III SA/Po 632/23

III SA/Po 632/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska /sprawozdawca/
Mirella Ławniczak
Walentyna Długaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2422
art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 12
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j.)
Sentencja
Dnia 8 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2024 roku sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] Sp. z o.o. – [...] S.A. w W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 12 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2021 oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 11 czerwca 2021 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. wpłynął wniosek [...] sp. z o.o. z siedzibą w Z. o przyznanie płatności ONW na rok 2021. W formularzu wniosku wskazano do płatności działkę ewidencyjną nr [...] położoną w województwie [...], powiecie [...], gminie J., obrębie [...] oraz działki ewidencyjne nr [...], [...] leżące w województwie [...], powiecie [...], gminie P. obszar wiejski, obrębie M..
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., wobec stwierdzonych podczas weryfikacji błędów (poszczególne działki zostały zadeklarowane do płatności również przez innego producenta rolnego) w dniach 11 sierpnia 2021 r. i 12 października 2021 r. wystosował do pełnomocnika spółki wezwania do złożenia wyjaśnień lub dokumentów. Pomimo skutecznego doręczenia wskazanych pism, do dnia wydania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do kwestii zawartych w ww. wezwaniach.
Decyzją z 24 marca 2023 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K., powołując się na art. 26 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z. 2022 r. poz. 2422 z późn. zm., zwanej dalej ustawą PROW 2014-2020) a także § 2 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansów w w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm., zwanego dalej K.p.a.), odmówił przyznania [...] sp. z o.o. płatności ONW z ograniczeniami naturalnymi strefa I i nałożył sankcję w wysokości 7 831, 25 zł.
Odwołanie w terminie wniósł Syndyk Masy Upadłości [...] sp. z o.o. - [...] S.A. w W. oddział w K., zastępowany przez zawodową pełnomocnik, domagając się uchylenia decyzji i przyznania płatności zgodnie z wnioskiem. Zarzucono naruszenie:
1. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu w oparciu wyłącznie o protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 15 maja 2019 r., iż "inny wnioskodawca" posiadał w 2021 r. tytuł prawny do działki rolnej [...], a w konsekwencji działkę użytkowało w roku 2021 z uwagi na rzekomo zawartą umowę dzierżawy z dnia 15 maja 2019 r. z [...] sp. z o.o., podczas gdy na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego datowanego na 15 maja 2019 r. nie sposób wyinterpretować okoliczności posiadania tytułu prawnego i użytkowania działki [...] przez innego wnioskodawcę w roku 2021;
2. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu w oparciu o umowę dzierżawy i oświadczenia B. S. i P. K., że [...] sp. z o.o. nie użytkowała działek o numerach [...] i [...], podczas gdy oświadczenia te nie posiadają nawet tak podstawowego elementu jak data ich złożenia, a oświadczenie P.K. nie wskazuje nawet, w jakim okresie sprzęt miał być wykorzystywany na działkach o numerach [...] i [...], a więc istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym;
3. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż z faktu nieskładania wniosku o płatność ONW przez [...] sp. z o.o. dla jakichkolwiek działek od roku 2018 r. i faktu składania wniosków przez innych wnioskodawców z którymi nastąpił konflikt kontroli krzyżowej o płatność ONW dla spornych działek od roku 2018 r., można wysnuć wniosek, iż wnioskodawczyni nie była uprawniona do uzyskania płatności ONW za rok 2021, podczas gdy w przedmiotowej sprawie ubieganie się o płatności ONW za każdy rok należy rozpatrywać indywidualnie, bowiem dopłaty te przyznawane są indywidualnie za dany rok;
4. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 19 w zw. z art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności ONW, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności, polegające na nieodstąpieniu od nałożenia sankcji w wysokości 49.615,34 zł i sankcji w wysokości 5.536,2 zł, podczas gdy została spełniona przesłanka odstąpienia od nałożenia wyżej wskazanych sankcji, jaką jest znikoma waga naruszenia, przy jednoczesnym zaprzestaniu naruszenia prawa;
5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wezwanie do założenia wyjaśnień Syndyka Masy Upadłości jako strony postępowania, jak również pominięcia faktu, że zarówno protokół zdawczo-odbiorczy z 15 maja 2019 r. oraz umowa dzierżawy z 15 maja 2019 r. podpisane zostały przez osobę, która nigdy nie była uprawniona do reprezentowania wnioskodawczyni, co jednoznacznie wynika z Krajowego Rejestru Sądowego.
