III SA/PO 65/25

III SA/Po 65/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-06-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 341
art. 103 ust. 1 pkt 1a, ust. 3, art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) i ust. 2, art. 79 ust. 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 4 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Marzenna Kosewska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 18 listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia uprawnień i wydania prawa jazdy oddala skargę.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 334/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub organ II instancji") z 24 marca 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] (dalej: organ I instancji lub Starosta) z 11 marca 2020 r. o odmowie wydania prawa jazdy A. S. (dalej: skarżący). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z licznymi i istotnymi naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8, 9 i 11 oraz art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735). Sąd wskazał, że organ I instancji powołał się na nieistniejący przepis tj. art. 103 ust. 1 pkt 1a ustawy o kierujących pojazdami, natomiast organ II instancji nie dostrzegł tego błędu. Ponadto starosta nie umotywował zastosowania przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 341, dalej: u.k.p.) w kontekście żądania strony, ani nie przedstawił należycie stanu faktycznego sprawy w niezbędnym zakresie. Z jednej strony zauważył, że 20 stycznia 2020 r. skarżący zwrócił się do Starosty o zwrot zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, z drugiej – wskazując na zastosowaną podstawę prawną (art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.) – procedował nad kwestią "wydania prawa jazdy kategorii ABT", jak i wskazywał w uzasadnieniu na przepisy wykonawcze i art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 28 lutego 2020 r. również wskazywało na podstawę prawną z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. i odnosiło się do wcześniej wydanej decyzji Starosty z 27 września 2016 r. o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Co więcej, organ I instancji w uzasadnieniu stwierdził, że "obie decyzje zostały utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jednakże wcześniej wskazał wyłącznie na jedną - z 27 września 2016 r. Nadto, pomimo faktu, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego z 20 stycznia 2020 r. udzielił odpowiedzi w piśmie z 21 stycznia 2020 r. to w ogóle nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, pomimo że w piśmie tym negatywnie ustosunkował się do żądania zwrotu dokumentu i przedstawił w tym względzie uzasadnienie, a nadto zwrócił skarżącemu dokumenty, które ten dołączył do wniosku. Jest to tym bardziej istotne, że – jak można domniemywać z treści przywołanego wcześniej zawiadomienia o wszczęciu postępowania z 28.02.2020 r., a co w ogóle nie wybrzmiało w uzasadnieniu decyzji – zdaniem Starosty skarżący nie przedstawił organowi odpowiednich badań lekarskich, gdyż pozytywne orzeczenia lekarskie, na które powołał się skarżący, zostały "wystawione z niewłaściwą podstawą prawną".
Sąd wskazał również na niespójność terminologii używanej przez organ I instancji. W toku postępowania stosowano zamiennie pojęcia takie jak "zwrot zatrzymanego prawa jazdy", "przywrócenie cofniętych uprawnień" czy "odmowa wydania prawa jazdy". Sąd wyjaśnił, że przywołany przez Starostę przepis dotyczył przywrócenia cofniętych wcześniej uprawnień kierowania pojazdami, a w osnowie decyzji Starosta rozstrzygnął o "odmowie wydania prawa jazdy", co reguluje inny przepis u.k.p.
W zakresie zaskarżonej decyzji SKO Sąd wskazał, że organ II instancji bez żadnego przedstawiania stanu faktycznego sprawy przywołał treść art. 103 ust. 3 u.k.p. podkreślając, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, że skarżący nie przedłożył pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, co w konsekwencji zobowiązywało organ I instancji do wydania decyzji odmownej w zakresie zwrotu dokumentu prawa jazdy. Sąd wyjaśnił, że było to w istocie orzeczenie na niekorzyść strony, bowiem wskazywało na kolejną przesłankę odmowy przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami. Przy tym nie zawierało żadnej wykładni przedmiotowego przepisu ani odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Poprzez takie odwołanie się do treści art. 107 ust. 3 u.k.p. istotne było ustalenie nie tylko tego, czy upłynął określony czas od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ale również, czy cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok. W tym względzie zabrakło jakichkolwiek rozważań faktycznych i prawnych SKO. Nie wiadomo bowiem, na podstawie jakich konkretnie okoliczności faktycznych Kolegium uznało, że skarżący powinien przedłożyć pozytywny wynik kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, skoro w istocie nie ustalił, czy – i względem jakiego orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok – należy zastosować dyspozycję tego przepisu. Sąd wyjaśnił, że w takiej sytuacji zastosowanie określonego przepisu, wcześniej niepowołanego przez organ I instancji, wymagało odpowiedniego przedstawienia konkretnych okoliczności faktycznych i powodów, dla których zdaniem organu uprawnione byłoby odstąpienie od zakazu reformationis in peius (orzekania na niekorzyść strony) wyrażonego w art. 139 k.p.a. Całokształt stanowiska organu I instancji wskazuje wyłącznie na brak przedstawienia wymaganego, odpowiedniego orzeczenia lekarskiego, a nie na wymóg przedstawienia wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o którym z kolei organ ten wypowiedział się w piśmie z 21.01.2020 r. W tym kontekście organ II instancji bezpodstawnie w części sprawozdawczej uzasadnienia decyzji stwierdził, że organ I instancji decyzją z 11 marca 2020 r. odmówił zainteresowanemu wydania prawa jazdy kat. A, B, T do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego z [...] Centrum Medycyny Pracy w [...] (dalej: "[...]CMP") i pozytywnego zdania egzaminu jako warunków zwrotu dokumentu prawa jazdy, podczas gdy o tym drugim wymogu organ I instancji w ogóle się nie wypowiedział w swojej decyzji. Ponadto organ II instancji w uzasadnieniu decyzji zauważył, że "organ administracji publicznej nie ma podstaw do orzekania o przywróceniu uprawnień w zakresie szerszym niż to wynika z wniosku skarżącego ani też wydanej przez siebie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami". Nie wskazał jednak nawet o jaką wcześniej wydaną decyzję chodzi, jak i nie odniósł się do samego żądania wniosku skarżącego, co też wskazuje na brak panowania nad materiałem procesowym.
Sąd zobowiązał organy do wyczerpującego ustalenia, a następnie dokonania oceny prawnej wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co w szczególności dotyczy żądania strony i podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
W rezultacie Starosta wezwał skarżącego do określenia żądania wniosku, jednocześnie informując o pozostającej w obrocie prawnym decyzji z 27 września 2016 r. o cofnięciu uprawnień i konieczności dostarczenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego z WCMP w celu przywrócenia uprawnień. W odpowiedzi z 6.02.2024r. skarżący wyjaśnił, że wnosi o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami i wydanie prawa jazdy.
Decyzją z 28 marca 2024 r. Starosta odmówił skarżącemu przywrócenia uprawnień i wydania prawa jazdy kategorii A, B, T dokument nr: [...] nr druku: [...] wydany 1.07.2002 r. przez Starostę [...]. W motywach decyzji organ I instancji uznał, że w przypadku skarżącego nie można uznać, że ustały przyczyny, które spowodowały cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący bowiem nie legitymował się aktualnym i właściwym orzeczeniem lekarskim o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Nadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pięć negatywnych orzeczeń lekarskich wystawionych przez [...]CMP, które konsekwentnie stwierdzały istnienie takich przeciwwskazań. Co równie istotne skarżący miał cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami na podstawie dwóch wyroków Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu II Wydziału Karnego powyżej jednego roku. Prawo jazdy na podstawie wyroku z 22 sierpnia 2018 r. Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu sygn. akt II K 290/18 oraz wyroku z 31 października 2018 r. Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu sygn. akt II K 460/18 było cofnięte od 8 listopada 2018 r. do 15 listopada 2019 r. włącznie, w związku z czym zdaniem Starosty skarżący powinien zdać egzamin sprawdzający kwalifikacje.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1a, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 103 ust. 3 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. oraz art. 77 § 1 i art. 139 k.p.a.
Decyzją z 18 listopada 2024 r. SKO w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że przywrócenie uprawnień wymaga ustania przyczyn cofnięcia stosownie do treści art. 103 ust. 3 u.k.p. Stosownie do art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. przyczyną cofnięcia uprawnień było stwierdzenie przez [...]CMP przeciwwskazania zdrowotnego do kierowania pojazdami kategorii A,B,T. Nadto, obowiązek badań lekarskich został uregulowany w art. 75 u.k.p. Zdaniem Kolegium pozytywne opinie psychologiczne dostarczone przez skarżącego są niewystarczające w świetle obowiązujących przepisów.
Organ II instancji zgodził się z zarzutem odwołania, że cofnięcie uprawnień na okres przekraczający rok ma charakter prawny i odnosi się do każdego orzeczonego zakazu oddzielnie, do czasu ewentualnego wydania wyroku łącznego. Mając na względzie powyższe SKO uznało, że dwa roczne zakazy nie sumują się automatycznie. Jednakże SKO, analizując całość materiału, zgodziło się z rozstrzygnięciem Starosty o braku podstaw do przywrócenia uprawnień bez pozytywnego orzeczenia lekarskiego i bez sprawdzenia kwalifikacji powołując się na wykładnię celowościową przepisów u.k.p. jaką jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym wszystkim uczestnikom i niedopuszczenie do tego ruchu bez uprzedniego sprawdzenia kwalifikacji kierowców, których przerwa w kierowaniu pojazdami z różnych względów trwała ponad rok. Skarżący, oprócz przedstawienia pozytywnego orzeczenia lekarskiego, będzie musiał również poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a i art. 49 ust. 2 u.k.p., ponieważ uprawnienia były cofnięte na okres przekraczający rok.
SKO stwierdziło, że zarzut naruszenia zakazu "reformationis in peius" (art. 139 k.p.a.) nie ma zastosowania, ponieważ nałożenie obowiązku egzaminu leży w interesie publicznym bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Mając na względzie powyższe SKO uznało, że postępowanie Starosty spełniało wymogi wynikające z treści art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ II instancji podkreślił, że rozstrzygnięcie Starosty zapadło w oparciu o wadliwą podstawę prawną, gdyż przywołany w decyzji art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a u.k.p. dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, a nie ich przywrócenia, którego domaga się skarżący.
W skargę na powyższą decyzję A. S. zarzucił:
I. naruszenie przepisów u.k.p. w szczególności:
1. art. 99 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1a przez ich wadliwe zastosowanie przez organ w sprawie, ponieważ nie istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, samo kierowanie pojazdem po użyciu alkoholu, czy też w stanie nietrzeźwości nie stanowi takiego uzasadnionego zastrzeżenia;
2. art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a polegające na jego wadliwym zastosowaniu w sprawie, w której organ zatrzymał prawo jazdy i odmawiał jego wydania w stanie faktycznym nie uzasadniającym zatrzymania;
3. art. 103 ust. 3 w zw. art. 75 ust. 1 pkt 3 polegające na braku wydania przez organ I instancji decyzji o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego cofnięcie, a skarżący wykonał badania lekarskie w pracowni psychologicznej właściwej zgodnie z zaleceniem pisemnym WCMP z 18 maja 2016 r.;
4. art. 103 ust. 3 polegające na jego wadliwym zastosowaniu w sprawie, w której uznano, że okres sądowego zakazu zatrzymania prowadzenia pojazdów przekraczał rok i wymaga ponownego egzaminu sprawdzenia kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, podczas gdy zakaz został orzeczony na okres roku, czyli nie przekraczał roku, natomiast orzeczony był dwukrotnie w różnych postępowaniach w odstępie czasowych, zakazy te nie podlegały sumowaniu, wykonywane były niezależnie od siebie - każdy na okres 1 roku;
II. naruszenie przepisów k.p.a.:
1. art. 77 par. 1 k.p.a. polegające na wadliwym i nie kompletnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, polegające na pomięciu dokumentacji złożonej do akt sprawy przez skarżącego zawierającej pozytywny wynik badania psychologicznego kierowców oraz zaświadczenia wydanego przez [...]CMP, potwierdzającej skuteczność wykonania badań psychologicznych kierowców u specjalisty posiadającego uprawnienia do wystawienia takiego dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie badań psychologicznych kierowców;
2. art. 139 k.p.a. polegające na naruszeniu przez organ zakazu reformationis in peius, w wyniku postępowania odwoławczego organ nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, co w sprawie ma miejsce, a na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 334/23 z 5 września 2023 r. w treści uzasadnienia wyroku wskazując, że skoro organ w decyzji zaskarżonej do tegoż sądu nie wskazywał na potrzebę ponownego zdania przez odwołującego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami, to w postępowaniu po uchyleniu tejże decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy organ związany jest zakazem reformationis in peius i nie może w wydanej w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzji orzec na niekorzyść odwołującego.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przewrócenie uprawnień do kierowania pojazdami oraz orzeczenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto SKO wskazało, że w świetle art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. względy bezpieczeństwa ruchu drogowego powinny mieć decydujące znaczenie i przeważać nad indywidualnym interesem kierowcy. Wyjaśniono również, że zwrot "cofniętego na okres przekraczający rok" zawarty ww. przepisie należy odnosić do okresu faktycznego nieposiadania przez kierowcę uprawnień do kierowania pojazdami. Nie jest przy tym istotne, czy nastąpiło to na skutek cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Jak już Sąd wskazał, sprawa była już rozstrzygana przez WSA w Poznaniu, stąd, analizując sprawę ponownie, Sąd zobowiązany jest uwzględnić przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2023 r., poz. 622 ze zm., dalej: u.k.p.)
