III SA/Po 633/24

III SA/Po 633/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-03-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marek Sachajko
Piotr Ławrynowicz
Szymon Widłak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1741
art. 24, art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4
Ustawa z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (t.j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 92 ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2016 poz 283
par.10
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 482
par. 2 ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu  przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z  produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia  krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027
Sentencja
Dnia 18 marca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędzia WSA Marek Sachajko Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Agnieszka Raczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2025 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 8 października 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego na rok 2023 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia 12 czerwca 2024 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej kwotę 697,- (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 8 października 2024 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "ARMIR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "organ I instancji") z 12 czerwca 2024 r. nr [...] o odmowie przyznania A. B. (dalej: "strona", "skarżąca") płatności na rok 2023 .
Wskazana decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
W dniu 29 czerwca 2023 r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2023 w ramach podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności do roślin pastewnych, uzupełniającej płatności podstawowej.
W trakcie kontroli administracyjnej organ I instancji stwierdził, w oparciu o informacje uzyskane z Głównego Urzędu Statystycznego oraz z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), że strona oprócz działalności rolniczej prowadzi również działalność gospodarczą pod firmą [...], której przedmiotem jest transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski oznaczony kodem PKD 49.31.Z.
Decyzją z dnia 12 czerwca 2024 r. organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanych płatności. Wskazał, że działalność rolnicza strony nie jest działalnością przeważającą. Przychód z działalności rolniczej nie stanowi co najmniej 1/3 całego przychodu. Jednocześnie organ ustalił, że kwota płatności bezpośrednich przysługujących za rok poprzedzający rok złożenia wniosku nie wynosi co najmniej 5% całości przychodów z działalności pozarolniczej oraz że wysokość otrzymanych przez wnioskodawcę płatności za rok poprzedzający rok złożenia wniosku przekracza równowartości w złotych kwotę 5000 euro, co stanowi kwotę 24.241,50 zł. Organ stwierdził, że w związku z prowadzeniem przez stronę jednej z wykluczonych działalności o kodzie PKD 49.31.Z., wymienionej w przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2023 r. poz. 482 dalej: "rozporządzenie"), strona nie spełnia kryterium rolnika aktywnego zawodowo w rozumieniu przepisu art. 24 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 261 t.j. dalej "ustawa PS").
W odwołaniu strona wskazała, że prowadzi gospodarstwo rolne od 1997 r. i do tej pory nigdy nie odmówiono jej przyznania płatności obszarowych.
Decyzją z dnia 8 października 2024 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż strona prowadzi działalność wykluczoną z płatności skoro podklasa 49.31Z. obejmuje miejskie lub podmiejskie przewozy pasażerskie realizowane środkami transportu lądowego, takimi jak: autobus, tramwaj, trolejbus, kolej podziemna lub nadziemna itp., po ustalonych trasach w oparciu o rozkład jazdy, uwzględniający zabieranie pasażerów oraz ich wysadzanie na ustalonych przystankach; przewozy pasażerskie na trasach między lotniskiem czy stacją kolejową a centrum miasta; działalność kolei linowo-naziemnych, linowych itp. w przypadku, gdy należą do miejskiego lub podmiejskiego systemu komunikacji. Organ odwoławczy podał, że jeżeli producent rolny zdecydował się być uczestnikiem wybranego programu pomocowego, jego prawa i obowiązku normują obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i krajowego.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącej zaskarżył w całości decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej "k.p.a.") poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji bez przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z art. 136 §1 k.p.a.;
- art. 79a k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i niepoinformowanie, wnioskodawczyni co powinna uczynić, żeby uzyskać decyzję zgodną z wnioskiem,
- art. 24 ustawy PS i § 2 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, że wnioskodawczyni ma powiązaną działalność rolniczą z działalnością pozarolniczą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W replice na odpowiedź na skargę pełnomocnik skarżącej podniósł zarzut przekroczenia delegacji ustawowej w rozporządzeniu. Wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał się na przepis art. 24 ustawy PS wykluczający przyznanie płatności rolnikowi, który zarządza portami lotniczymi, administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Tymczasem przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia rozszerza pojęcie ustawowe rolnika wykluczonego z płatności i wskazuje, że działalność wykluczona z płatności w rozumieniu art. 24 ustawy PS to działalność kwalifikowana m.in. pod kodem PKD 49.31.Z., która to podklasa obejmuje działalność związaną z przewozem osób i towarów realizowaną przez transport kolejowy, rurociągowy, drogowy, wodny lub powietrzny. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że w ustawie PS wyraźnie wskazano, że wyłączenie dotyczy tylko transportu kolejowego, który nie jest przedmiotem działalności skarżącej. Rozporządzenie natomiast realizuje ustawę i nie może zmieniać jej treści.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, że w zastosowanym przez organ w kontrolowanej sprawie, przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. j.w.), doszło do przekroczenia delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz. U. j.w.), upoważniającym do wydania ww. rozporządzenia.
