III SA/Po 631/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu, uznając, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy, zamiast tych obowiązujących w momencie zbycia pojazdu.
Skarżący został ukarany karą pieniężną za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie. Zarówno organ I instancji, jak i SKO utrzymali decyzję, stosując przepisy Prawa o ruchu drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów przejściowych. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy, zamiast tych obowiązujących w momencie zbycia pojazdu (16.07.2020 r.), co powinno skutkować zastosowaniem przepisów przejściowych (art. 14 ustawy zmieniającej) i potencjalnie łagodniejszego traktowania strony.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na L. P. za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Zbycie nastąpiło 16 lipca 2020 r., a zawiadomienie złożono 8 maja 2023 r. Organy administracji (Starosta i SKO) nałożyły karę, stosując przepisy Prawa o ruchu drogowym (P.r.d.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Skarżący argumentował, że powinny być zastosowane przepisy obowiązujące w momencie zbycia pojazdu, powołując się na naruszenie przepisów przejściowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zastosowały nowe przepisy P.r.d. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw, w sprawach dotyczących zawiadomienia o zbyciu pojazdu, jeśli pojazd został nabyty przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ zbycie pojazdu miało miejsce 16 lipca 2020 r., a postępowanie administracyjne wszczęto dopiero 9 czerwca 2025 r., powinien być zastosowany art. 14 ustawy zmieniającej, a nie art. 16 (dotyczący postępowań wszczętych i niezakończonych przed 1.01.2024 r.). Sąd wskazał również, że nawet w poprzednim stanie prawnym istniała możliwość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wymiaru kary i odstąpienia od jej nałożenia (art. 189d, 189f K.p.a.), czego organy nie rozważyły. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na długi okres zwłoki organu w wszczęciu postępowania (ponad 2 lata od złożenia zawiadomienia przez stronę), co również powinno być uwzględnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzje obu instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 14 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. ma zastosowanie, ponieważ pojazd został zbyty przed 1 stycznia 2024 r., a postępowanie wszczęto po tej dacie. W związku z tym, organy powinny zastosować przepisy P.r.d. w dotychczasowym brzmieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.o.s.k.t. art. 14
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Do spraw związanych z zawiadamianiem o zbyciu pojazdu, jeśli pojazd został nabyty na terytorium RP przed 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym.
P.r.d. art. 78 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni (lub 180 dni w okresie epidemii).
P.r.d. art. 140mb § ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Kara pieniężna w wysokości 250 zł za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w terminie.
Pomocnicze
u.o.s.k.t. art. 16
Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości
Do postępowań w sprawie nakładania kar pieniężnych, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy P.r.d. w brzmieniu dotychczasowym.
P.r.d. art. 140n § ust. 6
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Do kar pieniężnych z art. 140mb nie stosuje się przepisów art. 189d-189f K.p.a. (w brzmieniu po nowelizacji).
K.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wydania decyzji administracyjnej.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
K.p.a. art. 189c
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie ustawy nowej lub poprzedniej, jeśli jest względniejsza dla strony.
K.p.a. art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej.
ustawa Covid-19 art. 31i
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19
Wydłużenie terminów z P.r.d. do 180 dni w okresie epidemii.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola legalności działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu I instancji.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zastosowały przepisy Prawa o ruchu drogowym obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., zamiast przepisów obowiązujących w momencie zbycia pojazdu (16.07.2020 r.), co wynika z art. 14 ustawy zmieniającej. Należało zastosować przepisy P.r.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji, co mogło prowadzić do łagodniejszego traktowania strony, w tym możliwości zastosowania art. 189c i 189f K.p.a. Organ I instancji zbyt długo zwlekał z wszczęciem postępowania administracyjnego (ponad 2 lata od złożenia zawiadomienia przez stronę).
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że postępowanie zostało wszczęte po 1 stycznia 2024 r. i należy stosować nowe przepisy (art. 16 ustawy zmieniającej), co zostało uznane przez sąd za błędne w kontekście art. 14 tej ustawy. Argumentacja SKO, że nawet w poprzednim stanie prawnym nie było podstaw do odstąpienia od kary i kara byłaby wyższa.
Godne uwagi sformułowania
Organy błędnie pominęły treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepisu przejściowego nie można interpretować rozszerzająco, a zatem do innych przypadków niż ściśle w nim określone. Sąd za przedwczesne uznaje rozstrzygnięcie kwestii zasadności odstąpienia od nałożenia kary... Słusznie wskazuje skarżący, że i dla organu rejestrującego – Starosty zwłoka skarżącego w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu o tyle nie była na tyle istotna, że dopiero po upływie kolejnych 2 lat od tegoż zdarzenia (...) organ wszczął postępowanie administracyjne...
Skład orzekający
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Walentyna Długaszewska
członek
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych przy zmianie prawa materialnego, zwłaszcza w kontekście kar administracyjnych i stosowania przepisów starszych lub nowszych w zależności od momentu zdarzenia i wszczęcia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i momentu wejścia w życie nowelizacji Prawa o ruchu drogowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów przejściowych przy zmianie prawa, co może mieć istotne konsekwencje dla obywateli. Pokazuje też, jak długie mogą być procedury administracyjne.
“Nowe prawo, stara kara? Sąd wyjaśnia, kiedy stosować przepisy sprzed nowelizacji.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 631/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-12-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-10-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/ Walentyna Długaszewska Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym Hasła tematyczne Ruch drogowy Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1394 art. 14, art. 16 Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości Dz.U. 1997 nr 98 poz 602 art. 78, art. 140 mb Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 17 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w przewidzianym terminie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 25 czerwca 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Decyzją z 25 czerwca 2025 r. Starosta [...] (dalej: organ I instancji lub Starosta), działając na podstawie art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: K.p.a.) w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb ust. 6 i 7 oraz art. 140n ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: P.r.d.), nałożył na L. P. (dalej: skarżący lub strona) karę pieniężną w wys. 250 zł za naruszenia obowiązku zawiadomienia Starosty w przewidzianym terminie o zbycia pojazdu marki [...] o nr rej. [...] oraz nr ident. [...] W odwołaniu od powyższej decyzji L. P. zarzucił Staroście naruszenie art. 189f K.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Podniósł, iż organ słusznie ustalił, że skarżący przekroczył termin zawiadomienia o zbyciu pojazdu, jednakże po zawiadomieniu o ty, dnia 8.05.2023 r. organ dopiero 25.06.2025 r., czyli po 779 dniach wydał decyzję. Nałożenie kary po tak długim czasie stanowi przejaw represji, nie jest zaś środkiem o charakterze prewencyjno-motywującym. Wymierzenie kary po dwóch latach przemawia za niecelowością takiego działania. Stąd skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i odstąpienie od nałożenia kary administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 lipca 2025 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1 oraz art. 140mb ust. 6 P.r.d. oraz art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394, u.o.s.k.t.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że zaskarżoną decyzją z 25 czerwca 2025 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w wys. 250 zł za brak złożenia w terminie 60 dni zawiadomienia o zbyciu przedmiotowego pojazdu. Organ I instancji wyjaśnił, że stan faktyczny przyjmując, że strona zbyła przedmiotowy pojazd 16.07.2020 r. i zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. winna zawiadomić starostę o tym fakcie w terminie 30 dni. Z uwagi na stan epidemii Covid-19 okres 30 dni wydłużony został do 180 dni (zbycie pojazdu od 1.03.2020 r. do 21.12.2020 r.), co oznacza, że strona winna zawiadomić organ o zbyciu pojazdu najpóźniej do 12.01.2021 r. Uczyniła zaś to dopiero 8.05.2023 r. Kolegium podzielając stanowisko organu I instancji przywołało treść