III SA/Po 585/25

III SA/Po 585/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Mirella Ławniczak
Szymon Widłak /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Kruszewski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 92a ust. 1,3,7, art. 92c, lp.6.3.3.załącznika nr 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 27 ust. 1-2, art. 34 ust. 1-4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 9 grudnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (sprawozdawca) Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2025 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 6 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 6 sierpnia 2025 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") z dnia 16 maja 2025 r. nr [...] o nałożeniu na S. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w [...] (dalej: "strona", "skarżący") kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł.
Wyżej wymieniona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
W dniu 14 kwietnia 2025 r. na drodze [...]/km40 zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], z naczepą marki [...] o nr rej. [...] Zespołem ww. pojazdów, którym przewożono materiały budowlane, w ramach międzynarodowego przewozu drogowego, kierował M. B., pracownik firmy [...]. Z przebiegu kontroli sporządzono protokół nr [...] W trakcie kontroli stwierdzono, że w szczelinie nr 1 tachografu cyfrowego, zamontowanego w pojeździe, znajdowała się cyfrowa karta kierowcy wydana na S. K., która była zalogowana, a którego to kierowcy nie było w kabinie. Jednocześnie stwierdzono, że kierowca zespołu pojazdów M. B. posiadał przy sobie własną kartę cyfrową, ale nie używał jej do prowadzenia zapisów czasu aktywności, związanego z pracą kierowcy w tym dniu. Na podstawie danych z karty kierowcy, danych pobranych z tachografu oraz na podstawie zeznań złożonych przez kierowcę do protokołu ustalono, że karta kierowcy M. B. nie była logowana do tachografu od 4 kwietnia 2025 r., a kontrolowany kierowca używał karty S. K. przez 140 km tj. od momentu załadunku towaru w dniu 13 kwietnia 2025 r. do momentu zatrzymania do kontroli w dniu 14 kwietnia 2025 r.
Decyzją z 16 maja 2025 r. WITD, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm. dalej "u.t.d.") nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Organ I instancji stwierdził naruszenie lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d. tj. posługiwanie się przez kierowcę kartą, która nie jest jego własną kartą, co narusza art. 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1).
W odwołaniu od decyzji, pełnomocnik strony zarzucił: naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 dalej "k.p.a.") przez błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przedsiębiorca w sposób zamierzony przekazał kierowcy swoją kartę kierowcy i przypisanie przedsiębiorcy odpowiedzialności za naruszenie, które miało charakter indywidualny i samowolny; naruszenie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie.
Decyzją z dnia 6 sierpnia 2025 r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. GITD wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. gdyż przepisy u.t.d. w sposób sztywny określają wysokość kar pieniężnych. Nadto organ zauważył, że przepis art. 189e i art. 189f nie znajdują zastosowania wobec odrębnego uregulowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W ocenie GITD materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że w dniu 14 kwietnia 2025 r. strona wykonywała przewóz drogowy, w trakcie którego kierowca posługiwał się kartą innego kierowcy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, że nie ma takiej okoliczności, która uzasadniałaby posłużenie się przez kierowcę kartą innego kierowcy. GITD podkreślił, że za naruszenie polegające na posługiwaniu się kartą innego kierowcy odpowiedzialność ponosi podmiot, w imieniu którego kierowca wykonywał przewóz. Organ odwoławczy podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji wskazując, że w decyzji organu I instancji prawidłowo ustalono stan faktyczny oraz zgromadzono dowody, które były konieczne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze wniesionej do tut. Sądu pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości decyzję GITD z dnia 6 sierpnia 2025 r. wnosząc od jej uchylenie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez niezebranie i nierozważenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego przyjęcia, że skarżący ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, pomimo iż było skutkiem działania kierowcy sprzecznego z obowiązującymi procedurami ustalonymi w przedsiębiorstwie skarżącego. Zarzucono również błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, iż skarżący w sposób zamierzony przekazał swoją kartę kierowcy pracownikowi w celu jej wykorzystania do przewozu pod własnym identyfikatorem;
- przepisów prawa materialnego tj. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, z uwagi na brak zawinienia po stronie skarżącego oraz art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. przez jego niezastosowanie, pomimo zapewnienia przez skarżącego właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji GITD.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z przepisem art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 t.j. dalej "p.p.s.a."). Organ w odpowiedzi na skargę złożył wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a pełnomocnik strony skarżącej w zakreślonym terminie nie sprzeciwił się temu wnioskowi.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm. dalej "u.t.d."), podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl natomiast art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków łub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d.
Przedmiotem rozstrzygnięcia na gruncie kontrolowanej sprawy jest nałożenie na skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł z tytułu posługiwania się przez kierowcę kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d.).
Zgodnie z art. 27 ust. 1 - 2 r rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1 dalej "rozporządzenie nr 165/2014") karta kierowcy jest imienna. Kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy. Kierowca nie może posługiwać się kartą uszkodzoną lub kartą, której okres ważności upłynął. Jednocześnie przepis art. 34 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014 przewiduje, że kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu (art. 34 ust. 4 rozporządzenia nr 165/2014).
W kontrolowanej sprawie strona skarżąca nie kwestionowała, że doszło do naruszenia lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d. Poza sporem było to, że transport drogowy na rzecz i w imieniu skarżącego realizował kierujący pojazdem M.B., który rejestrował przejazd za pomocą tachografu cyfrowego zainstalowanego w zespole pojazdów, używając do zapisu danych karty kierowcy, która należała do innego kierowcy S. K.. Spór dotyczył natomiast kwestii odpowiedzialności skarżącego za ujawnione naruszenia, w szczególności czy w okolicznościach sprawy zostały spełnione przesłanki do wyłączenia odpowiedzialności na podstawie art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Skarżący wskazał bowiem, że nie może ponosić odpowiedzialności za naruszenia kierowcy, na które nie miał wpływu. Zaprzeczył przy tym że w sposób zamierzony przekazał kierowcy swoją kartę kierowcy w celu jej użycia podczas przewozu.
Należy przede wszystkim zauważyć, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów u.t.d. nie jest oparta na zasadzie winy, a na przewoźniku spoczywa ciężar odpowiedzialności za skutki działań osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu przewozu. W ocenie Sądu organy inspekcji transportu drogowego zasadnie obciążyły skarżącego, jako przewoźnika wykonującego transport drogowy, odpowiedzialnością za powstałe naruszenie z lp. 6.3.3. załącznika nr 3 u.t.d., w którym przewidziano karę pieniężną w wysokości 3.000 zł i która to kwota nie podlega miarkowaniu. Oznacza to, że organ powinien za stwierdzone naruszenie wymierzyć karę, we wskazanej przez ustawodawcę wysokości, chyba że uzna, iż zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od jej nałożenia.
Przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej zostały szczegółowo uregulowane w przepisach art. 92b ust. 1 u.t.d. i w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. stanowi, że nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: rozporządzenia 561/2006, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (punkt 1 lit. a-c); prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego (punkt 2).
Przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. nie znajdował zastosowania w kontrolowanej sprawie, gdyż stwierdzone przez organy naruszenie nie dotyczyło przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
Zgodnie natomiast z art. 92 c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Aby organ mógł zastosować instytucję odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej przewidzianą w art. 92b ust. 1 u.t.d. przewoźnik powinien udowodnić, że podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 4457/16, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). W tym celu przedsiębiorca powinien przedstawić dowody świadczące o istnieniu okoliczności potwierdzających, że jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, nie miał wpływu na powstanie naruszenia oraz że naruszenie nastąpiło na skutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Przy czym uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie warunków przewozu w oparciu o przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. może nastąpić w sytuacjach nadzwyczajnych, niespodziewanych, wyjątkowych, których profesjonalny podmiot zarządzający transportem przy zachowaniu należytej staranności, nie był w stanie zapobiec.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący w kontrolowanej sprawie nie powoływał się na nadzwyczajne okoliczności w działalności związanej z wykonywaniem transportu drogowego. Niewątpliwie posłużenie się przez kierowcę kartą innego kierowcy, świadczy o nieodpowiedniej dyscyplinie pracy w przedsiębiorstwie, a na przedsiębiorcy spoczywał obowiązek zachowania należytej staranności w doborze osób z nim współpracujących. Przewoźnik drogowy odpowiedzialny jest za rezultat prowadzonej działalności gospodarczej, w tym związany z naruszeniem przepisów prawa przez pracowników. Organy prawidłowo zatem stwierdziły, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Instytucja wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika nie ma zastosowania w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym przedsiębiorca posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego, jeżeli nie jest to działanie wynikające z nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności, na które przewoźnik nie ma wpływu (por. wyrok NSA z 25 września 2014 r., II GSK 1027/13, CBOSA). Prawidłowo zatem organ wskazał, że przedsiębiorca nie mógł się uwolnić od odpowiedzialności przez twierdzenie, że kierowca samowolnie, bez zgody przedsiębiorcy podjął decyzję o posługiwaniu się kartą innego kierowcy. Nie można przy tym uznać, że niemożność bieżącej kontroli kierowcy zwalnia przedsiębiorcę z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d.
Reasumując zatem należało stwierdzić, że organizując kontrolowany przewóz strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności, aby uniknąć stwierdzonych nieprawidłowości, a stwierdzone naruszenie nie było skutkiem nadzwyczajnych okoliczności, na które profesjonalny przewoźnik nie miał wpływu lub których nie mógł przewidzieć.
W związku z powyższym zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie zasługiwały na uwzględnienie.
W ocenie Sądu również zarzuty naruszenia prawa procesowego były bezzasadne. Organ prawidłowo bowiem zgromadził materiał dowodowy w sprawie w postaci: protokołu kontroli drogowej, danych cyfrowych pobranych z tachografu i karty kierowcy, kserokopii kart kierowców, protokołu przesłuchania świadka, dokumentów przewozowych. Sąd zauważa, że z dokumentów tych, a zwłaszcza z protokołu kontroli, będącego dokumentem urzędowym oraz z zeznań kierowcy w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że kierowca wykonujący krajowy transport drogowy posłużył się kartą innego kierowcy. Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie naruszył przy tym zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Przepis art. 92a ust. 1 u.t.d. stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy, dlatego co do zasady, bez znaczenia pozostają okoliczności, w których doszło do powstania naruszeń. Ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania przy spełnieniu m. in. przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d., których, jako wyjątek od zasady odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz nie można interpretować rozszerzająco. Wobec odpowiedzialności przewoźnika drogowego o charakterze obiektywnym, nie opartej na zasadzie winy, zbędne byłoby zatem badanie przez organ innych, dodatkowych okoliczności np. winy kierowcy, które to okoliczności nie miały wpływu ani na poniesienie przez przewoźnika drogowego odpowiedzialności ani na wymiar kary. Dowody zebrane w sprawie zostały przy tym ocenione zgodnie z art. 80 k.p.a., a stan faktyczny i prawny przedstawiony w uzasadnieniach wydanych decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dokonana została zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Jest spójna, logiczna, zgodna z wiedzą i zasadami doświadczenia życiowego.
Mając na względzie powyższe rozważania Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.