III SA/Po 629/24

III SA/Po 629/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Zbigniew Kruszewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 11 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2025 roku sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia 9 października 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 09 października 2023r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej: organ I instancji) z dnia19 sierpnia 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania J. B. (skarżącej) pomocy finansowej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikał następujący stan sprawy:
Dnia 04 czerwca 2024 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu , który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r do 31 maja 2024 roku dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. W toku postępowania do akt załączono faktury, w których jest nabywcą tego samego rodzaju zbóż , co zgłoszone do płatności jest firma [...].
Badając wniosek, organ I instancji, na podstawie dowodów uzyskanych w toku kontroli krzyżowych, ustalił, że skarżąca skupowała i sprzedawała jako jeden podmiot ten sam rodzaj zbóż. W ocenie organu, zgodnie z §13 zzo ust.2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku – w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR zasadnym jest wykluczenie z pomocy tych podmiotów, które poza wskazanymi w CEDiG kodami uprawaniającymi do zakupu i sprzedaży hurtowej zbóż prowadzą jednocześnie we własnym gospodarstwie produkcję zwierzęcą. Organ nie jest zobowiązany do weryfikacji, czy zboże zakupione w ramach skupu i prowadzonej dzielności gospodarczej w tym zakresie jest wykorzystywane bądź nie do prowadzenia produkcji zwierzęcej.
Po rozpoznaniu sprawy wskutek odwołania skarżącej, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia . Podzielając ustalenia organu I instancji stwierdził, że w sprawie skarżącej zastosowanie znajduje § 13zzo ust.2 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia, który stanowi, że pomocy nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż , które zostały zakupione przez ten podmiot. Dodatkowo organ wskazał, że zarówno producent rolny J. B., jak i A. A. J. B. posługują się tym samym numerem NIP i należy je traktować jako jeden podmiot Wszystkie zobowiązania ,a także dochody to majątek jednego przedsiębiorcy-właściciela . Organ uznał tym samym , że spełnione są warunki do odmowy przyznania pomocy wynikające z cyt. wyżej przepisu rozporządzenia RM, ponieważ jak wynika z faktur strona skupowała jęczmień i pszenicę i ten sam rodzaj zbóż sprzedawała.
Pismem z dnia 12 listopada 2024 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie § 13 zzo ust.2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 roku – w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR poprzez niezasadne przyjęcie ,że skarżącej nie należy się dofinansowanie przewidziane tym rozporządzeniem, naruszenie §13zzo ust.1-4 w/w rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię i niezasadną odmowę przyznania pomocy , naruszenie przepisów postępowania tj.art.6 i 8 §1 i 2 Kpa.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności zaistniałej sprzedaży i bezspornego wykazania czy nabycie pozostawało w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą .Podkreśliła ,że zakup zbóż nie był związany z produkcją zwierzęcą,lecz wynikał z odrębnej działalności przedsiębiorstwa skarżącej – handlu zbożem, co potwierdza CEDiG i co skarżąca podniosła w odwołaniu.
Zarządzeniem z 09 stycznia 2025 r. Przewodniczący Wydziału III, uwzględniając wniosek skarżącej, skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w takich granicach kognicji, Sąd ocenił, że skarga nie była zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie była dotknięta nieważnością ani nie naruszała prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W realiach niniejszej sprawy kwestia sporna sprowadzała się do wykładni § 13zzo ust. 2 oraz ust.1 pkt 1-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z późn. zm. - dalej też "rozporządzenie")
Z niespornych ustaleń organów wynika, że Skarżąca jest producentem rolnym , który prowadzi zarówno gospodarstwo rolne w zakresie produkcji zwierzęcej , jak i działalność gospodarczą pod nazwą [...] i posługuje się tym samym numerem NIP. W ocenie sądu funkcjonujące pod różnymi nazwami działalności tego samego przedsiębiorcy, objęte jednym wpisem do ewidencji, mogą być traktowane jako zakłady lub oddziały tego samego przedsiębiorcy, których odrębne nazwy zostały im nadane dla odróżnienia od innych na rynku. Nie stanowią one jednak odrębnych firm/podmiotów tego samego przedsiębiorcy. Powyższe jednak ma znaczenie nie dla przyjęcia przesłanki par.13zzo ust 2 pkt 2 jak chce organ, ale dla przyjęcia ,że owa firma/podmiot nie zajmował się produkcją zbóż ani w ramach działalności rolniczej,ani gospodarczej, a przynajmniej strona tego nie wykazała.