Decyzją z 12 lipca 2023 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "Dyrektor ARiMR" lub "organ"), powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazał, że aby uzyskać płatności w ramach schematów realizowanych przez ARiMR do deklarowanych gruntów należy je nie tylko użytkować, ale i również mieć do nich tytuł prawny. Rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach. Władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest, by to rolnik posiadał decyzyjność i swobodę w podejmowaniu decyzji.
Kolejnym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia powinno być ustalenie, który z wnioskodawców spełnia ww. kryteria nie tylko na dzień 31 maja 2021 r. jak i całym okresie wegetacyjnym. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście, trwale i swobodnie użytkuje grunty i jednocześnie posiada do deklarowanych obszarów tytuł prawny. Zatem obowiązkiem Agencji jest sprawdzenie, czy zadeklarowane przez rolnika powierzchnie działek rolnych spełniają wszystkie wymogi i normy do otrzymania pomocy.
Organ zaznaczył, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że [...] sp. z o.o. nie była faktycznym użytkownikiem spornych gruntów w 2021 r. Podkreślił, iż do dnia wydania przez organ I instancji decyzji nie przedłożono żadnego materiału dowodowego potwierdzającego nie tylko faktyczne władanie spornymi gruntami w 2021 r., ale i tytuł prawny do omawianych gruntów.
Organ wyjaśnił ponadto, iż spółka nie zareagowała na wezwania wystosowane w przedmiotowej kwestii, natomiast materiał dowodowy włączony do omawianej sprawy potwierdził brak władania spornymi gruntami w 2021 r. przez spółkę. Ponadto pełnomocnik Syndyka po zapoznaniu się z aktami sprawy nie tylko nie przedłożyła żadnego materiału dowodowego mogącego wyjaśnić opisywane zagadnienia, ale również nie podważyła materiału dowodowego włączonego do omawianej sprawy.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Syndyk Masy Upadłości [...] sp. z o.o. - [...] S.A. z siedzibą w W., zastępowany przez tą samą zawodową pełnomocnik, zarzucając naruszenie, w ślad za odwołaniem:
1. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego, polegającą na uznaniu w oparciu wyłącznie o protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 15 maja 2019 r., iż [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. posiadało w 2021 r. tytuł prawny do działki rolnej [...] położonej w obrębie [...] (gmina [...], powiat [...], województwo [...], a w konsekwencji działkę użytkowało w roku 2021 z uwagi na rzekomo zawartą umowę dzierżawy z dnia 15 maja 2019 r. z [...] sp. z o.o., podczas gdy na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego datowanego na 15 maja 2019 r. nie sposób wyinterpretować okoliczności posiadania tytułu prawnego i użytkowania działki [...] przez innego wnioskodawcę w roku 2021;
2. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na uznaniu w oparciu o umowę dzierżawy i oświadczenia B. S. i [...], że [...] sp. z o.o. nie użytkowała działek o numerach [...] i [...], podczas gdy oświadczenia te nie posiadają nawet tak podstawowego elementu jak data ich złożenia, a oświadczenie [...] nie wskazuje nawet w jakim okresie sprzęt miał być wykorzystywany na działkach o numerach [...] i [...], a więc istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich zgodności ze stanem faktycznym;
3. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż z faktu nieskładania wniosku o płatność ONW przez [...] sp. z o.o. dla jakichkolwiek działek od roku 2018 r. i faktu składania wniosków przez innych wnioskodawców z którymi nastąpił konflikt kontroli krzyżowej o płatność ONW dla spornych działek od roku 2018 r., można wysnuć wniosek, iż wnioskodawczyni nie była uprawniona do uzyskania płatności ONW za rok 2021, podczas gdy w przedmiotowej sprawie ubieganie się o płatności ONW za każdy rok należy rozpatrywać indywidualnie, bowiem dopłaty te przyznawane są indywidualnie za dany rok;
4. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 19 w zw. z art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, polegające na nieodstąpieniu od nałożenia sankcji w wysokości 49.615,34 zł i sankcji w wysokości 5.536,2 zł, podczas gdy została spełniona przesłanka odstąpienia od nałożenia wyżej wskazanych sankcji, jaką jest znikoma waga naruszenia, przy jednoczesnym zaprzestaniu naruszenia prawa;
5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 84 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wezwanie do założenia wyjaśnień Syndyka jako strony postępowania, jak również pominięcia faktu, że protokół zdawczo-odbiorczy z 15 maja 2019 r. oraz umowa dzierżawy z 15 maja 2019 r. podpisane zostały przez osobę, która nigdy nie była uprawniona do reprezentowania [...] sp. z o.o., co jednoznacznie wynika z Krajowego Rejestru Sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 15 listopada 2023 r. III SA/Po 632/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu bowiem obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem.
Na wstępie zauważyć należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej: P.p.s.a.). W myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ (w odpowiedzi na skargę), a pełnomocnik strony skarżącej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz w art. 3 § 1 P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności ONW na rok 2021.
Sąd zaznacza przy tym, że prawomocnym wyrokiem z 09 sierpnia 2023 r. III SA/Po 299/23 tut. Sąd oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości [...] Sp. z o.o. – [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z 27 lutego 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności na rok 2021, dla tych samych działek których dotyczy niniejsza sprawa, ale w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację wyrażoną w uzasadnieniu ww. wyroku z 09 sierpnia 2023 r. III SA/Po 299/23.
Podstawą odmowy przyznania płatności ONW była okoliczność, iż skarżąca nie była faktycznym użytkownikiem spornych gruntów w 2021 roku. W ocenie organu, aby zostać beneficjentem płatności nie wystarczy być właścicielem działek rolnych w rozumieniu kodeksu cywilnego, ale należy je rolniczo użytkować.
Tym samym na gruncie niniejszej sprawy istotną kwestią jest czy skarżąca posiadała grunty w znaczeniu ich rolniczego użytkowania, a więc dokonania zasiewów, wykonywania zabiegów pielęgnacyjnych, utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej, w tym także nawożenia, zbierania plonów czy decydowania o innym ich przeznaczeniu – jak słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia, płatność ONW przysługuje rolnikowi jeżeli łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (tzw. obszary ONW), na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha.
Sąd zaznacza, że na temat posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów regulujących płatności ze środków unijnych, jako warunku ich przyznania, istnieje już ugruntowana linia orzecznicza. Wynika z niej, że wolą ustawodawcy jest udzielenie płatności tym rolnikom, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne.
Stosownie do treści art. 336 k.c., posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). W świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie i piśmiennictwie posiadanie przedstawia się jako stan faktyczny określonego władztwa nad rzeczą (por. E. Gniewek, Komentarz do art. 336 Kodeksu cywilnego, [w:] E. Gniewek, Kodeks cywilny. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze 2001 r.). Jako stan faktyczny posiadanie niezależne jest od tego, czy posiadaczowi przysługuje tytuł prawny, z którego wynika uprawnienie do władania przedmiotem posiadania. Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, t. 1, red. J. Ignatowicz, Warszawa 1972, s. 768-769; E. Skowrońska-Bocian [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. I, Warszawa 1999, s. 681).
Dla uzyskania płatności nie wystarczy jednak być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, ale ponadto należy je rolniczo użytkować (por. np. wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 227/07 LEX nr 471100). Jak bowiem wynika z regulacji unijnych i krajowych, istota płatności obszarowych wyraża się w udzielaniu pomocy tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. Stosowanie cywilistycznego pojęcia posiadania musi uwzględniać istotę regulacji prawnych w dziedzinie płatności rolnych, których podstawowym celem jest wspieranie podmiotów prowadzących rzeczywiście działalność rolniczą, a nie wspieranie posiadaczy gruntów rolnych, niezależnie od tego, czy grunty te wykorzystują rolniczo, czego zdaje się nie dostrzega skarżący.
Rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście. W zależności od możliwości władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to by rolnik posiadał decyzyjność co do tego, jak, co, gdzie i kiedy na danym gruncie zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Co więcej, tego rodzaju prace nie mogą mieć charakteru jedynie sporadycznego. Istotą przedmiotowych płatności jest więc to, że są przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, jakie nasiona wysiać, jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych (por. orzecznictwo wymienione w ww. wyroku z 09 sierpnia 2023 r. III SA/Po 299/23 wydanym w sprawie z udziałem tych samych stron postępowania; orzecznictwo dostępne w Centralnej Bazie Orzecznictwa na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego).
Pojęcie posiadania gruntów rolnych w rozumieniu przepisów o płatnościach należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, gdyż beneficjentem tej pomocy jest ten posiadacz gruntu, który użytkuje go rolniczo. Natomiast ustalenie czy wnioskodawca prowadzi faktyczną działalność rolniczą na deklarowanych działkach rolnych należy poczynić na tle całokształtu okoliczności sprawy.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie nie zostało wykazane, iż beneficjentem płatności powinna być skarżąca. W toku postępowania okazało się, że poszczególne zadeklarowane przez spółkę działki ewidencyjne zostały zadeklarowane do płatności również przez innych producentów rolnych i co istotne, skarżąca nie wykazała, że faktycznie użytkuje rolniczo przedmiotowe grunty.
Jak wynika z akt sprawy, o płatność do działek [...], [...] na całą ich powierzchnię ubiega się inny wnioskodawca, który przedstawił dowody w postaci umowy dzierżawy z dnia 15 maja 2019 r. zawartej z [...] sp. z o.o., z której zapisów wynika, iż wnioskodawca [...] sp. z o. o. wydzierżawia stronie konfliktu kontroli krzyżowej w/w działki o łącznej powierzchni 42,29 ha na czas określony, do 14 marca 2029 r. Wnioskodawca przedstawił również oświadczenia osób, które wykonywały prace polowe na tych działkach na rzecz osoby, która jest stroną konfliktu oraz oświadczenie strony, w którym wyjaśnia na podstawie jakiego dokumentu użytkuje te działki oraz wskazuje osoby, które mogą potwierdzić użytkowanie przez niego działek.
Natomiast w odniesieniu do działki [...] ustalono, iż na całą powierzchnię tej działki, tj. 74,70 ha o płatność ubiega się jeszcze inny wnioskodawca, który przedstawił protokół zdawczo-odbiorczy sporządzony na podstawie umowy dzierżawy także z 15 maja 2019 r., w którym wnioskodawca [...] sp. z o.o. przekazuje działkę [...] o powierzchni 75,11 ha stronie umowy, a zarazem stronie konfliktu kontroli krzyżowej.
Wobec powyższych ustaleń organ I wystosował do spółki dwa wezwania do złożenia wyjaśnień lub dokumentów (k. 2/1 i k. 3/1). Pomimo skutecznego doręczenia wezwań skarżąca nie ustosunkowała się do nich w żaden sposób, poprzestając na przejrzeniu akt sprawy, w dniu 03 sierpnia 2022 r. (k. 8/5 i 8/4). Nie wykazując tym samym, iż to ona jest użytkownikiem przedmiotowych gruntów.
Również w skardze nie wskazano, żeby skarżąca była faktycznym użytkownikiem gruntu.
Odnosząc się do argumentacji skargi Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy PROW 2014-2020, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji administracyjnej, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się.
W myśl natomiast ust. 2 tego artykułu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Powyższe przepisy wskazują na pewne odstępstwa, w zakresie prowadzenia postępowania, w stosunku do regulacji wynikających z K.p.a. Wyłączono wprost zastosowanie art. 79a i 81 K.p.a. Nadto ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), ustalając, że organy prowadzące postępowanie zobowiązane są jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie nałożył natomiast na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Jednocześnie przyjął zasadę, że ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Konsekwencją tego jest przeniesienie na wnioskodawcę inicjatywy dowodowej, w zakresie wykazania spełnienia warunków przyznania wnioskowanej pomocy oraz jednoczesny brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na tę okoliczność, a także działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Tym samym na gruncie niniejszej sprawy to skarżąca winna wykazać, ubiegając się o przedmiotowe płatności, iż to ona faktycznie użytkuje rolniczo przedmiotowe grunty. Niewystarczające w realiach sprawy było kwestionowanie ustaleń organu, nie wyjaśniając wątpliwości organu co do danych wskazanych we wniosku skarżącej spółki o przyznanie płatności. Wątpliwości należycie udokumentowanych, wynikających z konkluzji, że suma powierzchni działek rolnych we wszystkich wnioskach złożonych przez producentów ubiegających się dopłaty, wraz z powierzchnią gruntów niezgłoszonych do płatności, jest większa od powierzchni danej działki ewidencyjnej. Co było wskazywane przez organ w obu wezwaniach do złożenia wyjaśnień lub dokumentów – przez skarżącą spółkę, ale pozostało bez odpowiedzi. Organ słusznie wskazał, że pełnomocnik Syndyka po zapoznaniu się z aktami sprawy nie tylko nie przedłożyła żadnego materiału dowodowego mogącego wyjaśnić opisywane zagadnienia, ale również nie podważyła materiału dowodowego włączonego do omawianej sprawy. Przy czym przez podważenie materiału włączonego do akt sprawy należy rozumieć wykazanie, że to skarżąca użytkuje rolniczo grunty wymienione we wniosku o przyznanie płatności.
W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w powiązaniu z lekturą decyzji organów obu instancji pozwala stwierdzić, że rozstrzygnięcie organu jest słuszne i nie narusza przepisów, w tym przepisów wskazanych w skardze. Zgromadzona dokumentacja w powiązaniu z brakiem reakcji strony na wezwanie słusznie doprowadziła organ do uznania, że skarżąca nie użytkuje gruntów rolniczo i z tego względu nie jest uprawniona do otrzymania wnioskowanych płatności.
Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie zgodnie z ww. przepisami, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).
Z powyższych względów zarzuty skargi błędnej oceny materiału dowodowego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Natomiast w odniesieniu do samej kary administracyjnej za zawyżenie deklaracji obszaru wyjaśnić należy, iż po przeprowadzeniu kontroli powierzchnia zatwierdzona do płatności wyniosła 0,00 ha, a zatem w 100% obszar zgłoszony do płatności został wykluczony.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1.5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Mając na uwadze powyższe, po wyznaczeniu wartości przedeklarowania organ zgodnie z art. 19a ust. 1 stwierdził, że zmniejszenie wyliczone jako 1,5 krotność stwierdzonej różnicy przekracza powierzchnie stwierdzone do płatności, w związku z czym należało nałożyć karę administracyjną.
Powierzchnia działek rolnych w odniesieniu do których stwierdzono nieprawidłowości wynosiła 101,75 ha, ale zgodnie z art. 15a rozporządzenia (UE) nr 640/2014 w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia, płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha. Zatem powierzchnia deklarowana wynosiła w sprawie 75 ha.
Kwota kary administracyjnej została wyznaczona z uwzględnieniem stawki płatności dla ONW typu z ograniczeniami naturalnymi strefy I, określonej w § 3 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia, wynoszącej 179,00 zł. Wyliczona kwota kary administracyjnej to 7 831.25 zł.
Okoliczności sprawy nie dają przy tym podstaw do odstąpienia od zastosowania art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, ponieważ nie zaszły w sprawie wyjątki od stosowania kar administracyjnych, o których mowa w art. 15 tego rozporządzenia.
W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 189f K.p.a. Katalog sytuacji umożliwiających nie wymierzanie sankcji został szczegółowo opisany w art. 15 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, zgodnie z którym kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 2 tego rozporządzenia podane przez beneficjenta informacje, o których mowa w ust. 1, powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. Z kolei zgodnie z pkt 17 preambuły do rozporządzenia nr 640/2014 beneficjenci, którzy w jakimkolwiek momencie powiadomią właściwe organy krajowe o nieprawidłowościach we wnioskach o przyznanie pomocy lub wnioskach o płatność, nie powinni podlegać karom administracyjnym, bez względu na powód niezgodności, chyba że właściwe organy powiadomiły wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu albo o wykrytych niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 19 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 Jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1, 2 i 3 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. Pozostawanie skarżącej w upadłości nie ma wpływu na wydanie przedmiotowej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.