art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. oraz art. 31i ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. z 2020 r., poz. 374 ze zm., dalej: ustawa Covid-19), by wskazać, że gdy zbycie/nabycie pojazdu miało miejsce w okresie od 1 marca 2020 r. do 31 grudnia 2021 r. 30-dniowy termin na dokonanie zawiadomienia starosty uległ wydłużeniu do 180 dni. Organ odwoławczy zaznaczył, że od 1 stycznia 2024 r. przepisy P.r.d. uległy istotnym zmianom. Obecnie art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. zobowiązuje właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP jedynie do zawiadomienia w terminie nieprzekraczalnym 30 dni starosty o zbyciu pojazdu (pkt 1) oraz o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym (pkt 2). Stosownie do art. 140mb ust. 6 P.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium RP wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Zgodnie z art. 140n ust. 6 P.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się. natomiast przepis art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394, dalej: u.o.s.k.t.) stanowi, że do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. A contrario zatem, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych wszczętych po tym dniu stosuje się przepisy nowe P.r.d., tj. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Zdaniem Kolegium w sprawie postępowanie wszczęto dnia 6.06.2025 r., a zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono stronie 9.06.2025 r. Brak jest zatem podstaw do stosowania przepisów obowiązujących przed 1.01.2024 r. Stosować należy zatem wyłącznie art. 140mb ust. 6 P.r.d. Nadto w 2025 r. brak jest też możliwości stosowania odstąpienia od nałożenia kary (art. 189f K.p.a.) z powodu brzmienia art. 140n ust. 6 P.r.d. Zważywszy więc, że skarżący zbył pojazd 16.07.2020 r., a zawiadomienie o tym złożył Staroście dopiero 8.05.2023 r., co nastąpiło po okresie wydłużonym (180 dni), opóźnienie uzasadniało nałożenie kary w wys. 250 zł. Zgłoszenie zbycia pojazdu z opóźnieniem jest w tym wypadku okolicznością uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej. Nie można przy tym przyjąć, że w sprawie istnieją jakiekolwiek okoliczności usprawiedliwiające, ponieważ regulacje prawne dotyczące nakładania kar pieniężnych są bezwzględnie obowiązujące. L. P. wnosząc do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję zarzucił SKO w [...] naruszenie: - art. 189c K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i orzekanie na podstawie ustawy nowej, - art. 189f K.p.a. poprzez uznanie, że nie ma podstaw do jego stosowania, - art. 140n ust. 6 P.r.d. W stanie tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie ord organu kosztów postępowania. W odpowiedzi SKO w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Zdaniem Kolegium brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 189c K.p.a. i w rezultacie ustawy P.r.d., albowiem – wbrew twierdzeniu skarżącego – P.r.d. w brzmieniu uprzednio obowiązującym nie jest względniejsza dla strony. Ze względu na istotną wagę naruszenia prawa (846 dni opóźnienia strony) również w dawnym stanie prawnym nie było podstaw do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 189f K.p.a., a przy zastosowaniu przepisów sprzed nowelizacji, waga naruszenia prawa przez skarżącego z pewnością skutkowałaby nałożeniem kary pieniężnej w znacznie wyższej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 P.p.s.a. Przedmiot tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 29 lipca 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z 25 czerwca 2025 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie 250 zł z tytułu naruszenia obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu w ustawowo określonym terminie 180 dni. Podstawę materialnoprawną objętych skargą decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1251, dalej: P.r.d.), w tym przede wszystkim art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb ust. 6 i art. 140n ust. 6. Zgodnie z art. 78 ust. 2 P.r.d. właściciel pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o: 1) zbyciu pojazdu; 2) zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, właściciel pojazdu dokonuje u starosty właściwego ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, a jeżeli właścicielem jest przedsiębiorstwo wielozakładowe lub inny podmiot, w skład którego wchodzą wydzielone jednostki organizacyjne - u starosty właściwego ze względu na miejsce rejestracji pojazdu (ust. 2a). Z kolei w myśl art. 140 mb ust. 6 P.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250 zł. Przepis art. 140n ust. 1 P.r.d. określa zaś, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej. Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta (ust. 2). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 6). Powołane regulacje w tym kształcie zostały wprowadzone mocą art. 2 pkt 4, pkt 9 oraz pkt 10 ppkt b) ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1394, dalej: ustawa zmieniająca). W ustawie zmieniającej ustawodawca przewidział przepisy przejściowe – art. 14 i art. 16. W myśl art. 14 tej ustawy, w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (tj. P.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie zaś z art. 16 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb ustawy zmienianej w art. 2, wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. W okolicznościach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości, że skarżący jako właściciel przedmiotowego pojazdu dokonał 16 lipca 2020 r. jego zbycia. O czynności tej zawiadomił zaś Starostę w dniu 8 maja 2023 r. W tym miejscu należy wspomnieć, że w dacie zbycia pojazdu przez skarżącego obowiązywały przepisy szczególne związane z trwającą epidemią Covid-19 – ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: ustawa Covid-19). Przepis art. 31i tej ustawy przewidywał, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.: 1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym; 2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1. W świetle powyższej regulacji, skarżący - jako zbywca auta w dniu 16 lipca 2020 r. - zobowiązany był w terminie 180 terminie od zbycia pojazdu zawiadomić o tym Starostę. Terminu tego nie dochował, pozostając w zwłoce 846 dni, do dnia 8 maja 2023 r. Relewantną prawnie okolicznością jest moment, w którym doszło do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na stronę kary pieniężnej za naruszenie powyższego obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu w terminie. Zważywszy, że przepisy art. 61 K.p.a., ani żaden inny przepis nie rozstrzygają sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za datę taką można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1786/21, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia przez skarżącego obowiązku zawiadomienia o zbyciu ww. pojazdu zawiadomieniem z 6 czerwca 2025r., które zostało doręczone stronie 9 czerwca 2025 r. Organy rozpoznając przedmiotową sprawę zastosowały przepisy P.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., mając na względzie treść powołanego wyżej przepisu art. 16 ustawy zmieniającej. W wyniku przeprowadzonego postępowania nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 250 zł, stosownie do treści art. 140mb ust. 6 P.r.d. W ocenie Sądu organy rozpoznając przedmiotową sprawę błędnie pominęły treść przepisu przejściowego tj. art. 14 ustawy zmieniającej, który znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Należy podkreślić, że art. 16 ustawy zmieniającej w istocie odnosi się tylko do spraw nakładania kar pieniężnych wszczętych a niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r. Przepisu przejściowego nie można interpretować rozszerzająco, a zatem do innych przypadków niż ściśle w nim określone. Natomiast art. 14 ustawy zmieniającej odnosi się do spraw związanych z zawiadomieniem m.in. o zbyciu pojazdu, w przypadku gdy pojazd został nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed 1 stycznia 2024 r. Mając na uwadze, że sporny pojazd został zbyty przez skarżącego i nabyty przez jego nabywcę w dniu 16 lipca 2020 r., więc przed 1 stycznia 2024 r., a postępowanie administracyjne w sprawie kary za naruszenie obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu zostało wszczęte dopiero 9 czerwca 2025 r., więc po 1 stycznia 2024 r., art. 16 ustawy zmieniającej nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast zastosowanie znaleźć powinien właśnie art. 14 ustawy zmieniającej, a w konsekwencji organy winny zastosować przepisy ustawy zmienianej P.r.d. w dotychczasowym brzemieniu, tj. przed 1 stycznia 2024 r. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 marca 2025 r., III SA/Po 10/25, publ.: jak wyżej). Ponadto za stosowaniem na gruncie niniejszej sprawy przepisów P.r.d. w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. przemawia również, że do zbycia pojazdu doszło w 16 lipca 2020 r., do naruszenia obowiązku doszło w istocie w 12 stycznia 2021 r., a tymczasem organ wszczął postępowanie dopiero w czerwcu 2025 r., stosując nowy porządek prawny obowiązujący dopiero od 1 stycznia 2024 r. Zwrócić trzeba uwagę, iż nawet art. 140n ust. 6 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. stanowi, że do kar pieniężnych z art. 140mb p.r.d. nie mają zastosowania przepisy art. 189d-189f k.p.a. Nie zostało wykluczone zatem stosowanie art. 189c K.p.a, który stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W tym przypadku należy uwzględnić, iż według stanu prawnego obowiązującego w czasie naruszenia po pierwsze kara pieniężna określona za ww. naruszenie zgodnie z art. 140mb P.r.d. określona była w granicach od 200 zł (a więc mniej niż nałożono na skarżącego w drodze zaskarżonej decyzji) do 1000 zł, a po drugie wówczas przepis art. 140n ust. 6 p.r.d. przewidywał, iż w sprawie kar pieniężnych, o których mowa w art. 140 mb, stosuje się przepisy dział IVa K.p.a., czyli także przepisy dotyczące wymiaru kary (art. 189d K.p.a.) i odstąpienia od jej wymierzenia (art. 189f K.p.a.), co może mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie. W tym miejscu, Sąd za przedwczesne uznaje rozstrzygnięcie kwestii zasadności odstąpienia od nałożenia kary i tym samym ustosunkowanie się do argumentacji Kolegium zawartj w odpowiedzi na skargę, jakoby P.r.d. w brzmieniu uprzednio obowiązującym nie jest względniejsza dla strony, gdyż ze względu na istotną wagę naruszenia prawa (846 dni opóźnienia) również w dawnym stanie prawnym nie było podstaw do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 189f K.p.a., a przy zastosowaniu przepisów sprzed nowelizacji, waga naruszenia prawa przez skarżącego z pewnością skutkowałaby nałożeniem kary pieniężnej w znacznie wyższej wysokości. Sąd jedynie pragnie wskazać, że słusznie wskazuje skarżący, że i dla organu rejestrującego – Starosty zwłoka skarżącego w zawiadomieniu o zbyciu pojazdu o tyle nie była na tyle istotna, że dopiero po upływie kolejnych 2 lat od tegoż zdarzenia (od 8.05.2023 r.) organ wszczął postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej (9.06.2025 r.). Zatem obowiązkiem organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie uwzględnienie i tej okoliczności, nie zaś tylko okoliczności niekorzystnych dla strony. Reasumując, w sytuacji gdy do nabycia przedmiotowego pojazdu doszło przed 1 stycznia 2024 r., bo skarżący zbył pojazd 16 lipca 2020 r., Sąd uznał, iż zgodnie z treścią art. 14 ustawy zmieniającej zastosowanie w sprawie znajdywały przepisy P.r.d. w dotychczasowym brzmieniu, czyli sprzed 1 stycznia 2024 r. Nie doszło bowiem przed 1 stycznia 2024 r. do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb ust. 6 P.r.d., zatem nie ma zastosowania art. 16 ustawy zmieniającej. W rezultacie, zaskarżona decyzja SKO w [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego polegającym na błędnym zastosowaniu w niniejszej sprawie przepisów art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140mb oraz art. 140n ust. 6 P.r.d. w brzmieniu tej ustawy obowiązującym od 1 stycznia 2024 r., zamiast art. 140mb pkt 2 P.r.d. oraz art. 140n ust. 6 P.r.d. w wersji obowiązującej do 31 grudnia 2023 r. w związku z art. 14 pkt 3 przywołanej wcześniej ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r. oraz art. 31i ustawy COVID-19. Konsekwencją tego było również błędne niezastosowanie w opisywanej sprawie przepisów działu IVa K.p.a., w szczególności nierozważenie zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, względnie jej wymierzenia z poszanowaniem dyrektyw wymiaru kary określonych w art. 189d K.p.a. Z tych przyczyn zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną i rozważyć, czy nie ziściły się przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącego kary, uwzględniwszy wyżej prezentowane uwagi Sądu. Odnośnie kosztów postępowania sądowego, obejmujących kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II wyroku).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI