M. G. (obecnie M. P.) — prezes zarządu spółki oraz R. G. — członek zarządu spółki.
Jak wynika z danych zawartych w KRS, jedynym prezesem zarządu spółki była i nadal pozostaje skarżąca, natomiast R. G. został wykreślony z KRS jako członek zarządu spółki (wpis nr 4 z 06 czerwca 2016 r.).
W ocenie organu powyższe oznacza, że M. P. była jedynym członkiem zarządu spółki w okresie wystąpienia nieprawidłowości będących podstawą wydania decyzji określającej kwotę dofinansowania do zwrotu.
Dalej organ ocenił, że w zaskarżonej decyzji słusznie uznał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uwalniających skarżącą od odpowiedzialności za zaległości spółki, określonych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. a)-b) oraz pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z tymi przepisami za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Organ zbadał moment powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p. będących podstawą wydania decyzji określającej kwotę do zwrotu w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 66 b ust. 2 u.f.p. stanowiącym, iż osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń.
Naruszenia wskazane w decyzji określającej kwotę do zwrotu powstały w latach 2017-2018 tj. w trakcie realizacji projektu, kiedy wyłącznie skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki.
Następnie organ wskazał, że wszczynając postępowanie administracyjne pismem z 18 marca 2024 r. zwrócił się do skarżącej o wskazanie, czy we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, o którym mowa w Prawie restrukturyzacyjnym albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nastąpiło bez winy strony oraz wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.
Organ ustalił na podstawie pisma z Sądu Rejonowego [...] XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 21 maja 2024 r. [k. 282], że spółka wprawdzie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, ale 17 maja 2021 r. zostało wydane zarządzenie o zwrocie wniosku z uwagi na to, że spółka nie uzupełniła wskazanych braków formalnych i fiskalnych wniosku, które uprawomocniło się 20 lipca 2021 r. Organ wskazał na art. 130 § 2 zdanie drugie ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 z późn. zm.), że pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu.
Nadto skarżąca nie wykazała, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki nastąpiło bez jej winy. Zlecenie czynności przez organ egzekucyjny pod adresem [...], pod którym spółka nigdy nie prowadziła działalności, w żaden sposób nie świadczy o nieprawidłowym prowadzeniu postępowania egzekucyjnego.
Zarzut jednostronnego stwierdzenia nieprawidłowości jest bezzasadny skoro spółka dobrowolnie przystąpiła do realizacji projektu finansowanego w ramach programów operacyjnych i zaakceptowała warunki.
Organ podkreślił, że postępowanie dotyczy solidarnej odpowiedzialności osób trzecich wraz ze spółką za zobowiązania spółki, a nie realizacji projektu. Kwestia prawidłowej bądź nieprawidłowej realizacji projektu została zamknięta wydaniem przez Zarząd Województwa ostatecznej i prawomocnej decyzji określającej kwotę do zwrotu.
W terminowo złożonej skardze M. P. wniosła o uchylenie decyzji, zarzucając organowi zaniechanie ustalenia faktów i ich oceny dotyczącego wykazania braku winy (jakiejkolwiek) przez skarżącą w podjęciu działań w kierunku złożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ zupełnie zlekceważył kwestię pandemii podnoszoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, stanu psychicznego skarżącej a także okoliczności mające miejsce w okresie od wybuchu pandemii do dnia podjęcia decyzji. Nadto zarzuciła nieprzestrzeganie terminów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 22 maja 2025 r. ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie, zasądzenie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, przeprowadzenie dowodu z dokumentów wymienionych w tym piśmie. Pełnomocnik zarzucił:
1. nieprawidłowe doręczenie zaskarżonej decyzji co zdaniem pełnomocnika skutkuje tym, że decyzja nie weszła do obrotu prawnego; decyzja została przesłana na adres w [...] (ul. [...]), mimo że:
a. pismem z 02 kwietnia 2024 r., doręczonym organowi 04 kwietnia 2024 r. [k. 272], strona poinformowała, że dotychczasowy adres będzie nieaktualny po upływie dwóch miesięcy oraz że dalsza korespondencja nie powinna być tam kierowana,
b. pismem z 11 listopada 2024 r. nadanym 12 listopada 2024 r. (uwaga Sądu: doręczonym organowi 18 listopada 2024 r. [k. 450]), strona potwierdziła, że adres w [...]. jest już nieaktualny i wskazała nowy adres zamieszkania, w [...];
organ nadał decyzję w dniu 13 listopada 2024 r. zdaniem pełnomocnika już po otrzymaniu obu powyższych pism, co ma oznaczać, że posiadał aktualne informacje o adresie zamieszkania strony, a mimo to zdecydował się na wysyłkę na adres nieaktualny i nieobsługiwany, a co więcej, nie ponowił doręczenia decyzji na adres prawidłowy, chociaż powinien to zrobić;
2. przyjęcie fikcji doręczenia tak wysłanej decyzji, mimo że strona nie została poinformowana o wydaniu decyzji i nie miała możliwości zapoznania się z jej treścią zaś o samym postępowaniu i decyzji dowiedziała się wyłącznie przypadkowo - dzięki interwencji osoby trzeciej, która odebrała korespondencję kierowaną na nieaktualny adres i poinformowała skarżącą o toczącej się sprawie, co ma stanowić rażące naruszenie przepisów k.p.a.;
3. uznanie, że po stronie skarżącej powstało zobowiązanie o charakterze publicznoprawnym, mimo że decyzja z 12 listopada 2024 r. nie została skutecznie doręczona zdaniem pełnomocnika, a tym samym nie doszło do zaistnienia zdarzenia prawnego, z którym ustawa wiąże powstanie zobowiązania, gdyż:
a. skoro decyzja była instrumentem konstytutywnym dla zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.), to brak skutecznego doręczenia tej decyzji powoduje, że zobowiązanie wobec skarżącej w ogóle nie powstało, a organ nie mógł go egzekwować ani stwierdzać jego istnienia;
b. zgodnie z art. 108 § 1 O.p. organ podatkowy orzeka o odpowiedzialności osoby trzeciej w drodze decyzji, a ta decyzja tworzy nowy stosunek prawny, w którym osoba trzecia staje się odpowiedzialna za cudze zobowiązanie, przeto dopóki decyzja nie zostanie prawidłowo doręczona, nie można mówić o powstaniu takiej odpowiedzialności;
4. art. 6 oraz art. 7 Konstytucji w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez działanie organu w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywatela do organów administracji publicznej oraz nierespektowanie zasady informowania i lojalności organu wobec strony;
5. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w kontekście oceny zastosowania art. 116 § 1 O.p., a to poprzez niewystarczające i niewyczerpujące postępowanie dowodowe, wyrażające się w pominięciu następujący okoliczności istotnych dla sprawy:
a. organ nie ustalił, ani nie ocenił, czy i kiedy rzeczywiście powstał stan niewypłacalności spółki a w szczególności - czy wystąpił on w rozumieniu art. 11 ust. 1 lub ust. 2 Prawa upadłościowego w okresie, w którym skarżąca mogła skutecznie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości,
b. organ nie odniósł się do tego, że pogorszenie sytuacji finansowej spółki nastąpiło w bezpośrednim związku z epidemią COVID-19, co potwierdzają: stan gospodarki, okoliczności zamknięcia działalności, niemożność kontynuacji działalności produkcyjnej oraz realna utrata płynności na skutek lockdownu (dowód - faktura z Targów [...], załącznik nr 1);
c. pominięto fakt, że zarząd spółki, reprezentowany przez skarżącą, podejmował aktywne działania w celu uzyskania pożyczek, przekształcenia majątku (leasing zwrotny), wyjaśnienia spornych rozliczeń oraz wdrożenia wniosku o upadłość - czego dowodzą e-maile, spis wierzycieli i potwierdzenia z kancelarii (załączniki 2- 6);
d. organ nie uwzględnił przeszkód o charakterze zdrowotnym, które uniemożliwiały skarżącej właściwe działanie, w tym złożenie wniosku upadłościowego we wcześniejszym terminie - w szczególności stanu psychicznego skarżącej, udokumentowanego leczeniem psychiatrycznym (załącznik nr 7), jak również braku dostępu do leczenia w czasie pandemii;
e. nie rozważono wpływu braku dostępu do dokumentacji księgowej - w tym przekazania ksiąg przez kancelarię (mail z 4 marca 2020 r., załącznik nr 4) - na możliwość przygotowania wniosku o ogłoszenie upadłości lub działania prawnego;
f. organ pominął fakt, że odpowiedzialność za stratę operacyjną ponoszą również inni dawni wspólnicy (G. ), którzy doprowadzili do wypływu kluczowych kontrahentów, co miało istotne znaczenie dla płynności spółki. Nie zbadano związku przyczynowego między tymi działaniami a upadłością spółki;
g. pominięto okoliczność, że złożenie wniosku o upadłość zostało rzeczywiście dokonane i zarejestrowane - sąd wezwał do jego uzupełnienia, jednak fizyczna niemożność odbioru wezwania (przeprowadzka, brak skrzynki pocztowej - załącznik nr 8) uniemożliwiła dalsze procedowanie;
h. decyzja o odpowiedzialności została wydana ponad pięć lat od wydania decyzji wobec beneficjenta - co wymagałoby wnikliwej oceny przesłanki "zaniechania złożenia wniosku we właściwym czasie", z uwzględnieniem zmieniającego się kontekstu prawnego (ustawy covidowe), a nie zostało to dokonane;
i. organ nie ocenił zeznań ani korespondencji skarżącej z instytucjami publicznymi, w tym Rzecznikiem Funduszy Europejskich (załącznik nr 8), która wykazywała dobrą wolę w zakresie wyjaśniania nieprawidłowości i reklamowania decyzji IZ WRPO;
j. pominięto istotny fakt, że decyzja cofająca dofinansowanie (wobec spółki) była oparta m.in. na kwestionowaniu kwalifikowalności wydatków na maszyny, mimo że wcześniej ich zakup został zatwierdzony do refundacji - co wskazuje na niejednolitość interpretacyjną i może podważać ocenę "zawinionego" działania spółki, a pośrednio - skarżącej;
k. nie przeanalizowano sytuacji, w której brak refundacji wniosku o płatność, mimo możliwości jego częściowego zaakceptowania (np. po wyłączeniu spornej pozycji), spowodował utratę płynności finansowej, a tym samym w konsekwencji utratę zdolności do spłaty zobowiązań i podjęcia działań formalnych;
l. organ nie wykazał, aby skarżąca miała świadomość niewypłacalności spółki przed jej faktycznym zaistnieniem, ani że zaniechała podjęcia działań w warunkach umożliwiających im skuteczne wykonanie;
m. organ nie przeprowadził żadnego dowodu z przesłuchania strony ani nie wystąpił z wezwaniem do uzupełnienia materiału dowodowego, mimo że wiele z powyższych informacji było możliwych do pozyskania już w toku postępowania administracyjnego;
n. organ nie wyjaśnił, w jaki sposób spełniona została przesłanka "istnienia związku przyczynowego" między rzekomym zaniechaniem członka zarządu a brakiem wykonania obowiązku zwrotu środków przez spółkę - w szczególności, skoro znaczna część problemów finansowych wynikała z czynników zewnętrznych i była udokumentowana już w toku kontroli;
o. pominięcie w ocenie organu obiektywnych przyczyn uniemożliwiających skarżącej wykonanie obowiązków jako członka zarządu, w tym poważnych zaburzeń zdrowia psychicznego i fizycznego w okresie pandemii COVID-19, potwierdzonych dokumentacją medyczną i oświadczeniem strony;
p. nieuwzględnienie, że wniosek o upadłość został złożony, a jego nierozpoznanie nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej, w tym braku doręczenia korespondencji sądowej z powodu zdemontowanych skrzynek pocztowych w miejscu zamieszkania;
q. brak ustalenia, że skarżąca działała w skrajnie trudnych warunkach życiowych i zawodowych, będąc jedynym członkiem zarządu, co wyklucza możliwość przypisania jej winy za niewykonanie obowiązków wobec wierzyciela publicznego;
r. pominięcie okoliczności, że wniosek o aneks do umowy z 07 sierpnia 2018 r. pozostał bez odpowiedzi organu do czasu rozwiązania umowy, co przyczyniło się do destabilizacji realizacji projektu i ograniczyło możliwości obrony po stronie spółki;
s. dokonanie oceny odpowiedzialności skarżącej w oderwaniu od rzeczywistego przebiegu zdarzeń, w tym upadku projektu spowodowanego pandemią oraz próbami ratowania działalności przez poszukiwanie inwestorów, co pozostaje w sprzeczności z zasadą obiektywizmu i lojalności organu administracji;
6. naruszenie art. 28 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w kontekście art. 116 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p., a to poprzez prowadzenie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją bez udziału spółki chociaż ma ona "status sprawy" w przedmiotowej sprawie, skoro:
a. w skarżonej decyzji organ w ogóle nie powinien wypowiadać się o odsetkach stosownie do art. 207 ust. 1 i ust. 2a u.f.p., albowiem stosownie do tych unormowań w przypadku deklaratoryjnej decyzji obowiązek wyliczenia i zapłaty odsetek w prawidłowej wysokości należy do podatnika z mocy samego prawa (art. 51 § 1, art. 53 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p.), zaś ewentualny przyszły spór o odsetki oraz sposób jego rozstrzygnięcia stanowi zagadnienie pozostające poza granicami sprawy;
b. organ orzekając o wysokości odsetek, rozstrzygnął zarazem o wysokości zobowiązania, jakie ma spółka, za które solidarnie ma odpowiadać skarżąca, a skoro tak, to w takiej sprawie - dotyczącej praw i obowiązków spółki - powinna brać udział spółka, a nie brała;
7. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 § 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez niewyczerpujące ustalenia faktyczne w zakresie przesłanek, których ustalenie i udowodnienie było obowiązkiem organu I instancji w sprawie o ustalenie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania osoby prawnej, a mianowicie w zakresie:
a. wykazania bezskuteczności egzekucji wobec spółki w rozumieniu, o jakim mowa w art. 116 § 1 O.p.;
b. braku precyzyjnego wskazania, w którym dniu powstały naruszenia, o jakich mowa w art. 66b ust. 2 u.f.p., a z których wystąpieniem wiąże się odpowiedzialność solidarną skarżącej;
c. braku uwzględnienia okoliczności, że został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i uzyskał nawet sygnaturę akt ([...]) zaś zakończenie tej sprawy w formie zarządzenia o zwrocie wniosku z 17 maja 2021 r. (prawomocnym od 20 lipca 2021 r.) wynika z okoliczności na które nie miała wpływu skarżąca, a ponadto ewentualne późniejsze (kolejne) niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości przez spółkę przez jej zarząd było następstwem okoliczności, za które skarżąca nie ponosi winy;
8. naruszenie art. 66b ust. 2 u.f.p. w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z treścią umowy o dofinansowanie poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że:
a. nieosiągnięcie zakładanych wskaźników produktów i rezultatów projektu, wynikające m.in. z ich niewłaściwego ujmowania w dokumentacji oraz naruszenia regulaminu konkursu,
b. prowadzenie ewidencji księgowej niezgodnie z § 4 ust. 6 pkt 9 lit. a) umowy o dofinansowanie, w sposób niepozwalający na przejrzystą identyfikację operacji finansowych związanych z projektem,
c. udzielanie zamówień niezgodnie z § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie, w tym z naruszeniem zasad konkurencyjności oraz bez publikowania zapytań ofertowych,
d. dokonywanie wydatków niekwalifikowalnych, przy braku prawidłowego rozliczenia drugiego wniosku o płatność oraz niepełnej dokumentacji księgowej,
e. działanie niezgodne z przepisami prawa pracy i ustawy o rachunkowości, w tym błędne rozliczanie wynagrodzeń i umów cywilnoprawnych,
f. brak realizacji celów projektu oraz niezapewnienie należytej współpracy z Instytucją Zarządzającą, w szczególności w dostarczaniu dokumentów;
czemu strona skarżąca zaprzecza że miało to miejsce, a organ tego nie wykazał w formie dowodów i dokumentów, są przesłankami, o których stanowi art. 207 ust. 1 u.f.p., a w zależności od których chwili wystąpienia, określa się to, które osoby trzecie odpowiedzialne są za zobowiązania do zwrotu środków, chociaż we wskazanym przepisie mowa jest o:
. dniu niezłożenia wniosku o płatność na kwotę wydatków kwalifikowalnych, co w niniejszej sprawie w ogóle nie miało miejsca;
. dniu niezwrócenia w terminie niewykorzystanej części zaliczki od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło (zwrot środków);
. dniu wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich: (i) niezgodnie z przeznaczeniem, co w niniejszej sprawie bądź nie miało miejsca, bądź organ tego w ogóle nawet nie stwierdził; (ii) z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., czego w niniejszej sprawie organ nie wykazał, tj. jakie procedury zostały naruszone i z jakiego aktu prawnego procedury te (naruszone) wynikają; (iii) pobrania ww. środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca;
a zatem zupełnie innych przesłankach, które wziął pod uwagę organ I instancji.
9. naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 77 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz art. 21 § 1 pkt 1 i art. 116 § 1 O.p. poprzez brak rzetelnej oceny przyczyn upadłości spółki oraz pominięcie obiektywnych przeszkód działania po stronie skarżącej, co przybrało postać taką, że organ naruszył fundamentalne zasady postępowania administracyjnego - przez:
a. uznanie, że stan niewypłacalności spółki powstał z końcem 2019 r., podczas gdy spółka prowadziła działalność jeszcze w lutym 2020 r., uczestnicząc w targach meblarskich, prezentując produkty i licząc na rozwój. Wskazanie przez organ daty niewypłacalności oderwane jest od rzeczywistości gospodarczej i rażąco pomija obiektywne przesłanki;
b. zignorowanie wpływu pandemii COVID-19 na kondycję finansową spółki, mimo że zgodnie z art. 15zzra ustawy COVID-owej, istniało domniemanie, że niewypłacalność powstała z powodu COVID-19 - co wstrzymywało bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Organ nie tylko nie obalił tego domniemania, ale całkowicie je przemilczał, co stanowi błąd prawny i faktyczny;
c. pominięcie faktu, że wniosek o upadłość został przez skarżącą złożony w pierwszym możliwym terminie, lecz z uwagi na sytuację życiową (brak adresu zamieszkania, brak środków, stan zdrowia, działanie osoby trzeciej pro bono) oraz trudności komunikacyjne z sądem, nie udało się uzupełnić braków formalnych. Skarżąca osobiście próbowała uzyskać informację w sądzie, lecz bezskutecznie. Organ nie zweryfikował tych okoliczności i przyjął uproszczony obraz "zaniechania";
d. nieprzeprowadzenie analizy stanu zdrowia skarżącej w czasie zdarzeń objętych postępowaniem - w tym przebyty COVID-19 i trudności w samodzielnym działaniu - mimo że wskazywała ona na te okoliczności jako realnie wpływające na niemożność skutecznego zarządzania spółką i podejmowania formalnych działań prawnych;
e. pominięcie okoliczności towarzyszących przymusowemu podpisaniu niekorzystnych umów sprzedaży aktywów oraz przejęciu przedmiotów leasingu przez firmę [...], bez wyjaśnienia sprawy, mimo że było to ostatnie działanie przed zaprzestaniem działalności, gdzie brak konsultacji z leasingodawcą i częściowa zapłata skutkowały paraliżem operacyjnym firmy;
f. nieocenienie faktu, że spółka zamierzała zakwestionować decyzję o zwrocie dotacji, lecz wybuch pandemii uniemożliwił wdrożenie drogi sądowej. Brak podjęcia przez organ jakiejkolwiek próby ustalenia, czy ten zamiar był autentyczny, stanowi naruszenie art. 77 k.p.a.;
g. brak odpowiedzi ze strony Instytucji Zarządzającej na formalny wniosek o przedłużenie terminu realizacji projektu - mimo że regulamin wymagał odpowiedzi w terminie 14 dni. Zamiast tego wszczęto kontrolę, która zakończyła się rozwiązaniem umowy, mimo że projekt był zaawansowany, a jego cele zostały osiągnięte. Skarżąca oceniła, że słusznie wskazuje, że warunki umowy powinny obowiązywać obie strony;
h. naruszenie prawa skarżącej do skutecznej obrony w rozumieniu orzecznictwa TSUE, zgodnie z którym członek zarządu ma prawo do kwestionowania także istnienia i wysokości zobowiązania spółki. Organ w ogóle nie dopuścił skarżącej do udziału w fazie oceny zobowiązania spółki, a jej argumenty - nawet przedstawione później - zostały całkowicie zignorowane.
10. naruszenie art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. poprzez wydanie decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez skarżącą, chociaż doszło do przedawnienia jej odpowiedzialności za te zobowiązania w całości, skoro:
a. przyjmując, że odpowiedzialność osoby trzeciej wiąże się z momentem powstania zobowiązania z mocy prawa, a nie z datą wydania decyzji zwrotowej, zatem zobowiązanie do zwrotu środków powstaje z mocy prawa w dacie zaistnienia nieprawidłowości i to z tym okresem należy porównać czas piastowania funkcji przez członka zarządu;
b. jak sam organ zauważył, nieprawidłowości powstać miały w 2018 r., a decyzja określająca kwotę do zwrotu przez spółkę, z 29 października 2020 r. miała mieć już "charakter deklaratoryjny", podobnie jak poprzedzające je wezwanie do zapłaty;
c. nawet w tytule wykonawczym z 24 marca 2021 r., organ w części "D" "dane dotyczące należności pieniężnych" wskazał przy dacie, od której nalicza się odsetki, datę 18 kwietnia 2018 r.,
d. nawet w piśmie z 10 lipca 2019 r. informującym o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia i wzywającym do zwrotu środków potwierdzono, że zobowiązania spółki względem organu (do zwrotu dotacji) powstały dawniej niż w 2019 r.,
e. termin 5-letni liczony od tej daty upływał zatem z końcem 2023 r.;
z czego skarżąca wywodzi, że ponad wszelką wątpliwość nie istnieje możliwość orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej, którą w niniejszej sprawie jest skarżąca.
11. naruszenie art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p. w kontekście niezgodnego z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE. L 1995 Nr 312, poz. 1, z późn. zm.), a zastosowanego przez organ I instancji art. 66b ust. 1 u.f.p., a to poprzez wydanie decyzji o odpowiedzialności za zobowiązania spółki przez skarżącą, chociaż doszło do przedawnienia jej odpowiedzialności za te zobowiązania w całości, skoro:
a. nieprawidłowości mające implikować obowiązek zwrotu tych świadczeń (co nawet organ sam stwierdził w uzasadnieniu decyzji) powstały w 2018 r., zaś nawet 5 letni okres przedawnienia wynikający z ordynacji podatkowej upływał z końcem 2023 r., więc wydanie decyzji w dniu 12 listopada 2024 r., a wcześniej decyzji 18 lipca 2024 r. było niemożliwe;
b. nawet zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, termin przedawnienia rozpoczyna bieg z chwilą, w której wystąpiły zarówno działanie lub zaniechanie podmiotu gospodarczego stanowiące naruszenie prawa Unii, jak i szkoda w budżecie Unii lub w zarządzanych przez nią budżetach;
c. to na organach administracji krajowej spoczywa ogólny obowiązek dochowania należytej staranności w badaniu prawidłowości dokonywanych przezeń płatności, które ciążą na budżecie Unii, a który to obowiązek wiąże się z tym, że organy te powinny podejmować niezwłocznie środki mające na celu usunięcie skutków naruszeń, zaś powiązanie chwili, gdy zobowiązanie osoby trzeciej ma się przedawniać od momentu, gdy decyzja określająca obowiązek zwrotu dotacji względem beneficjenta stała się ostateczna, prowadzi do nadmiernego i niczym nieuzasadnionego wydłużenia tego okresu przedawnienia;
zatem nieuprawnione jest, aby przedawnienie możliwości wydania decyzji o odpowiedzialności skarżącej, jako osoby trzeciej, za zobowiązania spółki powstałe przed wejściem w życie ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079, z późn. zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa 2021-2027), uległo wydłużeniu w trakcie, gdy miał miejsce bieg tego terminu, a zatem w taki sposób, by możliwe było wydanie zaskarżonej decyzji a wcześniej decyzji z 18 lipca 2024 r.
12. naruszenie art. 66b ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 140 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej 2021-2027 poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy:
a. przepis ten narusza zasadę retroaktywności prawa, skoro wszedł w życie w dniu 4 czerwca 2022 r., a zatem w okresie biegu przedawnienia mającego zastosowanie do skarżącej, jako osoby trzeciej w stosunku do spółki, tj. o którym to terminie jest mowa w art. 118 § 1 O.p. w zw. z art. 67 ust. 1 u.f.p.;
b. przepis regulujący przedawnienie, gdy ma charakter materialnoprawny nie może być stosowany do oceny zdarzeń sprzed jego wejścia, w tym terminu przedawnienia odpowiedzialności skarżącej, który to termin rozpoczął swój bieg przed wskazaną datą;
c. art. 140 ust. 1 ustawy wdrożeniowej 2021-2027 mówi o tym, aby wyłącznie do postępowań o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p. wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosować przepisy u.f.p. w brzmieniu nadanym ustawą wdrożeniową 2021-2027, a żaden przepis intertemporalny ustawy wdrożeniowej 2021-2027 nie mówi o tym, jakie przepisy (dawne, czy nowe) stosować do osób trzecich, dla których bieg przedawnienia ich odpowiedzialności rozpoczął swój bieg przed wejściem w życie ustawy wdrożeniowej 2021-2027, nie miało miejsce wszczęcie żadnego postępowania a dopiero zainicjowanie stosownego postępowania nastąpiło po wejściu w życie ustawy wdrożeniowej 2021-2027,
co zdaniem strony skarżącej oznacza, że w sprawie dla oceny przedawnienia odpowiedzialności skarżącej, precyzując, momentu pozwalającego na wydanie decyzji takiej, jak zaskarżona, znaczenie odgrywa art. 118 § 1 O.p., zwłaszcza też w kontekście nawet stwierdzonej przez organ daty powstania należności pieniężnej implikuje przedawnienie odpowiedzialności solidarnej osoby trzeciej za zobowiązania osoby prawnej (spółki) z końcem 2023 r.;
13. art. 61 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 60 pkt 6, art. 67 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 1 pkt 2, 3 i 22 umowy o dofinansowanie w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 O.p. w świetle art. 7 i art. 80 K.p.a. poprzez bezpodstawne przypisanie odpowiedzialności skarżącej, solidarnej, za zobowiązanie spółki, które nie istnieje, albowiem decyzja określająca kwotę do zwrotu przez spółkę jest aktem wadliwym, a podstawa wypowiedzenia umowy o dofinansowanie dokonana pismem z 10 lipca 2019 r. nie wystąpiła, gdyż:
a. projekt został zrealizowany zgodnie z celami i założeniami (m.in. udział w targach [...], osiągnięcie rezultatu w postaci nowego materiału meblarskiego, złożenie trzech wniosków o płatność - z czego jeden został zrefundowany),
b. brak zwrotu środków z tytułu refundacji wniosku nr 1 nie wynikał z braku funduszy, lecz z planowanego zaskarżenia decyzji IZ WRPO, które nie doszło do skutku wyłącznie z uwagi na wybuch pandemii COVID-19,
c. Instytucja Zarządzająca sama nie dopełniła obowiązków umownych - nie rozpoznała wniosku o wydłużenie terminu realizacji projektu, co doprowadziło do jednostronnego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia,
d. stwierdzone przez organ nieprawidłowości księgowe miały charakter formalny i nie rzutowały na zasadność i racjonalność ponoszonych wydatków (dotyczyły m.in. ewidencji amortyzacji, braków dokumentacyjnych, które nie przekładały się na nienależne uzyskanie dofinansowania);
e. brak jest związku między rzekomymi uchybieniami a wypłaconymi środkami - refundacja została przyznana i wypłacona na podstawie zaakceptowanego wniosku, którego pozytywne rozliczenie nastąpiło przed wszczęciem kontroli,
f. wypowiedzenie umowy było oparte na selektywnie ocenionej kontroli, przeprowadzonej po ponad roku od zakończenia kluczowego etapu projektu, a beneficjentka nie miała rzeczywistej możliwości odnieść się do ustaleń z uwagi na chaos pandemiczny i brak informacji zwrotnej od IZ WRPO;
g. spółka nie uchyliła się od obowiązku wyjaśnień - wręcz przeciwnie, planowała podjęcie drogi sądowej wobec działań organu, co również świadczy o działaniu w dobrej wierze;
co oznacza, że skarżąca kwestionuje w ogóle istnienie zobowiązania samej spółki, jakie ma ona mieć względem organu na mocy decyzji określającej kwotę do zwrotu, skoro bowiem nie powstało po stronie spółki jakiekolwiek "zobowiązanie" w rozumieniu przepisów działu III O.p., które mogłoby być przedmiotem dalszej odpowiedzialności osoby trzeciej, a brak ustalenia tego faktu narusza również dyrektywę TSUE z wyroku C-278/24, zgodnie z którą członek zarządu ma prawo do obrony nie tylko co do swojej odpowiedzialności, ale także co do istnienia samego długu, którego ta odpowiedzialność dotyczy.
14. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. w zw. z art. 66b ust. 2 u.f.p. oraz art. 116 § 1 O.p. przez błędną ocenę przesłanki winy po stronie byłej członkini zarządu oraz pominięcie postanowień umowy ze spółką o dofinansowanie projektu z 08 czerwca 2017 r., które wskazują na dochowanie przez nią należytej staranności oraz brak rażącego naruszenia obowiązków, w szczególności:
a. aktywnego prowadzenia komunikacji z Instytucją Zarządzającą w tym złożenia wniosku o aneks z 7 sierpnia 2018 r., dotyczącego zmiany zakresu rzeczowego projektu oraz przesunięcia terminów jego realizacji, co potwierdza rzetelność i zaangażowanie zarządu w prowadzenie projektu zgodnie z obowiązkami wynikającymi z § 4 ust. 4-6 umowy o dofinansowanie;
b. braku realnej możliwości wypowiedzenia umowy bez sankcji w postaci zwrotu całości dofinansowania, co - przy jednoczesnym obowiązku stosowania zmiennych wytycznych (§4 ust. 17-20 umowy) - stawiało beneficjenta w sytuacji kontraktowo wymuszonego kontynuowania realizacji projektu na zmieniających się i niepewnych warunkach, niezależnych od spółki;
c. jednostronnego wyłączenia odpowiedzialności Instytucji Zarządzającej za niewypłacenie środków lub ich opóźnienia (§12 ust. 5-6 i 17-19 umowy), co obciążało jedynie beneficjenta skutkami administracyjnymi i finansowymi i przekładało się na sytuację płynnościową spółki;
d. okoliczności, że projekt w istocie został zrealizowany, a jego trwałość nie została przerwana, nawet jeśli pewne wydatki uznano za niekwalifikowalne - co wykluczało zastosowanie automatyzmu przy przypisaniu całkowitego naruszenia warunków umowy lub przypisania winy członkini zarządu;
e. pominięcia przez organ, że rzeczywiste trudności realizacyjne spółki (techniczne, kadrowe, finansowe) były sygnalizowane przez zarząd w trybie przewidzianym umową i że skarżąca podejmowała działania w celu dostosowania projektu do warunków rynkowych i formalnych.
Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów wskazanych w piśmie na okoliczność każdorazowo wskazaną przy dokumencie, zobowiązanie organu do przedłożenia do akt sprawy kopii tych dokumentów, jeżeli znajdują się w jego posiadaniu, gdyż powinny one być w aktach sprawy (jak np. wniosek o ogłoszenie upadłości, kopia fragmentów akt sprawy upadłościowej, na jaką wskazała skarżąca etc. a budzi wątpliwości brak ustaleń organu w tym zakresie); ustalenie terminu 14 dni na przedłożenie dokumentów, pouczenie organu, że w przypadku nieprzedłożenia dokumentów w zakreślonym terminie, dokumenty te mogą zostać uznane za nieistniejące albo niepoświadczające twierdzeń organu - zgodnie z zasadą art. 233 § 2 K.p.c. stosowaną odpowiednio.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie Sąd skargę oddala.
Spór w kontrolowanej sprawie dotyczy zgodności z prawem uznania skarżącej za odpowiedzialną solidarnie, wraz ze spółką [...] sp. z o.o. w [...] za zaległości tej spółki, będącej beneficjentem projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przy czym umowa o dofinansowanie została zawarta w dniu 08 czerwca 2017 r. między spółką a Zarząd Województwa.
Jest poza sporem i wynika z akt sprawy [Informacja z KRS stan na dzień 20 marca 2023 r., k. 166-173], że skarżąca od 06 czerwca 2016 r. pozostawała jedynym członkiem zarządu ww. spółki.
Nadto jest poza sporem i wynika z akt sprawy [k. 95-14], że ostateczną decyzją Zarządu Województwa nr [...] z 29 października 2020 r. określono kwotę 46 742,34 zł należności głównej wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych liczonymi od 18 kwietnia 2018 r. do oddania przez ww. spółkę, tytułem zwrotu otrzymanego dofinansowania w ramach środków przekazanych spółce umową o dofinansowanie z 08 czerwca 2017 r.
Nadto jest poza sporem i wynika z akt sprawy [k. 165], że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] uzyskał kwotę 4 122,84 zł po czym postanowieniem z 09 marca 2023 r. umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając bezskuteczność dalszej egzekucji.
Sąd podkreśla, że w datach wydania obu decyzji w sprawie obowiązywał już art. 66b u.f.p., który wszedł w życie w dniu 21 sierpnia 2022 r. na mocy art. 113 pkt 5 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021- 2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079). Przepis ten znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, ponieważ zgodnie z art. 140 ust. 1 ww. ustawy o zasadach realizacji zadań..., do postępowań o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 113, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie art. 113 pkt 4 lit. b i pkt 5, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 113, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Zgodnie z art. 66b ust. 1 u.f.p. decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków o których mowa w art. 60 pkt 6 tej ustawy tj. przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, wydaje się przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja, o której mowa w art. 189 ust. 3b, albo decyzja, o której mowa w art. 207 ust. 9, stała się ostateczna.
Na podstawie art. 66b ust. 2 u.f.p. osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustala się według stanu z dnia powstania naruszeń określonych w art. 189 ust. 3 lub w art. 207 ust. 1 (nieprawidłowe wykorzystanie środków europejskich).
Z kolei w art. 67 u.f.p. ustawodawca stanowi, że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 u.f.p., nieuregulowanych przez u.f.p., stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
Decyzja wydana w trybie art. 207 ust.9 u.f.p., a więc decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (por. wyrok WSA w Warszawie z 03 czerwca 2025 r. V SA/Wa 2874/24; dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Oznacza to, że stwierdza ona, iż zobowiązanie do zwrotu kwoty powstało z chwilą naruszenia procedur, a nie z chwilą wydania ostatecznej decyzji o obowiązku jej zwrotu. Wykładnię tę potwierdza przepis, iż zwrot takiej kwoty podlega oprocentowaniu od dnia pobrania płatności, a decyzja nakładająca zwrot nie musi być wydana bowiem beneficjent sam może dobrowolnie zwrócić tę kwotę. Zgodnie z art. 207 ust. 8, ust. 9 i ust. 10 u.f.p. organ wzywa beneficjenta do dobrowolnego zwrotu kwoty w terminie 14 dni. W przypadku dokonania zwrotu środków decyzji nie wydaje się. Natomiast decyzja jest wydawana dopiero w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na dobrowolny zwrot pobranych środków.
Niemniej w świetle art. 207 ust. 1 u.f.p. należy przyjąć, że zaległość z tytułu braku zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków europejskich powstaje w nie dacie powstania zobowiązania do ich zwrotu, tylko po upływie wskazanego w tym przepisie terminu zapłaty. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Następnie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w Prawie restrukturyzacyjnym, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Jak już zostało wspomniane, poza sporem w kontrolowanej sprawie jest to, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] umorzył postępowanie egzekucyjne, stwierdzając brak majątku z którego możliwa byłaby dalsza egzekucja. Z kolei skarżąca była – jedynym - członkiem zarządu [...] sp. z o.o. w [...] w czasie powstania naruszeń określonych w art. 207 ust. 1. u.f.p., tj. w trakcie realizacji projektu współfinansowanego ze środków unijnych. Zatem zobowiązanie, które w momencie wystąpienia nieprawidłowości skutkowało obowiązkiem zwrotu środków, przekształciło się z mocy prawa w zaległość, powstałą w okresie pełnienia przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki.
Analizując przesłanki odpowiedzialności skarżącej z art. 116 § 1 O.p. Sąd podziela pogląd organu, że skoro wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został skutecznie zwrócony, oznacza to, że skarżąca, jako jedyny członek zarządu spółki, nie zgłosiła wniosku prawidłowo, kiedy jeszcze mogła działać za spółkę (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2015 r. II FSK 852/13; Lex).
Jak wynika z informacji udzielonej organowi przez Sąd Rejonowy [...] XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych w piśmie z 21 maja 2024 r. [k. 282] wniosek o ogłoszenie upadłości złożyła [...] sp. z o.o. w [...], w dniu 29 marca 2021 r. wydano zarządzenie o wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych wniosku. Zarządzeniem z 17 maja 2021 r. zwrócono wniosek z uwagi na nieuzupełnienie braków, zarządzenie uprawomocniło się 20 lipca 2021 r. Skarżąca podała, że wniosek złożyła 23.03.2021r. (k. 272)
Nadto skarżąca nie wskazała mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zarzuty skargi Sąd uważa za bezzasadne.
Skarżąca nie wykazała, że stan niewypłacalności spółki powstał z powodu pandemii Covid-19.. Na koniec roku 2019r. spółka wykazywała stratę (k. 220 – protokół zgromadzenia udziałowców). Miało to również miejsce na koniec 2020r., kiedy złożyła ostatnie sprawozdanie finansowe spółki do sądu (k. 224). Nie dokonała zwrotu środków w reakcji na zawiadomienie organu z 10 lipca 2019 r. o rozwiązaniu bez wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, połączone z wezwaniem do zwrotu otrzymanego dofinansowania [k. 3-7]. Jak wynika z informacji urzędniczej dla potrzeb Zarząd Województwa z 11 lutego 2020 r. [k. 8-13], w piśmie z 29 lipca 2019 r. spółka ustosunkowała się do rozwiązania bez wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, połączonego z wezwaniem do zwrotu otrzymanego dofinansowania oraz otrzymała odpowiedź organu na powyższe, w piśmie z 03 października 2019 r., ale zwrotu środków nie dokonała. Wszystko to miało miejsce kilka miesięcy przed wybuchem pandemii a tym bardziej przed ogłoszeniem stanu zagrożenia epidemicznego (14 marca 2020 r.) czy stanu epidemii (20 marca 2020 r.). W uzupełnieniu skargi podała, że utratę płynności finansowej spowodował brak refundacji. Należy zauważyć, że nawet gdyby stan niewypłacalności spółki powstał jedynie z powodu COVID-19 to w przedmiotowej sprawie nie można uznać, że skarżąca wykazała, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy. Skarżąca w całym okresie piastowania funkcji jedynego członka zarządu spółki miała pełne prawo reprezentowania spółki i prawo dostępu do jej dokumentacji. Skarżąca zatem mogła i powinna regulować w imieniu Spółki istniejące wymagalne zobowiązania pieniężne, jak też - w przypadku zaprzestania ich wykonywania - w terminie wystąpić z odpowiednim wnioskiem.
Zgodnie z art. 15zzra ust. 1 ustawy COVID-19: Jeżeli podstawa do ogłoszenia upadłości dłużnika powstała w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, a stan niewypłacalności powstał z powodu COVID-19, bieg terminu do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 21 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega przerwaniu. Po tym okresie termin ten biegnie na nowo. Jeżeli stan niewypłacalności powstał w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 domniemywa się, że zaistniał z powodu COVID-19. Jeżeli termin na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości ustalany jest z uwzględnieniem postanowień ust. 1 i wniosek o ogłoszenie upadłości zostanie złożony przez dłużnika w tym terminie, a brak jest wcześniejszego wniosku o ogłoszenie upadłości, określone przepisami ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe terminy, dla których obliczania znaczenie ma dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wydłuża się o liczbę dni pomiędzy dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, a ostatnim dniem, w którym wniosek ten winien być złożony stosownie do art. 21 ust. 1, lub odpowiednio art. 21 ust. 2a, ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, bez uwzględniania postanowień ust. 1 niniejszego artykułu (ust. 2).
Tym samym, jeśli przyczyna niewypłacalności jest związana z COVID-19, 30-dniowy termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości biegnie dopiero od chwili zniesienia stanu epidemii lub stanu zagrożenia epidemicznego. Natomiast jeżeli niewypłacalność wynika z innych przyczyn niż COVID-19, wniosek powinien być złożony zgodnie z terminem wskazanym w art. 21 prawa upadłościowego. Stosownie do art. 15 zzra ustawy COVID-19, w okresie od 14 marca 2020 r. do 30 czerwca 2023 r. (zniesienie stanu zagrożenia epidemiologicznego), dłużnik nie miał obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli jego niewypłacalność powstała w tym czasie na skutek COVID-19. Z drugiej strony, stan zagrożenia epidemicznego oraz stan epidemii nie wyłączał uprawnienia do złożenia wniosku o upadłość (uchylony zostaje wyłącznie obowiązek) - członek zarządu może w tym czasie złożyć stosowny wniosek.
W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosek o ogłoszenie upadłości złożyła nieskutecznie 23 marca 2021r. Po ustaniu stanu zagrożenia epidemiologicznego wniosku takiego nie ponowiła. Okoliczności związane z brakiem wskazania adresu pod którym mogła odebrać korespondencję z sądu upadłościowego nie przemawiają za uznaniem, że zwrot wniosku nastąpił bez winy składającej taki wniosek skarżącej. Obiektywny miernik staranności wskazuje na konieczność zadbania przez stronę inicjującą postępowania sądowe, by umożliwić skuteczne doręczanie korespondencji choćby na adres do doręczeń.
Nie zasługują na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi [k. 5-9 akt sądowych]. Wobec cytowanego wyżej brzmienia art. 116 § 1 pkt 1 O.p. argumenty dotyczące sytuacji życiowej skarżącej, stanu zdrowia skarżącej w tym stanu psychicznego, okoliczności towarzyszących przymusowemu podpisaniu niekorzystnych umów sprzedaży aktywów oraz przejęciu przedmiotów leasingu, wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, utraty domu i szerzącej się pandemii, rozpadu małżeństwa, jakkolwiek trudne, nie stanowią podstawy do uznania, że uzasadniają brak winy skarżącej w złożeniu wniosku o upadłość. Podkreślić należy, że problemy z prowadzeniem działalności, sprzedaż maszyn, domu były skarżącej jako jedynemu członkowi znane. Jak wynika z dodatkowej informacji do sprawozdania finansowego za rok 2019r., podpisanego przez skarżącą o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie i wezwaniu do zwrotu kwoty 46742,34 zł z odsetkami od 18 kwietnia 2018r., skarżąca wiedziała (k. 215 – 219). W przedmiotowej sprawie nie została więc wykazana żadna z przesłanek egzoneracyjnych z art. 116 § 1 O.p.
Bez znaczenie w niniejszej sprawie są również podejmowane przez skarżącą działania w celu wyjaśnienia kwestii wypowiedzenia umowy o dofinansowanie, wpływu innych udziałowców na sytuację spółki. Solidarną odpowiedzialność ze spółką z o.o. ponoszą członkowie zarządu a nie wspólnicy.
Również jako bezzasadne Sąd ocenia wszystkie 14 zarzutów przedstawionych przez pełnomocnika skarżącej, w piśmie z 22 maja 2025 r. (k. 168-205). Odnosząc się do poszczególnych zarzutów Sąd stwierdza, jak poniżej.
Zarzuty nr 1-4 dotyczą wysłania zaskarżonej decyzji na nieaktualny adres względnie są pochodnymi tego zarzutu. Generalnie pełnomocnik wywodzi, wadliwie, jakoby zaskarżona decyzja, wydana 12 listopada 2024 r., nie weszła do obrotu prawnego.
Sąd stwierdza, że owszem, skarżąca poinformowała organ pismem z 02 kwietnia 2024 r., doręczonym organowi 04 kwietnia 2024 r. [k. 272], że dotychczasowy adres stanie się nieaktualny po upływie dwóch miesięcy oraz że dalsza korespondencja nie powinna być tam kierowana. Sąd zwraca jednak uwagę, że skarżąca nie podała nowego adresu. Wynikający z art. 41 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadomienia o zmianie adresu obejmuje także wskazanie nowego adresu do doręczeń. Wobec braku wiedzy organu o zaprzestaniu odbierania korespondencji kierowanej na dotychczasowy adres skarżącej oraz braku wiedzy o nowym adresie skarżącej, organ postępował prawidłowo, próbując doręczać skarżącej korespondencję na dotychczasowy adres. Wadliwe byłoby pozostawianie korespondencji w aktach, bez próby doręczenia na dotychczasowy adres.
Zresztą działania organu okazały się być procesowo skuteczne, skoro skarżąca jeszcze 24 października 2024 r. osobiście odebrała pod dotychczasowym adresem zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do materiałów i dowodów przed wydaniem decyzji [k. 372-374]. Potwierdzając aktualność dotychczasowego adresu dla potrzeb doręczeń.
Zaskarżona decyzja pochodzi z 12 listopada 2024 r. i została wysłana skarżącej za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 13 listopada 2024 r. [k. 421]. Pismo skarżącej ze wskazaniem nowego adresu wpłynęło do siedziby organu 18 listopada 2024 r. [k. 450] zatem już po wysłaniu zaskarżonej decyzji na dotychczasowy adres skarżącej.
W świetle art. 41 § 3 K.p.a. wysłanie decyzji na ostatni znany adres strony postępowania, pod którym strona wcześniej odbierała korespondencję, jest skuteczne. Co w realiach sprawy oznacza, że decyzja, po dwukrotnym awizowaniu przesyłki na dotychczasowy adres skarżącej, została przez organ zgodnie z prawem uznana za doręczoną skutecznie.
Sąd z aprobatą zaznacza działanie organu, który w reakcji na mail skarżącej przesłał skarżącej odpis decyzji na nowy adres, wyliczając ostatni dzień na wniesienie skargi w terminie [k. 454]. Przez co skarga została wniesiona w terminie i żadne uprawnienie procesowe skarżącej nie doznało uszczerbku.
