III SA/Po 599/22

III SA/Po 599/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-10-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Izabela Paluszyńska
Marzenna Kosewska /przewodniczący/
Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 3 § 2 pkt 4, art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1212
art. 18 ust. 1 i 2 pkt 2
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Dz.U. 2016 poz 231
§ 29 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia  do kierowania pojazdami
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi P.P. na czynność Starosty O. z dnia [...] lutego 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii AM, B1, B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy o nr [...], II. zasądza od Starosty O. na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Czynnością materialno-techniczną dokonaną [...] lutego 2022 r. Starosta O. wpisał w dokumencie prawa jazdy P.P. o nr [...] w rubryce 11 datę ważności uprawnień kat. AM, B1, B, BE oraz T – do [...] grudnia 2036 r.
Powyższą czynność podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym.
P.P. 28 grudnia 2021 r. zwrócił się do Starosty O. o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. B+E. Do wniosku załączył orzeczenie lekarskie z 23 grudnia 2021 r. nr [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. W orzeczeniu tym termin następnego badania wskazano - [...] grudnia 2036 r.
Starosta O. decyzją z [...] lutego 2022 r. stwierdził, że P.P. spełnia warunki do wydania dokumentu prawa jazdy nr [...], ważnego do dnia [...] grudnia 2036 r. odnośnie kat. AM, B1, B, B+E oraz T. W dniu 18 marca 2022r. doręczono stronie decyzję wraz z dokumentem prawa jazdy.
Pismem z 27 marca 2022 r. P.P. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej: SKO w P.) pismo zatytułowane "odwołanie", wnosząc o wymianę wydanego dokumentu prawa jazdy i uwzględnienie w nim bezterminowo uzyskanych uprawnień kat. B, wskazując, że tylko nowo uzyskane uprawnienia powinny mieć termin ważności. Wyjaśnił, że przy wymianie dokumenty prawa jazdy Starosta ograniczył mu uzyskane w 2000 r. bezterminowo uprawnienia kat. B, chociaż termin ważności powinien dotyczyć tylko nowo nabytych uprawnień. Starosta nie był uprawniony do weryfikacji posiadanych już uprawnień.
SKO w P. pismem z 7 lipca 2022 r. na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) przekazało Staroście O. ww. pismo uznając, że stanowi ono skargę na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – wpisania w nowym dokumencie prawa jazdy dotychczas posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B z ograniczeniem tego uprawnienia do dnia [...] grudnia 20236 r. Zdaniem Kolegium skargę tę winien rozpatrzyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.
W związku z powyższym Starosta O. 25 lipca 2022 r. przesłał tutejszemu Sądowi ww. skargę P.P. na czynność tego organu z [...] lutego 2022 r. wpisania w dokumencie prawa jazdy nr [...] terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B.
Pismem z 3 sierpnia 2022 r. skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Na wezwanie Sądu Starosta przedstawił odpowiedź na skargę, w której wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej, ewentualnie potraktowanie pisma P.P. z 27 marca 2022 r. jako odwołania od decyzji Starosty z [...] lutego 2022 r. i przekazania sprawy do SKO w P. Organ wyjaśnił, że mając na uwadze art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej: u.k.p.) prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E wydaje się na okres 15 lat, z tym, że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego. Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231, dalej: rozporządzenie) w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-″ jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Ustawa, o której mowa w przepisie to ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, która weszła w życie 19 stycznia 2013 r. Starosta zaznaczył, że zgodnie z § 29 ust. 3 ww. rozporządzenia przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym pod dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżącemu wydano zaś prawo jazdy przed dniem wejścia w życie ustawy, stąd § 29 ww. rozporządzenia znajduje zastosowanie i winno się wziąć pod uwagę treść nowego orzeczenia lekarskiego. Starosta zaznaczył, że nie ma uprawnień podważać orzeczenia lekarskiego, w którym określono termin jego ważności. Od dnia wydania skarżącemu prawa jazdy kat. B i wystawienia wówczas orzeczenia lekarskiego (z 14.07.2000 r.) upłynęło blisko 22 lata, a stan zdrowia kierowcy mógł ulec zmianie. Organ wskazał też, że w orzeczeniu lekarskim z 23.12.2021 r. zawarto pouczenie, że jeśli skarżący nie zgadza się z jego treścią ma prawo w terminie 14 dni wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie badania w trybie odwoławczym. Skarżący nie zakwestionował jednak tegoż orzeczenia.
Starosta nie podzielił stanowiska SKO w P., iż nie wydano decyzji administracyjnej dotyczącej wydania prawa jazdy. Organ powołał się przy tym na przepis art. 104 K.p.a. oraz § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231). Dlatego wniesiono jak na wstępie.
Skarżący 14 października 2022 r. przedłożył Sądowi kopię wydanego prawa jazdy nr [...] wydanego mu przez Starostę O. [...] lutego 2022 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że z uwagi na wniosek skarżącego oraz brak żądania organu przeprowadzenia rozprawy, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym. W myśl bowiem art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wówczas, zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (uw. Sądu: decyzje lub postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności.
Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, że prawidłowym było uznanie przez SKO w P., że pismo P.P. z 27 marca 2022 r. (zatyt. "odwołanie") stanowi nie odwołanie od decyzji Starosty O. z [...] lutego 2022 r. o wydaniu uprawnienia do kierowania pojazdami, lecz skargę na dokonaną tego samego dnia czynność organu wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B (do [...].12.2036 r.).
Zważyć należy, iż co do formy załatwienia wniosku skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, stanowisko sądów administracyjnych jest jednolite - wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212, dalej: u.k.p.) stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 374/22, powołane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd orzekający w niniejszym składzie stanowisko to podziela.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Na taki wniosek starosta wydaje nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych. Z przepisu tego wynika, że wydanie nowego dokumentu prawa jazdy nie stanowi rozstrzygnięcia władczego, gdyż starosta zobowiązany jest wydać nowy dokument uwzględniający wskazaną przez wnioskującego zmianę, w tym zmianę wynikającą z nabycia nowych uprawnień do kierowania pojazdami, które to nowe uprawnienia wynikały ze stosownej decyzji o ich nadaniu. Przepis art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p. nie daje podstaw do przyjęcia, że w ramach wymiany prawa jazdy w celu zmiany danych (dodanie nowych, uzyskanych uprawnień) właściwy organ uzyskał kompetencję do weryfikacji posiadanych już przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami (por. NSA m.in. w wyrokach z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2312/20, z 21 października 2021 r. sygn. akt II GK 1421/21, czy z 17 marca 2022 sygn. akt II GSK 98/22). Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (por. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., sygn. I OSK 585/16).
Stwierdziwszy zatem, że przedmiotem skargi P.P. jest określona w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a, czynność materialno-techniczna Starosty O. z [...] lutego 2022 r. wpisania daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B w rubryce 11 dokumentu należącego do skarżącego prawa jazdy nr [...], należało uznać, że skarga jest dopuszczalna.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że P.P. zachował określony w art. 53 § 2 ab initio P.p.s.a. termin do wniesienia skargi. Przepis ten określa, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Skarżący o podjętej przez Starostę czynności dowiedział się 18 marca 2022 r., kiedy wydano mu dokument prawa jazdy. Z akt sprawy wynika zaś, że skargę złożono 29 marca 2022 r., a więc przed upływem 30-dniowego terminu.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd stwierdza, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem czynność organu polegająca na wpisie daty ważności uprawnień kategorii AM, B1, B dokumentu prawa jazdy skarżącego, była nieprawidłowa.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z 28 grudnia 2021 r. domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B+E. Łącznie z wnioskiem złożył wymagane orzeczenie lekarskie.
Dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p.). Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Uprawnienie do kierowania pojazdem jest natomiast prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniające do kierowania danego rodzaju pojazdem.
Skarżący posiada już (od 21.09.2000 r.) uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B ważne bezterminowo.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.k.p. osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 2 ww. przepisu na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych.
Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p. udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.
W niniejszej sprawie organ stwierdził, że to z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1 oraz B, nie zaś tylko do nowego uprawnienia kat. B+E.
W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepis ten ewidentnie rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2 ww. przepisu według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w u.k.p. rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (vide: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyrok WSA w Szczecinie z 23 stycznia 2014 r., sygn. II SA/Sz 897/13).
Dodać należy, iż załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z załącznika nr 1 wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia".
Gwoli wyjaśnienia również przepis § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a) i e) ww. rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest podstawą do ograniczenia posiadanego przez skarżącego bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami dla wszystkich kategorii. Stanowi on, iż wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w przypadku określonym w ust. 1 pkt 5, w następujący sposób (...) data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym:
a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f,
b) w przypadku gdy data określona w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E jest późniejsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności wszystkich uprawnień przyjmuje się datę późniejszą,
c) w przypadku prawa jazdy kategorii B+E uzyskanego w wyniku posiadania prawa jazdy kategorii B oraz prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E - za datę ważności przyjmuje się datę ważności dla prawa jazdy kategorii B lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku gdy prawo jazdy kategorii B ważne jest bezterminowo,
d) w przypadku prawa jazdy kategorii D+E uzyskanego w wyniku posiadania prawa jazdy kategorii C+E i D - za datę ważności przyjmuje się datę ważności dla prawa jazdy kategorii D,
e) w przypadku gdy osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E oraz AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T przedstawi kolejne orzeczenie lekarskie dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T, w którym data kolejnego badania jest krótsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E - za datę stosowaną do określenia daty ważności wszystkich uprawnień przyjmuje się datę wcześniejszą,
f) w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E.
Zgodnie zaś z § 10 ust 5 rozporządzenia dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego."
Podstawą wydania orzeczenia lekarskiego był art. 75 ust 1 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Organ uznał więc, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego wynika, że termin następnych badań określony został na dzień [...] grudnia 2036 r., to mając na względzie przywołane przepisy jako datę ważności pozostałych uprawnień również należało wpisać datę z tego orzeczenia.
W ocenie Sądu, mając na uwadze treść wniosku skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 u.k.p. oraz brzmienie ww. przepisów w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami ww. stanowisko należało uznać za całkowicie nieuprawnione. Starosta O. nie miał podstaw do dokonywania w przypadku uprawnień kat. AM, B1 oraz B weryfikacji już nadanych uprawnień, ani w szczególności nie mógł z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 u.k.p. stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, a ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie drugie K.p.a. (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2006 r. sygn. I OSK 5/05).
Nie ma też racji Starosta wskazując, że w sprawie zastosowanie znajdował przepis § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Ów przepis został dodany do 29 rozporządzenia mocą § 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 15 kwietnia 2022 r. (Dz.U. poz. 874) zmieniającego nin. rozporządzenie z dniem 7 maja 2022 r. Przedmiotowa czynność miała zaś miejsce [...] lutego 2022 r., a więc przed wejściem w życie omawianego przepisu.
Z wydanego blankietu prawa jazdy wynika, że organ ograniczył terminowo posiadane przez skarżącego bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kat. AM, B1, B, chociaż czynność taka nie miała żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Doszło przez to do naruszenia art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami. Podobne stanowisko prawne zawarto w wyroku WSA w Krakowie z dnia 2 marca 2021 r. sygn. III SA/Kr 822/20, czy w wyroku NSA z 21 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1421/21).
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. stwierdził bezskuteczność wpisu daty ważności uprawnień kategorii AM, B1, B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...], o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd zasądził od Starosty O. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, tj. uiszczonego wpisu od skargi (pkt II sentencji wyroku).