Ustalenie, że decyzja administracyjna została wydana na podstawie przepisu rozporządzenia, który jest niezgodny z ustawowym upoważnieniem do jego wydania, obligowało Sąd do uchylenia takiej decyzji (por. wyrok NSA w składzie 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. I OPS 4/05; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2014 r. II GSK 633/13; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych zwanej dalej "CBOSA").
W niniejszej sprawie administracyjnej organ odmówił A. B. przyznania wnioskowanych płatności na 2023 rok stwierdzając, że nie spełnia warunków w zakresie rolnika aktywnego zawodowo, gdyż przeważającą działalnością gospodarczą zarejestrowaną w CEIDG jest kod 49.31.Z "Transport lądowy, pasażerski, miejski i podmiejski". Z ustaleń organu, poczynionych na podstawie danych uzyskanych z CEIDG wynika, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą [...].
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był przepis art. 24 ustawy PS, zgodnie z którego treścią jeżeli z przepisów, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy PS albo z przepisów ustawy wynika, że pomoc jest przyznawana rolnikom aktywnym zawodowo, pomocy tej nie przyznaje się rolnikowi, który zarządza portami lotniczymi, administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, chyba że:
1) działalność rolnicza jest jego działalnością przeważającą, co wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub Krajowym Rejestrze Sądowym lub z dokumentów z Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej lub
2) udokumentuje, że:
a) jego przychód z działalności rolniczej stanowi co najmniej 1/3 całego jego przychodu lub
b) kwota płatności bezpośrednich, jakie mu przysługiwały za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy, wynosi co najmniej 5% całości przychodów z działalności pozarolniczej, lub
3) wysokość otrzymanych przez niego płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy nie przekracza równowartości w złotych kwoty 5000 euro, a w przypadku gdy nie otrzymał płatności bezpośrednich za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy - suma:
a) iloczynu liczby kwalifikujących się hektarów, o których mowa w art. 4 ust. 4 rozporządzenia 2021/2115, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami", które posiada, i średniej krajowej wysokości płatności bezpośrednich za hektar za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz
b) iloczynu wyrażonej w dużych jednostkach przeliczeniowych (DJP) liczby zwierząt zatwierdzonych do płatności bezpośrednich w roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy, które posiada, i średniej krajowej wysokości płatności bezpośrednich do zwierząt w złotych na DJP za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy
- nie przekracza równowartości w złotych kwoty 5000 euro.
Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 24 ustawy PS wskazując na tzw. działalności wykluczające z przyznania płatności bezpośrednich został sformułowany w sposób jasny i precyzyjny pojęcia tj. "administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami".
Jednocześnie organ powołał się na treść przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zwanej dalej "ustawą" uznaje się, że rolnik zarządza portami lotniczymi, administruje wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczy usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami, jeżeli wykonuje działalność zaklasyfikowaną co najmniej do jednego z następujących kodów Polskiej Klasyfikacji Działalności 68.10.Z, 68.31.Z, 49.10.Z, 49.20.Z, 49.31.Z, 68.32.Z, z wyłączeniem usług niestanowiących obrotu nieruchomościami, 52.23.Z, 36.00.Z, 93.11.Z lub 93.2, o których mowa w części II załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. poz. 1885, z 2009 r. poz. 489, z 2017 r. poz. 2440 oraz z 2020 r. poz. 1249).
Należy zauważyć, że organ rozpoznając wniosek strony o przyznanie płatności powinien mieć na względzie zarówno przepisy prawa unijnego, jak i krajowego.
W przepisie prawa krajowego tj. art. 15 ust. 1 ustawy PS wskazano, że pomoc przyznawana jest osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, którym został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o daną pomoc, jeżeli są spełnione warunki przyznania tej pomocy określone m.in. w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy PS, który odsyła do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 2 grudnia 2021 r. nr 2021/2115 ustanawiające przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013 (Dz.U.UE.L. 2021.435.1. dalej "rozporządzenie nr 2021/2115"). Zgodnie z przepisem przejściowym art. 1 rozporządzenia delegowanego 2022/2529 uchylającego rozporządzenie delegowane (UE) nr 639/2014 w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U.UE.L.2022.328.74) rozporządzenie delegowane (UE) nr 639/2014 traci moc ze skutkiem od dnia 1 styczna 2023 r., ma jednak zastosowanie do wniosków o wsparcie dotyczących lat składania wniosków przed dniem 1 stycznia 2023 r. W kontrolowanej sprawie wniosek został złożony po ww. dacie tj. 29 czerwca 2023 r., a zatem rozporządzenie nr 2021/2115 znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Należy zwrócić uwagę na to, że rozporządzenie nr 2021/2115 opiera się na motywie wspierania rolników aktywnych zawodowo. W motywie 19 rozporządzenia nr 2021/2115 wskazano, że "w celu dalszej poprawy realizacji celów WPR wsparcie dochodu należy ukierunkować na rolników aktywnych zawodowo. Aby zapewnić wspólne podejście na poziomie unijnym, należy ustanowić ramową definicję terminu "rolnik aktywny zawodowo" zawierającą najważniejsze elementy. W swoich planach strategicznych WPR państwa członkowskie powinny na podstawie obiektywnych warunków określić, których rolników uznaje się za rolników aktywnych zawodowo. Aby zmniejszyć obciążenia administracyjne, państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania płatności bezpośrednich małym gospodarstwom, które również przyczyniają się do witalności obszarów wiejskich oraz ustanawiania negatywnego wykazu rodzajów działalności pozarolniczej, w porównaniu, z którymi działalność rolnicza jest zazwyczaj marginalna. Wykaz negatywny nie powinien być jedynym sposobem określenia definicji, lecz powinien być wykorzystywany jako narzędzie uzupełniające, pomagające w identyfikacji takiej działalności pozarolniczej, bez uszczerbku dla możliwości udowodnienia przez zainteresowane osoby, że spełniają kryteria definicji rolnika aktywnego zawodowo. Aby zapewnić lepsze dochody, wzmocnić strukturę społecznoekonomiczną obszarów wiejskich lub osiągnąć związane z tym cele, definicja rolnika aktywnego zawodowo nie powinna wykluczać przyznania wsparcia rolnikom prowadzącym działalność rolniczą i nierolniczą lub prowadzącym działalność rolniczą w niepełnym wymiarze godzin, którzy oprócz działalności rolniczej prowadzą również działalność pozarolniczą".
Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 2021/2115 państwa członkowskie określają w swoich planach strategicznych WPR definicje m.in. "rolnika aktywnego zawodowo". W przepisie art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 2021/2115 wskazano, że "rolnika aktywnego zawodowo" definiuje się w taki sposób, aby zagwarantować, że wsparcie będzie przyznawane wyłącznie osobom fizycznym lub prawnym bądź grupom osób fizycznych lub prawnych prowadzącym działalność rolniczą na co najmniej minimalnym poziomie, przy czym niekoniecznie ze wsparcia należy wykluczyć rolników prowadzących działalność rolniczą i nierolniczą lub rolników prowadzących działalność rolniczą w niepełnym wymiarze godzin.
W art. 70 ustawy przewidziano upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 70 ust. 1 ustawy PS Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty poszczególnych płatności bezpośrednich lub przejściowego wsparcia krajowego, w tym szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego, oraz szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania tych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego następcy prawnemu rolnika lub przejmującemu gospodarstwo, a także wysokość kar i sposób ich obliczania, z wyjątkiem kar administracyjnych, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji Planu, specyfikę poszczególnych płatności lub przejściowego wsparcia krajowego oraz zabezpieczenie przed nieuzasadnionym ich przyznawaniem.
W myśl art. 70 ust. 2 pkt 1-4 wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa: 1) gatunki roślin strączkowych na nasiona oraz roślin pastewnych, do których może zostać przyznana płatność związana z produkcją do powierzchni upraw, mając na względzie ukierunkowanie wsparcia na produkcję roślin wysokobiałkowych gatunków, które są uprawiane w Rzeczypospolitej Polskiej, zapewniając jednocześnie różnorodność gatunkową upraw tych roślin; 2) wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy roślin strączkowych na nasiona, roślin pastewnych, ziemniaków skrobiowych, buraków cukrowych, pomidorów, chmielu, truskawek, lnu lub konopi włóknistych, do których przysługują płatności związane z produkcją do powierzchni upraw, mając na względzie wymagania agrotechniczne oraz specyfikę upraw poszczególnych roślin; 3) rejony uprawy chmielu, w których uprawa chmielu uprawnia do uzyskania płatności związanej z produkcją do powierzchni uprawy chmielu, mając na względzie czynniki przyrodnicze, tradycyjnie wyodrębnione rejony uprawy chmielu, podział terytorialny Rzeczypospolitej Polskiej, a także plantacje chmielu założone przed dniem 1 września 2001 r.; 4) rodzaje roślin, do upraw których może zostać przyznana uzupełniająca płatność podstawowa, a także szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać uprawy poszczególnych roślin lub grunty orne, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, do których przysługuje uzupełniająca płatność podstawowa, mając na względzie ramy prawne do przyznawania przejściowego wsparcia krajowego określone w art. 147 rozporządzenia 2021/2115.
W ocenie Sądu w przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wbrew ww. delegacji ustawowej rozszerzono jedną z tzw. działalności negatywnych, wykluczających przyznanie płatności, polegającej na świadczeniu usługi przewozu kolejowego. Działalność tę rozszerzono o wszystkie działalności gospodarcze zarejestrowane w ramach kodu PKD 49.31.Z. "Transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski", która to sekcja obejmuje nie tylko działalność w zakresie usług przewozu kolejowego, ale także szeroko pojętą działalność związaną z przewozem osób lub towarów realizowaną przez transport kolejowy, rurociągowy, drogowy, wodny lub powietrzny, - działalność wspomagającą przewozy świadczoną przez stacje, porty, dworce kolejowe, autobusowe itp.
Zgodnie natomiast ze Schematem klasyfikacji ujętym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007.251.1885 t.j.) w sekcji H wpisano "Transport i Gospodarka Magazynowa", w dziale 49 wpisano " Transport lądowy oraz transport rurociągowy", w grupie 49.3. wpisano "pozostały transport lądowy pasażerski", a w klasie 49.31.Z. wpisano "Transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski". Zatem świadczenie usług w zakresie przewozu kolejowego oraz świadczenie usług w zakresie przewozu lądowego pasażerskiego zostało wprawdzie ujęte w tej samej sekcji H według ww. schematu klasyfikacji, w tym samym dziale 49, jednak w innych grupach, klasach i podklasach.
Z delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy PS nie wynika uprawnienie do rozszerzenia w treści rozporządzenia przypadków działalności wykluczających, których wykonywanie uniemożliwia przyznanie płatności. Natomiast z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie w akcie o randze podustawowej zawarto znacznie szerszą definicję podmiotów wykluczonych z przyznania płatności, aniżeli w ustawie.
Z powyższej delegacji ustawowej nie wynika możliwość oddelegowania do rozporządzenia materii dotyczącej definicji rolnika, o którym mowa w art. 24 ustawy PS zarządzającego portami lotniczymi, administrującego wodociągami lub stałymi terenami sportowymi lub rekreacyjnymi lub świadczącego usługi przewozu kolejowego lub usługi w zakresie obrotu nieruchomościami. Co więcej delegacja ustawowa nie upoważniała do ujęcia definicji rolnika wykluczonego z płatności w sposób znacznie rozszerzający definicję takiego rolnika, aniżeli ujęto to w ustawie. Definicja rolnika aktywnego zawodowo nie może być określona w akcie niższego rzędu w sposób wykluczający a sprzeczny z ustawą.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać m.in. zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Rozporządzenie powinno zostać wydane w granicach udzielonego przez ustawodawcę upoważnienia, w celu wykonania ustawy. Powyższe oznacza, że rozporządzenie wydane z powołaniem się na ustawowe upoważnienie nie może wykraczać poza zakres tego upoważnienia, jego językowe znaczenie ani pozostawać w sprzeczności z treścią ustawowego upoważnienia. Musi natomiast mieścić się ściśle w ramach podmiotowych i przedmiotowych brzmienia delegacji ustawowej.
Nadto zgodnie z § 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.2016.283 t.j.) do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 września 2001 r. (SK 11/00, OTK 2001, nr 6, poz. 166) zwrócił uwagę na konieczność stosowania jednolitej terminologii w aktach prawnych. Wskazał, że niedopuszczalne jest stanowienie przepisów prawa, w których używane pojęcia są wzajemnie sprzeczne lub umożliwiają dowolną interpretację. Ustawodawca ma prawo do nadawania szczególnego znaczenia wykorzystywanym w tekście aktu prawnego pojęciom pod warunkiem, że mają swoje naturalne znaczenie nadane przez zasady języka polskiego, a ponadto ustawodawca precyzyjnie wyjaśnił, jakie znaczenie nadał pojęciu, którym się posługuje.
Tymczasem w kwestionowanym przepisie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ustawodawca nadał pojęciu "świadczenia usługi przewozu kolejowego" odmienne znaczenie aniżeli ujęto to w art. 24 ustawy PS. Niewątpliwie świadczenie usług przewozu kolejowego jest czym innym aniżeli świadczenie usług przewozu osób np. autobusem czy busem.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej określonej w przepisie art. 70 ust. 1 i ust. 2 pkt 1-4 ustawy PS. Ustawodawca arbitralnie uznał w rozporządzeniu, że wskazana w art. 24 ustawy PS, wykluczająca od przyznania płatności działalność gospodarcza w postaci świadczenia usług przewozu kolejowego odpowiada kodowi PKD 49.31.Z., który zawiera w sobie także prowadzenie działalności gospodarczej w postaci świadczenia usług przewozu np. autobusowego. Założenie, że jeśli skarżąca prowadzi działalność gospodarczą zarejestrowaną pod kodem PKD. 49.31.Z., polegającą na świadczeniu usług przewozu pasażerów busem, to automatycznie zalicza się do działalności wykluczonej z art. 24 ustawy PS tj. jako świadcząca usługi przewozu kolejowego jest błędne.
Wobec naruszenia przepisu prawa materialnego art. 24 ustawy PS, które miało wpływ na wynik sprawy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 t.j. dalej "p.p.s.a) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni powyższe stanowisko sądu wyrażone niniejszym wyrokiem i zobowiązany będzie wydać wobec skarżącej decyzję z pominięciem wydanego z przekroczeniem delegacji ustawowej przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków i szczegółowego trybu przyznawania i wypłaty podstawowego wsparcia dochodów, płatności redystrybucyjnej, płatności dla młodych rolników, płatności związanych z produkcją do powierzchni upraw i płatności związanych z produkcją do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. j.w.), w zakresie w jakim dotyczy on zrównania prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej z działalnością usług przewozu kolejowego i ocenić, czy w kontekście art. 24 PS działalność gospodarcza skarżącej wyklucza ją z beneficjentów programu pomocowego.
O kosztach Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., art. 205 p.p.s.a., § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j.). Na koszty sądowe złożyły się: wpis od skargi w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.