Zgodnie z § 13zzo ust. 1 rozporządzenia, w 2024 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
4) który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 31 maja 2024 r. dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą;
5) który w 2023 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, o których mowa w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
W ust. 2 tego przepisu wskazano natomiast, że pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu:
1) który dokonał sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych podmiotom:
a) prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż lub
b) skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą
- którzy są współposiadaczami gospodarstwa tego producenta rolnego;
2) będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.
W ocenie sądu przepis ten wyklucza możliwość przyznania pomocy podmiotowi prowadzącemu produkcję zwierzęcą , który jednocześnie skupuje i sprzedaje ten sam rodzaj zbóż, jeżeli jednocześnie nie jest ich producentem. Prawidłowa zdaniem sądu jest taka wykładnia wskazanego przepisu, że skoro wnioskodawca jest sprzedającym i kupującym dany rodzaj zboża oraz prowadzi produkcję zwierzęcą ,pomoc nie może zostać przyznana, o ile nie jest on producentem sprzedawanych zbóż. Ta okoliczność winna być wskazana przez ubiegającego się o pomoc , bo nie wynika ona z samego faktu wypełnia przesłanki złożenia w 2023 roku wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Zgodnie bowiem z art. 10a ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art, 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81.Ustanowiona z kolei w art. 10a ust. 1b ustawy reguła dowodzenia oznacza, że w niniejszym postępowaniu to na wnioskodawcy ciążył obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających kierowane względem organów Agencji żądanie przyznania pomocy finansowej. Tym samym ciężar dowodu wykazania warunków przyznania pomocy spoczywał na skarżącej.
Organ zasadnie natomiast przyjął względy celowościowe przepisów rozporządzenia i sąd je podziela ,że przyznanie przedmiotowej pomocy ma na celu wsparcie tych podmiotów, które dokonały sprzedaży zbóż z wykluczeniem tych, którzy jednocześnie je skupowali, bowiem spadek cen przy zakupie wyłącza możliwość sprzedaży z dopłatą wyprodukowanego w swoim gospodarstwie zboża tego samego rodzaju. W niniejszej sprawie inni beneficjenci programu dokonywali przecież sprzedaży firmie skarżącej zbóż i z tego tytułu otrzymali płatność, co wynika wprost z wyników kontroli krzyżowej. Rację ma organ twierdząc, że pomoc adresowana jest do rolników, którzy sprzedają zboża podmiotom opisanym w § 13zzo ust.1 pkt 4,to rolnik jest adresatem pomocy, a nie podmioty dokonujące skupu lub obrotu płodami.
Wbrew jednak twierdzeniu organów, gdyby skarżąca sprzedawała zboża nie pochodzące z jej upraw, organ chcąc zastosować przepis § 13zzo ust.2 pkt 2 byłby zobowiązany do wykazania związku nabycia zbóż z produkcją zwierzęca. Powyższe błędne stanowisko organu nie stanowi jednak o zaistnieniu naruszeń wskazanych w skardze, tj. naruszeniu Konstytucji RP i przepisów postępowania, bowiem nie z tego powodu sąd skargę oddalił.
Jak wyżej wskazano warunkiem przyznania wnioskowanej pomocy finansowej jest łączne spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich przesłanek określonych w § 13zzo ust.1 pkt 1-5 cyt. rozporządzenia, bowiem strona nie wykazała, aby zajmowała się produkcją zbóż, które następnie sprzedawała. Wyłącznie więc sprzedaż zbóż rolnika-producenta tych zbóż uprawnia do uzyskania płatności. Sama pomoc finansowa nazwana jest pomocą finansową dla producenta rolnego, który w okresie od dnia 1 stycznia 2024 roku do dnia 31 maja 2024 dokonała sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Uruchomienie pomocy dla producentów zbóż w kolejnym roku miało swoje umocowanie w Komunikacie Komisji z 6 maja 2024 roku "Druga zmiana tymczasowych kryzysowych i przejściowych ram środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy" i jej celem było wsparcie w sektorach podstawowej produkcji rolnej. Także w uzasadnieniu projektu rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2024 r. (Dz.U.2024.657) zmieniającego z dniem 7 maja 2024 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazano, że wsparcie rolników wynikające z rozporządzenia ma "charakter przejściowy, doraźny" i służy "zdjęciu nadwyżki zbóż z polskiego rynku" , nałożyło też dodatkowe rygory formalne, jak choćby nie przyznawanie producentowi rolnemu, który sprzedał wskazane zboża podmiotom, które są współposiadaczami jego gospodarstwa.
W kontekście przedstawionych powyżej uwag nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja podniesiona w skardze o konieczności uzupełnienia postępowania odnośnie okoliczności skupu pszenicy i jęczmienia w związku z prowadzonym przez stronę chowem trzody chlewnej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę