III SA/Po 579/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-11-15
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
NFZrefundacja lekówleczenieprawo pacjentareumatoidalne zapalenie stawówpostępowanie administracyjneKPAdecyzja administracyjnaświadczenia zdrowotne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje NFZ dotyczące odmowy sfinansowania leku Arava z powodu naruszeń proceduralnych w postępowaniu administracyjnym.

Skarżąca J.C. domagała się od NFZ sfinansowania leku Arava, który znacząco poprawił jej stan zdrowia w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów. NFZ odmówił, uznając lek za w 100% płatny i niekwalifikujący się do refundacji w trybie indywidualnym. WSA uchylił decyzje NFZ, wskazując na naruszenie przepisów KPA dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi J.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia odmawiającą sfinansowania kosztów leczenia lekiem ARAVA. Skarżąca od 17 lat choruje na reumatoidalne zapalenie stawów i po nieskutecznym leczeniu innymi preparatami, lek ARAVA przyniósł znaczną poprawę jej stanu zdrowia. Dyrektor NFZ odmówił refundacji, powołując się na brak leku na liście refundacyjnej i możliwość refundacji w trybie indywidualnym tylko w stanach bezpośredniego zagrożenia życia, a także na opinię konsultanta reumatologii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpatrując sprawę na skutek przekazania przez Sąd Okręgowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd uznał, że postępowanie przed NFZ zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 KPA (obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego) oraz art. 107 § 3 KPA (wymogi uzasadnienia decyzji). Sąd podkreślił, że organ administracji powinien dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych dotyczących stanu zdrowia pacjentki, przebiegu dotychczasowego leczenia i roli leku ARAVA, a także ocenić opinię biegłego. Brak tych ustaleń i odpowiedniego uzasadnienia prawnego skutkował uchyleniem decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył przepisy art. 7 i 77 § 1 KPA, nie dokonując wyczerpujących ustaleń faktycznych niezbędnych do rozpatrzenia wniosku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ powinien był dokładnie ustalić stan zdrowia pacjentki, przebieg dotychczasowego leczenia i rolę leku ARAVA, a nie ograniczać się do opinii konsultanta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.u.n.f.z. art. 148 § 1

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

u.p.u.n.f.z. art. 149 § 3

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

u.p.u.n.f.z. art. 49

Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 KPA). Brak wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie stanu zdrowia pacjentki i roli leku. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organ prowadzący takie postępowanie zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego – zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności – jest uchybieniem procesowym skutkującym wadliwością podjętej decyzji organ administracji winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by z decyzji i jej uzasadnienia wynikało jasno, dlaczego podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie organ powinien przekonać ją w uzasadnieniu swojej decyzji, iż jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a przyczyną rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony były istotne powody

Skład orzekający

Marzenna Kosewska

przewodniczący sprawozdawca

Walentyna Długaszewska

sędzia

Małgorzata Bejgerowska

asystent sędziego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących świadczeń zdrowotnych, obowiązki organów w zakresie zbierania dowodów i uzasadniania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku odmowy refundacji leku i specyfiki postępowania przed NFZ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury administracyjne i jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ miał argumenty. Jest to istotne dla zrozumienia praw pacjentów.

NFZ odmówił refundacji leku, ale sąd uchylił decyzję. Zobacz dlaczego!

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Po 579/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-11-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Małgorzata Bejgerowska.
Marzenna Kosewska /przewodniczący sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska As. sąd. Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie sfinansowania kosztów leczenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ja poprzedzającą Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] roku, nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Bejgerowska /-/ M. Kosewska /-/ W. Długaszewska
Uzasadnienie
Dnia [...] r. J.C. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o sfinansowanie kosztów zakupu leku ARAVA. Wnioskodawczyni podała, że od 1988 roku choruje na reumatyzm i lek ten zaczęła brać podczas pobytu w szpitalu. Przyczynił się on do poprawy jej stanu zdrowia, jednakże jego cena jest wysoka (380 złotych za 30 tabletek) w stosunku do dochodu wnioskodawczyni.
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] r. – wydaną na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) – nie stwierdził prawa J.C. do sfinansowania kosztów farmakoterapii preparatem ARAVA. Organ wyjaśnił, że wykaz leków refundowanych określa Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia leki nie objęte wykazem są dla pacjentów płatne w 100 % lek ARAVA jest lekiem w 100 % płatnym. Refundacja kosztów zakupu leku jest możliwa w trybie indywidualnym tylko w stanach bezpośredniego zagrożenia życia. Z opinii medycznej Konsultanta Wojewódzkiego z zakresu reumatologii wynika, że terapia lekiem ARAVA stanowi leczenie wspomagające, zbyt krótki okres przyjmowania leku nie pozwala na przyjęcie związku pomiędzy przyjmowaniem leku przez pacjenta, a poprawą stanu zdrowia.
W odwołaniu od powyższej decyzji J.C. podniosła, iż od 17 lat choruje na reumatoidalne zapalenie stawów. W czasie choroby była leczona solami złota i metotreksatem, ale z uwagi na uczulenie nie mogła kontynuować leczenia tymi preparatami. Lek ARAVA zażywa od 3 miesięcy i jej stan zdrowia uległ znacznej poprawie. Może samodzielnie się poruszać.
Pismem z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia poinformował stronę, że jej odwołanie nie zostało uwzględnione, wobec czego zadecydował o przekazaniu go do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.).
W piśmie z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpatrywał niniejszą sprawę związany postanowieniem Sądu Okręgowego – VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] r. (sygn. akt [...] o jej przekazaniu.
Po przeanalizowaniu akt sprawy Sąd uznał, iż skarga J.C. zasługiwała na uwzględnienie z powodu uchybień formalnych, stwierdzonych w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.). Postępowanie tego rodzaju regulowane jest przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także dotyczącymi konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w odpowiednim zakresie. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 kpa organ prowadzący takie postępowanie zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W orzecznictwie i doktrynie podkreśla się przy tym, iż zaniechanie przez organ podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego – zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności – jest uchybieniem procesowym skutkującym wadliwością podjętej decyzji (zob. m. in. wyrok NSA z 29.09.1997 r., sygn. akt I SA/Wr 700/97; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 404 – 405).
Sąd zważył ponadto, iż ponieważ wynikiem omawianego postępowania jest decyzja administracyjna, dotycząca ustalenia prawa konkretnego podmiotu do określonego świadczenia zdrowotnego, organ administracji winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by z decyzji i jej uzasadnienia wynikało jasno, dlaczego podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Szczególnie dotyczy to przypadku nieuwzględnienia żądania strony, kiedy to organ powinien przekonać ją w uzasadnieniu swojej decyzji, iż jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a przyczyną rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony były istotne powody (zob. m. in. wyrok SN z 16.02.1994 r., sygn. akt III ARN 2/94, OSNP 1994/1/2 oraz WSA w Warszawie z 30.08.2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 997/06).
Zgodnie z przepisem art. 49 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ubezpieczony ma prawo – w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego – do świadczeń zdrowotnych, odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej opartej na dowodach naukowych i praktyki medycznej, w ramach posiadanych przez Fundusz środków finansowych.
W niniejszej sprawie wniosek obejmował żądanie sfinansowania leczenia lekiem Arava płatnym w 100 % stosowanym od 3 miesięcy przez wnioskodawczynię chorującą od 17 lat na reumatoidalne zapalenie stawów.
W ocenie Sądu Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia winien dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie aktualnego stanu zdrowia wnioskodawczyni i etapu jej leczenia w ramach ubezpieczenia zdrowotnego gwarantowanego ustawą. W szczególności należało ustalić jaki był zakres i przebieg dotychczasowego leczenia innymi preparatami, stan zdrowia przed rozpoczęciem leczenia lekiem Arava i w czasie leczenia, a następnie dokonać oceny jaką rolę w leczeniu wnioskodawczyni pełni niniejszy lek. Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii. Jednakże organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu do powołania się na wnioski zawarte w opinii. Winien dokonać jej oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i poczynić własne ustalenia.
Brak powyższych ustaleń faktycznych niezbędnych – zdaniem Sądu – do wyczerpującego rozpatrzenia wniosku skutkował koniecznością uznania, iż decyzje Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podjęto z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Brak tych ustaleń oraz odpowiedniego uzasadnienia prawnego (czyli wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem zastosowanych przepisów prawa) w zaskarżonych aktach administracyjnych oznaczał też naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa. Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że organy administracji w toku prowadzonego postępowania zobowiązane są zapewnić stronie czynny udział w toku całego postępowania (art. 10 kpa).
Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało orzec o ich uchyleniu – na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.
/-/M. Bejgerowska /-/M. Kosewska /-/W. Długaszewska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI