III SA/Po 631/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na L. P. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Zbycie nastąpiło 16 lipca 2020 r., a zawiadomienie złożono 8 maja 2023 r. Organy administracji (Starosta i SKO) nałożyły karę, stosując przepisy Prawa o ruchu drogowym (P.r.d.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Skarżący argumentował, że powinny być zastosowane przepisy obowiązujące w momencie zbycia pojazdu, powołując się na naruszenie przepisów przejściowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy P.r.d. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw, w sprawach dotyczących zawiadomienia o zbyciu pojazdu, jeśli pojazd został nabyty przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ zbycie pojazdu miało miejsce 16 lipca 2020 r., a postępowanie administracyjne wszczęto dopiero 9 czerwca 2025 r., powinien być zastosowany art. 14 ustawy zmieniającej, a nie art. 16 (dotyczący postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1.01.2024 r.). Sąd wskazał również, że nawet w poprzednim stanie prawnym istniała możliwość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wymiaru kary i odstąpienia od jej nałożenia (art. 189d, 189f K.p.a.), czego organy nie rozważyły. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na długi okres zwłoki organu w wszczęciu postępowania (ponad 2 lata od złożenia zawiadomienia przez stronę), co również powinno być uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzje obu instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych przy zmianie prawa materialnego, zwłaszcza w kontekście kar administracyjnych i stosowania przepisów starszych lub nowszych w zależności od momentu zdarzenia i wszczęcia postępowania.
Dotyczy konkretnego stanu prawnego i momentu wejścia w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, gdy zbycie nastąpiło przed 1 stycznia 2024 r., a postępowanie zostało wszczęte po tej dacie, należy stosować przepisy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, czy po nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. ma zastosowanie, ponieważ pojazd został zbyty przed 1 stycznia 2024 r., a postępowanie wszczęto po tej dacie. W związku z tym, organy powinny zastosować przepisy P.r.d. w dotychczasowym brzmieniu.
Czy w przypadku nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, można zastosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f K.p.a.) lub dyrektywy wymiaru kary (art. 189d K.p.a.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli przepisy obowiązujące w momencie naruszenia na to pozwalają, a nowe przepisy nie wyłączają ich stosowania w sposób bezwzględny (art. 189c K.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 140n ust. 6 P.r.d. w brzmieniu po nowelizacji wyłącza stosowanie art. 189d-189f K.p.a., jednak nie wyklucza to stosowania art. 189c K.p.a. (zasada względniejszej ustawy). Ponadto, w poprzednim stanie prawnym przepisy te mogły być stosowane, a organy nie rozważyły możliwości odstąpienia od nałożenia kary ani nie uwzględniły wszystkich okoliczności sprawy przy wymiarze kary.
Przepisy (17)
Główne
u.o.s.k.t. art. 14
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Do spraw związanych z zawiadamianiem o zbyciu pojazdu, jeśli pojazd został nabyty na terytorium RP przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym.
P.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni (lub 180 dni w okresie epidemii).
P.r.d. art. 140mb § ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Kara pieniężna w wysokości 250 zł za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie.
Pomocnicze
u.o.s.k.t. art. 16
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Do postępowań w sprawie nakładania kar pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym.
P.r.d. art. 140n § ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Do kar pieniężnych z art. 140mb nie stosuje się przepisów art. 189d-189f K.p.a. (w brzmieniu po nowelizacji).
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydania decyzji administracyjnej.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 189c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie ustawy nowej lub poprzedniej, jeśli jest względniejsza dla strony.
K.p.a. art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
ustawa Covid-19 art. 31i
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Wydłużenie terminów z P.r.d. do 180 dni w okresie epidemii.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu I instancji.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zastosowały przepisy Prawa o ruchu drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., zamiast przepisów obowiązujących w momencie zbycia pojazdu (16.07.2020 r.), co wynika z art. 14 ustawy zmieniającej. • Należało zastosować przepisy P.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji, co mogło prowadzić do łagodniejszego traktowania strony, w tym możliwości zastosowania art. 189c i 189f K.p.a. • Organ I instancji zbyt długo zwlekał z wszczęciem postępowania administracyjnego (ponad 2 lata od złożenia zawiadomienia przez stronę).
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że postępowanie zostało wszczęte po 1 stycznia 2024 r. i należy stosować nowe przepisy (art. 16 ustawy zmieniającej), co zostało uznane przez sąd za błędne w kontekście art. 14 tej ustawy. • Argumentacja SKO, że nawet w poprzednim stanie prawnym nie było podstaw do odstąpienia od kary i kara byłaby wyższa.
Godne uwagi sformułowania
Organy błędnie pominęły treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. • Przepisu przejściowego nie można interpretować rozszerzająco, a zatem do innych przypadków niż ściśle w nim określone. • Sąd za przedwczesne uznaje rozstrzygnięcie kwestii zasadności odstąpienia od nałożenia kary... • Słusznie wskazuje skarżący, że i dla organu rejestrującego – Starosty zwłoka skarżącego w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu o tyle nie była na tyle istotna, że dopiero po upływie kolejnych 2 lat od tegoż zdarzenia (...) organ wszczął postępowanie administracyjne...
Skład orzekający
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy zmianie prawa materialnego, zwłaszcza w kontekście kar administracyjnych i stosowania przepisów starszych lub nowszych w zależności od momentu zdarzenia i wszczęcia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i momentu wejścia w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych przy zmianie prawa, co może mieć istotne konsekwencje dla obywateli. Pokazuje też, jak długie mogą być procedury administracyjne.
“Nowe prawo, stara kara? Sąd wyjaśnia, kiedy stosować przepisy sprzed nowelizacji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.