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w stosunku do skarżącego w obrocie prawnym obowiązuje decyzja Starosty z 27 września 2016r. o cofnięciu uprawnienia kategorii A, B, T, dokument nr: [...], druk nr: [...] wydanego dnia 1 lipca 2002 r. przez ten organ. Decyzja ta jest ostateczna i pozostaje w obrocie (nie uchylono jej ani nie stwierdzono jej nieważności). Została ona wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a. u.k.p. (w brzmieniu na dzień wydania decyzji) zgodnie, z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
Zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyn, które spowodowały ich cofnięcie. Jeżeli od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok, warunkiem przywrócenia uprawnień jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji.
Stosownie zaś do art. 75 ust. 1 pkt 3 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia. Ponadto, jak stanowi art. 75 ust. 5 u.k.p., badania osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p. sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub tramwajem cofniętego na okres przekraczający rok lub cofniętego w związku z utratą kwalifikacji. Stosownie zaś do art. 49 ust. 2 u.k.p. w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem wydaje się po złożeniu, z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ I instancji, stosując się do wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu z 5 września 2023 r., sygn. akt III SA/Po 334/23, wezwał skarżącego do określenia żądania wniosku, jednocześnie informując o pozostającej w obrocie prawnym decyzji 27 września 2016 r. o cofnięciu uprawnień i konieczności dostarczenia pozytywnego orzeczenia lekarskiego z [...]CMP w celu przywrócenia uprawnień. W odpowiedzi skarżący (działając przez profesjonalnego pełnomocnika) wniósł o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami i wydanie prawa jazdy.
Mając na względzie powyższe skarżący zobowiązany był wykazać, że ustały przyczyny, które spowodowały cofnięcie uprawnień. Kwestionując zasadność rozstrzygnięcia skarżący powołuje się właśnie na treść art. 103 ust. 3 u.k.p., wskazując na ustanie przyczyny stanowiącej podstawę cofnięcia uprawnienia przez dostarczenie badania lekarskiego w pracowni psychologicznej, jest wystarczającą przesłanką do wydania prawa jazdy. Z taką argumentacją skarżącego nie sposób się jednak zgodzić.
Badania lekarskie kierowców są niewątpliwie czynnościami wymagającymi posiadania wiadomości specjalistycznych, stąd ich przeprowadzenie powierzono w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy uprawnionym do tego lekarzom. Postępowanie administracyjne dotyczące weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Najpierw, prowadzone jest postępowanie diagnostyczno-orzecznicze przez uprawnionych lekarzy, które w niniejszej sprawie było wszczynane w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie uprawnień. Nie ulega wątpliwości, że na tym etapie strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, a w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie, może korzystać z możliwości wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu I instancji. Natomiast decyzja w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego, wydawana jest w drugim etapie, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim nie stwierdzono istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
W rozpoznawanej sprawie, po przeprowadzeniu analizy akt administracyjnych stwierdzić należy, że wobec skarżącego nie zostało wydane orzeczenie lekarskie przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia ([...]CMP), w którym stwierdzono brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których jest wymagane posiadanie prawa jazdy. Przeciwnie, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pięć negatywnych orzeczeń lekarskich wystawionych przez [...]CMP. Nieprzedstawienie organowi I instancji wymaganego orzeczenia lekarskiego, a w konsekwencji niespełnienie jednej z przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek uniemożliwiło przywrócenie skarżącemu cofniętych uprawnień, gdyż wydanie prawa jazdy uzależnione jest od spełnienia przez kierowcę wszystkich wskazanych w u.k.p. pojazdami wymagań, a nie tylko od ustania przyczyny, która spowodowała jego cofnięcie.
Zgodnie z art. 79 ust. 4 u.k.p., osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Wystąpienie z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania jest prawem strony, a nie obowiązkiem. Nieskorzystanie przez stronę z tego prawa, z jednej strony powoduje utratę możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia, z drugiej zaś strony pozostawia w obiegu prawnym orzeczenie negatywne, którym organy administracji są związane.
Zdaniem Sądu, w zaistniałym stanie faktycznym Kolegium prawidłowo rozstrzygnęło sprawę, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Bezspornym pozostaje, że w stosunku do skarżącego wydane zostało pięć orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych, stwierdzających po stronie skarżącego istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami.
Mając na względzie powyższe, zarzuty naruszenia art. 99 ust . 1 pkt 2, ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 103 ust. 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 3 należało uznać za bezzasadne.
Zaznaczyć należy, że powołany wyżej art. 103 ust. 3 u.k.p. wskazuje w swojej treści dodatkowe warunki, jakie musi spełniać wnioskujący o przywrócenie mu uprawnień, wskazując na konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w przypadku, gdy od dnia cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami upłynął okres przekraczający rok, a cofnięcie uprawnień wynikało z zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający rok.
Taki wymóg, jak słusznie wskazywały organy, wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Już sama treść przywołanej regulacji wskazuje, że postawiony nim wymóg sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego dotyczy osób starających się o przywrócenie cofniętego uprawnienia do kierowania pojazdami. Określa on również, że wymóg przystąpienia do egzaminu dotyczy podmiotów, którym uprawnienia cofnięto na okres przekraczający rok.
W przedmiotowej sprawie, mając na uwadze upływ czasu dzielący wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A,B,T i wniesienie żądania przywrócenia tychże uprawnień, stwierdzić należy, że zasadnie organ I instancji nałożył na stronę obowiązek spełnienia wymogu wynikającego z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.p. Rzeczony okres czasu objęty powołanymi wyżej wyrokami sądów powszechnych wynosił bowiem ponad rok, zatem zaistniała obligatoryjna podstawa do zastosowania przywołanego przepisu.
W ocenie Sąd nie można podzielić argumentacji skarżącego odnośnie nieprzekroczenia okresu roku w zakresie cofnięcia uprawnień z uwagi na fakt, że wyroki z 22 sierpnia 2018 r. i z 31 października Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu były wydane w różnych postępowaniach, w odstępie czasowym i nie podlegały sumowaniu. Uwzględnienie takiego zarzutu prowadziłoby do pozbawienia organów administracji, władnych do nadawania uprawnień do kierowania pojazdami, sprawowania kontroli nad podmiotami posiadającymi rzeczone uprawnienia w sytuacjach wystąpienia okoliczności podważających posiadane przez uprawnionego kwalifikacje, a tym samym mogących powodować zagrożenia w ruchu lądowym. Wykładania celowościowa ww. przepisów wskazuje na ogólny wymóg posiadania przez osoby dopuszczone do kierowania pojazdami minimum umiejętności i kwalifikacji zmierzających do jak najbezpieczniejszego wykonywania nadanych uprawnień.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 139 k.p.a. Sąd w wyroku z 5 września 2023 r. III SA/Po 334/23 zwrócił uwagę, że organ II instancji powołał się na konieczność przedłożenia przez skarżącego pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, nie zawierając żadnej wykładni art. 103 ust. 3 u.k.p., ani odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Jak już wspomniano wyżej, wykonując wytyczne Sądu, a przed wydaniem decyzji z 28 marca 2024 r., organ I instancji wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku. Ten wniósł o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdem i wydanie prawa jazdy, w związku z czym Starosta zobowiązany był zbadać łączne spełnienie przesłanek wynikających z treści art. 103 ust. 3 u.k.p., w tym konieczność przedłożenia przez skarżącego pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, co uczynił prawidłowo.
Reasumując Sąd doszedł do wniosku, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.