Na marginesie Sąd wskazuje, że w ww. realiach sprawy nie było sytuacji zarzuconej przez pełnomocnika, jakoby organ nadał decyzję na "stary" adres skarżącej już po otrzymaniu pisma skarżącej ze wskazaniem nowego adresu [k. 173 akt sądowych].
Zarzuty nr 5, nr 8 i nr 9 w całości dotyczą postępowania prowadzonego wobec spółki, a więc postępowania zakończonego ostateczną decyzją Zarządu Województwa z 29 października 2020 r. którą określono kwotę do zwrotu przez spółkę. Sąd stwierdza, że skoro decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym to służy jej tzw. domniemanie legalności, zgodnie z którym należy przyjmować, iż jest ona zgodna z prawem i podlega wykonaniu do momentu, w którym nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i we właściwym trybie postępowania. Kontrolowane postępowanie dotyczy solidarnej odpowiedzialności skarżącej wraz ze spółką, nie zaś określenia kwoty do zwrotu przez spółkę.
Zarzut nr 6, że spółka również powinna być stroną postępowania w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz ze spółką – jest bezzasadny. Jeżeli bowiem chodzi o spółkę, to Zarząd Województwa decyzją z 29 października 2020 r. określił spółce kwotę środków przypadającą do zwrotu, wraz z odsetkami. Tym właśnie rozstrzygnięciem, o deklaratoryjnym charakterze, wydanym po przeprowadzeniu postępowania z udziałem spółki jako jego strony, organ orzekł odnośnie zakresu jej obowiązków. Natomiast decyzją skierowaną do skarżącej organ rozszerzył jedynie katalog podmiotów odpowiedzialnych za zwrot środków. Nie doszło więc do uchybienia prawom procesowym spółki, której udział w kontrolowanym postępowaniu był zbędny, jako że to nie jej ono dotyczyło. Obowiązek zwrotu środków przez spółkę został już bowiem wcześniej określony i kontrolowaną obecnie decyzją nie był on modyfikowany, w szczególności rozszerzany przedmiotowo.
Wskazane przez skarżącego przepisy: art. 28 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w kontekście art. 116 § 1 O.p. w związku z art. 67 ust. 1 u.f.p. jako źródło interesu prawnego pozostają oderwane od regulacji o materialnoprawym charakterze (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r. I GSK 357/24; CBOSA który ocenił wręcz, że z żadnego z przepisów nie sposób jest wywieść interesu prawnego spółki, który uzasadniałby jej udział w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym solidarnej odpowiedzialności członka zarządu).
Zarzut nr 7 także jest bezzasadny, bowiem w aktach znajduje się postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 09 marca 2023 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego z majątku spółki, z powodu bezskuteczności [k. 165]. W realiach sprawy nie jest uchybieniem brak wskazania dnia w którym powstały naruszenia, skoro to skarżąca była jedynym członkiem zarządu. Nie był zasadny również zarzut prowadzenia egzekucji jedynie pod adresem: [...]. Z pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z 24.02.2023r. wynika, że egzekucja była prowadzona przez zajęcie rachunków bankowych spółki, pod adresem prowadzenia działalności gospodarczej ([...]) i również pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym spółki, czyli w [...] na ul. [...]. (k. 162, 168)
Zarzuty nr 10 i nr 11 dotyczą przedawnienia odpowiedzialności za zobowiązania. Nie chcąc powtarzać wcześniejszych wywodów Sąd wskazuje, że decyzja z 12 listopada 2020 r. wydana wobec spółki, którą określono kwotę do zwrotu i zobowiązano spółkę do zwrotu tej kwoty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, stała się ostateczna z dniem 04 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 66a ust. 1 pkt 1 u.f.p. zobowiązanie do zwrotu należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz innych należności związanych z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetek od tych środków i od tych należności, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od dnia w którym decyzja określająca kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, stała się ostateczna. Zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie minął okres przedawnienia.
Zarzut nr 12 dotyczy naruszenia zakazu retroaktywności prawa. W ocenie Sądu regulacja z art. 66b ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 140 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej 2021-2027 ma charakter porządkujący i doprecyzowujący. Nowe przepisy materialne w zakresie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania do zwrotu środków, o których mowa w art. 60 pkt 6 u.f.p., nie rozszerzają zakresu odpowiedzialności tych osób, jej przesłanek ani materialnoprawnej "dolegliwości" tej regulacji, wprowadzają natomiast kompleksowość, której dotychczasowe przepisy nie zapewniały i budziły wątpliwości interpretacyjne (por. uzasadnienie projektu ustawy wdrożeniowej 2021-2027, Sejm IX kadencji, nr druku 2022; M. Perkowski (red.), R. Poździk (red.) i R. Kuligowski, Ustawa o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027. Komentarz do art. 140, Lex).
Również zarzuty nr 13-14 są bezzasadne. Zarząd Województwa decyzją z 29 października 2020 r. określił spółce kwotę środków przypadającą do zwrotu, wraz z odsetkami i decyzja ta stała się ostateczna. Strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, że ww. decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, względnie zmieniona.
Nadto Sąd wskazuje, że nie ma racji pełnomocnik skarżącej, powołując się w realiach kontrolowanej sprawy na wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 27 lutego 2025 r. C-277/24.
W świetle tego wyroku członek zarządu osoby prawnej może skutecznie podważać ustalenia faktyczne i kwalifikacje prawne dokonane przez organ podatkowy w ramach postępowania prowadzonego przeciwko osobie prawnej. Pełnomocnik nie zauważył jednak, że wyrok C-277/24 dotyczy sytuacji innej niż sytuacja skarżącej. Wyrok TSUE umożliwia kwestionowanie przez byłego członka zarządu istnienia zobowiązania podatkowego w postępowaniu w przedmiocie jego odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej. Tymczasem skarżąca była jedynym członkiem zarządu w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji określającej spółce kwotę do zwrotu i reprezentowała spółkę. Wyrok TSUE zapobiega sytuacji, w której odpowiedzialność za zaległość podatkową ponosił były członek zarządu pozbawiony prawnej możliwości wywodzenia, że zaległość ta nie istnieje (wyrok WSA w Olsztynie z 09 lipca 2025 r., I SA/Ol 213/25; CBOSA).
Nie był zasadny zarzut braku zastosowania art. 189 g K.p.a. zawarty w skardze. Kwota określona w zaskarżonej decyzji nie jest karą pieniężną.
Nie miał umocowania wniosek o przeprowadzenia dowodów z dokumentów dołączonych do uzupełnienia skargi, jak wyżej wskazano cześć z nich znajdowała się w aktach administracyjnych a część dotyczyła kwestii nieistotnych w niniejszej sprawie.
Oceniając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się po stronie organu, wskazywanych przez skarżącą naruszeń prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny w niniejszej sprawie był ustalony prawidłowo, co wynika z niniejszego uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.